Politiek leider

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De politiek leider, ook wel aangeduid als partijleider, is de persoon die aan het roer staat van een politieke organisatie. Het hoeft niet per se in statuten vastgelegd te zijn dat iemand politiek leider van een partij is.

Nederland[bewerken]

Degene die tijdens de verkiezingen voor de Tweede Kamer de lijsttrekker voor de desbetreffende partij was, wordt in de meeste gevallen daarna de politiek leider van die partij. Meestal is dat dan de fractievoorzitter, soms kan het echter ook iemand zijn die in de regering zit, bijvoorbeeld de premier of de vicepremier. Men kan een politiek leider beschouwen als een lijsttrekker buiten verkiezingstijd.

Het is niet per se noodzakelijk dat een politiek leider ook weer de lijsttrekker wordt bij de volgende verkiezingen. Is dit wel het geval dan kan dit de zittende premier zijn, maar het kan ook de voorzitter van de fractie zijn. Het kan echter ook zijn dat er een nieuwe lijsttrekker wordt gekozen tijdens een congres. Dit kan bijvoorbeeld een minister zijn, die namens de desbetreffende partij in het kabinet zit. Deze nieuwe lijsttrekker fungeert dan al feitelijk als politiek leider, alhoewel de zittende politiek leider nog wel een stempel op de partij kan drukken. Hieruit volgt dat de functie politiek leider kan ontstaan uit diverse situaties en functies.

Vaak wordt de functie ook wel aangeduid met partijleider, maar dit is dan dus niet degene die het voorzitterschap van de partij vervult; dit is juist weer de partijvoorzitter. Bij de meeste partijen zijn de functies van partijvoorzitter en politiek leider (of partijleider of lijsttrekker) vaak gescheiden. Maar bijvoorbeeld bij de SP zijn deze twee functies lange tijd verenigd geweest in één persoon.

Bij de VVD wordt doorgaans niet gedefinieerd wie de politiek leider is van de partij. Bij de verkiezingen van 2003 fungeerde Gerrit Zalm als lijsttrekker, maar doordat Jozias van Aartsen daarna fractievoorzitter werd, fungeerde hij feitelijk als de politiek leider. Door deze uitleg kan er soms wel eens enige frictie ontstaan binnen de partij.

Onderstaande tabel geeft de leiders weer na de verkiezingen voor de Tweede Kamer van 2012 (bijgewerkt t/m begin 2014).

Partij Politiek leider
'Partijleider'
Partijvoorzitter Fractievoorzitter Eerste Kamer Fractievoorzitter Tweede Kamer
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie Mark Rutte Henry Keizer Loek Hermans Halbe Zijlstra
Partij van de Arbeid Diederik Samsom Hans Spekman Marleen Barth Diederik Samsom
Socialistische Partij Emile Roemer Jan Marijnissen Tiny Kox Emile Roemer
Christen-Democratisch Appèl Sybrand van Haersma Buma Ruth Peetoom Elco Brinkman Sybrand van Haersma Buma
Partij voor de Vrijheid Geert Wilders Geert Wilders Marcel de Graaff Geert Wilders
Democraten 66 Alexander Pechtold Fleur Gräper Roger van Boxtel Alexander Pechtold
ChristenUnie Arie Slob Piet Adema Roel Kuiper Arie Slob
GroenLinks Vacant Rik Grashoff Tof Thissen Bram van Ojik
Staatkundig Gereformeerde Partij Kees van der Staaij Adri van Heteren Gerrit Holdijk Kees van der Staaij
Partij voor de Dieren Marianne Thieme Luuk Folkerts Niko Koffeman Marianne Thieme
50Plus Jan Nagel (Waarnemend) John Struijlaard Jan Nagel Henk Krol

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties