Kinrooi

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kinrooi
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Kinrooi Wapen van Kinrooi
Kinrooi
Kinrooi
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Limburg (Belgium).svg Limburg
Arrondissement Maaseik
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
54,76 km² (2011)
78,51%
8,74%
12,75%
Coördinaten 51° 9' NB, 5° 44' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
12.338 (01/01/2013)
51,02%
48,98%
225,29 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–17 jaar
18–64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
20,51%
65,60%
13,90%
Buitenlanders 17,42% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Jo Brouns (CD&V)
Bestuur CD&V
Zetels
CD&V
Open Vld
sp.a
Vlaams Belang
onafhankelijke
21
15
2
2
1
1
Economie
Gemiddeld inkomen 14.626 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 5,16% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
3640
3640
3640
3640
Deelgemeente
Kinrooi
Kessenich
Molenbeersel
Ophoven
Zonenummer 089
NIS-code 72018
Politiezone Noordoost Limburg
Website www.kinrooi.be
Detailkaart
Kinrooi Limburg Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Maaseik
in de provincie Limburg
Portaal  Portaalicoon   België

Kinrooi (Limburgs: Kinder) is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Limburg. Het is de meest noordoostelijke gemeente van Vlaanderen en Limburg. De gemeente telt meer dan 12.000 inwoners.

Etymologie[bewerken]

De oudste vermelding van Kinrooi is uit 1345 als Kynre. Op latere kaarten werd het vaak Kinroo genoemd. Mogelijk is de naam afgeleid van kin (grove den) en rode (open plek in het bos). Op de munten die de graven van de rijksvrijheerlijkheid Kessenich sloegen, stond Kinre. Ze zetten dat op hun munten om de link met Kessenich te vervagen; de meeste van de vele munten die zijn gevonden waren immers kopieën van vreemde munten. Op de Ferrariskaart is er sprake van Kinderen, hetgeen de naam Kinder in het dialect verklaart. In de 19e eeuw kwam de naam Kinroy in omloop en daaruit is bij de herziening van de spelling Kinrooi ontstaan.

Geschiedenis[bewerken]

Het gebied waar het huidige Kinrooi ligt, was al bewoond in de prehistorische tijd. Tal van vondsten, die teruggaan tot het paleolithicum, werden aangetroffen. Daarnaast werden vonsten uit het neolithicum en de ijzertijd verricht. In 1910 werd een Romeinse begraafplaats blootgelegd en ook werden Romeinse munten gevonden.

Toen vrouwe Catharina van Kessenich hier in 1474 een houten kapel liet bouwen, was kinrooi slechts één van de verschillende gehuchten die ontstaan waren langs de weg van Kessenich naar Tongerlo. Die zogenaamde Breeërweg verliep nog tot 1880 via de huidige Hees, Lakerweg, Hoverstraat, Kloosterstraat en Simpelstraat. Omdat Kinrooi een afgelegen plaats was, was de plaats geschikt om er een kluis op te richten. Het belemmerde echter ook de ontsluiting en groei van Kinrooi, dat nu de hoofdplaats is van de gemeente maar lange tijd het kleinste dorp; zo wees de volkstelling van 1796 uit dat dat er 525 personen woonden in Kessenich, 243 in Kinrooi.

In de 17e eeuw werd er een schans opgericht, gelegen enkele honderden meters ten zuidwesten van de kom, aan de huidige Schansstraat.

Tijdens de Franse tijd werden de grenzen van de heerlijkheid Kessenich behouden voor die van de toen gevormde gemeente Kessenich. Na de onafhankelijkheid van België (1843) werden delen van Neeritter (Bomerstraat en Broekhoek) hieraan toegevoegd. Maar de omvang van die gemeente maakte de communicatie nog moeilijker. Daarom werden de grenzen in 1845 opnieuw hertekend. Uit de gemeente Kessenich werden toen drie gemeentes gevormd: Kessenich, Kinrooi en Beersel (later Molenbeersel). Om de gemeente Kinrooi groot genoeg te maken, werden delen van Beersel (de Bomer) en Ophoven (de Hagendoren) eraan toegevoegd. Deze drie gehuchten smolten samen en groeiden zo geleidelijk uit tot de kom van de huidige plaats Kinrooi. In 1842 werd Kinrooi een zelfstandige parochie.

In 1848 werd in de Sevensstraat Theodoor Sevens geboren, een in die tijd bekende Vlaamse dichter. Naar hem werd de bibliotheek in Kinrooi genoemd.

Door het graven van de Lossing en het kanaliseren van de Abeek in 1865 en daaropvolgende jaren werden ook de uitgestrekte moerassen gedeeltelijk ontgonnen, waardoor de landbouw tot ontwikkeling kwam. Aanvankelijk werd vooral de melkveehouderij beoefend, waartoe in 1896 de coöperatieve zuivelfabriek "Sint-Gerlachus" werd opgericht. Eind 20e eeuw kwam ook de aspergeteelt tot bloei. Kinrooi werd echter meer en meer een forenzendorp.

De aanleg van kiezel- en tramwegen zorgden voor een goede ontsluiting van Kinrooi. In 1866 werd de steenweg op Maaseik aangelegd, die noordelijk doorliep naar Weert, en enkele jaren later de steenweg op Bree. De wegen naar Neeroeteren en Kessenich werden pas na 1900 van verharding voorzien. Kinrooi groeide door dit alles uit tot een druk knooppunt: Vijf belangrijke wegen komen in het centrum bij elkaar. De tramlijn Maaseik-Weert, die eveneens door Kinrooi liep, heeft bestaan van 1910 tot 1936.

De fusiegemeente Kinrooi ontstond op 18 september 1971, door de samenvoeging van de gemeenten Kessenich, Kinrooi, Ophoven-Geistingen en Molenbeersel.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook Lijst van onroerend erfgoed in Kinrooi

Natuur en landschap[bewerken]

Kinrooi ligt op de overgang van de Vlakte van Bocholt en de Maasvallei, op 34 meter hoogte. De belangrijkste waterlopen zijn de -sterk gekanaliseerde- Abeek en de -gegraven- Lossing ten oosten en noorden van de kom, en de Itterbeek ten zuiden van Kinrooi. Waar Abeek en Itterbeek in noordoostelijke richting naar de Maas stromen, wordt het water door de Lossing in zuidoostelijke richting naar de Maas afgevoerd.

De belangrijkste natuurgebieden nabij Kinrooi zijn De Zig en Goort, beide deel uitmakend van het Natuurpark Kempen-Broek en gelegen ten noorden van de kom. Ten zuiden van de kom ligt Jagersborg, behorend tot de gemeente Maaseik.

In het zuidwesten liggen nog het Batven en het Deunsven, twee voormalige heidevennen. Het Deunsven is echter vergraven tot een vijver, terwijl het Batven, hoewel deels in gebruik als recreatieterrein, nog betrekkelijk voedselarm is, met soorten als wilde gagel, veenpluis en snavelzegge.

In de tweede helft van de negentiende eeuw was het landschap van Kinrooi een inspiratiebron voor landschapschilders als Alphonse Asselbergs (1839-1916) en Joseph Coosemans (1824-1904), die beide tot de Genkse School gerekend worden. Ze zochten Kinrooi meermaals op en vereeuwigden vooral de moerassige heidevennen op doek.[1]

Kernen[bewerken]

De gemeente bestaat naast Kinrooi zelf nog uit de deelgemeenten Kessenich, Ophoven en Molenbeersel.

In Ophoven ligt ook de kern Geistingen. Verder bevinden zich in de gemeente nog verschillende kleinere gehuchten, waaronder Hagendoren, de Broekhoek en de Raam.

Politiek[bewerken]

Burgemeesters[bewerken]

Burgemeesters van Kinrooi waren.[2]

De eerste burgemeester na de fusie in 1971 was Gaspard Coolen, die daarvoor burgemeester was van Ophoven-Geistingen.

2013-2018[bewerken]

Burgemeester is Jo Brouns (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V en sp.a. Samen vormen ze de meerderheid met 16 op 23 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[3] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[4] 14-10-2012[5]
Stemmen / Zetels % 21 % 21 % 21 % 21 % 21 % 21 % 23
CVP1/CD&V2 30,021 6 41,711 9 44,321 11 43,81 10 55,411 13 62,402 15 51,722 14
N-VA - - - - - - 26,86 6
PVV1/VLD2/Open Vld3 - - 10,071 1 37,882 9 26,362 6 17,462 3 8,963 1
SP1/sp.a2 - - - 11,211 2 12,571 2 11,092 2 12,472 2
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 - - - - 5,671 0 9,052 1 -
GBK 53,13 12 46,58 10 39,2 9 - - - -
OVP 16,85 3 11,71 2 6,41 0 - - - -
NIEUW - - - 7,11 0 - - -
Totaal stemmen 5810 6792 7386 7595 7916 8031 8041
Opkomst % 98,62 98,01 97,11 97,51 95,97
Blanco en ongeldig % 3,06 5,43 4,12 3,9 3,49 3,57 5,45

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt

Evenementen[bewerken]

  • Carnavalstoeten: optochten met carnavalswagens van de verschillende deelgemeenten van Kinrooi
    • De Ertesjieters van Kessenich
    • De Gaaplepels van Molenbeersel
    • De Rabbedabbers van Kinrooi
    • De Zweitsökskes van Ophoven
  • Opentuindagen
  • Fietshappeningen
    • Bokkerieje: een bewegwijzerde fietsralley langs de mooiste plekjes van het Maas- en Kempenland met diverse "bokkenstallen" (haltes) over de gehele route
    • Tuin- en wijnroute: bewegwijzerde fietsroute die al de opengestelde tuinen in de fusie Kinrooi verbindt met de locatie van het Geistinger Wijnfeest.
  • Wijnproeverij: bij de wijnmakersgilde "de Maasvallei" te Geistingen en wijnhuis "Hoogveld" in Kinrooi
  • Malbroek verbranden: te Kessenich. Een oud volksgebruik dat zijn oorsprong kent in het begin van de 18e eeuw
  • Putvegen: te Kessenich. Vroeger gebeurde het dopen in de Willibrordusbron buiten de kerk. Jaarlijks werd de put door de schutterij ceremonieel gereinigd. Zo ontstond deze traditie van het putvegen.
  • Molenfeesten Molenbeersel: Een volksfeest met diverse attracties, optredens, streekgerechten enz. in Molenbeersel aan de Keijersmolen
  • Kermishappening: Kermis te Molenbeersel, met wielerwedstrijd en diverse festiviteiten en live-muziek gedurende het hele kermisweekend
  • Sint-Maartensvuren: Sint Maartensvuren en diverse randactiviteiten in praktisch alle kerkdorpen van Kinrooi

Toerisme[bewerken]

Kinrooi valt in de smaak bij toeristen als een fiets-, wandel-, molen- en watersportgemeente.

  • Er is een uitgebreid bewegwijzerd fietsroute- en wandelwegennetwerk.
  • Met de veerverbinding De Walborgh kunnen wandelaars en fietsers in Ophoven de Maas oversteken naar het Nederlandse Maasbracht.
  • De Maasplassen ontstonden vanaf de jaren 1950, toen men in het Maasland aan grindwinning begon te doen. Na de ontgrinding werden de Maasplassen uitgebouwd tot watersportcentra, natuurreservaten en landbouwgebieden. In Ophoven bevindt zich de jachthaven De Spaanjerd.

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Molenbeersel, Stramproy, Bree, Tongerlo, Voorshoven, Maaseik, Geistingen, Kessenich

Bronnen[bewerken]

  • Piet Henkens - De Geschiedenis van Kessenich (1979)
  • Marcél Colson - De Rapporten van de Kantoncommissarissen (1796-1800) (1800)

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Kristof Reulens (2012) In het spoor van de meester. Joseph Coosemans en leerlingen in Genk, Genk: Emile Van Dorenmuseum
  2. JANSSEN - AERTS, H. (1984) "Aantekeningen over het verleden van Kinrooi" Kinrooi: Geschied- en Heemkundige Kring Kinrooi, pp. 44-45
  3. Gegevens 1976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken
  4. Gegevens 2006: http://www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2006 (enkel Internet Explorer)
  5. Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2012