Genk

Genk

Stad in België
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	Limburg
Arrondissement	Hasselt
Coördinaten	50°57′N, 5°30′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	87,85 km² (2009) 47,68% 16,37% 35,95%
Bevolking (Bron: Statbel)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	64.757 (01/01/2010) 49,19% 50,81% 737 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 21,38% 62,68% 15,94%
Buitenlanders	13,22% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Wim Dries (CD&V/N-VA)
Bestuur	CD&V/N-VA
Zetels CD&V/N-VA PRO GENK Vlaams Belang Open Vld PVDA+	39 21 10 6 1 1
Economie
Gemiddeld inkomen	13.023 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	12,62% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 3600	Deelgemeente Genk
Zonenummer	089
NIS-code	71016
Politiezone	GAOZ
Website	www.genk.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Hasselt in de provincie Limburg
Portaal    België

Genk is een stad in de Belgische provincie Limburg en is de hoofdplaats van het kieskanton en het gerechtelijk kanton Genk. De stad telt ruim 64.000 inwoners en is een van de belangrijkste industriële steden van Vlaanderen. Dit in het verleden met name door de aanwezigheid van drie steenkoolmijnen en tegenwoordig door haar ligging aan de autosnelweg E314 en het Albertkanaal. Genk verwierf pas in het jaar 2000 de titel van stad. Het grenst aan Hasselt, Opglabbeek, Houthalen-Helchteren en As.

Geschiedenis

Genk is ontstaan uit een Keltische nederzetting. Dit leren ons de vondsten van verschillende gebruiksvoorwerpen. Het dorp werd gekerstend in de vroege Middeleeuwen. Uit deze tijd werd een houten zaalkerkje teruggevonden. De naam Genk wordt voor het eerst vermeld in een schenkingsakte van 13 december 1108 ("Geneche"). Genk bleef bijna 800 jaren lang een landelijk gehucht of dorpje (in het Latijn: "vicus") met om en bij de 200 à 500 inwoners, pas begin 20e eeuw begon de massale immigratie van buitenaf (en buitenland) op gang te komen. De rust en het onaangeroerde landschap zorgden ervoor dat verschillende kunstenaars, vooral landschapschilders waaronder Willem Roelofs, Edmond Tschaggeny, François Roffiaen, Isidore Verheyden, Joseph Coosemans, Anna Boch, Emile Van Doren, Armand Maclot, Willy Minders en vele anderen naar het dorpje afzakten. Er wordt dan ook gesproken van een zogenaamde Genkse School. Ook de Nederlandse schrijfster Neel Doff vond een onderdak in de gemeente (de villa, Chalet des Houx, lag op een heuvel in de Nieuwstraat, ze werd intussen afgebroken).

Op 20 mei 1901 ontdekte de Luikse professor André Dumont in het buurdorp As een steenkoollaag, een gebeurtenis die een immense invloed zou hebben op het slaperige dorpje. In 1902 vond men ook in Genk steenkool. Op 3 juni 1914 om half twee 's middags werd de eerste steenkool bovengehaald. Niet lang daarna opende de mijn van Winterslag en even later de mijnen van Waterschei en Zwartberg. In 1930 telde de gemeente reeds 24.574 inwoners, vooral ingeweken mijnarbeiders. De jaren zestig waren crisisjaren voor de steenkoolnijverheid. In 1966 werd de mijn van Zwartberg gesloten. Dankzij de gunstige ligging, tegen Hasselt, en langs het Albertkanaal vestigden enkele grote bedrijven zich in de gemeente, zoals de autoconstructeur Ford. In de jaren 80 sloten ook de twee overgebleven mijnen.

Genk nu

In Genk zijn er momenteel vele nieuwe bouwprojecten.

• Het nieuwe stadsplein is één van de grootste bouwprojecten ooit in de provincie Limburg en omvat 111 nieuwe appartementen, 26 nieuwe winkelruimtes, een hotel, een ondergrondse parkeergarage van 752 plaatsen, een gloednieuwe bibliotheek (een ontwerp van architect Claude Vasconi) en een aantal daktuinen.
• De voormalige mijnsite van Winterslag wordt omgebouwd tot een culturele site (C-Mine) die onder andere een bioscoop en het cultuurcentrum van Genk zal omvatten samen met nieuwe bedrijven en woningen.
• Er is een gloednieuw jeugdcentrum gebouwd dat een jeugdhuis en een fuifzaal herbergt. Dit is tegenwoordig het nieuwe ontmoetingscentrum voor jongeren in Genk.
• In het sportcentrum is een nieuw zwembad gebouwd.

Sinds 2004 is Genk een stedenverband aangegaan met Francistown (Botswana). Op 3 juni 2004 werden beide steden zustersteden. Bij die gelegenheid werd een memorandum ondertekend waarin beide steden afspraken samen te werken aan een hechte vriendschap waarin beide steden elkaar leren kennen, elkaar respecteren en ondersteunen.

Genk multicultureel

Genk kende door het mijnverleden verschillende immigratiegolven (eerst uit Polen en Oekraïne, daarna uit Italië en nog later uit Turkije en Marokko). Hierdoor is ongeveer een derde van de burgers van allochtone afkomst. De Italiaanse gemeenschap is de grootste en omvat zowat 10.000 personen. In Genk zijn in totaal zo'n 85 verschillende nationaliteiten terug te vinden. Dit alles maakt van Genk een multiculturele stad. De meeste Genkenaren zijn daarmee opgegroeid en hebben hier weinig problemen mee. Inwoners van vooral gemeenten zonder mijnverleden bekijken het negatiever en praten over Genk als migrantenstad. In de toekomst verwacht men een enorme toename van het Turkse en Marokkaanse aandeel aangezien meer dan 3/4de van die gemeenschap uit hun vaderland een huwelijkspartner importeert.

Het multiculturele karakter van Genk kan men ook in religieuze gebouwen zien: Genk telt vier Turkse moskeeën, een Marokkaanse moskee, een Oekraïens-Orthodoxe kerk, een Oekraïens-Katholieke kerk en een Grieks-Orthodoxe kerk.

Industrie

Inmiddels is Genk uitgegroeid tot de derde industriestad van Vlaanderen en heeft de stad het grootste industriepark van Limburg, namelijk Genk-Zuid. Dit park heeft een oppervlakte van 15,87 km² waarvan het grootste gedeelte in Genk ligt met uitlopers in de aangrenzende gemeenten Bilzen, Diepenbeek en Zutendaal. Enkele bekenden bedrijven zijn onder andere Ford, Nitto, Ugine & ALZ (Arcelor), DSM en Elektriciteitscentrale Langerlo. Met ruim 25.000 industriële arbeidsplaatsen (op een totaal van 40.000) in meer dan 300 bedrijven is Genk inmiddels de belangrijkste werkverschaffende gemeente van Limburg in de industrie.

De vroegere steenkoolhaven van Genk, nu 'haven Genk', groeit snel. Er is onlangs een nieuw hoofdkwartier gebouwd en de overslag neemt toe. Na de mijnsluitingen gingen de activiteiten van de haven achteruit, maar door de grote industriële bedrijvigheid in de omgeving nemen de havenactiviteiten opnieuw toe.

Daarnaast maakt Genk deel uit van het Economisch Netwerk Albertkanaal.

Winkelcentrum

Genk is ook de tweede winkelstad van Limburg. Vooral de 3 shoppingcentra (Shopping 1, 2 en 3) zorgen voor veel winkelaars. Shopping 1, dat geopend werd op 28 augustus 1968, is het oudste shoppingcenter van België.

Omdat het aantal winkelaars de laatste jaren zakt door de grondige "facelift" die de stad uitvoert aan zijn centrum (heraanleg Europalaan en Dieplaan, opwaardering van de omgevingen rond de shoppingscentra en de vele grootschalige bouwprojecten), heeft Genk besloten om het nieuwe stadsplein met 26 nieuwe winkelruimtes te bouwen.

Maar niet alleen in het centrum kan men winkelen: de Vennestraat in Winterslag, de Stalenstraat in Waterschei en de Hoevenzavellaan in Zwartberg zijn handelsstraten die ontstaan zijn rond de vroegere mijnnijverheid. Naast de gekende zaken, treft men er ook multiculturele voedingszaken aan.

Bereikbaarheid

Genk ligt langs de autosnelweg E314, die Leuven en Aken verbindt. Ook met het openbaar vervoer is de stad vlot bereikbaar. Genk heeft een station met een rechtstreekse treinverbinding met de steden Hasselt, Leuven, Brussel en Gent, en in het weekend ook met Brugge en de kust (Knokke en Blankenberge). Genk is ook een knooppunt van buslijnen met onder andere verbindingen vanuit Hasselt (Lijn 1, Lijn 45) en Maastricht (Lijn 45).

Politiek

Burgemeesters

Vóór de Belgische onafhankelijkheid

• 1796 - 1799 : Tilmanus Remans, agent
• 1799 - 1801 : Hubert Reyskens, agent
• 1801 - 1805 : Hubert Reyskens, maire
• 1805 - 1808 : Gerardus Beurkens, maire
• 1808 - 1813 : Guillaume Lantmeeters, maire en schout
• 1813 - 1831 : Guillaume Lantmeeters, burgemeester

Sedert de Belgische onafhankelijkheid

• 1831 - 1842 : Gerard Remans, (1806 - 1889)
• 1843 - 1854 : Pieter Houben, (1784 - 1864)
• 1855 - 1895 : Jan Lantmeeters, (1826 - 1907)
• 1896 - 1905 : Pieter Jan Houben, (1842 - 1905)
• 1905 - 1926 : Jules Lantmeeters, (1875 -1935)
• 1927 - 1942 : Jozef Lantmeeters, (1888 - 1946)
• 1942 - 1944 : Jozef Olaerts, (1914 - 1990)
• 1944 : Jozef Lantmeeters
• 1947 - 1976 : Gerard Bijnens, (1911 - 1991), CVP
• 1977 - 1986 : Louis Gaethofs, (°1933), CVP
• 1987 - eind 2009 : Jef Gabriels, (°1947), CVP
• 2009 - : Wim Dries, (°1972), CD&V

Verkiezingsresultaten sinds 1976

• De verkiezingsresultaten vanaf 1976 zijn te raadplegen op www.ibzdgip.fgov.be.

Demografische evolutie

• Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; vanaf 1980= inwonertal per 1 januari

Bezienswaardigheden

De Sint-Martinuskerk

• Het domein van Bokrijk, met het openluchtmuseum
• Het domein Kattevennen met het Europlanetarium, als toegangspoort tot het Nationaal Park Hoge Kempen
• Verscheidene kerken en moskeeën (waaronder de mijnkathedraal van Zwartberg en Waterschei, de Oekraïens-Orthodoxe kerk en de Turkse moskee van Sledderlo)
• De mijngebouwen, al dan niet met een nieuwe bestemming en mijncités
• Het Molenvijverpark met in het Zonnewijzerpark twaalf unieke zonnewijzers en het Heempark
• Het natuurgebied "De Maten"
• Museum Emile Van Doren, ondergebracht in villa Le Coin Perdu met een indrukwekkende collectie landschapsschilderijen van onder andere Emile Van Doren, Joseph Coosemans, Alphonse Asselbergs, Herman Richir, Armand Maclot,Jan Habex en vele anderen.
• Het Nationaal Park Hoge Kempen ligt voor een gedeelte op Genks grondgebied. Op het domein Kattevennen ligt de toegangspoort naar het nationaal park
• De nog steeds werkende Slagmolen op de Stiemerbeek, het oudste beschermde monument van de stad Genk.
• De moderne Hoofd-bibliotheek van Genk.
• Het modernistische sportcentrum van architect Isia Isgour.

Zie ook de Lijst van onroerend erfgoed in Genk.

Evenementen

Limburgse zondagsmarkt

• Genk on Stage is met ruim 100.000 bezoekers één van de grotere Belgische muziekfestivals. Het is een gratis en driedaags muziekevenement en het vindt plaats in het hartje van Genk. Het festival ontstond in 1982 onder impuls van de Genkse Jonge Economische Kamer (Jaycees) onder de benaming Swingin’ Genk.
• De jaarlijkse rommelmarkt, gekend onder de benaming Limburgse Zondagsmarkt, vindt elke zondag in de grote vakantie plaats en is tegenwoordig de grootste van Vlaanderen. Ook dit evenement vond in 1978 haar oorsprong bij de Genkse Jonge Economische Kamer (Jaycees).
• Een derde evenement dat op initiatief van de Genkse Jonge Economische Kamer (Jaycees) ontstond, was het vroegere Genk on Ice, hetgeen nu Yohoho heet. In de periode rond Kerstmis en Nieuwjaar wordt een kunstijsbaan aangelegd in het centrum van de stad of in de Limburghal. Deze ijsbaan wordt omgeven door allerlei standjes waar dorstigen hun dorst kunnen laven en hongerigen hun honger kunnen stillen.
• De jaarlijkse internationale carnavalstoet op de zaterdag van het carnavalsweekend, is één van de grotere stoeten van België en is bovendien de allereerste carnavalstoet van het carnavalsseizoen.
• De 1-meistoet is een grote stoet waar niet zoals bij carnaval snoep maar wel bloemen uit de praalwagens worden gegooid. Tegelijkertijd is er dan de jaarlijkse kermis, die tegenwoordig de laatste dagen van april en de eerste van mei plaatsvindt. Ze is een van de grootste kermissen van Limburg met tientallen foorkramen. Naast de 1-meistoet vindt op 1 mei eveneens de jaarmarkt plaats, is er een grote rommelmarkt, een schitterende bloemenstoet met voorstelling van de Genkse meikoningin, en in de avond is er ook altijd een groot vuurwerkspektakel.
• In het weekend rond 11 november vindt jaarlijks de Sint-Martinusstoet plaats ter ere van Sint-Martinus, de patroonheilige van de stad.
• C-mine Jazz is het jaarlijkse jazz evenement van C-mine Cultuurcentrum
• Theater In Het Zadel is een evenement van C-mine Cultuurcentrum
• Van begin juni tot eind september 2012 is Genk de gastheer van Manifesta, de Europese biënnale voor hedendaagse kunst.

Sport

In de Eerste Klasse van het Belgisch voetbal speelt KRC Genk. De club speelt zijn thuiswedstrijden in de Cristal Arena (25.000 plaatsen). De club ontstond in 1988 uit de fusie van KFC Winterslag en Thor Waterschei. Intussen werd KRC Genk al drie maal landskampioen : in 1998-1999, in 2001-2002 en in 2010-2011. Ook werd al drie maal de Beker van België gewonnen : in 1997-1998, in 1999-2000 en in 2008-2009. Sinds de tweede wereldoorlog doen enkel RSC Anderlecht, Club Brugge en Standard Luik beter.

In de jaren 30 van de 20ste eeuw had ook Genk VV een vijf seizoenen in de nationale reeksen gespeeld. Die club verdween in 1954 en werd een paar jaar later heropgericht als Genker VV. Ettelijke andere Genkse club spelen of speelden in de provinciale reeksen, zoals K. Zwartberg FC, K. Bokrijk Sport, Cobox 76, CSI Genk, FC Winterslag '88, Bregel Sport, Eendracht Termien, FC Turkse Rangers Waterschei, Euro-Afro Genk, SOS Boxbergheide Genk, Sporting Genk Zuid (voorheen AC Kolderbos) en Inter Sport Winterslag.

Media

• Genk heeft een eigen lokale radio, Radio GRK
• Ook heeft Genk zendtijd op TVL, genaamd "Genk 3600".
• Genk (C-mine) was ook decor voor de derde film van Mega Mindy.

Geboren in Genk

• Martin Margiela (1957), modeontwerper
• Jos Vos (1960), schrijver
• Andrea Croonenberghs (1964), omroepster en actrice
• Stefan Brijs (1969), auteur
• Patrick Van Oppen (1969), striptekenaar
• An Swartenbroekx (1969), actrice
• Ronny Gaspercic (1969), voetballer
• Frank Van Erum (1977), acteur
• Karel Geraerts (1982), voetballer
• Benjamin De Ceulaer (1983), voetballer
• Fabio Caracciolo (1984), voetballer
• Ludo Philippaerts (1963), ruiter
• Jan Jambon (1960), politicus
• Jef Hoogmartens (1984), acteur
• Filip Bollen (1987), voetbaldoelman
• Ludo Hoogmartens, acteur

Externe links

• Officiële website van de stad Genk
• Website over de Genkse straatnaamgeving
• Genker erfgoed in de kijker
• Website van de heemkring Heidebloemke
• Website Radio GRK

Mediabestanden

Zie de categorie Genk van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

50° 57' N, 5° 30' O