Genk

Genk

Stad in België
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	Limburg
Arrondissement	Hasselt
Coördinaten	50°57′N, 5°30′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	87,85 km² (2009) 47,68% 16,37% 35,95%
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	65.264 (01/01/2012) 49,33% 50,67% 742,86 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 21,38% 62,68% 15,94%
Buitenlanders	13,22% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Wim Dries (CD&V)
Bestuur	CD&V, Pro Genk (sp.a-Groen)
Zetels CD&V N-VA Pro Genk Vlaams Belang PVDA+ Open Vld	39 18 7 7 3 3 1
Economie
Gemiddeld inkomen	13.023 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	12,62% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 3600	Deelgemeente Genk
Zonenummer	089
NIS-code	71016
Politiezone	GAOZ
Website	www.genk.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Hasselt in de provincie Limburg
Portaal    België

Genk is een stad in de Belgische provincie Limburg en is de hoofdplaats van het kieskanton en het gerechtelijk kanton Genk. De stad telt bijna 65.000 inwoners en is een van de belangrijkste industriële steden van Vlaanderen. Dit in het verleden door de aanwezigheid van drie steenkoolmijnen en tegenwoordig door haar ligging aan de autosnelweg E314 en het Albertkanaal. Genk verwierf in 2000 de titel van stad. Het grenst aan Hasselt, Zutendaal, Opglabbeek, Houthalen-Helchteren en As.

Geschiedenis

Genk ontstond uit een Keltische nederzetting. Dit leren de vondsten van gebruiksvoorwerpen. Het dorp werd gekerstend in de vroege Middeleeuwen. Uit deze tijd werd een houten zaalkerkje teruggevonden. De naam Genk wordt voor het eerst vermeld in een schenkingsakte van 13 december 1108 ("Geneche"). Genk bleef bijna 800 jaren lang een landelijk gehucht (in het Latijn: "vicus") met om en bij de 200 à 500 inwoners. Begin 20e eeuw kwam de massale immigratie van buitenaf en het buitenland op gang. De rust en het onaangeroerde landschap zorgden dat kunstenaars, vooral landschapschilders waaronder Willem Roelofs, Edmond Tschaggeny, François Roffiaen, Isidore Verheyden, Joseph Coosemans, Anna Boch, Emile Van Doren, Armand Maclot, Willy Minders en anderen naar het dorp afzakten. Er wordt gesproken van een Genkse School. De Nederlandse schrijfster Neel Doff vond onderdak in de gemeente in de villa, Chalet des Houx op een heuvel in de Nieuwstraat (intussen afgebroken).

Op 20 mei 1901 ontdekte de Luikse professor André Dumont in het buurdorp As een steenkoollaag. De gebeurtenis zou een immense invloed hebben op het slaperige dorpje. In 1902 vond men in Genk steenkool. Op 3 juni 1914 om half twee 's middags werd de eerste steenkool bovengehaald. Niet lang daarna opende de mijn van Winterslag en even later de mijnen van Waterschei en Zwartberg. In 1930 telde de gemeente 24.574 inwoners, vooral ingeweken mijnarbeiders. De jaren zestig waren crisisjaren voor de steenkoolnijverheid. In 1966 sloot de mijn van Zwartberg. Dankzij de gunstige ligging, tegen Hasselt en langs het Albertkanaal vestigden grote bedrijven zich in de gemeente, zoals de autoconstructeur Ford. In de jaren '80 sloten de twee overgebleven mijnen.

Genk nu

In Genk zijn er bouwprojecten.

• Het stadsplein is één van de grootste bouwprojecten ooit in de provincie Limburg en omvat 111 nieuwe appartementen, 26 winkelruimtes, een hotel, een ondergrondse parking van 752 plaatsen, een bibliotheek (een ontwerp van architect Claude Vasconi) en daktuinen.
• De voormalige mijnsite van Winterslag wordt omgebouwd tot C-mine, een culturele site die onder andere een bioscoop en het cultuurcentrum van Genk zal omvatten samen met nieuwe bedrijven en woningen.
• Er is een jeugdcentrum met een jeugdhuis en een fuifzaal . Dit is tegenwoordig het ontmoetingscentrum voor jongeren.
• In het sportcentrum is het zwembad gerenoveerd en verlengd van 33,33 m naar 50 m.
• De shopping 1 wordt op dit moment volledig vernieuwt en is klaar in 2014 , het zal veel meer winkels en parkings bevatten

Sinds 2004 ging Genk een stedenverband aan met Francistown (Botswana). Op 3 juni 2004 werden beide steden zustersteden. Bij die gelegenheid werd een memorandum ondertekend waarin beiden afspraken samen te werken aan een vriendschap waarin beide steden elkaar leren kennen, respecteren en ondersteunen.

Genk multicultureel

Genk kende door het mijnverleden immigratiegolven: eerst uit Polen en Oekraïne, daarna uit Italië en later uit Turkije en Marokko. Hierdoor is ongeveer een derde van de burgers van allochtone afkomst. De Italiaanse gemeenschap is de grootste en omvat ongeveer 10.000 personen. In Genk zijn zo'n 85 nationaliteiten te vinden. Ondanks de vele pogingen tot vereniging die het stadsbestuur reeds ondernam, blijft een grote kloof bestaan tussen de 'allochtonen' en de 'belgen' (de naam die Genkse allochtone jongeren wel gebruiken om autochtonen aan te duiden). Inwoners van gemeenten zonder mijnverleden bekijken het negatiever en praten over Genk als migrantenstad. In de toekomst verwacht men een toename van het Turkse en Marokkaanse aandeel, aangezien meer dan driekwart van die gemeenschap uit hun vaderland een huwelijkspartner laat overkomen.

Het multiculturele karakter ziet men ook in religieuze gebouwen: Genk telt vier Turkse moskeeën, een Marokkaanse moskee, een Oekraïens-Orthodoxe kerk, een Oekraïens-Katholieke kerk en een Grieks-Orthodoxe kerk (migrantenkerken).

In een in juni 2012 gepubliceerd rapport bleek maar liefst 60% van de twaalf- tot achttienjarige, in Genk naar school gaande jongeren binnen de categorie 'kansarm' te vallen.

Industrie

Inmiddels groeide Genk uit tot de derde industriestad van Vlaanderen en heeft de stad het grootste industriepark van Limburg in Genk-Zuid. Dit park heeft een oppervlakte van 15,87 km² waarvan het grootste deel in Genk ligt met uitlopers in de aangrenzende gemeenten Bilzen, Diepenbeek en Zutendaal. Enkele bekende bedrijven zijn Ford Genk(sluit in 2014), Nitto, Ugine & ALZ (Arcelor), DSM en Elektriciteitscentrale Langerlo. Met 25.000 industriële arbeidsplaatsen (op een totaal van 40.000) in meer dan 300 bedrijven is Genk inmiddels de belangrijkste werkverschaffende industriegemeente van Limburg.

In oktober 2012 maakte Ford bekend de autofabriek in Genk te sluiten in 2014. Er werken nu nog 4.264 mensen in de fabriek en nog eens ongeveer 5.000 bij de toeleveranciers. Ford heeft beloofd maatregelen te treffen om de gevolgen voor alle betrokken werknemers te verzachten. De sluiting is een gevolg van overcapaciteit in Europa. De productie van de Ford Mondeo, de S-Max en de Galaxy gaat over naar de Spaanse Ford fabriek in Valencia.

De vroegere steenkoolhaven van Genk, nu 'haven Genk', groeit snel. Er is onlangs een hoofdkwartier gebouwd en de overslag neemt toe. Na de mijnsluitingen gingen de activiteiten van de haven achteruit, maar door de industriële bedrijvigheid in de omgeving nemen de havenactiviteiten opnieuw toe.

Daarnaast maakt Genk deel uit van het Economisch Netwerk Albertkanaal.

Winkelcentrum

Genk is de tweede winkelstad van Limburg. Vooral de drie shoppingcentra (Shopping 1, 2 en 3) zorgen voor winkelaars. Shopping 1 werd geopend op 28 augustus 1968 en is het oudste shoppingcenter van België. Omdat het aantal winkelaars de laatste jaren zakt door de "facelift" die de stad uitvoert aan zijn centrum (heraanleg Europalaan en Dieplaan, opwaardering van de omgevingen rond de shoppingscentra en de grootschalige bouwprojecten), besloot Genk om het nieuwe stadsplein met 26 nieuwe winkelruimtes te bouwen.

De verbindingsbaan Hasselt-Genk (de Hasseltweg) is de belangrijkste perifere handelsas. Tal van middelgrote detailhandels vestigden zich hier.

Niet alleen in het centrum kan men winkelen: de Vennestraat in Winterslag, de Stalenstraat in Waterschei en de Hoevenzavellaan in Zwartberg zijn handelsstraten die ontstonden rond de vroegere mijnnijverheid. Naast de bekende zaken, treft men er multiculturele voedingszaken aan.

Bereikbaarheid

Genk ligt langs de autosnelweg E314, die Leuven en Aken verbindt. Met het openbaar vervoer is de stad vlot bereikbaar. Genk heeft een station met een rechtstreekse treinverbinding met Hasselt, Leuven, Brussel en Gent, en in het weekend met Brugge en de kust (Knokke en Blankenberge). Genk is een knooppunt van buslijnen met verbindingen vanuit Hasselt (Lijn 1, Lijn 45) en Maastricht (Lijn 45).

Politiek

Zie lijst van burgemeesters van Genk voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Burgemeester van Genk is Wim Dries.

2013-2018

Burgemeester is Wim Dries (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V en PRO-Genk. Samen vormen ze de meerderheid met 25 op 39 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

Partij	10-10-1976		10-10-1982		9-10-1988		9-10-1994		8-10-2000		8-10-2006		14-10-2012
Stemmen / Zetels	%	37	%	39	%	39	%	39	%	39	%	39	%	39
CVP/CD&V	55,42	23	45,47	20	48,53	22	46,92	22	46,01	21	-		41,01	18
CD&V+N-VA	-		-		-		-		-		45,64	20	-
N-VA	-		-		-		-		-		-		18,21	7
VU	21,53	8	19,68	8	8,44	3	-		-		-		-
VU&ID	-		-		-		-		4,28	1	-		-
AGALEV	-		3,16		3,17		7,46	2	5,63	1	-		-
PVV/VLD	4,97	1	4,95	1	13,57	5	10,36	4	14,36	6	-		-
VLD-VIVANT	-		-		-		-		-		8,53	2	-
Open Vld Iedereen	-		-		-		-		-		-		4,40	1
SP	15,56	5	20,8	9	20,88	9	14,96	6	16,04	6	-		-
KPB	0,69		-		-		-		-		-		-
PVDA/PVDA+	1,83		5,08	1	3,02		2,8		3,62		5,55	1	8,84	3
Vlaams Blok/Vlaams Belang	-		0,87		2,24		9,09	3	10,06	4	16,64	6	9,31	3
Genk Anders	-		-		-		-		-		-		1,46	0
NIEUW	-		-		-		7,52	2	-		-		-
PRO-Genk	-		-		-		-		-		23,64	10	16,77	7
SAP-KP	-		-		0,15		-		-		-		-
W.O.W.	-		-		-		0,89	0	-		-		-
Totaal stemmen	26383		29161		31173		32186		36982		39896		41011
Opkomst %					96,41		94,56		94,24		95,01		92,43
Blanco en ongeldig %	3,59		5		5,08		4,15		2,84		3,7		3,0

De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt

Demografische evolutie

• Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; vanaf 1980= inwonertal per 1 januari

Bezienswaardigheden

De Sint-Martinuskerk

• Het domein van Bokrijk, met het openluchtmuseum
• Het domein Kattevennen met het Europlanetarium, als toegangspoort tot het Nationaal Park Hoge Kempen
• Verscheidene kerken en moskeeën (waaronder de mijnkathedraal van Zwartberg en Waterschei, de Oekraïens-Orthodoxe kerk en de Turkse moskee van Sledderlo)
• De mijngebouwen, al dan niet met een nieuwe bestemming en mijncités
• Het Molenvijverpark met in het Zonnewijzerpark twaalf unieke zonnewijzers en het Heempark
• Het natuurgebied "De Maten"
• Museum Emile Van Doren, ondergebracht in villa Le Coin Perdu met een indrukwekkende collectie landschapsschilderijen van onder andere Emile Van Doren, Joseph Coosemans, Alphonse Asselbergs, Herman Richir, Armand Maclot, Jan Habex en vele anderen.
• Het Nationaal Park Hoge Kempen ligt voor een gedeelte op Genks grondgebied. Op het domein Kattevennen ligt de toegangspoort naar het nationaal park
• De nog steeds werkende Slagmolen op de Stiemerbeek, het oudste beschermde monument van de stad Genk.
• De moderne Hoofd-bibliotheek van Genk.
• Het modernistische sportcentrum van architect Isia Isgour.

Zie ook de Lijst van onroerend erfgoed in Genk.

Evenementen

Limburgse zondagsmarkt

• Genk on Stage is met ruim 100.000 bezoekers één van de grotere Belgische muziekfestivals. Het is een gratis en driedaags muziekevenement en het vindt plaats in het hartje van Genk. Het festival ontstond in 1982 onder impuls van de Genkse Jonge Economische Kamer (Jaycees) onder de benaming Swingin’ Genk.
• De jaarlijkse rommelmarkt, gekend onder de benaming Limburgse Zondagsmarkt, vindt elke zondag in de grote vakantie plaats en is tegenwoordig de grootste van Vlaanderen. Ook dit evenement vond in 1978 haar oorsprong bij de Genkse Jonge Economische Kamer (Jaycees).
• Een derde evenement dat op initiatief van de Genkse Jonge Economische Kamer (Jaycees) ontstond, was het vroegere Genk on Ice, hetgeen nu Yohoho heet. In de periode rond Kerstmis en Nieuwjaar wordt een kunstijsbaan aangelegd in het centrum van de stad of in de Limburghal. Deze ijsbaan wordt omgeven door allerlei standjes waar dorstigen hun dorst kunnen laven en hongerigen hun honger kunnen stillen.
• De jaarlijkse internationale carnavalstoet op de zaterdag van het carnavalsweekend, is één van de grotere stoeten van België en is bovendien de allereerste carnavalstoet van het carnavalsseizoen.
• De 1-meistoet is een grote stoet waar niet zoals bij carnaval snoep maar wel bloemen uit de praalwagens worden gegooid. Tegelijkertijd is er dan de jaarlijkse kermis, die tegenwoordig de laatste dagen van april en de eerste van mei plaatsvindt. Ze is een van de grootste kermissen van Limburg met tientallen foorkramen. Naast de 1-meistoet vindt op 1 mei eveneens de jaarmarkt plaats, is er een grote rommelmarkt, een schitterende bloemenstoet met voorstelling van de Genkse meikoningin, en in de avond is er ook altijd een groot vuurwerkspektakel.
• In het weekend rond 11 november vindt jaarlijks de Sint-Martinusstoet plaats ter ere van Sint-Martinus, de patroonheilige van de stad.
• C-mine Jazz is het jaarlijkse jazz evenement van C-mine Cultuurcentrum
• Theater In Het Zadel is een evenement van C-mine Cultuurcentrum
• Van begin juni tot eind september 2012 is Genk de gastheer van Manifesta, de Europese biënnale voor hedendaagse kunst.
• Begin augustus vindt het Absolutely Free Festival plaats aan C-Mine in Winterslag. Het tweedaagse gratis openluchtfestival focust op vernieuwende rockgeoriënteerde popmuziek.

Sport

In de Eerste Klasse van het Belgisch voetbal speelt KRC Genk. De club speelt zijn thuiswedstrijden in de Cristal Arena (25.000 plaatsen). De club ontstond in 1988 uit de fusie van KFC Winterslag en Thor Waterschei. Intussen werd KRC Genk al drie maal landskampioen : in 1998-1999, in 2001-2002 en in 2010-2011. Ook werd al viermaal de Beker van België gewonnen : in 1997-1998, in 1999-2000, in 2008-2009 en in 2012-2013. Sinds de Tweede Wereldoorlog doen enkel RSC Anderlecht, Club Brugge en Standard Luik beter.

In de jaren 30 van de 20ste eeuw had ook Genk VV een vijf seizoenen in de nationale reeksen gespeeld. Die club verdween in 1954 en werd een paar jaar later heropgericht als Genker VV. Ettelijke andere Genkse club spelen of speelden in de provinciale reeksen, zoals K. Zwartberg FC, K. Bokrijk Sport, Cobox 76, CSI Genk, FC Winterslag '88, Bregel Sport, Eendracht Termien, FC Turkse Rangers Waterschei, Euro-Afro Genk, SOS Boxbergheide Genk, Sporting Genk Zuid (voorheen AC Kolderbos) en Inter Sport Winterslag.

Media

• Genk heeft een eigen lokale radio, Radio GRK
• Ook heeft Genk zendtijd op TVL, genaamd "Genk 3600".
• Genk (C-mine) was ook het decor voor de derde film van Mega Mindy.
• Vanaf 1 maart 2012 is de VTM-serie Danni Lowinski te zien op tv. Deze serie is opgenomen in Genk.

Geboren in Genk

• Martin Margiela (1957), modeontwerper
• Jan Jambon (1960), politicus
• Jos Vos (1960), schrijver
• Ludo Philippaerts (1963), ruiter
• Andrea Croonenberghs (1964), omroepster en actrice
• Ludo Hoogmartens (1964), acteur
• Stefan Brijs (1969), auteur
• Patrick Van Oppen (1969), striptekenaar
• An Swartenbroekx (1969), actrice
• Ronny Gaspercic (1969), voetballer
• Frank Van Erum (1977), acteur
• Karel Geraerts (1982), voetballer
• Benjamin De Ceulaer (1983), voetballer
• Fabio Caracciolo (1984), voetballer
• Jef Hoogmartens (1984), acteur
• Filip Bollen (1987), voetbaldoelman
• Emrullah Güvenç (1987), voetballer
• Michael la Rosa (1991), voetballer

Externe links

• Officiële website van de stad Genk
• Website over de Genkse straatnaamgeving
• Genker erfgoed in de kijker
• Website van de heemkring Heidebloemke
• Website Radio GRK

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Genk van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

50° 57' N, 5° 30' O