Demer (rivier)

	Demer (rivier)
Lengte	85 km
Hoogte (bron)	- m
Debiet	- m³/s
Stroomgebied	- km²
Van	Ketsingen
Naar	Dijle te Werchter
Stroomt door	België
	De Demer in Hasselt
Portaal	Geografie

De Demer is een rivier in de Belgische provincies Limburg en Vlaams-Brabant. Ze maakt deel uit van het stroomgebied van de Schelde. Men beschouwt de waterloop als een regenrivier met hoog debiet tijdens periodes met veel neerslag en een laag debiet in tijden van droogte.

De riviernaam Demer zou afkomstig zijn van het Keltische tam (donkerkleurig) plus ara (water). Demer zou dan donkere rivier betekenen.

De Demer ontspringt in Ketsingen, een woonkern van Berg, een deelgemeente in het oosten van Tongeren in Vochtig Haspengouw. De rivier stroomt aanvankelijk naar het noorden en buigt bij Bilzen af naar het westen. Via Hasselt, Lummen, Diest, Zichem en Aarschot bereikt de rivier bij Werchter de Dijle. Het water van de Demer wordt via de Dijle, de Rupel en de Schelde afgevoerd naar de Noordzee.

Zijrivieren zijn de Herk, de Velpe, de Zwarte Beek en de Gete die bij Halen in de Demer vloeit. De Gete is overigens langer dan de weg die de Demer tot dat punt heeft afgelegd. Ook de Stiemerbeek mondt in Diepenbeek in de Demer uit.

Vanaf Linkhout, ten oosten van Diest, stroomt de Demer via talrijke meanders door een brede vallei waar ze water opvangt van de Hulpe, Motte en Winge. Veel van die meanders werden in dat gebied afgesloten. Momenteel (2004) liggen plannen ter studie om ze opnieuw op de rivier aan te sluiten.

Bevaarbaarheid[bewerken]

Het Pakhuis te Lummen was de plaats tot waar de Demer tot de jaren twintig van de 20e eeuw werd bevaren met platbodems. Hier werden de goederen afkomstig uit Mechelen, Diest... tijdelijk gestockeerd om verder met paard en kar vervoerd te worden naar steden zoals Hasselt, Maastricht en plaatsen in Duitsland.

De Demervallei[bewerken]

De Demervallei is een moerassig gebied dat zich profileert als een groene zone met broekbossen (zoals het Schulens broek), vochtige weilanden op de iets hogere delen, en grote zones met populierenaanplantingen. In de natste delen van de vallei is de bodem zeer vochtig en venig: er is een zwarte moerassige laag waardoor de vallei ongeschikt is voor de landbouw. Langs de Demer en oude meanders vinden we langgerekte rietvelden en bosjes. De ecologische waarde is hoog: verschillende zeldzame planten- en diersoorten kunnen er gevonden worden.

Geschiedenis[bewerken]

Toen in Hasselt in de 13e eeuw stadswallen werden gebouwd was het debiet van de Helbeek te laag om de grachten te vullen en de bevolking van water te voorzien. Er werd een nieuwe waterloop gegraven tot in het stadscentrum, de Nieuwe Demer.

Het Demermanneke had als taak de dijken te controleren. Hij werd al snel de boeman van de Hasseltse jeugd. Ouders zeiden dan ook: Braaf zijn, anders komt het Demermanneke! Zijn standbeeld staat op een plaats waar de nu overwelfde Nieuwe Demer onder de stad loopt.