Diligentia

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Diligentia

Diligentia in Den Haag is een genootschap dat zijn leden met voordrachten en demonstraties wil voorlichten over de natuurwetenschappen. Het heet oorspronkelijk Gezelschap ter beoefening der proef-ondervindelijke wijsbegeerte en is opgericht in 1793. Het gelijknamige pand behoort toe aan het gezelschap.

De naam en het pand[bewerken]

Het gezelschap kiest in 1804 de naam Diligentiâ, met een circonflexe op de a,[1] met als officiële naam de Maatschappij voor Natuur- en Letterkunde. In 1859 wordt dat veranderd in Maatschappij voor Natuurkunde. In 1953 werd het predicaat Koninklijk verleend.

De bijeenkomsten vinden in het begin plaats bij de voorzitter thuis, waar maximaal 20 leden worden toegelaten. Zodra er meer leden toegelaten worden, vergadert men in de Nieuwe Doelen (nu Haags Historisch Museum). Vanwege de hoge huur koopt men in 1804 een eigen onderkomen. Dit wordt het uit 1561 daterende pand aan het Lange Voorhout 5, afkomstig uit de boedel van mevrouw De Perponcher Sedlnitsky en voor een prijs van 8.500 gulden; het bijbehorend koetshuis ligt aan de Hoge Nieuwstraat. Dit pand krijgt de naam van het genootschap.

Activiteiten[bewerken]

De eerste spreekbeurt wordt gehouden door één van de vier oprichters van de maatschappij: F.G. Alsche. De eerste twee jaren houden de leden zelf spreekbeurten voor elkaar, daarna worden ook buitenstaanders uitgenodigd. In 1872 wordt besloten verslagen van de voordrachten te bewaren, deels worden zij gepubliceerd in het ‘Dagblad van Zuid-Holland en 's Gravenhage’ en deels gebundeld uitgegeven.

In 1821 wordt het genootschap ‘Concert in Diligentia’ opgericht, hoewel al eerder concerten worden gegeven. De concerten zijn zo succesvol dat een verbouwing in 1823 noodzakelijk is. In 1853 komt vervolgens de Grote Zaal tot stand.

Sinds 2005 wordt de Diligentia Prijs uitgereikt aan leerlingen van drie Haagsche scholen (het VCL, het Maerlant Lyceum en het Sorghvliet Gymnasium). Tijdens het uitreiken van het eindexamen krijgt één leerling van iedere school een oorkonde, twee boeken en het recht om vijf jaar lang de spreekbeurten bij te wonen.

Koninklijk Huis[bewerken]

Alle regerende vorsten sinds koning Willem I zijn beschermheer/vrouwe van Diligentia:

Veel leden van het Koningshuis zijn erelid geweest. koning Willem II en de toenmalige Prins van Oranje, de latere Willem III, woonden de feestelijkheden bij ter ere van het 50-jarig bestaan. Koningin Beatrix was aanwezig bij de viering van het 200-jarig bestaan in 1993.

Noot[bewerken]

  1. Met de circonflexe werd aangegeven dat Diligentia als een ablativus moet worden gelezen en niet als een nominativus. Vertaald naar het Nederlands betekent de naam "Met/door toewijding".

Externe link[bewerken]