Molenbeersel

Molenbeersel

Deelgemeente in België
Situering
Gewest	Vlaanderen
Provincie	Limburg
Gemeente	Kinrooi
Coördinaten	51°10'N  5°44'E
Algemeen
Hoogte	32 m
Overig
Postcode	3640
Portaal    België

Molenbeersel (Limburgs: Biësel) is een kerkdorp in de Belgische gemeente Kinrooi. Er wordt voornamelijk Limburgs gesproken naast de voertaal Nederlands.

Molenbeersel ligt ten noorden van het dorp Kinrooi en ten zuiden van het Nederlandse dorp Stramproy in de gemeente Weert.

Etymologie

De plaatsnaam Molenbeersel is op te splitsen in drie delen :

• Molen- : op de Aa-beek lag vroeger de boerderij Meulder met een watermolen. De Aa-beek noemt men ook de Molenbeek of de Neer.
• beer- : beerst of moerasland.
• sel- : een toevoeging die aanduidt dat het om een bewoonbare plaats of woning gaat.

Geschiedenis

De eerste vermelding van Beersel stamt uit 1299 als Beersele. Het grondgebied werd bewoond vanaf de prehistorie. De oudste vondsten klimmen op tot het neolithicum. Er zijn beperkte vondsten uit de bronstijd.

Er was ook reeds bewoning in de Romeinse tijd. In 1869 werd een Romeinse begraafplaats met 73 graven onderzocht in het gehucht Manestraat.

Gemeente Molenbeersel

In 1839 kwam de definitieve grensafbakening tussen Nederland en België tot stand na de onafhankelijkheid van België. De gemeente Molenbeersel ontstond door de samenvoeging van de gehuchten Beersel, de Manestraat, Winkel, Groot-Beersel en Kessenicher in 1845.

Deze gehuchten behoorden voor 1839 tot andere gemeenten. De gehuchten Beersel en Manestraat behoorden voorheen tot het Nederlandse Neeritter en waren dus nooit een onderdeel van de Spaanse of Oostenrijkse Nederlanden tot na het Congres van Wenen in 1815. Het gehucht Groot-Beersel behoorde gedeeltelijk tot de Nederlandse gemeente Hunsel en gedeeltelijk tot de Nederlandse gemeente Ittervoort. Het gehucht Winkel behoorde tot de Nederlands gemeente Ittervoort. Verder werden nog enkele kleinere delen afgescheiden van het Nederlandse Stramproy. Al deze gehuchten werden oorspronkelijk bij de gemeente Kessenich gevoegd. In 1845 werden ze weer van Kessenich afgescheiden en samengebracht in de zelfstandige gemeente Molenbeersel.

Fusie

De gemeente Molenbeersel hield op met te bestaan door het koninklijk besluit van 5 december 1970. De oude gemeenten Kessenich, Kinrooi, Molenbeersel en Ophoven-Geistingen werden op 18 september 1971 samengevoegd tot de nieuwe gemeente Kinrooi. De eerste burgemeester van deze nieuwe gemeente was Gaspard Coolen.

Kerk

Het kruispunt van de Oudekerstraat met de Grootbroekstraat, het zogenaamd Kevelaer, vormt het oorspronkelijke centrum van het oude gehucht Molenbeersel. Het kruispunt heeft een concentratie van dorpswoningen uit eind 1920, een aantal met oude kern.

Op de plaats van het huidige huisnummer 50 op de Oudekerkstraat bevond zich de Sint-Leonarduskapel, die in 1772 werd opgericht. Deze kapel staat afgebeeld op de Ferrariskaart (1771-1777) en in de Atlas der Buurtwegen (1845), in beide gevallen als een éénbeukig gebouw zonder transept.

In 1826 worden een sacristie en een toren aan de kapel toegevoegd, die in de Atlas der Buurtwegen duidelijk te herkennen zijn. Deze kapel was een hulpkapel van de kerk van Neeritter (NL). In 1828 wordt de kapel een rectoraat, in 1834 een onafhankelijke kerk. In 1837 wordt de Sint-Leonardusparochie opgericht.

In 1863 wordt de huidige parochiekerk Sint-Leonarduskerk gebouwd in het nieuwe centrum van Molenbeersel aan de Weertersteenweg. De oude kapel wordt dan verbouwd tot school en de pastorie tot onderwijzerswoning.

De oude kapel werd in 1936 verkocht en verdween. De oude Sint-Leonarduskapel doet nu dienst als woonhuis. Men echter nog steeds zien dat dit huis vroeger dienst deed als kapel door de vorm van het huis en het dak. Men kan nog steeds duidelijk de Kooromgang herkennen.

Klooster

In 1897 begon men met de bouw van het Klooster en Lagere meisjesschool van de Zusters van het Heilig Hart van Maria in Molenbeersel. Dit klooster werd in gebruik genomen in 1899 door zusters die afkomstig waren uit Hannuit. Het klooster was een U-vormig complex naar het voorbeeld van het moederklooster te Hannuit. De centrale vleugel diende als klooster, de twee zijvleugels als leslokalen, kapel en slaapzaal.

Tram

Sedert 1910 was er een tramlijn in Molenbeersel. Deze tramlijn, met nummer 491 deed de volgende haltes aan:

• 491: Maaseik – 't Ven – Raam – Kinrooi – Molenbeersel – grens – Stramproy – Tungelroy – Weert

Er was tevens een stelplaats voor deze tramlijn in Molenbeersel.

In 1935 wordt het vervoer van reizigers op deze lijn opgeheven.

Bezienswaardigheden

• De Zorgvlietmolen
• De Keijersmolen
• Sint-Leonarduskerk
• Natuurgebied Stramprooierbroek
• Natuurgebied De Goort
• Natuurgebied De Zig
• Kapel van O.L.V van Lourdes
• Slichtenhof: Een zeldzaam behouden voorbeeld van een hoeve uit de eerste helft van de 19de eeuw.
• De Dodendraad: De befaamde prikkeldraad op hoogspanning uit Wereldoorlog I die er voor moest zorgen dat de vluchtelingen- en informatiestroom naar het neutrale Nederland ophield. Deze draad heeft voor talloze doden gezorgd.
• Een uitgebreid bewegwijzerd fietsroute- en wandelwegennetwerk.
• Bunker 7 uit de Belgische alarmlinie, ook wel 't Fort genoemd. Deze bunker maakte deel uit van een gordel van alarmpunten langs de grenzen. Elke grensoverschrijding door vijandelijke troepen diende gemeld te worden aan het Hoofdkwartier, waarna enkele vooraf bepaalde vernietigingen zouden worden uitgevoerd zoals het opblazen van bruggen. De effectieven behoorden tot de Rijkswacht en eenheden van de vooruitgeschoven posities.
• Een klooster dat dateert uit 1899.

• 

  Zorgvlietmolen

• 

  Keijersmolen

• 

  Sint-Leonarduskerk

• 

  De Draad

Evenementen

• Molenfeesten Molenbeersel: Een volksfeest met diverse attracties, optredens, streekgerechten enz. in Molenbeersel aan de Keijersmolen.
• Kermishappening: Kermis met wielerwedstrijd, diverse festiviteiten en live-muziek gedurende het hele kermisweekend.
• Molenfeesten Molenbeersel

Externe links

• Kinrooise beschermde monumenten
• Website van de gemeente Kinrooi
• Geschied- en Heemkundige Kring Kinrooi
• Molenfeesten Molenbeersel

Referenties

51° 10' NB, 5° 44' OL