Steencirkel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Long Meg And Her Daughters uit de bronstijd is de grootste steencirkel van Noord-Engeland
Steencirkel van Drombeg (County Cork) in Ierland, daterend uit de 10e-9e eeuw v.Chr.
Beaghmore stone circle en cairn, Noord-Ierland
Stonehenge staat bekend om de trilieten
Plattegrond van Meayll Hill

Een steencirkel is een megalithisch bouwwerk. Het bestaat uit een cirkel of ellips van grote, rechtopstaande stenen, soms met stenen die dwars op de rechtopstaande stenen liggen. De diameter en het aantal stenen variëren per steencirkel, de meeste exemplaren bestaan uit 4 tot 60 stenen.

Over het doel van steencirkels is al veel geschreven en gespeculeerd. Ongetwijfeld zullen ze een religieuze functie hebben gehad, maar veel steencirkels vertonen ook een duidelijke relatie met astronomische verschijnselen en zijn wellicht ook gebruikt bij wijze van kalender.

Datering[bewerken]

De steencirkels dateren in het algemeen uit het late neolithicum en de vroege bronstijd. In bijvoorbeeld Gotland en Götaland worden steencirkels uit de ijzertijd aangetroffen.

Voorkomen[bewerken]

Steencirkels komen vooral voor in het Verenigd Koninkrijk en Ierland, maar bijvoorbeeld ook in Bretagne en het zuiden van Scandinavië. Een van de bekendste steencirkels is Stonehenge, bij het dorpje Amesbury in het Engelse Wiltshire.

In Baskenland is harrespil de benaming voor een bepaald type steencirkel, de bouw hiervan wordt toegeschreven aan de Jentil.

In de nabijheid van steencirkels zijn vaak andere megalithische bouwwerken te vinden, zoals grafheuvels, cairns en menhirs.

Naast steencirkels werden in dezelfde tijd ook cirkels van hout opgericht (woodhenge); deze hebben uiteraard niet de tand des tijds doorstaan, maar het bestaan ervan kan worden afgeleid uit bewaard gebleven paalgaten (zoals de Paalkransheuvels bij het Vorstengraf, Oss). Een voorbeeld hiervan is Woodhenge (Amesbury).

In het verleden zijn steencirkels soms vernietigd, zoals bij de Brandsbutt Symbol Stone.

Stonehenge, Avebury en bijbehorende plaatsen, de steencirkels van Senegambia, de Stones of Stenness en de Ring of Brodgar (onderdeel van Heart of Neolithic Orkney) staan vermeld op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Afbeeldingen[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Voorbeelden van steencirkels[bewerken]