Aung San Suu Kyi
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Aung San Suu Kyi (Birmaans: 
, uitgesproken als "aoeng san soe tsji", IPA: [àuɴ sʰáɴ sṵ tʃì] ), (Rangoon, 19 juni 1945) is een Myanmarees politica, leidster van de geweldloze beweging voor de mensenrechten en democratie in Myanmar (Birma) en winnares van de Nobelprijs voor de Vrede 1991, benevens talrijke andere internationale onderscheidingen.
Vaak wordt voor haar naam de toevoeging Daw geplaatst. Letterlijk betekent dat "tante" maar het moet in dit geval opgevat worden als een formeel "mevrouw" of "dame".
Haar vader was de voorvechter van de Birmaanse onafhankelijkheid Aung San, die door politieke tegenstanders werd vermoord kort na de onafhankelijkheid van Birma toen Aung San Suu Kyi 2 jaar oud was. Haar moeder was Daw Khin Kyi, ambassadeur van Birma in India.
Daw Aung San Suu Kyi studeerde tussen 1964 en 1967 filosofie, politieke wetenschappen en economie aan St. Hugh's College, Universiteit van Oxford. Van 1969 tot 1971 was ze 'Assistant Secretary' van de adviescommissie voor administratieve en budgettaire vraagstukken bij het secretariaat van de Verenigde Naties in New York.
In 1972 werd ze 'Research Officer' bij het ministerie van Buitenlandse Zaken in Bhutan en trouwde met Dr. Michael Aris, een Britse geleerde. In 1973 en in 1979 kreeg ze een zoon. In 1988 keerde ze terug naar Birma om voor haar zieke moeder te zorgen.
In 1988 speelde Daw Aung San Suu Kyi na het aftreden van generaal Ne Win een grote rol bij de toen opbloeiende beweging voor democratie in Birma, die met militair geweld werd neergeslagen. Op 24 september 1988 werd de 'National League for Democracy' (NLD) opgericht, met Daw Aung San Suu Kyi als algemeen secretaris. Een aantal confrontaties volgde waarbij zij opviel door haar volstrekt onbevreesd optreden in situaties waarin zij persoonlijk in levensgevaar verkeerde.
Op 20 juli 1989 plaatste het militaire regime haar onder huisarrest in Rangoon onder de regels van de militaire uitzonderingstoestand, die arrest en gevangenschap zonder vorm van proces gedurende drie jaar mogelijk maken; ze ging in hongerstaking toen studenten uit haar huis werden gearresteerd om door de militaire inlichtingendienst te worden ondervraagd en werd door Amnesty International als politieke gevangene erkend.
Op 27 mei 1990 won ze, ondanks dat ze nog steeds huisarrest had, met overweldigende meerderheid de algemene verkiezingen waarbij haar partij 82 procent van de zetels verkreeg. De militaire junta (State Law and Order Restoration Council, afgekort SLORC) weigerde echter de verkiezingsuitslag te erkennen.
In 1991 werd ze onderscheiden met de Nobelprijs voor de Vrede. Ze gebruikte het geld (1,3 miljoen dollar) om een fonds voor gezondheid en ontwikkeling ten behoeve van het Birmaanse volk op te richten.
Toen haar man, die ze sinds 1995 niet meer had gezien, in maart 1999 in Engeland aan prostaatkanker overleed, heeft ze niet aangedurfd hem op zijn laatste ziekbed te bezoeken of zijn begrafenis bij te wonen, uit angst dat ze bij terugkeer niet meer in het land zou worden toegelaten (deze angst had overigens een goede reden: de junta had herhaaldelijk aangeboden haar vrij te laten als ze daarna het land zou verlaten).
Daw Aung San Suu Kyi strijdt nog steeds onverzettelijk tegen de militaire junta die haar bewegingsvrijheid blijft beperken. Ze heeft inmiddels vele jaren in huisarrest doorgebracht. De junta heeft nog geen gevolg gegeven aan talrijke oproepen van wereldleiders, politici en nobelprijswinnaars om haar vrij te laten. Haar status als martelares voor de vrijheid en haar symbolische functie als focus voor het verzet tegen de junta in Myanmar benadert inmiddels die van Nelson Mandela.
Sinds 30 mei 2003 wordt zij weer zonder communicatie gevangen gehouden na een rel tussen voor- en tegenstanders waarbij een aantal mensen omkwamen. Haar medestanders claimen dat de rellen zijn uitgelokt of zelfs in scène gezet door het bewind.
Na de Amerikaanse Senaat ging op 15 juli 2003 ook het Huis van Afgevaardigden van de Verenigde Staten akkoord met het nemen van economische strafmaatregelen tegen het bewind in Myanmar in verband met het sinds 30 mei 2003 opnieuw gevangen houden van Daw Aung San Suu Kyi.
Op 20 juli 2008 werd gemeld dat de Birmese minister van Buitenlandse zaken Nyan Win tijdens een diner in de ASEAN-conferentie had gezegd dat Suu Kyi maximaal zes jaar achtereen vastgehouden mocht worden en dat die periode ongeveer eind dat jaar zou aflopen. Later werd officieel verklaard dat het bericht niet klopte en dat ze nog tot eind 2009 mag worden vastgehouden.
[bewerk] Onderscheidingen waarmee Daw Aung San Suu Kyi is geëerd
De meest recente lijst bevat 46 items ! Hieronder staat een selectie:
- Honorary Fellow van St Hugh's College (Oxford, UK) 1990
- Thorolf Rafto Mensenrechtenonderscheiding (Noorwegen) 1990
- Sakharovprijs Vrijheid van Gedachte (Europees Parlement) 1990
- Nobelprijs voor de Vrede (Oslo, Noorwegen) 1991
- Erelid Internationale PEN (Noors Centrum) 1991
- Humanities Mensenrechten Onderscheiding (USA) 1991
- Erelid Internationale PEN (Canadees Centrum) 1991
- Marisa Bellisario (Italië) 1992
- Jaarlijkse Onderscheiding van de internationale Mensenrechtswettengroep (VS) 1992
- Erelid Internationale PEN (Engels Centrum) 1992
- Internationale Onderscheiding Simon Bolivar (UNESCO) 1992
- Prix Litteraire des Droits de l'Homme Nouveaux Droits de l'Homme (Frankrijk) 1992
- Erelid Wereldcommissie voor Cultuur en Ontwikkeling (UNESCO) 1992
- Lid Universele Culturele Academie (Parijs) 1993
- Internationaal Forum van de Deense Arbeidersbeweging (Kopenhagen) 1993
- Victor Jara Internationaal Mensenrechtencentrum voor Mensenrechten en Grondwettelijk Recht, Los Angeles (VS) 1993
- Lid van de Adviesraad van het Francois-Xavier Bagnoud Centrum voor Gezondheid en Mensenrechten, Harvard University (VS) 1993
- Ere-Adviseur Forum van Democratische Leiders in Asia-Pacific 1994
- Liberal International Prize for Freedom Britanints Liberal Democracy Party (VK) 1995
- Jawaharlal Nehru Onderscheiding voor Internationaal Begrip voor 1993 (India) 1995
- IRC Vrijheidsonderscheiding van de Internationale Reddingscommissie 1995
- Companion of the Order of Australia (Australië) 1996
- W.Averell Harrimen Democratische Onderscheiding (VS) 1996
- Liberal International Prize (UK) 1996
- Rajiv Shmirti Parashka [Rajiv Gandhi Memorial Award] (India) 1996
- Hoogste Eer Cambridge Universiteit (VK) 1998
- Presidentiële Medaille voor Vrijheid (Washington, VS) 2000
- Medaille van Freedom from Fear, Roosevelt Stichting (Nederland) 2006
Een groot aantal eredoctoraten in de rechten en de letteren zijn uit deze lijst weggelaten, evenals de ereburgerschappen van een aantal steden en een aantal universitaire onderscheidingen, niet zijnde eredoctoraten.
[bewerk] Trivia
- Het nummer 'Walk On' van de Ierse rockband U2 is in 2007 speciaal geschreven voor Daw Aung San Suu Kyi. Een citaat uit het nummer: "Walk on, what you got, they can't steal it..."
[bewerk] Externe link
Voor een overzicht van alle pagina's met betrekking tot Myanmar op Wikipedia zie Myanmar van A tot Z.
