Roermond (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Roermond
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Roermond
Roermond (stad)
Roermond (stad)
Situering
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Vlag Roermond Roermond
Coördinaten 51° 12′ NB, 5° 60′ OL
Algemeen
Inwoners (2010) 46.470[1]
Overig
Postcode 6040-6045
Netnummer 0475
Belangrijke verkeersaders A73 N271 N280 N293
Foto's
Roermond
Roermond
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Roermond (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) (in het Limburgs: Remunj) is een stad in de Nederlandse provincie Limburg. Zij is de stedelijke kern van de gelijknamige gemeente Roermond. De gemeente had op 1 januari 2014 een inwoneraantal van 56.980.[1] Roermond ligt aan de samenvloeiing van de Roer in de Maas. De stad heeft een rijk verleden: zij was in de late middeleeuwen een Hanzestad, en een van de vier hoofdsteden van het oude Hertogdom Gelre, tweede in omvang en grootste qua handel.

Naam[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Roermond (naam) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Hoewel de naam doet vermoeden dat zij naar de monding van de Roer verwijst, is dat niet zo. Aan de monding van de Roer lag de plaats aanvankelijk niet. Pas in 14e eeuw (1338 tot 1342) werd de Maas kunstmatig ongeveer 7 km oostelijk naar de stad toe verlegd.
Diverse andere verklaringen zijn evenmin voldoende onderbouwd en houdbaar. Zo heeft men wel gesteld, dat het tweede woorddeel zou komen van monte, een "landschappelijke verhoging", die dan wellicht versterkt was. Anderen leidden het terug op een Keltisch-Germaans monde, dat "brug" zou betekenen. De rivier de Roer zou voorts genoemd zijn naar Rura, een oude Keltisch-Germaanse godin, die met water in verband werd gebracht. De naam Roermond zou dan "brug van Rura" betekenen. Al deze verklaringen zijn halfbakken en schieten in meerdere of mindere mate tekort.

Geschiedenis[bewerken]

Middeleeuwen[bewerken]

Het nu Limburgse Roermond was aanvankelijk een Gelderse stad (een deel van het huidige Roermond-Zuid lag echter binnen het toenmalige hertogdom Gulik.) Het later als Overkwartier van Gelre aangeduide gewest heeft aan de basis gelegen van het huidige Noord-Limburg, maar ook Roermond maakte er deel van uit. Roermond wordt voor het eerst vermeld in 1204 en in 1214 werd ze verwoest tijdens de Duitse troonstrijd. Graaf Gerard III stichtte er in 1224 een abdij. Aan deze Munsterabdij herinnert het voornaamste monument van de stad: de romaanse Munsterkerk. Roermond kreeg in 1231 stadsrechten van graaf Otto II. In 1441 werd de stad aan de Maas lid van de Hanze en in 1472 kreeg ze het muntrecht.

Ernst Casimir van Nassau-Dietz[bewerken]

Ernst Casimir van Nassau-Dietz was vooral bekend als een uitstekend militair leider tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Hij sneuvelde op 58 jarige leeftijd tijdens het beleg van Roermond in 1632. Tijdens het inspecteren van de loopgraven werd hij getroffen door een musketschot in zijn hoofd. De fatale kogel en de hoed die Ernst Casimir ophad liggen opgeborgen in het historie huis van de Stad Roermond. Ernst Casimir word nog steeds geëerd in Roermond; zo staat er een monument ter ere van Ernst Casimir voor de ingang van het Designer outlet center. Op de plek waar Ernst Casimir is gesneuveld staat een kapelletje met een Maria beeldje er in (Kapellerlaan). De Ernst Casimir passage en de Ernst Casimir flat zijn naar hem vernoemd.

16e en 17e eeuw[bewerken]

De hoofdstad van het Gelderse Overkwartier kwam in 1543 met de rest van Gelre in handen van keizer Karel V. In 1554 en 1665 vonden in Roermond grote stadsbranden plaats. In 1559 werd de stad een bisschopszetel. In 1572 werd Roermond veroverd door Willem van Oranje, maar datzelfde jaar nog heroverd door Don Frederik (zie Bezetting van Roermond (1572)). Na de ondertekening van het Eeuwig Edict door Don Juan in 1577 trokken de Spaanse troepen zich terug. Vanaf 1579 kwam ze als deel van de Zuidelijke Nederlanden onder Spaans bestuur te staan (Spaans Gelre), met een onderbreking van 1632 tot het beleg van 1637, waarin Roermond Staats was.

18e en 19e eeuw[bewerken]

Ook van 1702 tot 1716 hoorde Roermond tot de Republiek der Verenigde Nederlanden. De Spaanse successieoorlog, die in deze periode werd uitgevochten, leidde ertoe dat Roermond in 1716 deel ging uitmaken van Oostenrijks Gelre.

De Fransen onder leiding van Francisco de Miranda bezetten de stad in 1792. Ze verschenen opnieuw in 1794, waarna de stad tot 1814 Frans bleef. De laatste van de vele kloosters in de stad werden in deze periode opgeheven. Pas sinds 1814 is Roermond een Limburgse stad, inmiddels als deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Van 1830 tot 1839 maakte Roermond nog een periode onder Belgisch gezag door.

20e eeuw[bewerken]

Hochwasserschutztore in Rurfeverlauf zur Maas hin.jpg

Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog lag Roermond enkele maanden in de frontlijn. De westoever van de Maas was al op 14 november 1944 bevrijd door de verovering van de sluis bij Panheel, en van daaruit werd de stad met artillerie beschoten. De bevolking werd geëvacueerd en de toren van de kathedraal werd door de Duitse bezetter opgeblazen. De stad werd bevrijd op 1 maart 1945 door soldaten van de US 9th Army tijdens de operatie Grenade.

Na de Tweede Wereldoorlog werd de gemeente uitgebreid met het grondgebied van Maasniel en Herten. De opkomst van de textielindustrie (onder anderen Van de Kimmenade) maakte (tijdelijk) een einde aan de werkloosheid die hier na de Tweede Wereldoorlog heerste. De inmiddels tot een middelgrote stad uitgegroeide plaats kreeg in 1993 en 1995 te maken met overstromingen, waarbij delen van de bevolking werden geëvacueerd.

Na de Tweede Wereldoorlog had zo'n 90% van de bebouwing in Roermond schade opgelopen. Onder de algemene leus die in Nederland heerste, "Nederland zal herrijzen", begon de stad aan de herstelwerkzaamheden. Een belangrijke gebeurtenis was het gereedkomen van de tunnel onder het spoor in 1956, waarmee het centrum van de stad met de nieuwe, oostelijk gelegen wijken werd verbonden.[2] Een van die wijken was het Roermondse Veld, en later ontstonden ook de Kemp (zuidoosten) en de villawijk Roer (zuidwesten). Deze grootschalige wijken zorgden voor een snelle bevolkingsgroei, maar hadden als keerzijde dat de aan woningbouw toegekende grond van de gemeente spoedig was volgebouwd. Ook werd in deze periode begonnen met de bouw van de 176-meter hoge radio-TV toren, deze kwam in 1964 gereed (in 2007 ingekort tot 156 m). Met de annexatie van Maasniel in 1959 kreeg de stad nieuwe grond, die zich uitstrekte tot aan de grens met Duitsland; de nieuwe gemeentegrens werd tevens Rijksgrens.[2] Dat de plattelandsgemeente Maasniel bij het stedelijke Roermond werd gevoegd vormde in 1959 de eerste grote herindeling in Nederlands Limburg. De kwestie Maasniel geeft een doorkijk op de ontwikkeling van stad-land relaties in Midden-Limburg.[3]

De groei zette zich voort in de aanleg van een tweetal grote industrieterreinen: in het noorden openden Prinses Beatrix en Prins Claus in 1967 de Willem-Alexanderhaven, genoemd naar hun zoon, omdat het de eerste officiële handeling was die ze na zijn geboorte verrichtten.[2] In het zuidoosten werd het 450 ha grote industrieterrein Heide (nu beter bekend als Heide-Roerstreek) aangelegd, in samenwerking met vier andere Roerstreekgemeenten. Omdat de industriële ontwikkeling gelijk zou moeten lopen met de woningbouw, werd begonnen met de aanleg van de Donderberg. Deze wijk, die op grondgebied van de voormalige gemeente Maasniel werd gebouwd, bestond uit een vijftal grote flats, die samen met de omliggende laagbouw 13.000 bewoners huisvesten.[2] Deze flats waren de eerste eerste hoogbouwprojecten van Roermond. Ook de aanleg van de N280 tussen Roermond en Baexem en de komst van Hema en V&D zorgden voor een impuls in de stad

Met de fusie van Herten in 1991, kreeg Roermond nieuwe uitbreidingsmogelijkheden. Het van oorsprong kleine dorpje groeide in 15 jaar uit tot een volwaardige woonwijk en zal na de voltooiing van de wijk Oolderveste (900 woningen) in 2012 nagenoeg zijn volgebouwd. De Maasplassen leggen de stad beperkingen op wat betreft uitbreiding in het westen, en hoewel er plannen bestaan voor woonwijken op het water (Nautisch Kwartier, 600 woningen), richt de stad zich momenteel op het oostelijk gebied. In 2009 wordt begonnen met de bouw van Tegelarijeveld Oost (200 woningen), waarmee de eerste aanzet tot een dergelijke uitbreiding naar is begonnen. Op de planning staat verder de woonwijk Kaleidos in het Melickerveld, globaal gelegen tussen de N293, Heinsbergerweg en de wijken Kitskensdal en Kitskensberg, waar 800 woningen moeten verrijzen. Hierdoor ontstaat een aaneengesloten bebouwd gebied tussen Roermond en Melick. De stad aast verder al lange tijd op het Leropperveld, een grootschalig natuurgebied tussen Roermond en Lerop, waar ruimte is voor woningbouw. Weerstand van de gemeente Roerdalen en natuurbeschermingsgroepen en politieke belemmeringen zorgen ervoor dat een woningbouwplan (maximaal 3100 woningen) hier voorlopig van de baan is. Verder krijgt de wijk Asenray er 2 buurten bij. Een wijk met 251 woningen en een (vedische) wijk met 71 woningen

In de stad zelf bouwt Roermond op een aantal locaties de hoogte in: Ernst Casimirtoren (44 meter), Kazernevoorterrein (45 meter), Kantoortoren Stationspark (69 meter), woontoren Toerist (40 meter) en Natalinitoren (61 meter) zijn enkele hoogbouwprojecten die tot 2011 worden gerealiseerd. Er bestaan plannen om het stationsgebied opnieuw in te richten. Zo is er ook de toekomstige woon/cultuurwijk Roerdelta (1500 woningen), waarvoor al sinds de eeuwwisseling plannen bestaan. Ook wordt in 2010 gestart met de bouw van het nieuwe ziekenhuis

De aanslag door de IRA op de markt in Roermond[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Aanslag door de IRA in Roermond voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Vier Australische toeristen werden op 27 mei 1990 op de markt in Roermond onder vuur genomen, terwijl zij foto's maakten van het stadhuis. Twee van hen, de 24-jarige Stephen Melrose en de 28-jarige Nicholas Spanos, vonden de dood. Later bleek het om een vergissing te gaan. Een dag later verklaarde het Noord-Ierse bevrijdingsleger IRA, dat zij het gemunt hadden op Britse militairen die in Duitsland, vlak bij Roermond, gelegerd waren.[4]

De aardbeving in Roermond[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Aardbeving Roermond 1992 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de vroege ochtend van 13 april 1992 werden om 03:20 uur veel Nederlanders opgeschrikt door een krachtige aardbeving. Het epicentrum lag enige kilometers ten zuidoosten van Roermond in Sint Odiliënberg.[5] De aardbeving had een sterkte van 5,8 op de Schaal van Richter. De aardbeving werd gevoeld tot in België, Tsjechië, Zwitserland, Frankrijk en Engeland en is voor zover bekend de sterkste die ooit in Nederland is waargenomen. In het gebied tussen Roermond, Maaseik en Heinsberg is aanzienlijke schade aangericht met een intensiteit van ruim VII op de 12-delige Schaal van Mercalli. In het landschap traden landafschuivingen, oeververzakkingen en zandfonteinen op. Dergelijke verschijnselen ontstaan door het trillen van de met water verzadigde bodem. De schade aan gebouwen bleef beperkt omdat de aardbeving ongeveer op een diepte van 17 kilometer optrad.

Andere (lichte) aardbevingen bij Roermond waren de beving van 17 februari 2001 om 01.54 uur met een sterkte van 2,7[6] en de beving van dinsdag 28 november 2006 om 10.15 uur met een sterkte van 2,5 op de schaal van Richter.[7] De beving van 2 september 2008 vond vlak voor 02.00 uur plaats en had een kracht van 2 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag ten noorden van de Duitse grensplaats Gangelt ter hoogte van Koningsbosch. De aardbeving, die geen schade aanrichtte, vond plaats op een diepte van 15,8 kilometer in de Peelrandbreuk.[8]

Op 20 januari 2013 vond een beving in Midden-Limburg plaats. Die werd onder meer gevoeld in Vlodrop, Herten, Haelen en Roermond, maar ook in Helden en Susteren. De beving was enkele minuten voor half acht en duurde een paar seconden. Het epicentrum lag volgens het European-Mediterranean Seismological Centre op vier kilometer van Maasbracht, op een diepte van 8 kilometer. De beving had een sterkte van 3,4 op de schaal van Richter. Het KNMI meldt dat de aardbeving een kracht van 3,1 had en dat het epicentrum bij Sint joost lag op een diepte van ruim 23 kilometer.

Wapen[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Wapen van Roermond voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De beschrijving van het oude wapen van Roermond is: Doorsneden, boven (I) in azuur een dubbelstaartige, klimmende leeuw van goud, getongd en genageld van keel, gekroond van goud, onder (II) in zilver een lelie van keel.

Verklaring van het wapen: De leeuw is de Gelderse leeuw. Sinds de 13e eeuw vormde het land rond Roermond, Opper Gelre of Opper Kwartier, een belangrijk deel van Gelre. De kele (rode) lelie is waarschijnlijk ontleend aan het wapen van de familie van Wachtendonck, tot welk geslacht menig voogd van Roermond in de 13e en 14e eeuw behoord zou hebben. Een zegelstempel is bewaard, waarop de van Wachtendonckse lelie voorkomt. Het oudste zegel van Roermond dateert uit 1250 en vertoont het wapen van de hertogen van Gelre.

Dit wapen is ook opgenomen in het voormalige en huidige gemeentewapen.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van hoogste gebouwen van Roermond en Lijst van rijksmonumenten in Roermond
De Markt in Roermond met links de Sint Christoffelkathedraal en rechts het stadhuis

De stad heeft een beschermd stadsgezicht. Het historisch centrum bezit vele monumenten, zoals:

  • Het historische stadhuis aan de Markt, met in het torentje een klokkenspel of beiaard waar bovenop draaiende beelden voorbijkomen. De beiaard is in 1982 geschonken ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van de stad Roermond. In 1995 werd het klokkenspel aangevuld met een groep bewegende beelden die elke middag om 12.00 uur rond de toren van het stadhuis draaien.
  • De Sint-Christoffelkathedraal. In 1410 werd begonnen met de bouw van deze kerk. Het is een driebeukige hallenkerk gebouwd in Nederrijns gotische (soms met minder recht als Gelders aangeduide) stijl.
  • Munsterkerk, een kruisbasiliek, gebouwd in de 13e eeuw en gerestaureerd door de beroemde architect Pierre Cuypers in de jaren 1864-1891. De kerk is gebouwd in de romaanse bouwstijl.
  • De Rattentoren uit de 14e eeuw, een overblijfsel van de vroegere stadsversterking die in de 18e eeuw werd gesloopt.
  • Minderbroederskerk (1400) met vergrotingen uit de 15e eeuw en 16e eeuw. Deze wordt gebruikt door de Protestantse gemeente Roermond.
  • Voormalig Kartuizerklooster Bethlehem, waartoe de Caroluskapel behoort. Met de bouw van de kapel werd begonnen in 1398. Het is één van de weinige religieuze gebouwen in Nederland met een Rococo-plafond en bezit een Robustelly-orgel uit 1760/1763.
  • De Cattentoren, een overblijfsel van de vroegere stadsversterking. In 2008 werd begonnen met de restauratie van dit torentje en de omliggende stadsmuren. De Cattentoren eindigde in het AVRO-programma "de Restauratie" in 2007 op de 2e plaats en liep net 1 miljoen euro mis. Dankzij sponsors is de restauratie in oktober 2009 gereedgekomen.

Religie[bewerken]

Roermond is (sinds 1559 en met een onderbreking van 1801-1840) de zetel van het gelijknamige bisdom. De huidige bisschop is mgr. F.J.M. Wiertz (sinds 1993). Zijn voorganger mgr. dr. J.M. Gijsen (van 1972 tot 1991) kreeg landelijke bekendheid vanwege zijn orthodoxe standpunten. Roermond is een zelfstandig dekenaat.

Het genadebeeld van Onze Lieve Vrouwe in 't Zand trekt in de gelijknamige kapel vele pelgrims naar Roermond. Zodoende is de stad een van de belangrijkste bedevaartsoorden van Nederland.

Pelgrimsroute naar Santiago de Compostella[bewerken]

In Roermond komen routes vanuit Groningen, Leeuwarden en Alkmaar samen. De route is aangegeven van de Sint-Christoffelkathedraal, via de straat die Voorstad Sint Jakob heet, langs de Roer naar het zuiden. Via Maastricht gaat de route verder via Luik, Namen en Dinant naar Givet om daar op één van de vele Franse routes aan te sluiten. [9]

Onderwijs[bewerken]

Roermond kent in totaal 18 basisscholen en 6 scholen voor voortgezet onderwijs. Het Bisschoppelijk College kent een lange geschiedenis. De stad had per september 2007 twee HBO-opleidingen en verder enkele speciaal-onderwijs instellingen. De Amsterdamse Theater Academie, een HBO-opleiding met een dependance in Roermond, sloot na het eerste jaar wegens te weinig animo; voor het tweede jaar hadden zich slechts drie leerlingen aangemeld.

Fontys Hogescholen bood eveneens lange tijd HBO-opleidingen aan in Roermond, maar ook deze instelling had in Roermond te kampen met een dalend aantal studenten en werd na een grootschalige reorganisatie van Fontys in 2010 gesloten.

Economie[bewerken]

Roermond is een belangrijke handels- en industriestad en heeft een regionale verzorgingsfunctie. Het was ook lange tijd een garnizoensstad. De stad herbergt een van de 19 arrondissementsrechtbanken in Nederland en bedient daarmee Noord- en Midden-Limburg. Qua sfeer en historische allure komt Roermond, afgaande op het oordeel van weekblad Elsevier, in Limburg op de tweede plaats na Maastricht. Op de gecombineerde punten van werken, wonen, winkelen en cultuur komen deze beide Limburgse steden in de landelijke top-tien, zo oordeelt dat opinieblad (9/11/06).

Roermond bezit vanouds een zekere standing. Dit hangt samen met de omstandigheid, dat de stad tot voor kort een regionaal bestuurscentrum was, de schrijftafel van Noord- en Midden-Limburg. Roermond was de hoofdstad van het Overkwartier van Gelder. Ook in de achttiende en negentiende eeuw gold deze stad als relatief belangrijk. Koning Willem I maakte haar na de Franse tijd de hoofdstad van een groot arrondissement, op gelijk niveau als Hasselt en Maastricht. Roermond was tot in het begin van de twintigste eeuw de tweede stad van Nederlands Limburg.

Recreatie en toerisme[bewerken]

Roermond aan de Maas en de Maasplassen

Roermond is een toeristische stad en dankt dat met name aan het winkelaanbod en aan de Maasplassen. Deze plassen, die ontstaan zijn door het baggeren van grind, worden vooral in de zomer gebruikt door veel recreanten. Surfers, zeilers en zwemmers zijn in die tijd veel in en op de plassen te vinden. Boten kunnen aanmeren bij één van de vele jachthavens die Roermond rijk is. Bij een van de jachthavens is een klein opgezet vakantiepark aanwezig bestaande uit een camping en een aantal vakantiehuisjes, ongeveer de helft hiervan bestaat uit drijvende woningen. Ook liggen er tennisbanen, is er een restaurant en een kleine speeltuin en liggen er kleine strandjes. ’s Zomers vaart er een klein fiets- en voetveer tussen Marina Oolderhuuske en Ool.

Vanaf 15 juli 2009 zijn een miniatuurafbeelding van de muziekkiosk op het Munsterplein en het Roermondse stadhuis in Madurodam te vinden.

Winkelstad[bewerken]

Roermond werd door Detailhandel Nederland, het Platform Binnenstadsmanagement en het Hoofdbedrijfschap Detailhandel gekozen tot Beste Binnenstad 2009.[10] Roermond heeft iedere woensdag en zaterdag een voedsel- en warenmarkt. Deze werd lange tijd op de markt gehouden, maar ligt tegenwoordig steeds vaker op het Munsterplein. Op koopzondagen vindt hier eveneens een warenmarkt plaats. Omdat de hele gemeente is aangewezen als toeristisch gebied, mogen tegenwoordig alle winkels in Roermond hun deuren openen op zondag.

In 2003 opende in het westelijke centrum van de stad winkelpassage Roercenter. In dit overdekte winkelcentrum zijn historische, monumentale panden geïntegreerd die tevens in gebruik zijn als winkelruimte of horecavoorziening. Tegelijkertijd werd de aangrenzende Neerstraat omgevormd tot winkelpromenade en is een groot aantal historische panden gerenoveerd. In 2009 wordt de laatste hand gelegd aan het gebied met de voltooiing van project de Steenen Trappen, waarmee extra woningen, winkels en een grotere openbare bewaakte fietsenstalling worden toegevoegd aan het centrum.

Met de komst van de A73 en opwaardering van de N280 is de bereikbaarheid van Roermond verbeterd, waardoor meerdere plannen voor uitbreiding van het winkelaanbod hebben plaatsgevonden. Bij de kruising van de A73 met de N280 is in 2008 een Retailpark verschenen waar grote winkelketens zich inmiddels hebben gevestigd. In 2009 worden de laatste beschikbare winkelpanden op de Huis- en Tuinboulevard gerealiseerd, waar uitsluitend meubelbedrijven en tuincentra zijn gevestigd. Aan weerszijden van het Retailpark wordt in 2009 gebouwd aan een Mobility Park en een Outdoor Center, waar vestigingen komen van aan auto- en outdoorgerelateerde winkelketens. Veel Duitse kooptoeristen behoren tot het winkelend publiek.

Designer Outlet Center[bewerken]

Designer Outlet Roermond.

In 2001 werd in Roermond het Designer Outlet Center van McArthurGlen gevestigd. Dit winkelcentrum telt anno 2011 ruim 120 winkels en trekt ruim 3,75 miljoen bezoekers per jaar, het behoort daarmee tot de grootste winkelcentra van Nederland. Het winkelgebied is met het stadscentrum van Roermond verbonden door een voetgangerstunnel onder de N280. Uit onderzoek is gebleken dat 40% van alle bezoekers van het merkendorp ook het centrum van Roermond bezoekt.

Het merendeel van de bezoekers komt uit Duitsland en vooral in de weekenden ontstaan opstoppingen en files naar de stad toe. Het outletcentrum ligt langs de N280, die in 2008 is uitgebreid tot een vierbaansweg tot aan de Duitse grens waar het aansluit op de Duitse A52. Ook de A73 sluit aan op de N280.

Naast het fabriekswinkelcentrum kwam in 2009 Roermonds grootste bouwproject gereed. Hier zijn appartementen, winkels, een megabioscoop met zeven zalen, horeca, een casino, een amusementshal en 8000 m² kantoren gebouwd. Verder is er een parkeergarage met plaats voor 400 auto's. Ook werd de tunnel onder de N280 met 10 meter verbreed en zijn er liften en roltrappen voor een betere verbinding met de binnenstad aangelegd.

Criminaliteit[bewerken]

Het stijgend aantal toeristen en winkelende bezoekers van buiten heeft ook een schaduwzijde. De potentiële buit is een aantrekkelijk doelwit voor criminelen. Zo stond Roermond in 2007 op de derde plaats in de door het Algemeen Dagblad gepresenteerde misdaadmeter.[11] Omdat er de nodige kritiek bestaat op de door het Algemeen Dagblad gebruikte methodiek,[12] besloot de gemeente ook zelf onderzoek te laten doen naar de criminaliteitsproblemen in de gemeente. De door de gemeente ingeschakelde instelling, het Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement (COT), stelde onder meer dat "Roermond een stad is met een serieus criminaliteitsprobleem" en dat door "de grensoverschrijdende centrumfunctie criminele gelegenheidsstructuren worden gecreëerd". De daders, zo concludeerden de onderzoekers, zijn overwegend afkomstig uit Roermond zelf.[13] Naar aanleiding van het onderzoek stelde de burgemeester van Roermond, Henk van Beers, in 2008 dat de criminaliteitscijfers zo snel mogelijk met 20% moeten dalen. Hij verbond zijn politieke lot aan het al dan niet halen van deze doelstelling.[14]

Cultuur en recreatie[bewerken]

Uitgaansleven[bewerken]

Het uitgaansleven van Roermond concentreert zich voornamelijk op en rondom het Stationsplein en de Roerkade, waar cafés en terrassen het straatbeeld bepalen. Bij het Stationsplein liggen ook een discotheek, amusementshal en bioscoop in de buurt. Vooral in de zomermaanden strekken de terrassen zich tot ver over het plein en de kade uit. De Roerkade is in 2010 opnieuw ingericht met eenrichtingsverkeer en verbreding van de terrassen. Naast het Designer Outlet Center is in 2009 een nieuw complex opgeleverd met onder andere een gokhal, bioscoop en enkele eet- en drinkgelegenheden.

Op twee minuten loopafstand van het station ligt bioscoop Royal/Royaline. Deze bioscoop beschikt over een grote zaal met balkon en een kleine zaal Deze bioscoop is niet meer in gebruik als bioscoop, maar is een theater geworden. Naast het Designer Outlet Center is in 2009 een nieuwe bioscoop met zeven zalen geopend, Foroxity (met eveneens een vestiging in Sittard-Geleen).

Sinds augustus 2012 is de ECI Cultuurfabriek geopend. Met wekelijkse optredens in een nieuwe popzaal, talloze theatervoorstellingen en een tweedelig filmhuis is er een uitgaansgelegeheid bijgekomen.

Architectuur[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook Lijst van hoogste gebouwen van Roermond

De meeste historische panden van Roermond zijn te vinden in de binnenstad. Een groot aantal oude gebouwen buiten het centrum heeft in het kader van wijkaanpak moeten wijken voor nieuwbouw, hoewel verschillende stichtingen zich inzetten voor behoud van waardevol historisch erfgoed in de gemeente.

Sinds het einde van de twintigste eeuw wordt ook hoogbouw gerealiseerd, voor Roermondse begrippen gebouwen met een minimale hoogte van 40 meter. Naast TheaterHotel De Oranjerie gaat het om recente toevoegingen als de Steenen Trappen, Soleatoren, Kazernevoorterrein, Casimir en de Natalinitoren.

Musea[bewerken]

Cuypershuis Roermond

Het Stedelijk Museum Roermond, inmiddels bekend als het Cuypershuis, was oorspronkelijk geheel gevestigd in het voormalige woonhuis van de nationaal bekende architect Pierre Cuypers van de neogotiek. Hij bouwde zijn woonhuis in 1853 bij het Atelier Cuypers-Stoltzenberg aan de huidige Pierre Cuypersstraat 1, waar kerkelijke kunst en meubelstukken werden vervaardigd.
Na een verbouwing, die in 2012 gereed was, is het museum opgesplitst in het Cuypershuis, dat geheel aan architect Cuypers is gewijd, het Historiehuis, met informatie over de stadsgeschiedenis, dat in de stadsbibliotheek aan Neerstraat 11-13 is opgenomen, en de collectie beeldende kunst, die in de ECI Cultuurfabriek is ondergebracht. De collectie beeldende kunst daar is nu een onderdeel van het Bonnefantenmuseum te Maastricht, onder de naam Bonnefanten Roermond.

ECI Cultuurfabriek[bewerken]

ECI Cultuurfabriek is ondergebracht in oude fabrieksgebouwen ten zuidwesten van het centrum in Roermond. In het gebouw zijn een groot aantal culturele activiteiten gevestigd, waaronder die van De Azijnfabriek, Centrum voor de Kunsten, inclusief het theater en het Filmhuis. De collectie beeldende kunst daar is een onderdeel van het Bonnefantenmuseum te Maastricht, onder de naam Bonnefanten Roermond. Ook wordt daar een woonwijk ontwikkeld onder de naam Roerdelta. Deze woonwijk moet binnen 15 jaar gereed zijn en zal bestaan uit 1500 woningen.

Theater en muziek[bewerken]

De hoteltoren van TheaterHotel De Oranjerie.

In Roermond liggen twee theaters waar wekelijks diverse voorstellingen plaatsvinden. TheaterHotel De Oranjerie is een multifunctioneel gebouw dat in het bezit is van Van der Valk en bestaat uit een theaterzaal met 800 plaatsen, diverse horecagelegenheden, vergaderzalen en een hoteltoren met ruim 90 kamers. In dit theater vindt ook al sinds 1884 het bekende Cirque d'Hiver plaats tussen Kerst en oudjaarsdag. Het CK Theater is onderdeel van het Centrum voor de Kunsten (CK) en onlangs gevestigd in ECI Cultuurfabriek. Het biedt plaats aan ongeveer 240 mensen. Er vinden naast theatervoorstellingen met verschillende artiesten ook dans- en muziekoptredens plaats van cursisten die bij ECI Cultuurfabriek hun lessen volgen.

Poppodium De Azijnfabriek is een cultureel poppodium en gevestigd in ECI Cultuurfabriek waar onder meer muziekgroepen optreden. Het richt zich op een zeer breed publiek. Daarnaast kent Roermond een uitgebreid muzikaalvereningsleven. Buiten de 4 harmonieën, 4 fanfares, een brassband en een trommel- en fluiterkorps zijn er nog vele drumbands en joekskapellen actief. De Koninklijke Harmonie van Roermond, opgericht in 1775, is de oudste harmonie van Nederland.

Parken[bewerken]

In Roermond liggen twee stadsparken, al liggen deze relatief ver buiten het centrum. Stadspark De Karthuis is voor een deel gelegen op het grondgebied van de voormalige tuinen van het Karthuizerklooster en ligt net buiten het winkelpromenadegebied, in het noordoosten van de binnenstad. Het park is relatief rustig te noemen, wat naast de ligging te wijten is aan de oude muren die het park aan het oog onttrekken. Park Hattem ligt ten zuiden van de binnenstad, tussen de voormalige Rijksweg N271 en de spoorlijn Maastricht-Venlo. Jaarlijks vindt daar bij het Nationaal Indië-monument een herdenkingsbijeenkomst plaats.

In de plannen voor de Roerdelta, ten zuidwesten van de binnenstad, is naast woningen en culturele instellingen ook een nieuw stadspark voorzien. De realisatie van dit project zal vanaf 2010 plaatsvinden.

Evenementen[bewerken]

In Roermond vinden wekelijks tot dagelijks diverse evenementen plaats, variërend van lokaal tot nationaal en zelfs internationaal. Sinds 1991 is Roermond de Limburgse locatie van het jaarlijkse bevrijdingsfestival, waar meer dan 30.000 bezoekers op af komen. Ook is de stad het decor van het Solar Weekend Festival, dat sinds 2005 aan de Maasplassen wordt georganiseerd en jaarlijks rekent op zo'n 15.000 toeschouwers. Sinds 2008 is Roermond etappeplaats van de Eneco Tour. Na 2009 zal de Tour ook de vier daaropvolgende jaren de stad aandoen. In 2012 werd de landelijke intocht van Sinterklaas in Roermond gehouden.

Topografie[bewerken]

Roermond-stad-2014Q1.jpg

Topografisch kaartbeeld van de woonplaats Roermond, Dec. 2013. Klik op de kaart voor een vergroting.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Auto[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie voor meer informatie over de A73 en de tunnels: Rijksweg 73, Roertunnel, Swalmentunnel

Roermond ligt aan verschillende doorgaande wegen:

  • N280. Deze weg verbindt Roermond met Weert en is in 2007 in oostelijke richting verlengd met enkele kilometers tot aan de grens bij Duitsland, de N280-west zal in de toekomst in westelijke richting verbreed worden tot regionale autoweg
  • N271. Deze noord-zuidverbinding loopt door Roermond en verbindt de stad met Venlo in het noorden en Echt in het zuiden.
  • N293. Deze weg liep voorheen vanaf de Heinsbergerweg in Roermond naar Heinsberg. Met de aanleg van de A73 is ook deze weg uitgebreid. Vanaf 2008 zal de N293 met circa vijf kilometer zijn verlengd tot aan de Koninginnelaan, waar de weg ook aansluit op de A73.
  • A73. De weg is op 18 februari 2008 opengesteld, waardoor Roermond een snelle verbinding heeft gekregen met het noorden (Venlo, Nijmegen) en het zuiden (Maastricht, via de A2). De tunnels bij Roermond en Swalmen zijn na een periode van periodieke sluitingen sinds december 2009 definitief geopend. De definitieve openstelling werd opgeluisterd door verkeersminister Camiel Eurlings. Roermondse notabelen wilden uit protest voor de trage oplevering geen gehoor geven aan de uitnodiging om aanwezig te zijn.

Parkeren in Roermond kan bij het Designer Outlet Center waar ruim 3600 parkeerplaatsen liggen. In de binnenstad wordt het gebruik van auto's zo veel mogelijk geluwd. Vanaf de singelring, die op de nominatie staat om te worden aangepakt, is een groot aantal parkeerterreinen te vinden.

Roermond beschikt begin 2009 over drie openbare parkeergarages en heeft voornemens om achter het treinstation een vierde garage met 600 plaatsen aan te leggen.

Trein[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Station Roermond voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Voorzijde station Roermond.

Roermond heeft een NS-station, gelegen aan de rand van het centrum. Waar iedere 15 minuten een intercity en elk half uur een stoptrein stopt richting Maastricht en Heerlen, Eindhoven-Utrecht-Amsterdam en Venlo-Nijmegen. Het station grenst direct aan het winkelgebied van Roermond.

Er bestaan plannen voor de heringebruikname van de goederenspoorlijn IJzeren Rijn en de (gedeeltelijke) verdubbeling en elektrificatie van de Maaslijn (Roermond-Venlo). Als de IJzeren Rijn weer in gebruik wordt genomen, op zijn vroegst in 2018, wordt de lijn om Roermond heen geleid, alvorens weer het historische traject te volgen (met ondertunneling van de Meinweg).

Er bestaan ook plannen voor een tweede station, Station Roermond Noord. Dit station zou tussen 2008 en 2010 gereed moeten komen waarmee het CDA het euregionale treinverkeer wil verbeteren.[15] Er zijn ook plannen om Roermond in 2011 aan te sluiten op het internationale spoornet door de intercity naar Heerlen door te trekken naar Aken in Duitsland.

Bus[bewerken]

Roermond heeft diverse buslijnen, waar zowel stadsbussen als streekbussen rijden. De stadsbussen rijden via vaststaande routes door Roermond en komen (bijna) allemaal weer terug bij het NS-station, van waaruit ze iedere dag vertrekken. De streekbussen rijden naar omliggende plaatsen in de regio, waaronder Weert, Venlo en Echt. Tot december 2006 werden de lijnen verzorgd door Hermes. Daarna heeft Veolia deze taak overgenomen.

Sinds april 2008 rijden er ook zogenaamde "shopbussen". Dit zijn pendelbussen die tussen de winkelgebieden in de stad: Roermond Centrum, Designer Outlet Centre, Retailpark Roermond en de Huis en Tuinboulevard.

Wijkindeling[bewerken]

Roermond is in onderstaande wijken (vetgedrukt) en buurten verdeeld:

  • Centrum
    • Binnenstad
    • Roer/Roer-Zuid
    • Roerzicht-Voorstad
    • Roerdelta
    • Hammerveld
    • Maas/Maashaven
    • Nautisch Kwartier (Gepland)
  • Donderberg
    • Donderberg
    • Kastelenbuurt
    • Vliegeniersbuurt
    • Componistenbuurt
    • Planetenbuurt
  • Roermond-Noord
  • Swalmen
    • Swalmen
    • Asselt
    • Boukoul
    • Wieler
  • Asenray
    • Asenray + Buitengebeid
    • Moethagen-Hertenpael
  • Bedrijventerreinen
    • Broekhin
    • Broekhin II (gepland)
    • Willem-Alexander
    • Spickerhoven
    • Roerstreek-Noord
    • Roerstreek-Zuid
    • Stadsrand-Zuid
    • Merum/Solvay

Straten, pleinen en parken[bewerken]

  • Kloosterwandplein
  • Kazerneplein
  • Zwartbroekplein
  • Gelderseplein
  • Stadspark
  • Mevlanapark

Stedenbanden[bewerken]

  • Vlag van Duitsland Mönchengladbach (Duitsland), sinds 1971
  • Vlag van Duitsland Marktredwitz (Duitsland), sinds 2007. Daarvoor partnergemeente van Swalmen sinds 2005
  • Vlag van Tsjechië Nepomuk (Tsjechië), sinds 2007. Daarvoor partnergemeente van Swalmen
  • Vlag van Kroatië Vinkovci (Kroatië)

Geboren[bewerken]

Charles Ruijs de Beerenbrouck, premier van Nederland (1918-1925 en 1929-1933)

In Roermond zijn in de vorige eeuw drie ministers-presidenten van Nederland geboren. Statistisch gezien zou dat, voor een plaats met minder dan 50.000 inwoners, erg onwaarschijnlijk zijn. Dat ze alle drie katholiek waren zal minder verwondering wekken.

Documentaire[bewerken]

In 2005 maakte Joost Seelen de filmdocumentaire Roermondse Adel. Hierin staat niet de adel van Roermond centraal, maar wordt een portret geschetst van de familie Fermont, een typisch Roermondse familie, die in het verleden tot de onderklasse van de stad behoorde.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b 55.210-8.740 (Swalmen) =46.470 CBS Statline
  2. a b c d J.G.F.M.G. baron van Hövell tot Westerflier, Roermond vroeger en nu, Bussum 1968
  3. Prof. dr. Theo Beckers, De kwestie Maasniel. Strijd om eigen identiteit. Utrecht: Matrijs, 2006
  4. IRA pleegt aanslag in Roermond, Nieuwsdossier
  5. De aardbeving bij Roermond 13 april 1992 KNMI (20 april 1992)
  6. KNMI - Kleine aardbeving bij Roermond
  7. Nu.nl - Lichte aardbeving bij Roermond
  8. Nu.nl - Lichte aardbeving in Limburg
  9. Website van Het Witte Kerkje
  10. Juryrapport
  11. Roermond wil uit top 3 criminaliteit
  12. Minister Ter Horst beriep zich, bij de beantwoording van Kamervragen door de Kamerleden Griffith en Weekers over de misdaadcijfers in Roermond, op het CBS dat in een artikel in het Tijdschrift voor de Politie, nr. 7-8, juli/augustus 2004, oordeelde dat de AD MisdaadMeter geen statistisch verantwoorde conclusies toelaat (bron: Kamervragen Griffith en Weekers d.d. 4 mei 2007, beantwoording Ter Horst 4 juli 2007)
  13. Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement (COT) april 2008 Veel voorkomende criminaliteit in Roermond
  14. Dagblad De Limburger/Limburgs Dagblad d.d. 23 april 2008 Misdaadcijfers moeten twintig procent dalen
  15. CDA: Euregionaal treinverkeer moet flink verbeteren L1 TV FM TXT .NL (2 juni 2008)