Tweede Kamerverkiezingen 2006

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tweede Kamerverkiezingen 2006
Datum 22 november 2006
Land Vlag van Nederland Nederland
Te verdelen zetels 150
Opkomst 80,35%
Resultaat
Grootste partij CDA
Nieuwe minister-president Jan-Peter Balkenende
Begin regeerperiode Balkenende IV
Tweede Kamerverkiezingen 2006.png
Opvolging verkiezingen
2003     2010
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Stempas in Amsterdam

De Tweede Kamerverkiezingen 2006 vonden op woensdag 22 november 2006 plaats. Op deze datum werd door de stemgerechtigde Nederlanders een nieuwe Tweede Kamer gekozen. De verkiezingen werden noodzakelijk nadat het kabinet-Balkenende II viel. Oorspronkelijk was gepland dat Nederland op woensdag 16 mei 2007 naar de stembus zou gaan. Deze datum was al vervroegd naar dinsdag 15 mei, omdat Hemelvaartsdag in deze week valt en een vrije dag direct volgend op de verkiezingsdag als niet praktisch werd beoordeeld.

Op basis van deze verkiezingen kwam op 22 februari 2007 het kabinet-Balkenende IV tot stand, bestaande uit CDA, PvdA en de ChristenUnie.

Val kabinet-Balkenende II[bewerken]

Op 30 juni 2006 bood premier Jan Peter Balkenende het ontslag aan van zijn kabinet. Deze stap was nodig omdat D66, de kleinste coalitiepartij, een dag eerder het vertrouwen in het kabinet had opgezegd en haar drie bewindslieden had teruggetrokken. De coalitie verloor hiermee haar meerderheid.

Het conflict handelde om het functioneren van minister Rita Verdonk (VVD). Deze concludeerde op 15 mei 2006 dat haar partijgenoot Ayaan Hirsi Ali vooralsnog geacht werd het Nederlanderschap niet te hebben verkregen, omdat ze bij haar naturalisatie had gelogen over haar achternaam en geboortedatum. Op 27 juni stelde Verdonk dat Hirsi Ali Nederlander mocht blijven. In een debat hierover bleek dat Hirsi Ali een verklaring had moeten ondertekenen waarin zij stelde Verdonk op het verkeerde been te hebben gezet. D66 steunde een motie van afkeuring over het handelen van Verdonk. Dit leidde tot een breuk in de coalitie, aangezien CDA en VVD wel achter Verdonk bleven staan.

In de week na de crisis werd het kabinet-Balkenende III geformeerd, een minderheidscoalitie van VVD en CDA. Tevens werd de verkiezingsdatum vervroegd van 15 mei 2007 naar 22 november 2006.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Kabinetscrisis over het functioneren van minister Verdonk

Deelnemende partijen[bewerken]

Lijstnr. Partij Lijsttrekker Kandidaten Bijzonderheden
1. Christen Democratisch Appèl (CDA) Jan Peter Balkenende    Zie: kandidatenlijst   
2. Partij van de Arbeid (PvdA) Wouter Bos Zie: kandidatenlijst
3. Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Mark Rutte Zie: kandidatenlijst
4. Socialistische Partij (SP) Jan Marijnissen Zie: kandidatenlijst Lijstverbinding met GroenLinks.
5. Lijst 5 Fortuyn Olaf Stuger Zie: kandidatenlijst Voorheen Lijst Pim Fortuyn (LPF).
6. GroenLinks Femke Halsema Zie: kandidatenlijst Lijstverbinding met SP.
7. Democraten 66 (D66) Alexander Pechtold Zie: kandidatenlijst
8. ChristenUnie André Rouvoet Zie: kandidatenlijst Lijstverbinding met SGP.
9. Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) Bas van der Vlies Zie: kandidatenlijst Lijstverbinding met ChristenUnie.
10. Nederland Transparant Gerrit de Wit / Alexander Brom Zie: kandidatenlijst
11. Partij voor de Dieren (PvdD) Marianne Thieme Zie: kandidatenlijst
12. EénNL Marco Pastors Zie: kandidatenlijst
13. Groep Wilders / Partij voor de Vrijheid Geert Wilders Zie: kandidatenlijst
14. Blanco lijst (Lijst 14) [1] Huib Poortman Zie: kandidatenlijst Neemt deel in 18 kieskringen.
15. Partij voor Nederland Hilbrand Nawijn Zie: kandidatenlijst Neemt deel in 18 kieskringen.
16. Continue Directe Democratie Partij Rob Verboom Zie: kandidatenlijst Neemt deel in 13 kieskringen.
17. Liberaal Democratische Partij Sammy van Tuyll van Serooskerken Zie: kandidatenlijst Neemt deel in 16 kieskringen.
18. Verenigde Senioren Partij Herman Troost Zie: kandidatenlijst Neemt deel in 16 kieskringen.
19. Ad Bos Collectief Ad Bos Zie: kandidatenlijst Neemt deel in 16 kieskringen.
20. Groen Vrij Internet Partij Wernard Bruining Zie: kandidatenlijst Neemt deel in 8 kieskringen.
21. Blanco lijst (Islam Democraten)[2] Arif Potmis Zie: kandidatenlijst Neemt deel in 7 kieskringen.
22. Tamara's Open Partij Tamara Bergfeld één kandidaat Neemt deel in 1 kieskring.
23. Solide Multiculturele Partij Max Sordam Zie: kandidatenlijst Neemt deel in 2 kieskringen.
24. LRVP - hetZeteltje Sander van der Sluis één kandidaat Neemt deel in 1 kieskring.

Op 6 september 2006 werd bekendgemaakt dat 74 partijen (een recordaantal) zich bij de Kiesraad hadden geregistreerd om deel te kunnen nemen aan de Tweede Kamerverkiezingen. Op 12 oktober bleek dat 26 partijen zich daadwerkelijk hadden ingeschreven, waarvan 12 niet in alle negentien kieskringen. Twee partijen vielen na controle van de inschrijving alsnog af omdat ze niet aan alle voorwaarden hadden voldaan. Nieuwe, nog niet in de Tweede Kamer vertegenwoordigde, partijen dienen voor deelname per kieskring dertig ondersteuningsverklaringen te overleggen en moeten een borgsom van 11.250 euro betalen. Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2003 namen 19 partijen deel terwijl er 45 bij de Kiesraad geregistreerd stonden.

Aanloop naar de verkiezingen[bewerken]

Nederlandse politiek
Wapen van Nederland
Grondwet · Statuut
Nederlandse regering
Staten-Generaal
Hoge Raad
Overige Hoge Colleges van Staat
Decentrale overheden
Buitenlands beleid

Portaal  Portaalicoon  Politiek
Portaal  Portaalicoon  Nederland

Partijperikelen[bewerken]

Kort voor de val van het kabinet had de VVD in een intern referendum Mark Rutte als lijsttrekker gekozen. Hij versloeg Rita Verdonk en Jelleke Veenendaal. De vaststelling van de kandidatenlijst leidde bij een aantal zittende Kamerleden tot onvrede. Onder andere Frans Weisglas, Jozias van Aartsen, Bibi de Vries en Arno Visser lieten voor de bekendmaking al weten niet meer beschikbaar te zijn, Anton van Schijndel werd na kritiek per direct uit de fractie en van de lijst verwijderd. Nieuwkomer Arthur Docters van Leeuwen was ook niet tevreden, en trok zich terug.

Bij D66 won Alexander Pechtold een intern referendum om het lijsttrekkerschap van onder meer Kamerlid Lousewies van der Laan. Deze laatste kondigde vervolgens haar vertrek aan uit de politiek, net als eerder Boris Dittrich.

De LPF zag in de maanden voor de verkiezingen de Kamerleden Margot Kraneveldt en Gerard van As uit onvrede opstappen. De partij heeft met het oog op de verkiezingen haar naam gewijzigd in Fortuyn, en heeft een nieuwe lijsttrekker.

Nieuwe partijen[bewerken]

Vooral op de rechterflank ontstonden in de aanloop naar de verkiezingen nieuwe partijen, die volgens verschillende politieke peilingen mogen rekenen op een entree in de Tweede Kamer. Het van de VVD afgesplitste Kamerlid Geert Wilders richtte de Partij voor de Vrijheid op, de Rotterdamse ex-wethouder Marco Pastors en het LPF-Kamerlid Joost Eerdmans stonden aan de basis van EénNL en onafhankelijk Kamerlid en ex-minister Hilbrand Nawijn kwam met Partij voor Nederland. Een andere partij die volgens sommige peilingen kans maakt op minimaal een zetel is de Partij voor de Dieren.

In de media trok vooral de Partij voor Naastenliefde, Vrijheid en Diversiteit de aandacht. Deze partij, ook wel de pedopartij genoemd, werd vooral bekend door een pleidooi om seks tussen volwassenen en kinderen vanaf 12 jaar te legaliseren. Ook wil ze een legalisatie van naaktloperij. Een kort geding om de partij te verbieden vond plaats op 17 juli 2006. De rechter wees het verbod echter af. Uiteindelijk lukte het de partij niet voldoende ondersteuningsverklaringen te krijgen en maakte een woordvoerder bekend dat men noodgedwongen afzag van deelname aan de verkiezingen.

Kwestie rond Armeense genocide[bewerken]

De weigering van drie kandidaten (Ayhan Tonca en Osman Elmacı van het CDA en Erdinç Saçan van de PvdA) om de Armeense genocide volmondig te erkennen leidde in september 2006 tot ophef in de media. De drie maakten deel uit van een netwerk van Nederlandse politici van Turkse afkomst dat eerder gelobbyd had tegen de erkenning. Nadat ze zich aanvankelijk achter een door de Kamer aangenomen motie, waarin de genocide erkend werd, stelden, namen ze in een interview in een Turkse krant afstand van deze verklaring. Zij werden daarop eind september van de kandidatenlijsten afgevoerd. Naar aanleiding van deze stap dreigt een deel van de Turkse gemeenschap in Nederland "de verkiezingen te boycotten".[3]

Ter vervanging van de twee van de CDA-lijst verwijderde Turkse Nederlanders, besloot het CDA-partijcongres om Nihat Eski op plaats 55 van de CDA-lijst te plaatsen. Deze verklaarde 30 september 2006 tegenover Radio 1 achter het partijstandpunt te staan, maar verklaarde desgevraagd niet dat een genocide had plaatsgevonden. De PvdA in de Tweede Kamer stelde dat er geen formeel bewijs is voor de juridische term genocide en kwam daarmee terug op het standpunt uit 2004 toen de Armeense genocide nog erkend werd. In de campagne van de Tweede Kamerverkiezingen kreeg vooral Kamerlid Nebahat Albayrak het verwijt dat zij zich als Turkse niet krachtig genoeg uitsprak over de Armeense genocide. Zij ontkende niet dat tussen 1915 en 1917 honderdduizenden Armeense slachtoffers zijn gevallen en stelde dat het terecht is als gesproken wordt over genocide, maar of het aan de volkenrechtelijke definitie voldoet, wilde zij overlaten aan juristen en historici. Om het als genocide aan te merken, moet bewezen worden dat een volkerenmoord doelbewust is opgezet en uitgevoerd om een bevolkingsgroep uit te moorden. "Dat bewijs is formeel nooit geleverd in de Armeense kwestie", meent Albayrak. Zij vindt dat het moeilijk te bewijzen is omdat "alle bronnen bevuild zijn". De PvdA-fractie sloot zich aan bij dat standpunt. In dagblad Trouw werd het PvdA-standpunt door Nebahat Albayrak en Frans Timmermans in een opiniestuk uitgelegd[4][5][6][7][8].[9] Premier Balkenende reageerde op de kwestie door te stellen dat op een eerlijke manier naar de kwestie moet worden gekeken en dat de verschillende opvattingen van mensen hierover tot hun recht moeten kunnen komen.[10]

Andere Turkse kandidaat-Kamerleden hebben zich niet uitgelaten over de kwestie. D66-Tweede Kamerlid Fatma Koşer Kaya stelde zich op het principiële standpunt dat zij zich als Nederlands kandidaat-Kamerlid niet hoeft uit te spreken over deze kwestie. Zij is wel van mening dat er, ook in Turkije, een volwassen en wetenschappelijk debat op gang komt over wat er precies gebeurd is tijdens de val van het Ottomaanse Rijk, wie daarvoor verantwoordelijkheid heeft te dragen, en hoe die gebeurtenissen moeten worden gekwalificeerd. D66-lijsttrekker Alexander Pechtold steunde haar in dit standpunt en gaf daarbij de context dat er niet krampachtig gedaan moest worden in Nederland, hierbij ook verwijzend naar de parallel die te trekken was met de Nederlandse politionele acties tijdens de onafhankelijkheidsoorlog in het toenmalig Nederlands-Indië. Koşer Kaya, zesde op de kandidatenlijst, werd uiteindelijk met voorkeurstemmen verkozen in de Tweede Kamer ten koste van de op drie staande Bert Bakker. Binnen een week duikt er een e-mailbericht op dat zou zijn verstuurd door een medewerker van het Turkse ministerie van geloofszaken Diyanet İşleri Başkanlığı aan vele Turkse stemgerechtigden in Nederland, inhoudende een oproep om op Koşer Kaya te stemmen. Een onderzoek naar deze mails die bestempeld worden als een "inmenging in binnenlandse aangelegenheden" wordt gestart.[11] Uit een brief van minister Bot van Buitenlandse Zaken aan de Tweede Kamer blijkt dat de e-mail uit Utrecht kwam en niet van de Turkse regering.[12]

Stemcomputers[bewerken]

De omzetting van stemmen met rood potlood op stembiljetten naar stemcomputers, die de decennia daarvoor plaatsvond, is aanvankelijk bij deze verkiezingen bijna voltooid. Oorspronkelijk zou er in nog slechts elf gemeenten, waarvan de grootste de gemeente Ooststellingwerf, met het potlood worden gestemd. In de overige 447 gemeenten zou de stemcomputer gebruikt worden. De actiegroep "Wij vertrouwen stemcomputers niet" is het niet eens met deze ontwikkeling en vindt dat de geheimhouding en fraudebestendigheid niet gewaarborgd is bij het gebruik van stemcomputers. De groep deed zelf onderzoek en liet onderzoek doen en berichtte over hun bevindingen via de media.[13] Ook dreigde de groep met een kort geding om het gebruik van de computers te voorkomen. De verantwoordelijk minister, Atzo Nicolaï (Bestuurlijke vernieuwing en Koninkrijksrelaties), liet de AIVD onderzoek doen en besloot vervolgens dat stemcomputers van de Sdu niet gebruikt mogen worden. De radiosignalen die deze computers uitzenden en waaruit iemands stem valt af te leiden, zijn namelijk tot op 40 meter af te luisteren en vormen dus een gevaar voor het stemgeheim. De computers van concurrent Nedap zijn wel veilig volgens Nicolaï. De Sdu-computers worden in 35 gemeenten, waaronder Amsterdam, gebruikt en die gemeenten moeten dus van een alternatief gebruikmaken – ofwel terug naar het rode potlood, ofwel andere computers gebruiken.

Stemmen met rood potlood op stembiljet

Uiteindelijk wordt in 24 van die 35 gemeenten overgestapt op het rode potlood, waaronder in Amsterdam. In de overige 11 gemeenten worden andere computers gebruikt. Inclusief de gemeenten die dat oorspronkelijk al van plan waren, wordt er dus in 35 gemeenten van het potlood gebruikgemaakt. Al kort na het sluiten van de stembussen ontstond in de media voor deze gemeenten de term "potloodgemeente". Leuk detail is dat de laatste 15 gemeenten waarvan de uitslag bekend werd, allen zogenaamde potloodgemeentes waren. Van deze gemeenten kwam de uitslag pas na half één 's nachts binnen.

"Wij vertrouwen stemcomputers niet" vindt dat ook de andere stemcomputers niet mogen worden gebruikt, en was van plan hierover een kort geding aan te spannen. Om de verkiezingen niet te verstoren is echter besloten het kort geding af te blazen en de aangekondigde maatregelen (na de verkiezingen) af te wachten.[14] "Wij vertrouwen stemcomputers niet" heeft appeltaarten aan vrijwilligers van Amsterdamse stemlokalen uitgereikt.

Nationale televisie- en radiodebatten[bewerken]

Er zijn meerdere grote televisie- en radiodebatten gehouden.

Peilingen[bewerken]

Voor een volledig overzicht van de afgelopen periode:

Nuvola single chevron right.svg Tweede Kamerverkiezingen 2006/Peilingen

Onderzoeksbureau Interview-NSS, inmiddels overgenomen door onderzoeksbureau Synovate, organiseerde wekelijks de Politieke Barometer, een opiniepeiling waarin de politieke voorkeur van de respondenten werd onderzocht. Deze peiling wordt wekelijks op vrijdagavond in het televisieprogramma NOVA gepresenteerd. Hieronder is het verloop van de peilingen te zien voor de vier grootste partijen vanaf acht maanden voor de verkiezingen. De laatste peiling (week 47) werd niet op vrijdagavond gepresenteerd maar op de avond voor de verkiezingsdag.

Bron: © Interview-NSS Amsterdam [15]

Slotpeilingen[bewerken]

In de dagen voor de verkiezingen presenteerden de drie grote opiniebureaus van Nederland hun laatste peiling. De peiling van TNS NIPO werd gehouden tussen 16 en 19 november en gepresenteerd op 20 november. Interview-NSS en Peil.nl hielden en presenteerden hun peiling op 21 november.

Partij Verkiez. 2003 TNS NIPO 20/11 Interview-NSS 21/11 Peil.nl 21/11 Verkiez. 2006
% zetels % zetels % zetels % zetels % zetels
CDA 28,6 44 -- 41 26,5 41 26,8 42 26,5 41
PvdA 27,2 42 -- 31 24,1 37 24,2 38 21,2 33
VVD 17,9 28(26) -- 21 14,8 23 14,0 22 14,7 22
SP 6,3 9 (8) -- 32 15,0 23 15,0 23 16,6 25
Fortuyn 5,6 8 (5) -- 0 1,2 1 0,5 0 0,2 0
GL 5,1 8 -- 5 4,4 7 5,3 8 4,6 7
D66 4,0 6 -- 1 2,2 3 1,9 2 2,0 3
CU 2,1 3 -- 8 4,0 6 4,3 6 4,0 6
SGP 1,5 2 -- 3 1,7 2 1,5 2 1,6 2
PvdD 0,4 0 -- 2 1,6 2 1,1 1 1,8 2
PVV / / (1) -- 6 3,1 4 3,3 5 5,9 9
PVN / / (1) -- 0 -- 0 -- 0 0,1 0
EénNL / / (2) -- 0 0,8 1 1,2 1 0,6 0
Overige 0,8 0 (2) -- 0 0,6 0 0,9 0 0,2 0
Totaal 100 150 100 150 100 150 100 150 100 150

Uitslag[bewerken]

Definitieve uitslag in aantal zetels
Grootste partij per gemeente:

██ CDA

██ PvdA

██ SP

██ VVD

Vergelijking zetelaantallen 2003 en 2006
Ontwikkeling zetelaantal van de huidige vier grootste partijen (CDA voor 1977 = KVP+ARP+CHU)

De voorlopige verkiezingsuitslag werd op de avond van de verkiezingen gepresenteerd door het persbureau ANP. De officiële uitslag is op 27 november 2006 door de Kiesraad op een openbare zitting bekendgemaakt.[16][17]

Partij 2003 2006 verschil
stemmen perc. zetels stemmen perc. zetels perc. zetels
Christen-Democratisch Appel (CDA) 2.763.480 28,6 44 2.608.573 26,5 41 -2,1 -3
Partij van de Arbeid (PvdA) 2.631.363 27,3 42 2.085.077 21,2 33 -6,2 -9
Socialistische Partij (SP) 609.723 6,3 9 1.630.803 16,6 25 +10,3 +16
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) 1.728.707 17,9 28 1.443.312 14,7 22 -3,2 -6
Groep Wilders/Partij voor de Vrijheid (PvV) - - - 579.490 5,9 9 +5,9 +9
GroenLinks 495.802 5,1 8 453.054 4,6 7 -0,5 -1
ChristenUnie 204.694 2,1 3 390.969 4,0 6 +1,9 +3
Democraten 66 (D66) 393.333 4,1 6 193.232 2,0 3 -2,1 -3
Partij voor de Dieren (PvdD) 47.754 0,5 0 179.988 1,8 2 +1,3 +2
Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) 150.305 1,6 2 153.266 1,6 2 0,0 0
EénNL - - - 62.829 0,6 0 +0,6 0
Lijst 5 Fortuyn 549.975 5,7 8 20.956 0,2 0 -5,5 -8
Verenigde Senioren Partij - - - 12.522 0,1 0 +0,1 0
Ad Bos Collectief - - - 5.149 0,1 0 +0,1 0
Partij voor Nederland - - - 5.010 0,1 0 +0,1 0
Blanco lijst 21 (Islam Democraten) - - - 4.339 0,0 0 0,0 0
Nederland Transparant    - - - 2.318 0,0 0 0,0 0
Groen Vrij! Internet Partij - - - 2.297 0,0 0 0,0 0
Liberaal Democratische Partij - - - 2.276 0,0 0 0,0 0
Blanco lijst 14 (Lijst 14) - - - 2.181 0,0 0 0,0 0
Continue Directe Democratie Partij - - - 559 0,0 0 0,0 0
LRVP - hetZeteltje - - - 185 0,0 0 0,0 0
Solide Multiculturele Partij - - - 184 0,0 0 0,0 0
Tamara's Open Partij - - - 114 0,0 0 0,0 0
overig 79.339 0,8 0 - - - -0,8 0
Totaal 9.654.475 100,0 150 9.838.683 100,0 150 0,0 0
  • Blanco/ongeldige stemmen: 16.315 (0,2%)
  • Aantal kiesgerechtigden: 12.264.503. Niet verschenen: 2.409.505.
  • Opkomstpercentage: 80,35%
  • De kiesdeler bedraagt 9.838.683 : 150 = 65.591

Voorkeurstemmen[bewerken]

Om met voorkeurstemmen verkozen te worden, moet men een drempel van 25% van de kiesdeler halen. In dit geval was dat 25% van 65.591 = 16.397 stemmen. Bij deze verkiezingen haalden 27 personen deze drempel. Op één na stonden zij al op een plaats op een lijst die op basis van de uitslag recht gaf op een zetel in de Tweede Kamer. De uitzondering was Fatma Koşer Kaya van D66, zij behaalde 34.564 stemmen. Zij stond nummer 6 op de lijst voor D66. De partij haalde drie zetels, waarmee zij in de plaats trad van nummer 3 op de lijst Bert Bakker, die minder stemmen behaalde.

Installatie nieuwe Tweede Kamer[bewerken]

De nieuwe Tweede Kamer kwam voor het eerst officieel bij elkaar op donderdag 30 november 2006. In deze vergadering vond de installatie van de nieuwe Kamerleden plaats. Tot die tijd functioneerde de oude Tweede Kamer.

Volgende verkiezingen[bewerken]

De zittingstermijn van de Tweede Kamer is vier jaar. Volgens de kieswet worden de eerstvolgende verkiezingen gehouden in de maand maart na het verstrijken van deze periode van vier jaar. Een uitzondering wordt gemaakt indien in datzelfde jaar ook verkiezingen voor leden van Provinciale Staten of gemeenteraden worden gehouden; dan wordt de verkiezing voor leden van de Tweede Kamer verschoven naar de maand mei. Deze uitzonderingsregel is in 2011 van toepassing (vanwege Statenverkiezingen op 2 maart 2011). Daarom waren de eerstvolgende Tweede Kamerverkiezingen voorzien voor 11 mei 2011.[18]

Wegens de val van het vierde kabinet-Balkenende, werden echter vervroegde verkiezingen gehouden op 9 juni 2010.

Trivia[bewerken]

  • Alexander Brom (30) van Nederland Transparant was de jongste lijsttrekker, Max Sordam (80) van de Solide Multiculturele Partij de oudste.
  • Dit zijn de eerste Tweede Kamerverkiezingen waarbij Nederlanders in het buitenland via internet kunnen stemmen, via de website internetstembureau.nl. Voorheen kon dat enkel per brief, hetgeen ook nu nog mogelijk is.
  • In eerste instantie was sprake van nog twee deelnemende partijen, de Partij Voor De Mens en alle overige aardebewoners (PVDM) en de Financieel Gedupeerden; de laatsten hadden deze naam niet geregistreerd bij de Kiesraad en zou daarom onder de aanduiding 'Lijst 26' deelnemen. Beide partijen kregen hun inschrijving echter niet rond.
  • Voor het eerst was het mogelijk om in Nederland langs de snelweg te stemmen voor de Tweede Kamerverkiezingen bij verzorgingsplaats Ruwiel. De gemeente Breukelen had hier een stembureau geopend, waar voormalig minister voor Bestuurlijke Vernieuwing Alexander Pechtold de eerste stem heeft uitgebracht.
  • De nummer twee van de VVD, Rita Verdonk, haalde meer voorkeurstemmen dan de lijsttrekker van deze partij, Mark Rutte. Zij kregen respectievelijk 620.555 en 553.200 voorkeurstemmen. Het is hiermee voor het eerst in de Nederlandse parlementaire historie dat een lijsttrekker van een partij niet de meeste stemmen kreeg.
  • Van de in de Kamer gekozen personen haalde Jan Peter Balkenende (CDA) de meeste voorkeurstemmen; 2.198.114 stuks. Teun van Dijck (PVV) werd met 114 voorkeurstemmen het Kamerlid met de minste voorkeurstemmen in deze verkiezingen.
  • Het opkomstpercentage was 80,35%. Het opkomstpercentage voor de Tweede Kamerverkiezingen is sinds 1989 (80,3%) niet meer zo hoog geweest. Van de 12.264.503 stemgerechtigden brachten 9.854.998 mensen hun stem uit. Bij deze verkiezingen had Rotterdam met 70,87% het laagste opkomstpercentage en Schiermonnikoog met 94,32% het hoogste.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. De naamloze Lijst 14 is de Blanco Lijst, een samenwerking tussen een aantal kleine partijen. Lijsttrekker Huib Poortman is verbonden aan De Groenen. De lijst wordt ook wel Lijst Poortman genoemd. Omdat het geen echte partij is staat de Blanco Lijst niet ingeschreven bij de Kiesraad.
  2. De naamloze Lijst 21 betreft de Islam Democraten (ID). De inschrijving van deze partij bij de Kiesraad werd niet-ontvankelijk verklaard, waardoor de ID op de verkiezingslijst niet de eigen naam mag voeren.
  3. Turken overwegen verkiezingsboycot, de Volkskrant, 5 oktober 2006.
  4. Albayrak en Timmermans over de Armeense genocide: "Zie de fouten uit het verleden onder ogen" Trouw, 6 oktober 2006
  5. Albayrak onder vuur Een Vandaag 4 oktober 2006
  6. Albayrak: "Bronnen Armeense kwestie bevuild" Trouw, 3 oktober 2006
  7. "Ook Albayrak heeft boter op haar hoofd" Trouw, 2 oktober 2006
  8. Mevrouw Albayrak: "Was er een Armeense genocide" De Dagelijkse Standaard, 25 februari 2012
  9. Armeense kwestie zit Albayrak op de hielen, de Volkskrant, 4 oktober 2006.
  10. Balkenende: eerlijk kijken naar Armenië-kwestie, ANP, 6 oktober 2006.
  11. Ophef over D66-stemadvies Turks ministerie
  12. 'Stemadvies Turkse regering' kwam uit Utrecht, Trouw, 1 februari 2007.
  13. Beveiliging stemcomputer zo lek als een mandje. EénVandaag, 4 oktober 2006.
  14. Persbericht over afblazen kort geding. WijVertrouwenStemcomputersNiet, 1 november 2006.
  15. De data afkomstig van de Politieke Barometer mag worden gebruikt op de volgende voorwaarde: "Any use of this website's (www.politiekebarometer.nl) information must identify Interview-NSS as the source of such information and must include Interview-NSS's copyright notice.".
  16. Uitslag van de Tweede Kamerverkiezing van 22 november 2006. Kiesraad (27 november 2006) Gearchiveerd van het origineel op 23 augustus 2007 Geraadpleegd op 28 juli 2013
  17. Proces-verbaal van de zitting van het centraal stembureau tot het vaststellen van de uitslag van de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer (PDF) p.4,5. Kiesraad (1 december 2006) Geraadpleegd op 28 juli 2013
  18. Verkiezingskalender Kiesraad