Voeren

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Voeren
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Voeren Wapen van Voeren
Voeren
Voeren
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Limburg (Belgium).svg Limburg
Arrondissement Tongeren
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
50,63 km² (2011)
91,78%
2,5%
5,72%
Coördinaten 50° 46' NB, 5° 46' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
4.120 (01/01/2014)
50,49%
49,51%
81,38 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–17 jaar
18–64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
19,97%
62,13%
17,90%
Buitenlanders 26,63% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Huub Broers
Bestuur Voerbelangen
Zetels
Voerbelangen
Retour @ Libertés
15
10
5
Economie
Gemiddeld inkomen 15.658 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 5,36% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
3790
3790
3791
3792
3793
3798
Deelgemeente
Moelingen
Sint-Martens-Voeren
Remersdaal
Sint-Pieters-Voeren
Teuven
's-Gravenvoeren
Zonenummer 04
NIS-code 73109
Politiezone Voeren
Website www.voeren.be
Detailkaart
Voeren Limburg Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Tongeren
in de provincie Limburg
Portaal  Portaalicoon   België
De Voer na Ketten en Schophem in ’s-Gravenvoeren
Blik op Sint-Martens-Voeren
Kerk van Sint-Pieters-Voeren
Taalstrijd in 's-Gravenvoeren

Voeren (Frans: Fourons) is een faciliteitengemeente die bestuurlijk deel uitmaakt van de Belgische provincie Limburg in het gewest Vlaanderen. De gemeente grenst in het noorden aan de Nederlandse provincie Limburg en in het zuiden aan de Waalse provincie Luik, maar nergens aan de rest van Vlaanderen. Voeren is de hoofdplaats van het gelijknamige kieskanton. Samen met de stad Tongeren vormt ze het gerechtelijk kanton Tongeren-Voeren.

Op 1 januari 1977 werden de zes voormalige gemeenten 's-Gravenvoeren, Moelingen, Remersdaal, Sint-Martens-Voeren, Sint-Pieters-Voeren en Teuven tot de fusiegemeente Voeren samengevoegd. De zes dorpen en zestien gehuchten vormen samen een gebied die zich uitstrekt over 50 km². Het gebied is dun bevolkt (82,11 inw./km², oftewel 1:12.000 m²) en telt 4.157 inwoners (januari 2012), van wie ongeveer een kwart Nederlanders.

De gemeente Voeren grenst aan de Waalse gemeenten Wezet, Dalhem, Aubel en Blieberg in de provincie Luik, en in het noorden aan de Nederlandse gemeenten Eijsden-Margraten en Gulpen-Wittem. De gemeente grenst aan geen enkele andere Belgisch-Limburgse gemeente.

Het gebied dat de gemeente omvat is in het Nederlandse taalgebied beter bekend onder de naam Voerstreek.

Naam[bewerken]

De naam van de gemeente is ontleend aan de Voer, een zijriviertje van de Maas dat door de gemeente stroomt.

Het Land van Dalhem heette oorspronkelijk Voeren, aangezien 's-Gravenvoeren vóór de bouw van de burcht te Dalhem het bestuurscentrum van dit graafschap vormde. 's-Gravenvoeren was dus de kern van het kleine oorspronkelijke graafschap Voeren, voordat het grafelijke domicilie naar de burcht van Dalhem werd verplaatst en men ging spreken van het Land van Dalhem. Dalhem zelf werd naar analogie met 's-Gravenvoeren toen ook wel eens 's-Gravendal(hem) genoemd.

Men zou kunnen denken dat de naam van de gemeente Voeren met zijn uitgang -en een collectivum is, omdat deze gemeente in 1977]door gemeentelijke herindeling is ontstaan, uit onder meer 's-Gravenvoeren, Sint-Martens-Voeren en Sint-Pieters-Voeren. Toch is dat niet het geval, al verwijzen al deze toponiemen uiteraard naar het riviertje de Voer. De uitgang -en is bij Limburgse plaatsnamen die aan een water of riviertje zijn ontleend, niet ongebruikelijk. Dat is bijvoorbeeld ook het geval bij de Nederlandse (Zuid-Limburgse) plaats Gulpen, ter plekke waar het riviertje de Gulp uitmondt in de Geul. Even ten noorden van Roermond vinden we zo ook het dorp Swalmen, dat zijn naam dankt aan het riviertje de Swalm, een zijriviertje van de Maas. In de Selfkant, een gebied waar ook vanouds Limburgs wordt gesproken, ligt het plaatsje Saeffelen, genoemd naar de Saeffelbeek. In al deze gevallen is de naam op analoge wijze gevormd als die van Voeren.

Geografie[bewerken]

Dorpen en gehuchten[bewerken]

Deelgemeenten:

Overige kernen:

Rivieren en beekjes[bewerken]

Door de gemeente Voeren stromen verschillende waterlopen:

  • De Berwijn in Moelingen die net buiten de grens van de gemeente in de Maas uitmondt
  • De Voer door 's Gravenvoeren, Sint-Martens-Voeren, Sint-Pieters-Voeren waar deze ook ontspringt
  • De Veurs die tussen Teuven en Sint-Martens-Voeren ontspringt en in het centrum van deze laatste in de Voer uitmondt
  • De Noorbeek die in 's Gravenvoeren in de Voer uitmondt
  • De Gulp die in de Maas uitmondt in Nederland en langs het dorp Teuven stroomt.

Religie[bewerken]

In de gemeente bevinden zich verschillende kerkdorpen. De kerken zijn:

Daarnaast bevinden zich diverse kapelletjes in de gemeente, waaronder de Steenboskapel en het Heiligenhuisje.

Kastelen[bewerken]

In de gemeente bevinden zich verschillende kastelen, waaronder:

Verkeer en vervoer[bewerken]

Er loopt door de Voerstreek een goederenspoorlijn.Van 1921 tot 1957 was de spoorlijn voor reizigersverkeer in gebruik en was er een station in Sint- Martens-Voeren. Heden ten dage is er alleen een busverbinding van de Lijn in de vorm van lijn 39B welke de dorpen van de voerstreek met Wezet en Tongeren verbindt. Het laatste deel van de route naar Remersdaal en Teuven wordt alleen op verzoek gereden.

Taal[bewerken]

De provinciegrenzen komen niet overeen met de taalgrenzen: in het noordoosten spreekt men Limburgse en Ripuarische dialecten. De Voerstreek behoort tot dit noordoostelijke gebied, waar de lokale bevolking een Limburgs dialect spreekt, het Voerens. Vanwege de ligging op de grens van het Nederlandse, Duitse en Franse taalgebied beheerst de bevolking vaak zowel Nederlands, Frans als Duits.

Voor de officiële vaststelling van de taalgrens (1963) hoorde de Voerstreek bij de Waalse provincie Luik. De overheveling van de streek naar Limburg resulteerde in politiek gekrakeel dat in de jaren 1980 geregeld een nationale dimensie kreeg en in 1987 tot de val van de federale regering leidde. Zie verder Taalstrijd in de Voerstreek.

Politiek[bewerken]

2013-2018[bewerken]

Burgemeester is Huub Broers van de Voerbelangen. Deze partij heeft de meerderheid met 10 op 15 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[1] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[2] 14-10-2012[3]
Stemmen / Zetels % 17 % 15 % 15 % 15 % 15 % 15 % 15
Voerbelangen 36,82 6 36,89 5 40,22 6 44,68 7 52,82 8 60,76 9 63,02 10
R.liege 63,18 11 62,04 10 59,78 9 - - - -
FPV - 0,54 0 - - - - -
FN - 0,54 0 - - - - -
R.A.L. - - - 55,32 8 47,18 7 -
Retour @ Libertés - - - - - 39,24 6 36,98 5
Totaal stemmen 2739 2843 2772 2626 3130 3189 3047
Opkomst % 98,09 97,33 97,87 98,24 96,18
Blanco en ongeldig % 1,94 1,41 2,85 3,77 2,97 2,04 2,82

De zetels van de gevormde coalitie zijn onderlijnd

Verkiezingen 2012[bewerken]

Er waren in 2012 vijftien zetels te verdelen.

Plaats Naam Voorkeurstemmen
1 Huub Broers 1059
15 Jacky Herens 698
5 William Nyssen 551
14 Jean Duijsens 516
7 Yolanda Daems 437
4 Rik Tomsin 408
8 Marina Heusschen-Slootmaekers 357
10 Jean-Marie Geelen 339
3 Anne-Mie Palmans-Casier 321
12 Mathieu Paggen 312
Plaats Naam Voorkeurstemmen
1 José Smeets 668
4 Jean Levaux 465
15 Armel Wijnants 449
5 Grégory Happart 430
3 Benoît Houbiers 374

Partnergemeente[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Geschiedenis en geografie[bewerken]

Taal[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties