Tweede Kamerverkiezingen 2012

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tweede Kamerverkiezingen 2012
Stemformulier 2012.jpg
Datum 12 september 2012
Land Vlag van Nederland Nederland
Te verdelen zetels 150
Opkomst 74,57%
Resultaat
Grootste partij VVD
Nieuwe minister-president Mark Rutte
Vorige minister-president Mark Rutte
Begin regeerperiode Rutte II
Tweede Kamerverkiezingen 2012.png
Opvolging verkiezingen
2010    
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Nederlandse politiek
Wapen van Nederland
Grondwet · Statuut
Nederlandse regering
Staten-Generaal
Hoge Raad
Overige Hoge Colleges van Staat
Decentrale overheden
Buitenlands beleid

Portaal  Portaalicoon  Politiek
Portaal  Portaalicoon  Nederland
Diederik Samsom op campagne in Amsterdam
Paneldiscussie met D66-kamerlid Gerard Schouw in Oost Gelre
Stemlokaal op 12 september 2012 in De Lichtenberg, Silvolde

De Tweede Kamerverkiezingen 2012 zijn de verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer der Staten-Generaal, die op 12 september 2012 werden gehouden. Zij waren het gevolg van de val van het kabinet-Rutte op 23 april 2012. Op basis van deze verkiezingen werd, na een kabinetsformatie van 54 dagen, het kabinet-Rutte II (VVD+PvdA) beëdigd op 5 november 2012.

Nuvola single chevron right.svg Zie voor het verloop van de formatie na deze verkiezingen het artikel Kabinetsformatie Nederland 2012.

Aanleiding[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Kabinetscrisis over de begroting voor 2013 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Op 21 april 2012 werd duidelijk, dat coalitiepartijen CDA en VVD geen overeenstemming konden bereiken met gedoogpartner PVV over de maatregelen die genomen zouden moeten worden om het Nederlandse begrotingstekort terug te dringen. Minister-president Rutte bood na overleg in de ministerraad de koningin op 23 april 2012 het ontslag aan van alle ministers en staatssecretarissen[1] en stelde dat het uitschrijven van nieuwe verkiezingen een voor de hand liggend scenario zou zijn.[2]

Datum[bewerken]

Aanvankelijk stelden PvdA, SP en VVD een datum voor die lag vóór de zomervakantie van 2012 (27 juni). Dit bleek echter moeilijk uitvoerbaar, zo gaf de Kiesraad aan. Uiteindelijk ging de Kamer akkoord met een datum na de vakantie.[3] Premier Rutte stelde tijdens het debat over de kabinetscrisis, 12 september 2012 als verkiezingsdatum voor, wat op instemming van een meerderheid van de Tweede Kamer kon rekenen.[4]

Het formele besluit over te gaan tot vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer werd op 27 april 2012 door de ministerraad genomen. De nieuw gekozen Tweede Kamer kwam op 20 september 2012 voor het eerst bijeen. De begroting voor 2013 werd op Prinsjesdag, een dag eerder, nog door de Kamer in de oude samenstelling in ontvangst genomen.

Deelnemende partijen[bewerken]

De kandidaatstelling voor de Tweede Kamerverkiezingen vond plaats op 31 juli 2012. Op 2 augustus 2012 heeft de Kiesraad de lijst van deelnemende partijen en hun nummering bekendgemaakt.[5] De IQ-Partij werd op 3 augustus 2012 door het hoofd stembureau van de kieskring Den Haag, de enige kieskring waar deze partij zich had ingeschreven, geschrapt omdat zij haar waarborgsom niet had betaald.[6]

Lijst Partij Lijsttrekker Verkiezingen 2010 Kandidatenlijst Bijzonderheden
1. VVD Mark Rutte 20,5% (31 zetels) kandidatenlijst
2. Partij van de Arbeid (P.v.d.A.) Diederik Samsom 19,6% (30 zetels) kandidatenlijst Lijstverbinding met Socialistische Partij en GroenLinks
3. PVV (Partij voor de Vrijheid) Geert Wilders 15,4% (24 zetels) kandidatenlijst
4. Christen Democratisch Appèl (CDA) Sybrand van Haersma Buma 13,6% (21 zetels) kandidatenlijst
5. SP (Socialistische Partij) Emile Roemer 9,8% (15 zetels) kandidatenlijst Lijstverbinding met Partij van de Arbeid en GroenLinks
6. Democraten 66 (D66) Alexander Pechtold 6,9% (10 zetels) kandidatenlijst
7. GROENLINKS Jolande Sap 6,7% (10 zetels) kandidatenlijst Lijstverbinding met Socialistische Partij en Partij van de Arbeid
8. ChristenUnie Arie Slob 3,2% (5 zetels) kandidatenlijst Lijstverbinding met Staatkundig Gereformeerde Partij
9. Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) Kees van der Staaij 1,7% (2 zetels) kandidatenlijst Lijstverbinding met ChristenUnie
10. Partij voor de Dieren Marianne Thieme 1,3% (2 zetels) kandidatenlijst
11. Piratenpartij Dirk Poot 0,1% (0 zetels) kandidatenlijst
12. Partij voor Mens en Spirit (MenS) Lea Manders 0,3% (0 zetels) kandidatenlijst Deed mee in alle kieskringen, minus kieskring 20
13. Nederland Lokaal Ton Schijvenaars niet deelgenomen kandidatenlijst
14. Libertarische Partij (LP) Toine Manders niet deelgenomen kandidatenlijst
15. Democratisch Politiek Keerpunt DPK Hero Brinkman niet deelgenomen kandidatenlijst
16. 50PLUS Henk Krol niet deelgenomen kandidatenlijst
17. Liberaal Democratische Partij (LibDem) Sammy van Tuyll van Serooskerken niet deelgenomen kandidatenlijst Deed mee in alle kieskringen, minus kieskring 20
18. Anti Europa Partij Arnold Reinten niet deelgenomen kandidatenlijst
19. SOPN Johan Oldenkamp niet deelgenomen kandidatenlijst Deed mee in alle kieskringen, minus kieskring 20
20. Partij van de Toekomst (PvdT) Johan Vlemmix niet deelgenomen kandidatenlijst Deed mee in alle kieskringen, minus kieskring 20
21. Politieke Partij NXD Anil Samlal niet deelgenomen kandidatenlijst Deed alleen mee in kieskring 9

Thema's[bewerken]

Nederland heeft als deel van de eurozone te maken met de Europese staatsschuldencrisis en de daaruit voortkomende problematiek rond bezuinigingen. Europese en binnenlandse financiële thema's speelden dan ook een prominente rol in de meeste campagnes en debatten in de media. Het Lenteakkoord, de financiële doorrekeningen van de verkiezingsprogramma's van de diverse partijen door het Centraal Planbureau, de (marktwerking in de) zorg, de AOW-leeftijd, de hypotheekrenteaftrek en het hoger onderwijs hoorden bij de onderwerpen die veelvuldig voor het voetlicht werden gebracht, alsmede de mogelijke partijcombinaties in een na de verkiezingen te vormen coalitie.

Debatten[bewerken]

  • 22 augustus (NOS): Politiek Café, informeel debat tussen de lijsttrekkers die op het moment vertegenwoordigd zijn in de Tweede Kamer. VVD, PVV en SP namen niet deel aan dit debat.
  • 26 augustus (RTL 4): 'Premiersdebat', debat tussen de lijsttrekkers van de grootste partijen volgens de peilingen: Mark Rutte (VVD), Emile Roemer (SP), Geert Wilders (PVV) en Diederik Samsom (PvdA).
  • 30 augustus (EO): Lijsttrekkersdebat: Mark Rutte (VVD), Emile Roemer (SP), Geert Wilders (PVV), Diederik Samsom (PvdA), Sybrand van Haersma Buma (CDA) en Alexander Pechtold (D66).
  • 3 september (Radio 1): Debat met de lijsttrekkers: Mark Rutte (VVD), Emile Roemer (SP), Geert Wilders (PVV), Diederik Samsom (PvdA), Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66), Jolande Sap (GL) en Arie Slob (CU).
  • 4 september (RTL 4): Debat vanuit Koninklijk Theater Carré tussen de lijsttrekkers van de acht grootste partijen.
  • 6 september (AVRO/TROS): Debat vanuit de aula van de Erasmus Universiteit Rotterdam tussen de lijsttrekkers van de zes grootste partijen: VVD, PvdA, PVV, CDA, SP en D66.
  • 8 september (NOS): Jeugdjournaal Verkiezingsdebat, debat tussen de lijsttrekkers van VVD, SP, PVV, PvdA en CDA.
  • 10 september, (De Balie): Het Nieuwe Lijsttrekkersdebat, Anti Europa Partij, Liberaal Democratische Partij (LibDem), Libertarische Partij (LP), Partij voor Mens en Spirit (MenS), Partij van de Toekomst (PvdT), Nederland Lokaal, Piratenpartij en Soeverein Onafhankelijke Pioniers Nederland (SOPN)
  • 11 september (NOS): twee debatten, één voor de grote partijen en één voor de kleinere partijen.

Peilingen[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Tweede Kamerverkiezingen 2012/Peilingen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Verschillende peilbureau's verwachtten zo'n anderhalve maand voor de verkiezingen dat de VVD en de SP in aanmerking kwamen om de grootste partij te worden. In de laatste weken voor de verkiezingen werd de positie van de SP steeds meer overgenomen door de PvdA.

Uitslag[bewerken]

De Kiesraad presenteerde tijdens een openbare zitting op 17 september 2012 de officiële uitslag. [7]

Opkomst en kiesdeler[bewerken]

2010 2012[8]
Kiesgerechtigden 12.524.152 12.689.810
Opkomst 9.442.977 (75,40%) 9.462.223 (74,57%)
Niet verschenen 3.081.175 (24,60%) 3.227.587 (25,43%)
Geldige stemmen 9.416.001 (99,71%) 9.424.235 (99,60%)
Ongeldige stemmen 18.147 (0,19%) 20.984 (0,22%)
Blanco stemmen 8.829 (0,09%) 17.004 (0,18%)
Kiesdeler 62.773 62.829

Verkiezingsuitslag[bewerken]

           
De 150 zetels zijn verdeeld onder:

██ SP: 15

██ PvdA: 38

██ GL: 4

██ PvdD: 2

██ CU: 5

██ D66: 12

██ 50Plus: 2

██ CDA: 13

██ SGP: 3

██ VVD: 41

██ PVV: 15

Partij 2010 2012 verschil
stemmen perc. zetels stemmen perc. zetels perc. zetels
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) 1.929.575 20,49 31 2.504.948 26,58 41 +6,09 +10
Partij van de Arbeid (PvdA) 1.848.805 19,63 30 2.340.750 24,84 38 +5,21 +8
Partij voor de Vrijheid (PVV) 1.454.493 15,45 24 950.263 10,08 15 -5,37 -9
Socialistische Partij (SP) 924.696 9,82 15 909.853 9,65 15 -0,17 0
Christen-Democratisch Appèl (CDA) 1.281.886 13,61 21 801.620 8,51 13 -5,10 -8
Democraten 66 (D66) 654.167 6,95 10 757.091 8,03 12 +1,08 +2
ChristenUnie (CU) 305.094 3,24 5 294.586 3,13 5 -0,11 0
GroenLinks (GL) 628.096 6,67 10 219.896 2,33 4 -4,34 -6
Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) 163.581 1,74 2 196.780 2,09 3 +0,35 +1
Partij voor de Dieren (PvdD) 122.317 1,30 2 182.162 1,93 2 +0,63 0
50Plus - - - 177.631 1,88 2 +1,88 +2
Piratenpartij 10.471 0,11 0 30.600 0,32 0 +0,21 0
Partij voor Mens en Spirit (MenS) 26.196 0,28 0 18.310 0,19 0 -0,09 0
Soeverein Onafhankelijke Pioniers Nederland (SOPN) - - - 12.982 0,14 0 +0,14 0
Partij van de Toekomst (PvdT) - - - 8.194 0,09 0 +0,09 0
Democratisch Politiek Keerpunt (DPK) - - - 7.363 0,08 0 +0,08 0
Libertarische Partij (LP) - - - 4.163 0,04 0 +0,04 0
Nederland Lokaal - - - 2.842 0,03 0 +0,03 0
Liberaal Democratische Partij (LibDem) - - - 2.126 0,02 0 +0,02 0
Anti Europa Partij - - - 2.013 0,02 0 +0,02 0
Politieke Partij NXD - - - 62 0,00 0 +0,00 0
overig 2010 66.624 0,71 0 - - - - -
Totaal 9.416.001 100,0 150 9.424.235 100,0 150 0,0 0

Voorkeurstemmen[bewerken]

Om met voorkeurstemmen te worden gekozen, dienden kandidaten meer dan een kwart van de kiesdeler te halen, oftewel ten minste 15.708 stemmen. 28 kandidaten voldeden aan deze eis. Voor Dirk Poot (Piratenpartij) gold echter dat de lijst waarvoor hij kandidaat was geen zetels had verkregen.

De volgende persoon zou op basis van zijn plek op de lijst niet verkozen zijn, maar kwam op basis van voorkeurstemmen in de Tweede Kamer:

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties