OV-chipkaart

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
OV-chipkaart
Afbeelding gewenst
Algemene informatie
Land Vlag van Nederland Nederland
Operator Trans Link Systems
Actief 2002-heden
Technologie MIFARE (oude kaarten)
Infineon SLE 77 (sinds 2011)
Geldigheid In vrijwel al het openbaar vervoer in Nederland
Verkooppunten Online, ophaal-/oplaadautomaten, balies vervoerbedrijven
Valuta Euro (max. €150.-[1])
Website OV-chipkaart.nl
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

De OV-chipkaart (afkorting: OVCP[2]) is een elektronische betaalpas met nfc-chip (tot eind 2008 RFID-chip) voor het openbaar vervoer in Nederland. Kinderen jonger dan 4 jaar kunnen kosteloos meereizen en hebben hierdoor geen OV-chipkaart nodig.[3]

Korte geschiedenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie OV-chipkaartsysteem#Systeem voor meer informatie

Vanaf 1980 werden al diverse proeven gedaan met elektronische betaalsystemen in het Nederlandse openbaar vervoer. De meest in het oog springende proeven waren die met de Magneetkaart van Siemens en de Tripperpas.

De ontwikkeling van het OV-chipkaartsysteem begon in oktober 2001 met de oprichting van Trans Link Systems. Om ervaring op te doen ging de Nederlandse Spoorwegen al in 1999 op werkbezoek in Hongkong, waar twee jaar eerder de Octopus card was ingevoerd. Hierop is het systeem dat in Nederland wordt gebruikt grotendeels gebaseerd. In 2002 werden voor het eerst poortjes getest bij de RET in Rotterdam met de tournicard en in 2003 deed de NS testen met poortjes op de Hoekse Lijn. In 2005 was het systeem dusdanig ontwikkeld dat reizigers in Rotterdam de OV-chipkaart konden uitproberen.[4] Het duurde nog tot 2012 voordat het systeem volledig (lees: landelijk) was geïmplementeerd.

Het papieren treinkaartje is sinds 9 juli 2014 ook van een chip voorzien (eenmalige chipkaart). Voor dit kaartje geldt 1 euro toeslag, omdat de productiekosten van een chipkaart hoger zouden zijn dan die van een papieren kaartje.[5]

Principe[bewerken]

Er zit een chip in de OV-chipkaart met een antenne. De chip kan draadloos worden uitgelezen en gewijzigd (registratie van de transacties en het dienovereenkomstig bijwerken van het saldo en de incheckstatus, het toevoegen en verwijderen van reisproducten, en het aanpassen van parameters zoals de klasse). Het principe van de OV-chipkaart is dat de reiziger met een voldoende saldo en/of reisrecht steeds in- en uitcheckt bij een OV-chipkaartlezer.

Bij reizen op saldo wordt per afgelegde afstand, eventueel met korting, betaald. De ritprijs is door het principe van 'reizend specificeren' van tevoren niet bekend, tenzij deze informatie wordt opgezocht of nagevraagd via bijvoorbeeld een reisplanner zoals 9292. De OV-chipkaartlezers zijn herkenbaar aan het pictogram van een hand die een roze kaart vasthoudt, met aan de bovenkant een witte strook met links het roze OV-chipkaartlogo; het pictogram markeert de plaats waar men de kaart moet presenteren. De kaart dient daartoe op korte afstand van deze plek te worden gehouden (CI/O-handeling), waarna een tekst-, geluids- en/of lichtsignaal het resultaat aangeeft: check-in, check-uit, weigering, of uitnodiging het opnieuw te proberen: de bewoordingen en de extra informatie variëren. Op de kaart wordt de tijd, halte- of stationsnaam en eventueel voertuiginformatie opgeslagen (van de incheck en de uitcheck). Doordat de kaart ook moet worden uitgecheckt wordt "grijsrijden" voorkomen. Meestal kan de OV-chipkaart bij het in- en uitchecken in de portemonnee blijven, maar dan moeten er niet meerdere OV-chipkaarten of te veel andere pasjes in de portemonnee zitten. Een andere optie is om de OV-chipkaart in een apart hoesje te bewaren. Bij onzorgvuldig gebruik kan de chip defect raken.

In- en uitchecken[bewerken]

Iedere vervoerder heeft voor iedere vervoerwijze (bijvoorbeeld stadstram en sneltram) eigen kaartlezers. Op sommige stations en haltes worden verschillende in- en uitchecksystemen gebruikt en moet worden opgepast dat de handeling niet bij de verkeerde lezer wordt verricht.

Sommige treinstations en alle metrostations zijn van tourniquets voorzien die met de OV-chipkaart geopend kunnen worden en daarmee wordt dan tevens de in- of uitcheck-handeling verricht. De OV-chipkaart is dan ook een toegangspas voor tijdelijk verblijf in dat gebied. Als deze poortjes ontbreken zijn er kaartlezers op een paal aanwezig.

Bij een overstap van trein op trein of van metro op metro van dezelfde vervoersmaatschappij hoeft tussentijds niet weer uit- en ingecheckt te worden. Er wordt nog onderzocht of het mogelijk is om een systeem van enkelvoudig in- en uitchecken bij een overstap tussen verschillende treinvervoerders te realiseren. Vergelijk het systeem Touch&Travel dat bij Arriva wordt getest, met potentieel niet alleen enkelvoudig in- en uitchecken bij een overstap tussen verschillende treinvervoerders, maar ook andere vervoerders, maar dan niet met een OV-chipkaart, maar met een smartphone, en betaling achteraf (een of meer dagen na de reis).

De noodzaak om eerst uit te checken voordat men bij een andere vervoerder incheckt (zo niet, dan wordt een voorgaande check-in geforceerd afgesloten) zou vervallen zijn of komen te vervallen. Na inchecken bij vervoerder A. gevolgd door inchecken bij vervoerder B, zou men dan alsnog kunnen uitchecken bij vervoerder A, en later uitchecken bij vervoerder B.[6]

Uitzonderingen[bewerken]

De eilanden Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog en de meeste buurtbuslijnen werken met eigen lokale papieren vervoerbewijzen. Reizen op saldo met de OV-chipkaart is in deze gevallen niet mogelijk. Landelijk geldige abonnementen, zoals het studentenreisproduct, zijn wel geldig en kunnen door de chauffeur worden gecontroleerd met een handlezer. In enkele buurtbussen zijn wel (mobiele) kaartlezers aanwezig en is reizen op saldo wel mogelijk. In de regiotaxi's die tot het openbaar vervoer worden gerekend, is de OV-chipkaart niet te gebruiken. In bepaalde nachtbussen is de OV-chipkaart geldig, maar geldt een hoger tarief.

Reizen over de Nederlandse grens[bewerken]

  • De Duitse stations Weener en Leer aan de spoorlijn Groningen-Leer worden voor treinreizen met Arriva gezien als Nederlandse tariefpunten. Op deze stations staan dan ook kaartlezers en een kaartautomaat van Arriva. Zie ook: Arriva-vervoerbewijzen Groningen-Leer.
  • De OV-chipkaart is geldig op buslijnen die de Nederlandse grens passeren, mits deze worden gereden door Nederlandse exploitanten. Soms wordt voor het deel buiten Nederland een hoger tarief berekend.
  • In de bussen van de De Lijn en TEC binnen Maastricht en de ASEAG lijn 44 Heerlen-Kerkrade-Aken kan op vertoon van een OV-chipkaart een kaartje/biljet enkele rit gekocht worden voor het OV-chipkaarttarief (eventueel met korting).
  • Op lijn 42 Brugge - Breskens kan tussen Sluis en Breskens ook met de OV-chipkaart worden gereisd in de bussen van De Lijn. Voor- en achterin de bus zijn lezers geïnstalleerd. In- en uitchecken op het andere traject kan wel, maar er wordt geen bedrag berekend omdat daar het tariefsysteem van De Lijn van toepassing is.

Met andere buitenlandse openbaarvervoerbedrijven is geen regeling getroffen en daar is de OV-chipkaart niet geldig. Bij grensoverschrijdende reizen met NS International dient een internationaal vervoerbewijs voor de gehele reis te worden gekocht. Afhankelijk van het abonnement dat op de OV-chipkaart staat kan dit een kaartje met korting of vrij reizen voor het Nederlandse traject zijn. Op het gehele traject (inclusief aansluitende binnenlandse treinen) hoeft dan niet in- en uitgecheckt te worden. De conducteur kan het abonnement dat op de OV-chipkaart staat wel op geldigheid controleren.[7]

Omchecken tijdens een reis[bewerken]

Als voor een deel van een treinreis de ene chipkaart en voor een deel een andere wordt gebruikt of dezelfde kaart wordt uit- en ingecheckt (een en ander is soms nodig of voordelig) kan het omchecken soms lastig zijn, namelijk als men speciaal daarvoor moet uitstappen.

OV-chipkaarttypes[bewerken]

Er zijn verschillende kaartsoorten. Anders dan elders in Europa (bijvoorbeeld Engeland en Zwitserland) of elders in de wereld (bijvoorbeeld Singapore en Japan) is de elektronische kaart meestal niet kosteloos verkrijgbaar en wordt het aankoopbedrag niet geretourneerd bij inlevering.

Wegwerpkaart[bewerken]

Het elektronische binnenwerk van de wegwerp-OV-chipkaart van NS, na verwijdering van de papieren voor- en achterzijde. De chip van ruim 0,5 × 0,5 mm is uitvergroot.

Een wegwerpkaart of eenmalige OV-chipkaart is een "papieren" OV-chipkaart waarop een niet te veranderen reisrecht staat. Het elektronische hart bevindt zich tussen twee dunne kunststof folies. Hierop zijn aan voor- en achterzijde papieren vellen geplakt. De kaart heeft de prijs van het product dat erop gedrukt staat. Op de kaart kunnen allerlei reisgegevens gedrukt en/of ingevuld worden. Met de kaart kunnen ook de toegangspoortjes van een vervoerder geopend worden. Het reisrecht is alleen geldig wanneer er op de juiste manier in- en uitgecheckt wordt. Het uitchecken na de laatste rit heeft geen gevolgen voor de reiziger, behalve voor schadevergoedingen bij reisklachten.

De NS verkoopt eenmalige chipkaarten voor treinreizen via de loketten en via automaten. Voor deze kaarten geldt 1 euro toeslag.

Verder verkopen de stadsvervoerbedrijven RET, GVB, de HTM wegwerpkaarten. Deze kaarten kunnen soms voor meerdere ritten worden gebruikt (het langste is 7 dagen, bij een GVB weekabonnement). Ook deze kaarten zijn vaak duurder ten opzichte van reizen op saldo.

Anonieme OV-chipkaart[bewerken]

  • Verkrijgbaar via oplaadautomaten (op stations en in winkels) of bij een servicebalie van een vervoerbedrijf. Een anonieme OV-chipkaart is ook online te koop via een onafhankelijke website (eventueel opgeladen met saldo).[8]
  • Aanschafkosten: € 7,50.
  • Door meerdere personen te gebruiken, maar niet tegelijk.
  • Geschikt voor reizen met saldo en een beperkt aantal reisproducten (bijvoorbeeld ritkaarten of dagkaarten).
  • Geen recht op leeftijdskorting.
  • Geldigheid: 4 tot 5 jaar.
  • Kaart kan na de afloopdatum weggegooid worden. Staat er nog saldo op, dan kan deze teruggestuurd worden naar TLS. Het resterende saldo wordt dan gestort op de bankrekening.
  • In geval van diefstal of verlies is men het saldo kwijt.

Een anonieme OV-chipkaart is daarnaast pas echt anoniem wanneer deze wordt aangeschaft en opgeladen met contant geld[9] en er geen aanvragen worden gedaan voor restitutie van te veel afgeschreven reiskosten en aanvragen van saldoteruggave na de afloopdatum van de kaart. Een OV-chipkaart aanschaffen en opladen met contant geld kan nog bij servicebalies van een vervoerbedrijf (al dan niet met toeslag) en bij sommige NS-verkoopautomaten (alleen 0,20, 0,50, 1 en 2 euromunten).[10][11][12] In principe kan door anonieme handel in gebruikte anonieme OV-chipkaarten de privacy worden vergroot, zelfs als met een pinpas saldo wordt opgeladen; dit kan dan bijvoorbeeld de pinpas zijn van een handelaar die zelf niet met de kaart reist. Na het afschaffen van papieren kaartjes zou in principe een dergelijke handel kunnen ontstaan om anonimiteit te waarborgen zonder de toekomstige duurdere wegwerpchipkaart te hoeven kopen. Zie ook: Privacy en Veiligheid.

Persoonlijke OV-chipkaart[bewerken]

  • Te bestellen via OV-chipkaart.nl door personen woonachtig in Nederland, België, Duitsland of Luxemburg en wordt thuisgestuurd. Deze landen hebben allen toegang tot een nationaal klantenservicenummer.
  • Aanschafkosten €7,50. Indien gewenst gratis bij het afsluiten van een NS-abonnement (of NS Business Card).
  • Persoonlijk doordat de kaart is voorzien van de naam, geboortedatum en pasfoto van de kaarthouder.
  • Geschikt voor reizen op saldo (inclusief automatisch opladen) en alle reisproducten (abonnementen en dergelijke).
  • Automatisch leeftijdskorting van 34% op bus-, tram- en metroreizen aan de hand van de geboortedatum voor kinderen van 4 t/m 11 jaar en 65-plussers.
  • Geldigheid: 5 jaar.
  • 6 weken voor de afloopdatum kan de kaart vernieuwd worden (dus niet een 'lege' nieuwe kaart aanvragen, maar een vernieuwing aanvragen). Bij vernieuwing worden de reisproducten op de nieuwe kaart overgezet. Resterend saldo ontvangt men kosteloos terug op de bankrekening. Tevens moet een nieuwe pasfoto opgestuurd worden.
  • Eerder vernieuwen kan (bijvoorbeeld in geval van verlies, diefstal of defect), maar dan betaalt men 11 euro voor de nieuwe kaart.[13]

Een reiziger met een abonnement krijgt extra gemaakte reiskosten als gevolg van een geblokkeerde kaart of een defecte kaart die duidelijk beschadigd is vaak niet vergoed.[14] Sommige kaarten kunnen defect lijken, maar blijken achteraf slechts geblokkeerd vanwege achterstallige betalingen voor het automatische opladen of men is een aantal malen vergeten uit te checken in een bepaalde periode. Ook kan een kaart niet werken vanwege een negatief saldo.[15] Voor een (deels) ongebruikt abonnement kan soms wel restitutie aangevraagd worden. Voor saldo teruggave gelden dezelfde voorwaarden als bij de anonieme kaart. Automatisch opladen (indien van toepassing) moet vooraf gedeactiveerd worden. Het is niet mogelijk om een abonnement van een oude kaart over te zetten op een kaart die men nog/al heeft.[16] Als men het abonnement op een bestaande andere kaart wil (of bij NS gratis een nieuwe kaart wil) kan men het opzeggen en opnieuw nemen, maar bijvoorbeeld bij NS kan dit betekenen dat men dan weer een jaar het abonnement niet kan opzeggen.

Zakelijk[bewerken]

Hiervan zijn een aantal vormen:

  • Een werkgever kan aan zijn personeel, onder bepaalde voorwaarden, belastingvrij een persoonlijke OV-chipkaart verstrekken. Op deze chipkaart kan dan bijvoorbeeld een trajectabonnement van de NS worden gezet voor het woon-werkverkeer. De werknemer kan de kaart ook gewoon zelf opladen met saldo of een abonnement voor privégebruik.
  • Een zakelijke OV-chipkaart, bijvoorbeeld de NS Business Card en Mobility Card. Met deze kaarten reist men met de postpaid betaalmethode reizen op rekening. Hierbij worden de reiskosten en ketendiensten achteraf door de vervoerder berekend en periodiek in een nota naar het bedrijf gestuurd. Ook kan de werkgever bepalen wanneer men 1e klas en 2e klas mag reizen. De klassewissel kan geregeld worden bij een kaartautomaat[17] De kaart is meestal bedoeld voor woon-werkverkeer en dienstreizen. Een werkgever kan ook privéreizen toestaan, waarbij de kosten met het loon verrekend kunnen worden. Iets soortgelijks is de scholenkaart van de RET.[18]

Tarieven[bewerken]

Instaptarief (borg)[bewerken]

Het instaptarief (door sommige kaartlezers inifee genoemd, afkorting van initial fee; niet te verwarren met opstaptarief, een term die wel gebruikt wordt voor het basistarief) wordt bij het inchecken als borg van het saldo afgetrokken en afhankelijk van de daadwerkelijke ritprijs wordt het restant bij het uitchecken teruggeboekt of alsnog afgeschreven. In veel gevallen mag men na aftrek van het instaptarief € 4 rood staan. De feitelijke borg (het saldo waarbij men kan inchecken en reizen) is dan € 4 lager dan het instaptarief.[19]

De hoogte van het instaptarief hangt onder meer af van de gemiddelde ritprijs. Een treinreis is gemiddeld duurder dan een busreis, daarom is de borg hoger. Zou het instaptarief in de trein lager zijn dan de gemiddelde ritprijs, dan zal het vaker voorkomen dat bewust besloten wordt niet uit te checken, en zal dat bovendien per keer meer inkomstenderving veroorzaken. De kaart wordt geblokkeerd na 12 onvoltooide transacties in een bepaalde periode (2 weken bij GVB), zelfs wanneer er een vrij-reizenproduct op de kaart staat. De reiziger moet dan de mislukte transacties laten verwijderen bij het desbetreffende vervoerbedrijf.[20][21] Het instaptarief legt hierdoor de controlelast bij de reiziger in plaats van bij het vervoerbedrijf.

Het instaptarief voor de trein hangt niet af van de klasse waarin wordt gereisd, maar wel van de producten die op de kaart staan, en van de tariefperiode op het moment van inchecken. Het instaptarief is 0 euro bij een treinabonnement dat op het moment van inchecken vrij reizen biedt.

Bij Arriva wordt in de treinen en de Qliner bussen een borg van 10 euro berekend.[22][23] Reist men in de Arriva-trein met het Arriva Dalkortingsproduct, dan is het 6 euro.

De NS hanteert een borg van 20 euro, maar bij een NS-abonnement (zonder vrij reizen op de betreffende deelreis) is het 10 euro.

Connexxion (Valleilijn trein[24]) en Breng rekenen 20 euro borg en 10 euro bij een kortingabonnement.

Bij de treinen van Syntus en Veolia zit een verschil tussen het instaptarief voor de anonieme OV-chipkaart (20 euro) en de persoonlijke OV-chipkaart (10 euro).

Voor bus (behalve de Qliners van Arriva), metro, tram en de Waterbus Rotterdam-Drechtsteden is de borg 4 euro (voor visueel beperkten met speciaal abonnement €1,50).

Bij de veerdienst Vlissingen-Breskens en de Fast Flying Ferry is het instaptarief gelijk aan het tarief van de overtocht.

Minimaal saldo[bewerken]

Het minimale saldo dat op de kaart dient te staan is vaak € 4 minder dan het instaptarief, wat er op neerkomt dat men na inchecken maximaal € 4 negatief mag staan.[25] Bij de Connexxion-trein mag men bij inchecken niet negatief staan, zelfs als het instaptarief € 0 is. Het is onbekend hoe Trans Link Systems omgaat met kaarten die (lange tijd) een negatief saldo hebben. In het geval van anonimiteit is deze schuld ook moeilijk inbaar, hoogstens kan de kaart geblokkeerd worden. Bij een schuld kleiner dan de kosten van de kaart plus de waarde van de producten die er verder nog op staan is aflossing wel in het belang van de klant. Het minimale saldo kan nadelig zijn voor mensen die weinig met het openbaar vervoer reizen. Niet verreisd saldo kan niet aan andere dingen worden besteed, waardoor het feitelijk is uitgeleend aan Trans Link Systems.

Basistarief[bewerken]

Het basistarief (ook wel opstaptarief genoemd, niet te verwarren met het instaptarief, dit is de borg, zie boven) is een landelijk vastgesteld bedrag, buiten de trein overal van toepassing, waarmee de reissom wordt begonnen. Daarbovenop komt nog een tarief per kilometer. Voor 2014 is dit bedrag 87 eurocent. Bij 34% leeftijdskorting (4 t/m 11 jaar en 65-plussers) is dit 57 eurocent.

Overstaptarief[bewerken]

Reizigers worden in overstapzones met uniforme bebording begeleid in het maken van een overstap tussen trein- en/of metrovervoerders.

Bij een overstap binnen 35 minuten na uitchecken binnen het stads- en streekvervoer wordt het basistarief niet opnieuw berekend, behalve als er bij een overstap van kortingproduct of kortingtarief gewisseld wordt, dan wordt het basistarief weer geheven. Ook bij wisselingen van kortingstarief naar vol tarief of omgekeerd. Dit kan zelfs betekenen dat men in totaal meer betaalt dan met een OV-chipkaart zonder een kortingproduct. Als oplossing zouden dan twee OV-chipkaarten gebruikt kunnen worden. Een reisrecht kan niet tijdelijk uitgeschakeld worden. Een aantal regio’s heeft afspraken gemaakt over het herkennen en accepteren van elkaars kortingsproducten.[26]

Zijn lijnen aan elkaar gekoppeld (dus de lijn rijdt op het eindpunt direct door op een andere lijn), dan hoeft er niet uit- en weer ingecheckt te worden.

Bij een langere overstaptijd kan men in ieder geval bij kaartlezers die buiten het voertuig staan het uitchecken uitstellen of alvast inchecken bij de overstapvervoerder. In de volgende situatie is het mogelijk om een "lange" overstap te doen: in Rotterdam uitchecken in metro of tram, de trein naar Den Haag nemen (in- en uitchecken) en weer inchecken bij de HTM. Het basistarief wordt dan niet opnieuw berekend bij HTM zolang de tijd tussen uitchecken in Rotterdam en inchecken in Den Haag minder is dan 35 minuten. Dat er intussen bij NS in- en uitgecheckt is, is niet van belang.

Kilometertarief[bewerken]

Bij reizen op saldo in tram, bus en metro wordt (naast het basistarief) een prijs per gereisde kilometer berekend. Bij 10 kilometer reizen wordt dan bijvoorbeeld 10 keer het kilometertarief berekend. Bij leeftijdskorting krijgt men korting op dit tarief. Het kilometertarief kan verschillen per regio of verbinding.

Technisch probleem bij overstappen[bewerken]

Er is het volgende technische probleem gemeld; de huidige status is onbekend.[27] Het betreft houders van een van de volgende landelijke spoorabonnementen: Dal Voordeel, Altijd Voordeel, Weekend Vrij, Dal Vrij en Voordeelurenabonnement. Deze problemen kunnen worden voorkomen door voor de bus een andere OV-chipkaart te gebruiken dan die met het abonnement.

Bij een overstap van een bus op een trein met het Easy Trip-systeem met gebruik van de OV-chipkaart waarop het spoorabonnement staat, met minder dan 35 minuten tussen uitchecken en inchecken, wordt het abonnement genegeerd. Men betaalt niet opnieuw het basistarief, maar wel vol tarief voor de kilometers. Als men met het abonnement vrij reizen zou hebben dan kan men bij Arriva, Syntus en Veolia aan het al of niet ingehouden zijn van instaptarief (te checken bij een automaat) nog vóór de reis zien of men vrij reizen heeft. Zo niet dan kan men eventueel weer uitchecken en de 35 minuten wachten (bij dalurenabonnementen: als de spits dan nog niet is aangebroken). In andere gevallen kan men pas bij het uitchecken zien of de korting van het abonnement is toegepast.[28][29]

Saldo[bewerken]

Oplaadpunt

Een OV-chipkaart kan worden voorzien van maximaal 150 euro[1] saldo om te kunnen reizen. Dit kan op de volgende manieren:

  • 10 of 20 euro saldo bestellen en betalen via OV-chipkaart.nl en vervolgens opladen bij een OV-chipkaart-oplaadautomaat.
  • Saldo direct betalen en opladen met de pinpas bij een OV-chipkaart-oplaadautomaat.

Automatisch opladen[bewerken]

Een persoonlijke OV-chipkaart kan ook gekoppeld worden aan een Nederlands banknummer. Via een automatische incasso kan het saldo met 10, 20 of 50 euro per keer worden opgewaardeerd. De functie kan aangevraagd worden via OV-chipkaart.nl en vervolgens worden opgeladen bij een ophaalpunt. Bij mislukte incasso's treedt de algemene procedure in werking en kan het saldo geblokkeerd worden. Bij een schuld hoger dan 60 euro wordt het saldo direct geblokkeerd. Een nadeel van automatisch opladen is dat het niet mogelijk is zich, door het aanhouden van een laag saldo, te beschermen tegen sommige kostbare fouten, zoals inchecken als men al ingecheckt is.

Het saldo wordt aangevuld indien het bedrag direct na het inchecken (nadat het geldende instaptarief is afgetrokken) onder de 0 euro komt (deze grens was eerst 5 euro maar is sinds begin 2013 door TLS aangepast), of wanneer er een negatief saldo ontstaat bij het uitchecken. Bij kaartlezers met een directe verbinding met de centrale is het ook mogelijk om in te checken als het saldo lager is dan het minimale saldo (instaptarief - 4 euro). De eerste incheckpoging mislukt in dat geval en het saldo wordt aangevuld. Bij de tweede incheckpoging kan dan weer ingecheckt worden.

Vervoerbewijzen[bewerken]

Op een OV-chipkaart kan naast saldo bijvoorbeeld ook één of meerdere abonnementen, dagkaarten, trajectkaarten, toeslagkaarten of ritkaarten bevatten. Dit wordt door de vervoerders vaak een reisproduct genoemd. Sommige abonnementen of kaartjes geven onderling conflicten, bijvoorbeeld dezelfde korting op hetzelfde moment, en kunnen niet op één OV-chipkaart staan. Reizen met 100% korting heet ook wel "vrij reizen" en reizen met een abonnement dat op het moment van inchecken 0% korting geeft is eigenlijk reizen zonder reisproduct. Dat wel degelijk met een reisproduct wordt gereisd kan blijken uit een lager instaptarief of een tijdslimiet voor in- en uitchecken.

Er zijn inmiddels meer dan 170 abonnementen om goedkoper mee te kunnen reizen.[30] Reisproducten zijn verkrijgbaar via de webwinkels van de vervoermaatschappijen. Sommige reisproducten zijn (ook) verkrijgbaar via een kaartautomaat van de vervoerder (onder meer NS, GVB, RET en HTM hebben eigen kaartautomaten) of via een servicebalie. Wanneer reisproducten worden besteld via internet moeten deze nog wel op de kaart worden geladen bij een ophaal- of oplaadautomaat.

Als een abonnement is opgezegd of als het recht op een studentenreisproduct afloopt moet men het tijdig bij een automaat verwijderen van de OV-chipkaart (deactiveren).

Landelijk[bewerken]

Landelijk - trein[bewerken]

Onderstaande abonnementen (behalve Traject Vrij) zijn op 1 augustus 2011 door de NS is ingevoerd. Ze zijn in de loop van 2012 ook geldig geworden bij alle andere treinvervoerders in Nederland.

De abonnementen kunnen alleen via de NS worden besteld. Daarna kunnen ze op een eigen persoonlijke OV-chipkaart worden geladen via een oplaadautomaat of men krijgt indien gewenst het abonnement op een gratis OV-chipkaart van de NS thuisgestuurd.

Met alle abonnementen dient in- en uitgecheckt te worden. De tijd van inchecken is bij de kortingabonnementen bepalend hoeveel procent korting men krijgt. Voor alle abonnementen (behalve Kids Vrij) geldt samenreiskorting: reizigers mogen na 9 uur (dus ook in de middagspits) en in het weekend drie medereizigers met korting meenemen (zie ook het kopje groepskorting).

Bij alle abonnementen, behalve Altijd Vrij en Kids Vrij, wordt altijd een instaptarief van 10 euro als borg afgeschreven, ook wanneer men vrij reist (100% korting). Bij het uitchecken wordt dit bedrag verrekend met de werkelijke ritprijs. Bij Altijd Vrij en Kids Vrij wordt geen instaptarief afgeschreven.

De abonnementen kunnen niet op dezelfde kaart als waar ook de OV-studentenkaart op staat. Ook kunnen ze niet opgeladen worden op een NS-business Card.

Voor Altijd Voordeel, Weekend Vrij, Dal Voordeel en Dal Vrij geldt dat men niet eerder dan 30 minuten voor vertrektijd mag inchecken in verband met de verschillende kortingen. Checkt men vaker een half uur van tevoren in, dan is er sprake van fraude.[31] Ook moet het uitchecken plaatsvinden binnen zes uur na het inchecken.[32]

60-plussers kunnen met Altijd Voordeel en Dal Voordeel ook zeven zelfgekozen dagen vrij reizen met keuzedagen.

Spitsuren voor de trein zijn op werkdagen van 6.30 tot 9.00 en 16.00 tot 18.30 uur. Daluren zijn de overige uren en op zaterdag, zondag en feestdagen de hele dag.

Abonnement Korting Spits Korting Dal Overig
Altijd Vrij 100% 100% Een houder van dit abonnement kan voor maximaal vier gezinsleden het abonnement Altijd Vrij, Dal Vrij of Weekend Vrij tegen gereduceerd tarief aanschaffen.
Altijd Voordeel 20% 40% Als bus, tram en metro supplement is OV Voordeel verkrijgbaar.
Dal Voordeel 0% 40% De zakelijke versie voor op de NS-Business Card heet Dal abonnement.
Dal Vrij 0% 100%
Traject Vrij n.v.t. n.v.t. Onbeperkt vrij reizen op een vast traject voor een vast bedrag per maand of jaar. 40% korting in de daluren op reizen buiten het traject.
Weekend Vrij 0% 40%* * Van vrijdagavond 18:30 tot maandagochtend 4:00 uur 100% korting. Een houder van dit abonnement kan voor maximaal één gezinslid dit abonnement voor de helft van de prijs aanschaffen. Aanvullend kan men een Toeslag 2-1 Weekenddag kopen, waarmee men een weekenddag in de eerste klas mag reizen.[33] Dit moet op de OV-Chipkaart worden geladen.[34]
Kids Vrij 100% 100% Onbeperkt meereizen voor kinderen van 4 t/m 11 jaar.
OV-plus n.v.t. n.v.t. Abonnement voor blinden en slechtzienden. Een reis kan vooraf telefonisch of op internet geboekt worden en daarna kan men zonder in te checken met de trein reizen.[35]

Landelijk - bus, tram en metro[bewerken]

Bij de landelijke abonnementen voor bus, tram en metro valt op dat een landelijk Dal Vrij product ontbreekt. Voor vrij reizen is men aangewezen op het Netabonnement dat zelfs nog flink duurder is dan de eerste klas versie van Dal Vrij voor de trein.

Onderstaande abonnementen kunnen alleen op een persoonlijke OV-chipkaart worden geladen. Ze zijn te bestellen via een regionale vervoersmaatschappij.

Abonnement Omschrijving
Altijd Korting Korting op het basis- en kilometertarief op bus, tram en metroreizen. Kinderen van 4 t/m 11 jaar en 65-plussers krijgen maximaal 47% korting in combinatie met leeftijdskorting. Van 12 t/m 18 jaar 40% korting en van 19 t/m 64 jaar 20% korting. Een regionaal kortingproduct functioneert niet met Altijd Korting wanneer deze abonnementen op dezelfde OV-chipkaart staan, omdat Altijd Korting meer prioriteit krijgt in het OV-chipkaartsysteem.
OV Voordeel Supplement voor bij het treinabonnement Altijd Voordeel. 20% korting op bus, tram en metroreizen. Alleen te bestellen via de NS.
Netabonnement (Particulier) Landelijk altijd vrij reizen in bus, tram en metro.
Sentire Abonnement voor blinden- en slechtzienden voor reizen in bus (behalve nachtbus), tram, metro en openbaar vervoer te water (behalve RET Fast Ferry). Sentire is niet te gebruiken in combinatie met andere reisproducten die op de persoonlijke OV-chipkaart worden geladen. Met het product dient ook in- en uitgecheckt te worden, er wordt echter een verlaagd instaptarief van €1,50 afgeschreven. Sentire is de opvolger van Viziris, dat heeft bestaan van 15 april 2011 t/m eind 2012. Leeftijdskorting gaat met dit product NIET automatisch. Dit moet handmatig aangevraagd worden binnen drie maanden na de twaalfde, negentiende of vijfenzestigste verjaardag.

Regionaal[bewerken]

Het aanbod verschilt per regio en/of vervoerder. In de meeste regio's zijn nog abonnementen verkrijgbaar op basis van zones als vervanger van het per 1 januari 2013 afgeschafte VBN-sterabonnement. De provincies Friesland, Groningen en Drenthe hebben bijvoorbeeld gezamenlijk een Sterabonnement Noord-Nederland.

Daarnaast worden er vaak abonnementen aangeboden die korting geven (bijvoorbeeld 20%, 50% of 100%) op het basis- en kilometertarief bij reizen op saldo met de OV-chipkaart in een bepaalde periode (bijvoorbeeld de daluren, de avond of in het weekend) in een bepaalde regio of op bepaalde lijnen. Sommige abonnementen zijn bedoeld voor een specifieke leeftijdscategorie, bijvoorbeeld scholieren van 12 t/m 18 jaar of senioren.

Abonnementen kunnen alleen op een persoonlijke OV-chipkaart worden geladen en zijn verkrijgbaar via de regionale vervoersmaatschappij.

De stadsvervoerbedrijven GVB, RET (Rotterdam) en HTM verkopen diverse kaartsoorten als wegwerpchipkaart voor reizen met de bus, nachtbus, tram en/of metro. Dit kunnen bijvoorbeeld dagkaarten zijn waarmee één of meerdere dagen gereisd kan worden of kaarten waarmee een uur of een aantal uur gereisd kan worden. Sommige kaarten zijn te koop in de verkoopautomaten op de stations of in het voertuig. Enkele kaarten worden (ook) verkocht bij lokale VVV kantoren, hotels en campings. Wegwerpkaarten zijn vaak duurder dan reizen op saldo.

Connexxion verkoopt ook rittenkaarten die op een OV-chipkaart geladen kunnen worden voor de regio Zaanstreek (Meerrittenkaart Zaanstreek) en voor de stadsbussen in Almere (Meerreizenkaart Almere). Het GVB heeft rittenkaarten voor haar nachtbussen.

Gratis abonnementen voor senioren[bewerken]

Inwoners van de gemeente Lelystad kunnen vanaf de maand na die waarin zij 65 jaar worden een gratis abonnement op Stadsdienst Lelystad krijgen.[36]

Inwoners van de gemeenten Rotterdam en Capelle aan den IJssel van 65 jaar en ouder kunnen een gratis abonnement op de RET krijgen (reisproducten Gratis OV voor 65+ in Rotterdam en Gratis OV voor 65+’ers in Capelle a/d IJssel). Uitgezonderd zijn metrolijn E tussen Berkel Westpolder en Den Haag Centraal v.v., de BOB-bus en de Fast Ferry.[37]

Inwoners van de gemeenten Den Haag, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm en een laag vermogen (houders van een Ooievaarspas) kunnen vanaf de AOW-leeftijd een gratis abonnement op de HTM en HTMbuzz in de daluren krijgen.

Inwoners van de gemeente Amsterdam met een laag inkomen en vermogen kunnen vanaf de AOW-leeftijd een gratis abonnement op het GVB in de daluren krijgen.[5]

Interoperabele reis[bewerken]

De treinvervoerders verklaarden in 2013 op korte termijn een start te maken met onder meer het mogelijk maken om een enkele interoperabele reis te laden op de OV-chipkaart.[38]

Reizen op saldo (NS)[bewerken]

Bij de Nederlandse Spoorwegen kan pas op saldo gereisd worden wanneer de OV-chipkaart minimaal één keer bij een NS-kaartautomaat met saldo is opgeladen. Standaard kan dan in de tweede klas gereisd wordt. Wanneer er al voldoende saldo op de kaart staat, dan kan men via de knop "Laden overige producten" en "Reizen op saldo zonder NS abonnement" alsnog de kaart geschikt maken voor reizen op saldo met de NS. In dat laatste geval kan er ook gekozen worden voor reizen in de eerste klas.

Toeslag voor Intercity direct (voorheen Fyra)[bewerken]

Een Intercity direct toeslag is als product via de kaartautomaat op de OV-Chipkaart te plaatsen. Vanaf 15 december 2013 staan er op de Intercity direct-perrons speciale toeslagzuilen[39] waarmee OV-chipkaartreizigers een toeslag kunnen aanschaffen, als het traject tussen Schiphol en Rotterdam onderdeel vormt van de rit. De prijs is afhankelijk van de klasse waarop de OV-chipkaart staat ingesteld, € 2,30 voor een rit in de tweede klas en € 3,00 voor een rit in de eerste klas. Als men toch niet met de Intercity direct gaat reizen dan kan men de toeslag op hetzelfde station annuleren bij de toeslagzuil. In de trein kost deze toeslag € 10,00.[40][41]

Groepskorting[bewerken]

Railrunner[bewerken]

Kinderen van 4 t/m 11 jaar mogen voordelig reizen. Een Railrunner is verkrijgbaar in de automaat als eenmalige chipkaart of op te laden op de OV-chipkaart van het kind.

OV-chipkaart als parkeerkaart[bewerken]

Op het parkeerterrein P+R Euroborg/P3 in Groningen is op 22 april 2013 betaald parkeren ingevoerd. In de betaalautomaat kan de parkeerkaart met een gebruikte OV-chipkaart (minimaal 1 kilometer) gebruikt worden om gratis uit te rijden (bij meer dan 24 uur parkeren geldt het normale parkeertarief).[42] Dit kan ook met het P+R buskaartje met barcode.

Op sommige parkeerterreinen krijgt men korting op parkeren als men de OV-chipkaart heeft gebruikt. Het betalen voor parkeren is (nog) niet mogelijk met de OV-chipkaart, maar moet bijvoorbeeld met een pinpas.[43]

Fiets en hond[bewerken]

  • Tot 2007 gold bij de meeste vervoerbedrijven voor honden die een plaats innamen het gereduceerde tarief en was zelfs een hondenabonnement mogelijk, waarbij in plaats van een pasfoto het nummer van de penning van de inenting tegen hondsdolheid werd genoteerd. Omdat het ontwikkelen van een reisproduct en de aanpassing van de OV-chipkaartsysteem voor honden te duur en te ingewikkeld is, besloot men tot gratis vervoer van honden in bus, tram en metro.[44]
  • Fietsdagkaart NS - Voor reizigers die een fiets mee willen nemen in de trein (vouwfietsen mogen gratis mee). Op te laden via een NS verkoopautomaat of verkrijgbaar als eenmalige chipkaart en is alleen op de aankoopdatum geldig in de NS treinen buiten de spits.
  • Dagkaart hond - Voor huisdieren die niet in een mand, tas of op schoot kunnen. Dagkaart kan opgeladen worden op een persoonlijke- of anonieme OV-chipkaart en is dan alleen geldig bij de NS of verkrijgbaar als eenmalige chipkaart en is dan geldig bij alle treinvervoerders.
  • Arriva FietsDagMee - Deze kaart kan opgeladen via een Arriva automaat en kan alleen op ingestelde datum worden gebruikt. Na een dag verdwijnt het product automatisch weer van de OV-chipkaart. Geldig op alle Arriva trein op de Noordelijke Nevenlijnen inclusief reizen naar Leer.[45]
  • In Amsterdam mogen buiten de spits fietsen mee met de metro en tramlijn 26 met een fietssuplement. Officieel zijn er per rijtuig slechts 2 fietsen toegestaan. Het fietssupplement is de hele dag geldig en kan op een persoonlijke of anonieme OV-chipkaart worden geladen. Een wegwerpchipkaartje voor de fiets is alleen verkrijgbaar in tram 26.

Anti-passback-tijd kaartlezers[bewerken]

In de kaartlezers zit een zogenaamde anti-passback-tijd ingebouwd. Het is niet mogelijk (in ieder geval niet bij dezelfde kaartlezer, soms ook niet bij een andere) om direct na het inchecken weer uit te checken en omgekeerd. De kaartlezer reageert dan met een weigering (rode lamp en geluidssignaal). Dit is een beveiliging om te voorkomen dat reizigers de kaart per ongeluk twee keer presenteren, of het "voor de zekerheid" nog eens doen. Kaartlezers kunnen zowel in- als uitchecken. Zonder deze beveiliging zou een reiziger die wil inchecken, onbedoeld direct weer uit kunnen checken als de kaart tweemaal achterelkaar gepresenteerd wordt (of na uitchecken onbedoeld direct weer inchecken).

Dit kan natuurlijk bezwaarlijk zijn als men met opzet de kaart twee keer wil aanbieden, bijvoorbeeld bij het reizen met een omweg direct verder te reizen, of om voor dalurentarief verder te reizen.

Bij de kaartlezers van NS is er alleen een anti-passback-tijd (100 seconden) bij dezelfde kaartlezer en alleen zolang niemand anders hem gebruikt.[46]

Oplossingen voor dit probleem zijn:

  • Gebruik een andere paal
  • Bied tussendoor een andere chipkaart aan. Dat kan een kaart zijn van een andere reiziger, een verouderde chipkaart en desnoods een Nederlandse identiteitskaart (want daar zit ook een chip in).

Bij Arriva op de stations is er wel altijd een anti-passback-tijd, van 0 minuten tot 2 minuten, namelijk tot het eind van de volgende minuut. Bij Veolia, Connexxion en Syntus op de stations is er wel altijd een anti-passback-tijd van 3 minuten.

Bij de kaartlezers in de Utrechtse sneltram is een anti-passback-tijd van 3 minuten. Bij in- en uitchecken in het voertuig is bij HTM onder andere geen anti-passback-tijd. Soms is die er wel, maar dan zo kort dat het wel mogelijk is om maar één halte verder te reizen. De meeste streekbussen hanteren een anti-passback-tijd van 1 minuut, om te voorkomen dat mensen direct achterin weer uitchecken.

Passagerecht stations[bewerken]

Met het passagerecht kan iemand een bepaalde tijd het gedeelte van het station bezoeken waar een geldig vervoerbewijs vereist is zonder zelf te reizen, bijvoorbeeld om iemand uit te zwaaien of op te halen, te winkelen, de horeca te bezoeken, of om naar de andere zijde van het station te lopen. Op sommige stations staan voor dit gedeelte toegangspoortjes. De regeling is verder een soort annuleringsregeling, voor het geval dat de reiziger besluit toch niet of nog niet te gaan reizen, of met een andere vervoerder of een ander vervoermiddel, of per ongeluk bij de verkeerde vervoerder heeft ingecheckt.

Voor het passagerecht is een OV-chipkaart nodig (aanschafkosten €7,50). Bij sommige vervoerders moet ook nog het minimale saldo op de kaart staan (instaptarief - 4 euro), bijvoorbeeld bij de NS (behalve bij een combinatie van abonnement en tijd waarbij men vrij reist). Voor de metro volstaat vaak een positief saldo.

Bij het GVB en de RET kan men binnen 20 minuten na inchecken weer kosteloos uitchecken, daarna is bij GVB het instaptarief van 4 euro verschuldigd,[47] bij RET slechts het basistarief.[48] Bij de NS kan men weer kosteloos uitchecken als men op basis van de check-in vrij reizen zou hebben en anders binnen 60 minuten na inchecken; in de overige gevallen is het instaptarief verschuldigd (60-minutenregel).

De tijdslimiet is (behalve soms bij vrij reizen) niet onbeperkt, omdat dit fraude mogelijk zou maken. Een reiziger zou op een andere manier terug kunnen reizen (met een andere chipkaart of met de auto) en na terugkeer op het vertrekstation uitchecken, waardoor er voor de reis niet zou zijn betaald.

Sommige stations hebben weliswaar poortjes, maar toch meerdere perrons die samen tot één OV-chipkaartgebied behoren en vrije doorgang van de ene naar de andere zijde van de sporen. Dit is het geval bij station Amsterdam Zuid: de traverse is deels in de breedte gescheiden in een deel buiten het OV-chipkaartgebied met toegang via poortjes naar de perrons, en een deel binnen het OV-chipkaartgebied dat via andere trappen de perrons verbindt zonder tussenliggende poortjes.

Een poortvrije passage is een looproute van de ene naar de andere kant van de sporen zonder door poortjes te hoeven. Er komen er twee op Amsterdam Centraal (extra tunnels) en één op Utrecht Centraal (aan de noordzijde van de hal).

Bezwaren[bewerken]

Sommige gemeenten vinden het bezwaarlijk dat het geld kost om een station te betreden plus de moeite (voor bijvoorbeeld een toerist) om zich op de hoogte te stellen van het systeem. Ook de Tweede Kamer heeft kritiek geuit. De Kamerleden van de coalitiepartijen willen dan ook de poortjes openhouden. In 2014 sprak een meerderheid van de Kamer zich er voor uit dat treinstations gewoon openbaar en toegankelijk moeten blijven voor zowel reizigers als voor niet-reizigers. De coalitiepartijen VVD en PvdA vonden dat een treinstation onderdeel is van de openbare ruimte en als deze worden afgesloten met poortjes zou het karakter van de treinstations en de openbare ruimte worden aangetast. Ze kondigden moties aan om het landelijk sluiten van de poortjes te voorkomen.

Restitutie bij fouten[bewerken]

Doordat het OV-chipkaartsysteem complex is, neemt de kans op fouten toe. Sommige fouten zijn te wijten aan de reiziger, andere niet. Mogelijke fouten zijn:

  • Er wordt vergeten uit te checken. Dit komt bij 0,5% van de abonnementhouders voor en bij 2% van de overige reizigers;
  • Check-uit zonder bijbehorende check-in (alleen bij een poortje). Sinds 6 juni 2014 wordt dan het instaptarief ingehouden. Men moet hiervoor genoeg saldo op de OV-chipkaart hebben.[49]
  • Check-in zonder bijbehorende check-uit (alleen bij een poortje).
  • Er wordt twee keer in- of uitgecheckt (als men niet oplet klopt de rest van de dag de synchronisatie dan niet meer: er wordt ingecheckt als men bedoelt uit te checken, en andersom);
  • Er wordt in- of uitgecheckt bij de verkeerde paal;
  • Men komt per ongeluk in de buurt van een paal waardoor er onbedoeld wordt in- of uitgecheckt;
  • Men verblijft te lang op het station waardoor het passagerecht is verlopen;
  • De apparatuur is defect;
  • Door vertragingen vervalt de overstapkorting.

Wanneer de kaart bijvoorbeeld bij een Arriva-kaartlezer voor de trein is ingecheckt, maar de kaarthouder gaat ervan uit dat niet is ingecheckt, dan kan er zonder dat de kaarthouder een foutmelding krijgt opnieuw ingecheckt worden bij een kaartlezer van een andere vervoerder of vervoerwijze. De eerste check-in (die van de Arriva-trein) wordt geregistreerd als incompleet.

Bij sommige stad-/streekvervoerders wordt bij reizen op saldo het basistarief afgeschreven als na het inchecken weer wordt uitgecheckt terwijl het voertuig nog geen meter heeft gereden. Bij de Utrechtse sneltram geldt dat zelfs bij de palen op de haltes. Bij dat laatste kan men extra kosten voorkomen door pas in te checken als de tram nadert. Dit speelt niet als men vervolgens binnen 35 minuten incheckt bij een andere stads-/streekvervoerder of dat net gedaan heeft, want men betaalt in deze gevallen sowieso één keer het basistarief.

Te veel afgeschreven reissaldo wordt gerestitueerd als:

  • De maximale tijdslimiet voor uitchecken voor de trein is verstreken.
  • Vergeten uit te checken bij een kaartlezer in het voertuig. Dit kan niet meer hersteld worden als het voertuig is vertrokken.

In deze twee gevallen wordt de transactie als incompleet geregistreerd en wordt het instaptarief afgeschreven. Als dit te vaak gebeurt kan de kaart geblokkeerd worden.

Een restitutieformulier is verkrijgbaar bij de chauffeur of kan via internet ingevuld en verstuurd worden. Meestal wordt het instaptarief minus de minimale ritprijs uitgekeerd. Wie daar te vaak gebruik van maakt kan van de regeling worden uitgesloten. Er is geen restitutieregeling voor anonieme OV-chipkaarten. Zie bronnen.[50][51][52] Zie ook: vergeten uit te checken.

Niet inchecken staat synoniem aan zwartrijden en men riskeert bij controle een boete die niet vergoed wordt. Dit geldt ook voor abonnementhouders. Vroeger kon een abonnementhouder het papieren abonnement laten zien bij het loket als men het tijdens de reis vergeten was en werd de boete kwijtgescholden.[53]

Transactieoverzicht[bewerken]

Het transactieoverzicht van een OV-chipkaart bestaat uit een logboek van gemaakte reizen en de eventueel daaraan verbonden kosten, wat onder meer nuttig kan zijn voor declaraties en voor het aanvragen van restitutie van te veel betaalde bedragen (door een eigen vergissing of door een fout in het systeem) en voor geld terug bij vertraging.

Een uitgebreid transactieoverzicht is te bekijken via internet. De laatste transacties staan ook nog op de OV-chipkaart zelf en kunnen bij de meeste ophaalpunten worden uitgelezen en soms ook worden uitgeprint. In veel gevallen staat elke transactie op zijn minst in een van de overzichten, maar als er veel ritten per dag worden gemaakt kan het zijn dat sommige transacties al niet meer op de kaart staan en tijdelijk ook nog niet in het online transactieoverzicht zijn te vinden. De informatie op internet (met uitzondering van NS transacties op NS.nl) wordt namelijk niet continu bijgewerkt.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Transactieoverzichten bij ophaalautomaten

Kleine kaartlezers (bijvoorbeeld model Random Reader), zoals gebruikelijk bij de chipknip, zijn voor de OV-chipkaart niet verkrijgbaar. Wel zijn er voor tablets en smartphones gratis en betaalde mobiele apps beschikbaar waarmee het saldo en (een gedeelte van) het online transactieoverzicht geraadpleegd kunnen worden.

In verband met de privacywetgeving moet expliciet op de website worden aangegeven dat de reiziger de transacties online wil kunnen inzien. Bij klachten over een rit kunnen overigens de ritgegevens en de kaarthouder ook zonder toestemming nog wel aan elkaar gekoppeld worden.[54]

Soms lopen de klokken van de kaartlezers van verschillende vervoerders niet gelijk waardoor het voor kan komen dat een transactie geregistreerd wordt met een eerdere tijd dan de vorige. Op sommige transactieoverzichten (ov-chipkaart.nl, automaten GVB, RET) staan de transacties in de werkelijke volgorde, op andere (automaten NS, AVM-scherm) in volgorde van de geregistreerde tijd. In het laatste geval, waarbij dus gesorteerd wordt op de geregistreerde tijd in minuten, kan de volgorde van transacties ook worden verwisseld als de geregistreerde tijden van twee transacties gelijk zijn. Voor zover bekend wordt de incheckstatus van de kaart bepaald door de in werkelijkheid laatste transactie.

Of een check-in een overstap wordt genoemd hangt van site/automaat af. Het wordt bepaald vóór het eventuele sorteren. De site ov-chipkaart.nl geeft een overstap niet als zodanig aan, een AVM wel, zelfs bij vrij reizen.

Tijdens een treinrit wordt bij controle door Arriva de tijd en controleur als Inspectie op de ov-chipkaart bijgeschreven. Dit is vergelijkbaar met het stempel dat op een papieren vervoerbewijs wordt gezet. Dit wordt overigens alleen weergegeven op de transactieoverzichten op de automaten en bij een uitdraai van de Arriva Store.

OV-chipkaart.nl[bewerken]

Na registratie van de OV-chipkaart op de site kan mijn transactieoverzicht geactiveerd worden. Hierin zijn alle transacties van alle vervoerbedrijven te zien sinds de aanmelding op de site. Transacties ouder dan 18 maanden zijn niet meer beschikbaar. De transacties van een dag zijn in principe de volgende dag om 14 uur beschikbaar, maar bij sommige vervoermiddelen wordt de informatie in de boordcomputer minder vaak dan dagelijks doorgegeven, zodat het langer kan duren. Het opgegeven saldo wordt niet gebaseerd op de vermelde ritten, maar is de saldo-informatie van de meest recente van de binnengekomen transacties. Als de transactie-informatie niet in chronologische volgorde binnenkomt kan het dus voorkomen dat het opgegeven saldo niet correspondeert met de vermelde ritten; in dat geval kan men (als men het oude saldo weet) ook alvast de totale saldo-mutatie bepalen van nog niet vermelde tussenliggende ritten en oplaadtransacties. In eerste instantie zijn de regels gesorteerd op datum/tijd, teruglopend. Men kan ook sorteren op het bedrag. Er staan in eerste instantie maar 5 ritten op één pagina, waarbij navigeren en zoeken lastig is. Dit gaat veel beter als alles op één pagina staat. Dit doet men met de printfunctie, waarbij men het eigenlijke printen annuleert. Als men steeds in dezelfde klasse reist en dus geen klasse-informatie nodig heeft, krijgt men zo het meest complete overzicht.

Naast de HTML-versie zijn er een PDF- en een CSV-versie beschikbaar. Deze bieden minder volledige informatie, behalve dat er een kolom voor de klasse is, die de html-versie niet heeft.

Per rit is er op het scherm een regel voor de check-in en een regel voor de check-uit, waarop ook de check-in-locatie nog eens staat. Men kan per regel aangeven of deze in de PDF- of CSV-versie moet worden opgenomen, en kan ook gemakkelijk selecteren dat alles of alleen de check-uit-regels (die de aanduiding "reis" in plaats van "check-uit" krijgen) moeten worden opgenomen. In het eerste geval heeft men de check-in-locaties steeds dubbel, in het tweede geval ontbreken de check-in-tijden.

Bij een check-in-regel wordt het instaptarief vermeld, bij een check-uit-regel de ritprijs, opnieuw het instaptarief, en de correctie bij uitchecken, bijvoorbeeld "Ritprijs € 0,94 (instaptarief € 4,00 - niet verreisd € 3,06)". In de PDF- en CSV-versie staat op de eventuele check-in-regel weer het instaptarief, en op de reisregel de ritprijs. In een versie met check-in-regels staan deze beide bedragen in dezelfde kolom; voor het berekenen van gecumuleerde reiskosten moet men uiteraard alleen de ritprijzen optellen.

In de PDF- en CSV-versie wordt aanvullend ook de klasse vermeld, maar anderzijds de vervoerder niet. Daardoor is bij de halte-aanduiding "Centraal Station" niet direct duidelijk welke stad dit betreft. Dit kan achterhaald worden op basis van het andere uiteinde van de rit en/of het aansluitende treinvervoer. Bij treinvervoer betekenen "Station Centrum" en "Station Noord" de betreffende stations in Barneveld, wat er in de html-versie wel bijstaat.[55] Sommige lange namen die in de html-versie wel compleet gegeven worden, worden afgekort. Bij treinvervoer is indirect soms de vervoerder (of enkele mogelijke vervoerders) te achterhalen, bijvoorbeeld bij reizen met Dal Vrij: Arriva en Veolia vermelden bij het product ook de klasse, en Syntus ook, maar tussen haakjes. Bij vrij reizen met Dal Vrij is Connexxion in een versie met check-in-regels te herkennen aan het instaptarief.

NS.nl[bewerken]

Na registratie van de OV-chipkaart op NS.nl kan mijn reishistorie geactiveerd worden. Hierin zijn uitsluitend transacties van de NS zien. Anders dan bij OV-chipkaart.nl zijn ook transacties van vóór de aanmelding te zien. De gegevens zijn meestal na enkele minuten tot een uur beschikbaar, inclusief de af- en bijschrijvingen via NS, maar zonder saldi. Bij inchecken in de spitsuren wordt een dalurenabonnement toch vermeld, ook al geeft dat dan geen korting. Bij storingen tussen de kaartlezer en de centrale komt de data soms bijvoorbeeld de volgende dag pas binnen. Transacties ouder dan 18 maanden en enkele dagen zijn niet meer beschikbaar. Per zoekvraag wordt bij NS alleen gezocht binnen de laatste 301 transacties in de opgegeven periode.

Naast de HTML-versie zijn er een PDF- en een XML-versie beschikbaar. Elke reis beslaat één regel. Anders dan bij ov-chipkaart.nl staat op deze ene regel ook de inchecktijd.

Met de optie "Prijsdetails" krijgt men aantallen tariefeenheden te zien, waarbij in geval van een overstap het aantal tariefeenheden bij aanvang en bij het einde van de rit apart worden vermeld.

Wettelijke bepalingen[bewerken]

De Wet personenvervoer 2000 regelt onder meer de regionale tariefvrijheid. Het op die wet gebaseerde Besluit personenvervoer 2000 spreekt van een elektronisch vervoerbewijs, in artikel 1 gedefinieerd als een vervoerbewijs waarmee de reiziger zich na elektronische registratie toegang kan verschaffen tot het openbaar vervoer. Artikel 47 lid 2b van diezelfde wet zegt dat een voorwaarde voor geldigheid is dat het vertrekpunt elektronisch is geregistreerd. Zelfs een houder van een vrij-reizenabonnement kan dus wettelijk gezien beboet worden als de kaart niet is ingecheckt.[56]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • De informatie uit dit artikel is verkregen uit verschillende bronnen en voor een gedeelte door ervaringen uit de praktijk van reizigers.

Bronnen

  1. a b Maximumsaldo OV-chipkaart
  2. Spoorbeeld.nl begrippenlijst
  3. Kinderen, 65-plus en groepen, OV-chipkaart.nl
  4. RET test nieuwe OV-chipkaart, RTV Rijnmond]
  5. Einde papieren treinkaartje per 9 juli 2014 NOS dinsdag 20 mei 2014, 19:30 (Update: 20-05-14, 19:51)
  6. Zie [1], p.10.
  7. OV-chipkaart en internationaal reizen, NS Hispeed
  8. Zie: OVshop.nl
  9. http://www.nu.nl/binnenland/2483629/politie-spoort-tientallen-fraudeurs-ov-chipkaart.html
  10. "Anonieme OV-chipkaart is niet anoniem"
  11. http://www.nrc.nl/nieuws/2013/04/16/reisgedrag-gebruikers-anonieme-ov-chipkaart-eenvoudig-in-te-zien
  12. http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2013/05/13/beantwoording-kamervragen-van-het-lid-van-veldhoven-d66-over-de-privacybestendigheid-van-de-anonieme-ov-chipkaart.html
  13. Prijs vervangende persoonlijke OV-chipkaart omhoog
  14. PDF: OV-chipkaart snel kapot
  15. Kaart doet het niet-is defect-deblokkeren, OV-chipkaart.nl
  16. https://www.ov-chipkaart.nl/klantenservice/vragenenantwoorden - Kopen en opladen > Verlopen kaart en geldigheid > Ik heb een brief over mijn verlopen kaart ontvangen, maar ik heb nog een andere kaart die nog jaren geldig is. Moet ik een nieuwe kaart aanvragen?
  17. Zakelijke OV-chipkaart
  18. http://www.ret.nl/scholenkaart
  19. Dit neemt niet weg dat men bij bepaalde verboden handelingen het instaptarief kwijt kan zijn, niet alleen het bedrag van de feitelijke borg.
  20. Problemen oplossen, GVB.nl
  21. Infoblad deblokkeren OV-chipkaart, OV loket.nl
  22. Tarieven Friesland, Arriva.nl
  23. Reizen op saldo Zuid-Holland, Arriva.nl
  24. Instaptarief Valleilijn
  25. Zie bijvoorbeeld [2]
  26. Afspraken over herkennen van kortingsproducten
  27. Met name is nog niet bekend wat het effect is van de in 2013 ingevoerde "oplossing voor het dubbele opstaptarief op het spoor".
  28. Dal Vrij - Zie de vraag: "Ik ben vanuit de bus overgestapt op de trein...".
  29. Belangrijk om te weten, Syntus.nl
  30. OV-chipkaartabonnement.nl, een overzicht van alle abonnementen voor op de OV-chipkaart
  31. Productvoorwaarden nieuwe abonnementen 2011, NS.nl (artikel 5.9)
  32. Productvoorwaarden nieuwe abonnementen 2011, NS.nl (artikel 13.7)
  33. http://www.ns.nl/reizigers/klantenservice/klantenservice/uw-abonnement-wijzigen/van-2e-naar-1e-klas.html
  34. Het product overgang is slechts een dag geldig, maar om een volgende dag 1e klas te kunnen reizen moet het oude product wel eerst "gestopt" worden.
  35. [3], NS.nl, 18 september 2014
  36. Openbaar Vervoer 65+ in Lelystad
  37. http://www.ret.nl/?id=504
  38. http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2013/07/11/moties-en-toezegging-ov-chipkaart-en-besluit-novb-enkelvoudig-in-en-uitchecken.html
  39. Voor een eerder ontwerp zie [4]. Volgens een recentere beschrijving is het een grijze zuil met een rood tekstvlak aan de voorzijde, met daarop tekst die de aanschaf van de toeslag aanduidt.
  40. Vanaf december Fyra toeslagzuil
  41. http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2013/10/31/beantwoording-feitelijke-vragen-inzake-alternatief-voor-de-fyra-v250.html
  42. Reist u met een OV-chipkaart?
  43. http://www.ns.nl/reizigers/reisinformatie/informatie/vervoer-van-en-naar-het-station/met-eigen-vervoer.html
  44. http://www.ad.nl/ad/nl/1012/Nederland/article/detail/2222267/2007/07/03/Honden-gratis-in-ov-Rotterdam.dhtml
  45. Arriva-FietsDagMee
  46. Veelgestelde vragen: "Hoe lang moet ik wachten voor ik uit kan checken nadat ik ingecheckt ben?"
  47. GVB: Iemand ophalen of uitzwaaien
  48. Zoeken RET.nl - item "Overstappen en uitzwaaien", te vinden door te zoeken op "uitzwaaien".
  49. http://www.ns.nl/reizigers/ovchipkaart/reizen
  50. Niet uitgecheckt?, OV-chipkaart.nl
  51. Vergetenuittechecken.nl
  52. Werkgeheugen, uitchecken en geheugensteun
  53. Vergeetachtige abonnementhouder mist coulance, NU.nl 6 februari 2012
  54. "Privacy OV-chipkaart Connexion"
  55. Connexxion vermeldt Station Ede Centrum wel compleet: "Ede, Station Centrum".
  56. Artikel 47 van het Besluit personenvervoer 2000, Wetten.overheid.nl

Externe links

Portal.svg Portaal Openbaar vervoer