Diepenbeek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Diepenbeek
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Diepenbeek Wapen van Diepenbeek
Diepenbeek
Diepenbeek
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Limburg (Belgium).svg Limburg
Arrondissement Hasselt
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
41,19 km² (2011)
69,52%
15,79%
14,69%
Coördinaten 50° 54' NB, 5° 25' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
18.666 (01/01/2014)
50,23%
49,77%
453,19 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
19,80%
65,65%
14,55%
Buitenlanders 3,21% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Patrick Hermans
(Puur Diepenbeek)
Bestuur Puur Diepenbeek
N-VA
CD&V
Open Vld
Zetels
Puur Diepenbeek
N-VA
Daad
sp.a
CD&V
Open Vld
Groen
25
6
5
4
4
3
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 17.363 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 6,06% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
3590
Deelgemeente
Diepenbeek
Zonenummer 011
NIS-code 71011
Politiezone HAZODI
Website www.diepenbeek.be
Detailkaart
Diepenbeek Limburg Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Hasselt
in de provincie Limburg
Portaal  Portaalicoon   België

Diepenbeek is een gemeente in de Belgische provincie Limburg, vlak bij Hasselt. De gemeente telt ongeveer 18.000 inwoners en behoort tot het gerechtelijk kanton en kieskanton Hasselt.

Diepenbeek profileert zich de laatste jaren steeds meer als onderdeel van Haspengouw sinds het toetrad tot Toerisme Haspengouw. In het noorden doorsnijdt het Albertkanaal de gemeente, in het zuiden de autoweg E313, Antwerpen-Luik. Door de dorpskern loopt de oude steenweg van Hasselt naar Bilzen en verder naar Maastricht. De gemeente heeft een station aan de spoorlijn Antwerpen-Hasselt-Luik, die parallel met de steenweg loopt. Diepenbeek is een residentiële gemeente gelegen tussen de drukke centra Hasselt en Genk.

Geografie[bewerken]

Naast het centrum bestaat de gemeenten uit een aantal wijken en gehuchten: ten noorden van de spoorweg en de steenweg zijn dit Lutselus, Rozendaal, Piannesberg, Dorpheide, Rooierheide, Bijenberg; in het zuiden liggen Pampert, Reitje, Keizel, Zwartveld en het Crijt.

Geschiedenis[bewerken]

Diepenbeek werd in 1092 voor het eerst vermeld als Tidebachen, de beek van Teudo. Oorspronkelijk was diepenbeek een vrije heerlijheid. De heerlijkheid werd in de eerste helft van de 13e eeuw betwist door de prinsbisschoppen van Luik en de hertogen van Brabant. Uiteindelijk werd Diepenbeek een Luiks leen, maar vanaf 1266 was er ook Brabantse afhankelijkheid. In 1359 kwam, met de dood van Hendrik van Diepenbeek, een einde aan de status van vrije heerlijkheid. Families die de heerlijkheid tot de 17de eeuw in handen hadden waren Van Diepenbeek, De Sombreffe, Van Schoonvorst, Van Gavere, Van Horne en Van Merode. Door aankopen in 1663 en 1679 kwam de heerlijkheid in het bezit van de Duitse Orde, meer bepaald de landcommanderij Alden Biesen. Er rest nog een oude slottoren en een 18e eeuwse rentmeesterwoning. De Rooiermolen, een banmolen van rond 1600 op de Stiemerbeek was voor de helft eigendom van Alden Biesen. Het Diepenbeekse paenhuis (brouwerij), destijds gebouwd door landcommandeur van Wassenaar van Alden Biesen, werd in 1954 heropgebouwd in het openluchtmuseum Bokrijk.

Midden 11e eeuw werd een Romaanse kerk met toren gebouwd. In 1235 werd het patronaatsrecht en het tiendrecht toegekend aan de Abdij van Villers, om in 1382 overgedragen te worden aan het Sint-Lambertuskapittel.

De heide, ten noorden van de Demer, werd in de loop van de 19e eeuw bebost. Tot 1879 werd er ijzeroer gewonnen.

Heraldiek[bewerken]

Gemeentewapen[bewerken]

Het wapen van de Duitse Orde werd bij Koninklijk Besluit van 29 maart 1961 aan Diepenbeek toegekend. Beschrijving: "In zilver een gelijnd breedarmig kruis van sabel; het schild geplaatst voor een Sint-Servaas, houdend in de rechterhand een sleutel en in de linkerhand een bisschopsstaf, het geheel van goud".

Gemeentevlag[bewerken]

Beschrijving: twee even lange banen van rood en geel met op het midden het wapenschild van de gemeente.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van onroerend erfgoed in Diepenbeek voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • de Sint-Servatiuskerk aan het Marktplein. In 1997 werd de 500e verjaardag van de toren gevierd. In de kerk zijn 17e-eeuwse houten gepolychromeerde beelden te vinden.
  • het gemeentehuis. Daterend van 1914 en neogotisch van stijl. In 1978 werd het aanzienlijk uitgebreid.
  • de kiosk op de stemmige Varkensmarkt
  • de Rentmeesterij van Alden Biesen, ook het kasteel van Diepenbeek genoemd, aan de Stationsstraat. Op het domein bevindt er zich ook een 12e eeuwse ronde slottoren van de waterburcht van de vrijheren van Tiedebeken.
  • de oude Bouquetwinning met tiendenschuur. Rond 1243 vermaakte Jacobus, vrijheer van Diepenbeek, de Bouquethoeve aan de abdij van Villers. De zeer ruime tiendenschuur meet 45 bij 12 meter.

De Cromlech[bewerken]

Op drie plaatsen bevonden zich steencirkels of cromlechs in Diepenbeek; op het Tombeveld, aan het Kapelveld en aan de Kruisveldstraat. De site aan het Tombeveld was de grootste met stenen gepositioneerd in een rechthoek van 60 op 70 meter. De cromlech aan het Kapelveld was cirkelvormig met een centrale menhir. Beide sites werden in de 19de eeuw geplunderd en verstoord door o.a. het gemeentebestuur van Hasselt. De stenen werden verwijderd en vervoerd naar Hasselt, waar ze onder meer gebruikt werden als voetstuk voor het standbeeld van Hendrik van Veldeke aan de Thonissenlaan en als versiering van de tuin van het Atheneum. De site aan de Kruisveldstraat, werd pas in 1979 ontdekt door de Heemkundige kring, één meter onder het maaiveld. De opgraving gebeurde op amateuristische wijze. Er werd niet eens een opgravingsplan opgesteld.
Nadat er steeds meer overlast ontstond door het uitvoeren van heidense rituelen, werd deze cromlech opnieuw bedekt, waardoor deze momenteel niet meer zichtbaar is.

Natuur en landschap[bewerken]

Diepenbeek is gelegen in het Demerdal en ligt op de grens van de Kempen in het noorden en vochtig-Haspengouw in het zuiden. Zijbeken van de Demer zijn onder meer: Galgebeek en Kaatsbeek. De zuidgrens van de gemeente wordt gevormd door de Oudebeek en de Winterbeek.

Diepenbeek bezit verschillende mooie natuurgebieden, die vrij toegankelijk zijn op de aangeduide wandelpaden. Deze gebieden worden doorkruist door zorgvuldig bewegwijzerde fietsroutes, deeluitmakende van het Limburgse fietsroutenetwerk. De gebieden zijn:

Politiek[bewerken]

Burgemeesters[bewerken]

  • 1830-1841: Cornelis Machiels
  • 1841-1876: Mathieu Constantinus Palmers
  • 1876-1879: Renier Grosemans
  • 1879-1884: Jan Niklaas Achten
  • 1885-1908: Laurens Machiels
  • 1908-1921: Hendrik Vandebroek
  • 1921-1938: Eugeen Schoofs
  • 19??-1981: August Voets
  • 1982-1994: Jos Thys (CVP)
  • 1995-2012: Etienne Steegmans (CD&V)
  • 2013-heden: Patrick Hermans (Puur Diepenbeek)

Bestuur 2013-2018[bewerken]

Burgemeester is Patrick Hermans (Puur Diepenbeek). Hij leidt een coalitie bestaande uit Puur Diepenbeek, Open Vld, N-VA en CD&V. Samen vormen ze de meerderheid met 16 op 25 zetels.

College van Burgemeester en Schepenen 2013-2018
Burgemeester Patrick Hermans (Puur Diepenbeek)
Schepenen Jos Leroi (CD&V)
Miet Nelissen (Puur Diepenbeek)
Peter Prévot (Open Vld)
Karen Alders (N-VA)
Rik Kriekels (N-VA)
Voorzitter gemeenteraad Giedo Wysmans (CD&V)

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[1] 10-10-1982[1] 9-10-1988[1] 9-10-1994[1] 8-10-2000[1] 8-10-2006[2] 14-10-2012[3]
Stemmen / Zetels % 23 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25
CVP1/CD&V2 - 35,371 11 45,931 14 36,381 10 20,571 5 - 11,882 3
CD&V-VDD - - - - - 38,62 11 -
N-VA - - - - - - 17,52 5
VU - 7,63 1 - - - - -
PVV1/VLD2/VLD-VIVANT3/Open Vld4 - 5,251 0 9,181 1 7,242 1 17,82 5 15,193 3 9,844 2
SP1/sp.a2 12,741 2 14,831 4 17,241 4 11,841 2 11,491 2 28,052 8 14,772 4
AGALEV1/Groen!2/Groen3 - - 7,071 1 7,091 1 6,281 1 7,022 1 8,393 1
PVDA - 0,64 0 - - - - -
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 - - - - 7,131 1 11,122 2 -
VOETS 57,38 14 30,59 9 - - - - -
CDP 29,88 7 - - - - - -
OOG - 5,7 0 - - - - -
DVP - - 20,59 5 - - - -
VDD - - - 37,45 11 - - -
V.V.D. - - - - 36,73 11 - -
DAAD - - - - - - 16,69 4
Puur-Diepenbeek - - - - - - 20,90 6
Totaal stemmen 8774 10363 11540 12199 12779 12921 13053
Opkomst % 97,39 97,08 95,77 96,61 93,50
Blanco en ongeldig % 3,99 4,54 3,86 4,27 4,28 3,5 3,5

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt

Economie[bewerken]

Bedrijven zijn verspreid over heel de gemeente: KMO-zone Centrum (Demerstraat en Industrielaan), de ambachtelijke zone Muggenberg (Verbindingslaan, Katteweidelaan, Ambachtsstraat en Muggenbergstraat), en het lokaal bedrijventerrein Dorpsveld. Diepenbeek telde in 2006 5503 werknemers verspreid over landbouw (1,56 %), bouwnijverheid (5,56 %), industrie (15,02 %) en de tertiaire sector (77,80 %).

Daarnaast maakt Diepenbeek deel uit van het Economisch Netwerk Albertkanaal.

Ruimtelijke ordening, infrastructuur en gebouwen[bewerken]

In 2005 werd een nieuw structuur- en bestemmingsplan voor de gemeente voorgesteld aan de bevolking, dat een verdichting en een versterking van de centrumfuncties inhoudt.

Aanleg Marktplein[bewerken]

In 2005 werd het Marktplein volledig opnieuw aangelegd.

Spartacusplan[bewerken]

De geplande tramlijn Hasselt - Maastricht, deel van het Spartacusplan zal Diepenbeek doorkruisen en een stopplaats opleveren aan het bestaande station. Deze tramlijn zal plaatselijk parallel lopen aan de bestaande spoorverbinding.

Bibliotheek[bewerken]

Vanaf 16 september 2006 is de nieuwe bibliotheek op het Marktplein in werking. De voorgevel bestaat uit een grote glazen wand, van waarachter men een mooi uitzicht heeft op de markt. Op het gelijkvloers is de audiovisuele afdeling, de jeugdboeken- en de internetafdeling. Op de eerste verdieping is de fictie- en non-fictieafdeling gehuisvest. De bibliotheek organiseert iedere maand een tentoonstelling, neemt deel aan de jeugdboekenweek en de bibliotheekweek in oktober.

Carpoolparking autoweg E313[bewerken]

Aan de oprit van de autosnelweg E313, aan het punt N76/A13 uitrit 30 in Diepenbeek, is er een verlichte carpoolparking aangelegd met een capaciteit van 100 wagens. De lokale politie houdt regelmatig toezicht.

Onderwijs en wetenschap en informatie[bewerken]

De gemeente heeft alle onderwijsniveaus op haar grondgebied: van de basisschool, over het middelbaar tot universitair onderwijs met eveneens volwassenenonderwijs voor sociale promotie (lerarenopleiding). Op het grondgebied van Diepenbeek ligt een universitaire campus, met daarop de Universiteit Hasselt en diverse hogescholen (Katholieke Hogeschool Limburg, Provinciale Hogeschool Limburg, XIOS Hogeschool Limburg).

In de buurt van de onderwijsinstellingen van de Campus Diepenbeek ligt sinds 1989 het Wetenschapspark Limburg van 12 ha groot, met onder meer het Expertisecentrum voor Digitale Media, EDM. Wetenschapspark Limburg NV beheert op de campus een aantal gebouwen waar hightechbedrijven en instituten zijn gevestigd. De bedrijven op het Wetenschapspark werken samen met onderzoeksinstituten en onderwijsinstellingen van de campus. Er is een uitbreidingszone van 20 ha voorzien.

Sinds 2007 geeft het gemeentebestuur een vernieuwd tweemaandelijks informatieblad "Teng" uit in kleurendruk. "Teng" staat voor "bericht" in het plaatselijk dialect.

Sport[bewerken]

Bekende (ex-)Diepenbekenaren[bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Hasselt, Genk, Kortessem, Beverst, Vliermaalroot, Romershoven

Bronnen, noten en/of referenties