Blauw (kleur)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Blauw
— Kleurcoördinaten —
Hex #0000FF
RGBa (r, g, b) (0, 0, 255)
CMYK (c, m, y, k) (100, 100, 0, 0)
HSV (t, v, i) (240°, 100%, 100%)
a: genormaliseerd naar [0–255] (byte)

Beluister

(info)

Blauw is een kleur die zich in het spectrum bevindt tussen cyaan en violet.

Blauw is een primaire kleur in het systeem van additieve kleurmenging. Het is een secundaire kleur in het systeem van subtractieve kleurmenging. Er moet echter een onderscheid gemaakt worden tussen het gebruik van de term "blauw" in de voornoemde technische zin — waarin het begrip overeenkomt met het technische begrip "violet" en een complementaire kleur is van geel — en het alledaagse taalgebruik waarin het woord de tint aanduidt die zich in het spectrum tussen cyaan en violet bevindt en de complementaire kleur is van oranje. Dit laatste blauw vindt men in het spectrum bij straling met een golflengte van ongeveer 470 nanometer. In de beeldschermtechniek wordt de tweede tint als een benadering gebruikt voor de eerste; het is dan ook deze tweede tint die in de onderstaande kleurbalk getoond wordt.

Wanneer de lucht, het firmament, overdag onbewolkt is zien we dat als een blauwe lucht, die vaak ook als blauw wordt gereflecteerd in een wateroppervlak.

Blauw van donker naar licht:
Kleurenovergang van zwart naar blauw.png

000000
 
000011
 
000022
 
000033
 
000044
 
000055
 
000066
 
000077
 
000088
 
000099
 
0000AA
 
0000BB
 
0000CC
 
0000DD
 
0000EE
 
0000FF
 

Van cyaan naar blauw:
Kleurenovergang van cyaan naar blauw.png

00FFFF
 
00EEFF
 
00DDFF
 
00CCFF
 
00BBFF
 
00AAFF
 
0099FF
 
0088FF
 
0077FF
 
0066FF
 
0055FF
 
0044FF
 
0033FF
 
0022FF
 
0011FF
 
0000FF
 

Hsi-h240.png

Blauw in variabele mate van verzadiging (horizontaal) en intensiteit (verticaal)

Gebruik en gevoelswaarde[bewerken]

De kleur blauw heeft in Nederland geen sterke gevoelswaarde, hoogstens staat het voor puur of zuiver. Deze kleur wordt op schilderijen ook in die zin gebruikt. Maria heeft dan ook vaak een blauwe jurk aan. In Engelstalige landen wordt blue echter geassocieerd met melancholie of droefheid, bijvoorbeeld in de blues-muziekstijl. Een persoon met lichtblauwe ogen wordt echter vaak als eerlijk en betrouwbaar gezien. Ongunstiger betekenissen, zoals in Blauwbaard zijn niet oorspronkelijk Nederlands.

Blauw is in de politiek de kleur van de liberalen: in Nederland van de VVD, in België van de Vlaamse Open VLD, de Waalse MR en de Duitstalige PFF.

Sinds de introductie van de spijkerbroek wordt er heel veel blauwe kleding gedragen. De kleur blauw wordt ook veel in uniformen gebruikt, bijvoorbeeld van de politie en van de marine. In tegenstelling tot de witte boorden wordt met blauwe kleding de handwerkman aangeduid, die een blauwe overall draagt.

Met blauw bloed wordt bedoeld dat iemand van adellijke afkomst is. De hoogste Belgische adel werd vroeger door de koning ontvangen in de Salon Bleu (blauwe salon).

Een blauwe was oorspronkelijk een scheldwoord voor iemand van Indonesische afkomst. Men heeft dit echter omgebogen in een geuzennaam. Dit is mede te danken aan de popgroep The Blue Diamonds. De term komt door mongolenvlekken die veelal aanwezig zijn bij baby's van Aziatische afkomst.

Van de blauwe knoop zijn wil zeggen dat iemand een geheelonthouder is en op principiële gronden geen alcohol gebruikt. De geheelonthouders gaven in de 19e eeuw hun overtuiging aan door een blauwe knoop op hun jas te naaien.

In medische tekeningen worden zuurstofarme aders aangeduid met blauw, zuurstofrijke slagaders daarentegen met rood.

Melk zit vaak in een blauwe verpakking, in tegenstelling tot yoghurt (groen), karnemelk (rood) en vla (geel). Ook melkchocolade is meestal verpakt in blauw papier, terwijl pure chocolade in rood papier is gewikkeld. Daarnaast bevatten verpakkingen van Griekse gerechten ook vaak veel blauw.

In de schilderkunst speelt de kleur blauw een grote rol bij het atmosferisch perspectief.

In de kleurcodering voor elektronica staat blauw voor het cijfer 6.

In de christelijke iconografie staat de liturgische kleur blauw voor de hemel, voor het goddelijke. Op iconen uit de Oosters-orthodoxe kerk waarop de maagd Maria en Christus zijn afgebeeld, gaat zij gekleed in het goddelijke blauw terwijl Christus in het rood is afgebeeld: de kleur van het mens-zijn. In de Room-Katholieke traditie staat lichtblauw als kleur voor de onschuld. Dit is een andere reden waarom Maria op afbeeldingen altijd gekleed is het lichtblauw. Dit gebruik stamt al uit 1570 (Missale Romanum) toen de symboliek van kleuren sowieso belangrijker was dan het vandaag de dag is.

Blauw wordt gebruikt als kleur voor de kleding, de kleur van de kinderkamer, of andere zaken wanneer een baby een jongen is, roze voor een meisje.

Blauw in de taal[bewerken]

  • iemand bont en blauw slaan - iemand toetakelen, zodat die persoon veel blauwe plekken krijgt;
  • blauw zijn - dronken zijn;
  • een blauwtje lopen - nul op het rekest krijgen bij een (huwelijks)aanzoek of amoureuze toenadering;
  • een blauwe boon - een kogel;
  • blauwe kaas - blauwschimmelkaas;
  • zich blauw ergeren of zich bont en blauw ergeren - zich sterk ergeren;
  • blauwbekken - het erg koud hebben;
  • blauw zien van de kou - de huid heeft een blauwe kleur gekregen van de kou;
  • alles blauw blauw laten - alles maar laten doorgaan, geen actie nemen;
  • blauwe bloempjes - praatjes;
  • blauw bloed - iemand die van adel is;
  • een blauwe maandag - korte tijd iets gedaan hebben (is ontstaan uit het productie proces van de kleur blauw uit de wede plant);
  • blauwe maan - de tweede volle maan in één maand;
  • zich blauw betalen aan iets - veel te veel betalen;
  • Zwolse blauwvingers - de inwoners van Zwolle.

Deze beide gezegden hebben te maken dat je van veel muntgeld tellen blauwe vingers kon krijgen:

  • blauw op straat - duidelijke aanwezigheid van geüniformeerde politie in de openbare ruimte in verband met preventie van criminaliteit;
  • zo blauw als een tientje / "zo blauw als een reiger" - dronken (een verwijzing naar de kleur van het Nederlands bankbiljet van 10 gulden resp. de blauwe reiger);
  • Blauwe Salon, een zaal in het Koninklijk Paleis te Brussel;
  • een Blauwe - Scheldwoord voor iemand van indonesïsche komaf.

Zie ook[bewerken]


Vista-kmixdocked.png
Door op de afspeelknop te klikken kunt u dit artikel beluisteren. Na het opnemen kan het artikel gewijzigd zijn, waardoor de tekst van de opname wellicht verouderd is. Zie verder info over deze opname, bekijk de oorspronkelijke versie of download de opname direct. (Meer info over gesproken Wikipedia)