Accent circonflexe
Het accent circonflexe, of kortweg de of het circonflexe of circumflex (Latijn: circumflexus, rond, gebogen), is een dakvormig accent op een klinker, of in het Esperanto op een medeklinker.
Inhoud |
[bewerken] Nederlands
Volgens de huidige Nederlandse spelling komt een accent circonflexe bijna uitsluitend voor op de letter e bij Nederlandse woorden van Franse herkomst, bijvoorbeeld fêteren, crêpe, maîtresse. In oude Nederlandse teksten, zoals het voormalig volkslied Wien Neêrlands bloed, duidt het erop dat de voorgaande letter is komen te vervallen. Wel wordt in enkele woordenboeken de ĝ gebruikt om de uitspraak van de k uit zakdoek weer te geven. Dit gebruik komt echter niet overeen met het Internationaal Fonetisch Alfabet.
[bewerken] Afrikaans
In het Afrikaans komt de circonflexe voor op de letters e, i, o en u.
Voorbeelden:
- Wêreld (wereld)
- Môre (morgen)
- Brûe (bruggen)
[bewerken] Esperanto
In het Esperanto wordt het accent circonflexe bij de volgende medeklinkers gebruikt:
| letter | uitspraak |
|---|---|
| ĉ | tsj [tʃ]? |
| ĝ | dzj [ʤ]? |
| ĥ | ch [x]? |
| ĵ | zj [ʒ]? |
| ŝ | sj [ʃ]? |
[bewerken] Frans
In het Frans wijst een accent circonflexe er vaak op dat er vroeger na die klinker een s stond, dit meestal voor een t. In sommige Franstalige gebieden, bv. Frans-Guyana, wordt soms de oude vorm nog gebruikt. Is de klinker beklemtoond, dan wordt hij in het algemeen wat langer uitgesproken.
| voorbeeld | Nederlands | Latijn/oudere vorm |
|---|---|---|
| âne | ezel | asinus (lat.) |
| arrêter | arresteren/stoppen | arrester |
| château | kasteel | castellum (lat.) |
| être | zijn | esse (lat.) |
| fenêtre | venster (raam) | fenestra (lat.) |
| fête | feest | feste |
| hôpital | ziekenhuis | hospital |
| hôtel | hotel | hostel |
| île | eiland | isle |
[bewerken] Fries
In het (Westlauwers) Fries komt het accent circonflex voor op de a, e en u.
[bewerken] Roemeens
In het Roemeens komt de circonflexe alleen voor in â en î. Deze letters hebben dezelfde klank, alleen is de â tegenwoordig meer gebruikelijk.
[bewerken] Welsh
In het Welsh wordt het accent circonflexe (to bach) gebruikt om een klinker langer te maken. Het wordt vooral gebruikt om homogrammen te onderscheiden, bijvoorbeeld ffon (stok) en ffôn (telefoon). In het Welsh kunnen de w en de y ook als klinkers fungeren, waardoor op deze letters ook accenten komen te staan (Ŵ/ŵ,Ŷ/ŷ — letters die vrijwel uniek voor het Welsh zijn) in gevallen waar ze lange klinkers representeren.
[bewerken] West-Fries
In het West-Fries komt de circonflexe voor op de letters a, e, o en u.
| Latijns alfabet | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
