Diepenbeek
|
|
|||
|
|
|||
|
|
|||
|
|
|||
| Gewest | |||
| Provincie | |||
| Arrondissement | Hasselt | ||
| Coördinaten | 50°54′N, 5°25′E | ||
| Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere |
41,19 km² (2009) 69,74% 15,64% 14,62% |
||
|
|
|||
| Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid |
18.377 (01/01/2012) 50,23% 49,77% 446,18 inw./km² |
||
| Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder |
(01/01/2008) 19,80% 65,65% 14,55% |
||
| Buitenlanders | 2,90% (01/01/2008) | ||
|
|
|||
| Burgemeester | Patrick Hermans (Puur) | ||
| Bestuur | Puur, N-VA, CD&V, Open Vld |
||
| Zetels Puur N-VA Daad sp.a CD&V Open Vld Groen |
25 6 5 4 4 3 2 1 |
||
|
|
|||
| Gemiddeld inkomen | 15.437 euro/inw. (2007) | ||
| Werkloosheidsgraad | 6,06% (jan. 2009) | ||
|
|
|||
| Postcode 3590 |
Deelgemeente Diepenbeek |
||
| Zonenummer | 011 | ||
| NIS-code | 71011 | ||
| Politiezone | HAZODI | ||
| Website | www.diepenbeek.be | ||
|
|
|||
| ligging binnen het arrondissement Hasselt in de provincie Limburg |
|||
|
|||
Diepenbeek is een gemeente in de Belgische provincie Limburg, vlak bij Hasselt. De gemeente telt ongeveer 18.000 inwoners en behoort tot het gerechtelijk kanton en kieskanton Hasselt.
Diepenbeek is gelegen in het Demerdal en ligt op de grens van de Kempen en Haspengouw. Diepenbeek profileert zich de laatste jaren steeds meer als onderdeel van Haspengouw sinds het toetrad tot Toerisme Haspengouw. In het noorden doorsnijdt het Albertkanaal de gemeente, in het zuiden de autoweg E313, Antwerpen-Luik. Door de dorpskern loopt de oude steenweg van Hasselt naar Bilzen en verder naar Maastricht. De gemeente heeft een station aan de spoorlijn Antwerpen-Hasselt-Luik, die parallel met de steenweg loopt. Diepenbeek is een residentiële gemeente gelegen tussen de drukke centra Hasselt en Genk. Naast het centrum bestaat de gemeenten uit een aantal wijken en gehuchten: ten noorden van de spoorweg en de steenweg zijn dit Lutselus, Rozendaal, Piannesberg, Dorpheide, Rooierheide, Bijenberg; in het zuiden liggen Pampert, Reitje, Keizel, Zwartveld en het Crijt.
Inhoud |
Geschiedenis[bewerken]
Diepenbeek werd in 1092 voor het eerst vermeld als Tidebachen, de beek van Teudo. De heerlijkheid werd door de eeuwen heen voortdurend betwist door de prinsbisschoppen van Luik en de hertogen van Brabant. Families die de heerlijkheid tot de 17de eeuw in handen hadden waren Van Diepenbeek, De Sombreffe, Van Schoonvorst, Van Gaver, Van Horne en Van Merode. Door aankopen in 1663 en 1679 kwam de heerlijkheid in het bezit van de Duitse Orde, meer bepaald de landcommanderij Alden Biesen. Er rest nog een oude slottoren en een rentmeesterwoning. De Rooiermolen, een banmolen van rond 1600 op de Stiemerbeek was voor de helft eigendom van Alden Biesen. Het Diepenbeekse paenhuis, destijds eigendom van Alden Biesen, werd in de jaren zestig heropgebouwd in het openluchtmuseum Bokrijk.
Gemeentewapen[bewerken]
Het wapen van de Duitse Orde werd bij Koninklijk Besluit van 29 maart 1961 aan Diepenbeek toegekend. Beschrijving: "In zilver een gelijnd breedarmig kruis van sabel; het schild geplaatst voor een Sint-Servaas, houdend in de rechterhand een sleutel en in de linkerhand een bisschopsstaf, het geheel van goud".
Gemeentevlag[bewerken]
Beschrijving: twee even lange banen van rood en geel met op het midden het wapenschild van de gemeente.
Bezienswaardigheden[bewerken]
- de Sint-Servatiuskerk aan het Marktplein. In 1997 werd de 500e verjaardag van de toren gevierd. In de kerk zijn 17e-eeuwse houten gepolychromeerde beelden te vinden.
- het gemeentehuis. Daterend van 1914 en neogotisch van stijl. In 1978 werd het aanzienlijk uitgebreid.
- de kiosk op de stemmige Varkensmarkt
- de Rentmeesterij van Alden Biesen, ook het kasteel van Diepenbeek genoemd, aan de Stationsstraat. Er is een oude slottoren of donjon van de 15e eeuw, een restant van militaire bouwkunst. Het 17e-eeuws kasteel naast de toren is de voormalige verblijfplaats van de rentmeesters van de ridders van de Duitse Orde van Alden Biesen van de gelijknamige Landscommanderij te Bilzen. Het kasteel doet nu dienst als notariaat.
- de oude Bouquetwinning met tiendenschuur. Rond 1243 vermaakte Jacobus, vrijheer van Diepenbeek, de Bouquethoeve aan de Brabantse abdij van Villers. De zeer ruime tiendenschuur meet 45 bij 12 meter.
- de cromlech
Op drie plaatsen bevonden zich steencirkels of cromlechs in Diepenbeek; op het Tombeveld, aan het Kapelveld en aan de Kruisveldstraat. De site aan het Tombeveld was de grootste met stenen gepositioneerd in een rechthoek van 60 op 70 meter. De cromlech aan het Kapelveld was cirkelvormig met een centrale menhir. Beide sites werden in de 19de eeuw geplunderd en verstoord door o.a. het gemeentebestuur van Hasselt. De stenen werden verwijderd en vervoerd naar Hasselt, waar ze onder meer gebruikt werden als voetstuk voor het standbeeld van Hendrik van Veldeke aan de Thonissenlaan en als versiering van de tuin van het Atheneum. De site aan de Kruisveldstraat, werd pas in 1979 ontdekt door de Heemkundige kring, één meter onder het maaiveld. De opgraving gebeurde op amateuristische wijze. Er werd niet eens een opgravingsplan opgesteld.
Nadat er steeds meer overlast ontstond door het uitvoeren van heidense rituelen, werd deze cromlech opnieuw bedekt, waardoor deze momenteel niet meer zichtbaar is.
Natuur[bewerken]
Diepenbeek bezit verschillende mooie natuurgebieden, die vrij toegankelijk zijn op de aangeduide wandelpaden. Deze gebieden worden doorkruist door zorgvuldig bewegwijzerde fietsroutes, deeluitmakende van het bekende Limburgse fietsroutenetwerk. De gebieden zijn:
- de Dorpsbemden-Pomperik bestaande uit graslanden (38 ha), gelegen centrum Diepenbeek, hoek Verbindingslaan en de Demer
- de Dauteweyers, 11 ha groot met visvijvers, ontstaan in de 18e eeuw door de ontginning van ijzererts met de aanwezigheid van de boomkikker, gesitueerd te Lutselus, Sint-Servatiusstraat
- natuurgebied Nietelbroeken in de Mombeekvallei, vroeger jachtgebied, gelegen Zuid-Diepenbeek grensoverschrijdend met Kortessem en Hasselt
- de Maten aansluitend op het 231 ha grote Genkse natuurreservaat "de Maten" voorzien van een vogelkijkwand
- de Mowkes, voormalige waterkelder wordt vleermuizenbehuizing, gelegen op de campus van de UHasselt aan de Oude Stiemer
- den Elst, natuuroase in een landschap van monoculturen, grootte 5 hectare, gelegen tussen de gehuchten het Crijt en het Reitje
- de Keizelboomgaard, een 20 hectare grote boomgaard aan de Keizelstraat, beheerd door de Nationale Boomgaardstichting met als activiteit het kweken en bewaren van oude hoogstamfruitbomen en kleinfruit als bessen en frambozen. Deze boomgaard bevat 556 exemplaren van met verdwijning bedreigde hoogstamfruitrassen en 1 500 laagstambomen. Het geheel is aangelegd als een oorspronkelijk regionaal cultuurlandschap met poelen, houtwallen en hagen.
Politiek[bewerken]
Burgemeesters[bewerken]
- 1830-1841: Cornelis Machiels
- 1841-1876: Mathieu Constantinus Palmers
- 1876-1879: Renier Grosemans
- 1879-1884: Jan Niklaas Achten
- 1885-1908: Laurens Machiels
- 1908-1921: Hendrik Vandebroek
- 1921-1938: Eugeen Schoofs
- 1995-2012: Etienne Steegmans (CD&V)
- 2013-heden: Patrick Hermans (Puur Diepenbeek)
Bestuur 2013-2018[bewerken]
Burgemeester is Patrick Hermans (PUUR Diepenbeek). Hij leidt een coalitie bestaande uit PUUR Diepenbeek, Open Vld, N-VA en CD&V. Samen vormen ze de meerderheid met 16 op 25 zetels.
| College van Burgemeester en Schepenen 2013-2018 | |
|---|---|
| Burgemeester | Patrick Hermans (PUUR Diepenbeek) |
| Schepenen | Jos Leroi (CD&V) Miet Nelissen (PUUR Diepenbeek) Peter Prévot (Open Vld) Karen Alders (N-VA) Rik Kriekels (N-VA) |
| Voorzitter gemeenteraad | Giedo Wysmans (CD&V) |
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]
| Partij | 10-10-1976[1] | 10-10-1982[1] | 9-10-1988[1] | 9-10-1994[1] | 8-10-2000[1] | 8-10-2006[2] | 14-10-2012[3] | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Stemmen / Zetels | % | 23 | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 |
| CVP1/CD&V2 | - | 35,371 | 11 | 45,931 | 14 | 36,381 | 10 | 20,571 | 5 | - | 11,882 | 3 | ||
| CD&V-VDD | - | - | - | - | - | 38,62 | 11 | - | ||||||
| N-VA | - | - | - | - | - | - | 17,52 | 5 | ||||||
| VU | - | 7,63 | 1 | - | - | - | - | - | ||||||
| PVV1/VLD2/VLD-VIVANT3/Open Vld4 | - | 5,251 | 0 | 9,181 | 1 | 7,242 | 1 | 17,82 | 5 | 15,193 | 3 | 9,844 | 2 | |
| SP1/sp.a2 | 12,741 | 2 | 14,831 | 4 | 17,241 | 4 | 11,841 | 2 | 11,491 | 2 | 28,052 | 8 | 14,772 | 4 |
| AGALEV1/Groen!2/Groen3 | - | - | 7,071 | 1 | 7,091 | 1 | 6,281 | 1 | 7,022 | 1 | 8,393 | 1 | ||
| PVDA | - | 0,64 | 0 | - | - | - | - | - | ||||||
| Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 | - | - | - | - | 7,131 | 1 | 11,122 | 2 | - | |||||
| VOETS | 57,38 | 14 | 30,59 | 9 | - | - | - | - | - | |||||
| CDP | 29,88 | 7 | - | - | - | - | - | - | ||||||
| OOG | - | 5,7 | 0 | - | - | - | - | - | ||||||
| DVP | - | - | 20,59 | 5 | - | - | - | - | ||||||
| VDD | - | - | - | 37,45 | 11 | - | - | - | ||||||
| V.V.D. | - | - | - | - | 36,73 | 11 | - | - | ||||||
| DAAD | - | - | - | - | - | - | 16,69 | 4 | ||||||
| Puur-Diepenbeek | - | - | - | - | - | - | 20,90 | 6 | ||||||
| Totaal stemmen | 8774 | 10363 | 11540 | 12199 | 12779 | 12921 | 13053 | |||||||
| Opkomst % | 97,39 | 97,08 | 95,77 | 96,61 | 93,50 | |||||||||
| Blanco en ongeldig % | 3,99 | 4,54 | 3,86 | 4,27 | 4,28 | 3,5 | 3,5 | |||||||
De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt
Economie[bewerken]
Bedrijven zijn verspreid over heel de gemeente: KMO-zone Centrum (Demerstraat en Industrielaan), de ambachtelijke zone Muggenberg (Verbindingslaan, Katteweidelaan, Ambachtsstraat en Muggenbergstraat), en het lokaal bedrijventerrein Dorpsveld. Diepenbeek telde in 2006 5503 werknemers verspreid over landbouw (1,56 %), bouwnijverheid (5,56 %), industrie (15,02 %) en de tertiaire sector (77,80 %).
Daarnaast maakt Diepenbeek deel uit van het Economisch Netwerk Albertkanaal.
Ruimtelijke ordening, infrastructuur en gebouwen[bewerken]
In 2005 werd een nieuw structuur- en bestemmingsplan voor de gemeente voorgesteld aan de bevolking, dat een verdichting en een versterking van de centrumfuncties inhoudt.
Aanleg Marktplein[bewerken]
In 2005 werd het Marktplein volledig opnieuw aangelegd.
Spartacusplan[bewerken]
De geplande tramlijn Hasselt - Maastricht, deel van het Spartacusplan zal Diepenbeek doorkruisen en een stopplaats opleveren aan het bestaande station. Deze tramlijn zal plaatselijk parallel lopen aan de bestaande spoorverbinding.
Bibliotheek[bewerken]
Vanaf 16 september 2006 is de nieuwe bibliotheek op het Marktplein in werking. De voorgevel bestaat uit een grote glazen wand, van waarachter men een mooi uitzicht heeft op de markt. Op het gelijkvloers is de audiovisuele afdeling, de jeugdboeken- en de internetafdeling. Op de eerste verdieping is de fictie- en non-fictieafdeling gehuisvest. De bibliotheek organiseert iedere maand een tentoonstelling, neemt deel aan de jeugdboekenweek en de bibliotheekweek in oktober.
Carpoolparking autoweg E313[bewerken]
Aan de oprit van de autosnelweg E313, aan het punt N76/A13 uitrit 30 in Diepenbeek, is er een verlichte carpoolparking aangelegd met een capaciteit van 100 wagens. De lokale politie houdt regelmatig toezicht.
Onderwijs en wetenschap en informatie[bewerken]
De gemeente heeft alle onderwijsniveaus op haar grondgebied: van de basisschool, over het middelbaar tot universitair onderwijs met eveneens volwassenenonderwijs voor sociale promotie (lerarenopleiding). Op het grondgebied van Diepenbeek ligt een universitaire campus, met daarop de Universiteit Hasselt en diverse hogescholen (Katholieke Hogeschool Limburg, Provinciale Hogeschool Limburg, XIOS Hogeschool Limburg).
In de buurt van de onderwijsinstellingen van de Campus Diepenbeek ligt sinds 1989 het Wetenschapspark Limburg van 12 ha groot, met onder meer het Expertisecentrum voor Digitale Media, EDM. Wetenschapspark Limburg NV beheert op de campus een aantal gebouwen waar hightechbedrijven en instituten zijn gevestigd. De bedrijven op het Wetenschapspark werken samen met onderzoeksinstituten en onderwijsinstellingen van de campus. Er is een uitbreidingszone van 20 ha voorzien.
Sinds 2007 geeft het gemeentebestuur een vernieuwd tweemaandelijks informatieblad "Teng" uit in kleurendruk. "Teng" staat voor "bericht" in het plaatselijk dialect.
Sport[bewerken]
- Footloose Dancers - Dansschool
- Real Hei - zaalvoetbalvereniging
- 't Dorp United - zaalvoetbalvereniging
- SK Rooierheide - Voetbalclub
- KDVVDZ - Voetbalclub
- Gems BC - Basketbalclub
- Black Sheep - Basketbalclub
- KVC GEMS - Volleybalclub Heren
- Jong en Fit - Atletiekclub
- Eagle Country Dancers - Country Line Dance Club
Bekende (ex-)Diepenbekenaren[bewerken]
- Gert Steegmans, wielrenner
- Stijn Vreven, voetballer
- Dirk Bikkembergs, modeontwerper
- Kenny Philippaars, zanger Get Ready!
- Brigitte Grouwels, politica Brussels Gewest
- Bart Mesotten, norbertijn, classicus, haikudichter en promotor van haiku in Vlaanderen
- Tim Verheyden, reporter en medewerker VRT-nieuwsdienst
- Tom Olaerts, zanger ketnetband en idool 2003
- Joris Iven, dichter, schrijver en vertaler
| Bronnen, noten en/of referenties |
| Zie de categorie Diepenbeek van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Gemeenten in de provincie Limburg | ||
|---|---|---|
|
Alken · As · Beringen · Bilzen · Bocholt · Borgloon · Bree · Diepenbeek · Dilsen-Stokkem · Genk · Gingelom · Halen · Ham · Hamont-Achel · Hasselt · Hechtel-Eksel · Heers · Herk-de-Stad · Herstappe · Heusden-Zolder · Hoeselt · Houthalen-Helchteren · Kinrooi · Kortessem · Lanaken · Leopoldsburg · Lommel · Lummen · Maaseik · Maasmechelen · Meeuwen-Gruitrode · Neerpelt · Nieuwerkerken · Opglabbeek · Overpelt · Peer · Riemst · Sint-Truiden · Tessenderlo · Tongeren · Voeren · Wellen · Zonhoven · Zutendaal |
||