Naaldbos

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zonlicht op de bodem van naaldbos met fijnspar
Grove den
Douglassparren

Naaldbos is een type bos dat voornamelijk uit naaldbomen bestaat. Het is een terrestrisch bioom dat vooral in de gematigde klimaatzones voorkomt.

Voorkomen[bewerken]

Naaldbossen komen van nature voor in klimaten met koude winters en genoeg neerslag, of in warmere klimaten wanneer de bodem niet voedzaam genoeg voor loofbos is. Naaldbossen komen zowel voor in het landklimaat, het zeeklimaat als het gebergteklimaat.

In Midden-Europa komen ze dan ook vooral voor op (voedselarme) zandgronden en hogerop op berghellingen tot aan de boomgrens. Bossen op voedselarme zandgronden zijn gevoeliger voor schade door zure regen met als resultaat in extreme gevallen zelfs bossterfte. Naaldbomen hebben geen vlakke bladeren, maar naaldvormige bladeren. In het grootste gebied van Scandinavië, waar de winters te koud zijn voor loofbossen, groeit slechts naaldbos. De zone waar alleen naaldbossen groeien wordt taiga genoemd en in het noorden begrensd door de toendra. De taiga strekt zich behalve over Scandinavië uit over het grootste deel van Siberië en Canada.

In Nederland zijn in de tweede helft van de negentiende en de eerste helft van de twintigste eeuw op de Veluwe, in Noord-Brabant en in Drenthe veel naaldbossen aangeplant om zandverstuiving tegen te gaan en hout te leveren voor de mijnbouw in Limburg. Momenteel worden veel aangeplante naaldbossen geleidelijk weer omgevormd tot natuurlijker loofbossen.

Opbouw[bewerken]

In een naaldbos groeien de planten in verschillende lagen. Op de bodem van een bos bevindt zich strooisel. In het strooistel komen veel kleine dieren voor. Vlak boven het strooisel bevindt zich de moslaag. Deze laag is slechts enkele centimeters hoog. Hierin groeien o.a mossen en paddenstoelen. Boven de moslaag bevindt zich de kruidlaag. Hierin groeien onder andere grassen, zoals schaduwgras, hardzwenkgras en schapengras en roodzwenkgras. Ook komt hier op de meer open plekken onder andere de blauwe bosbes voor. Helemaal bovenaan bevindt zich de boomlaag met de kruinen van de bomen. Tussen de lagen vindt concurrentie plaats om het zonlicht, en om op de bodem zo veel mogelijk zaden te kunnen laten ontkiemen.

Strooisellaag[bewerken]

De strooisellaag in een naaldbos, gevormd door afvallende naalden en dood hout, is zeer gevoelig voor verstoring. Vroeger werd van deze laag naaldenbosgrond gemaakt voor de opkweek van onder andere Anthuriumplanten. Als eis werd toen gesteld dat ervoor in de plaats paardenmest teruggebracht moest worden naar het bos.

Soorten[bewerken]

Naaldbossen zijn in hun ondergroei in de regel armer aan plantensoorten dan de loofbossen. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat er weinig licht door de boomkruinen op de grond terechtkomt, omdat de bomen dicht op elkaar staan. Hierdoor is het moeilijk voor veel planten om tot volle wasdom te komen. Een ander punt is dat op de grond onder het vrij dikke naaldenpakket geen humusrijke bodem kan ontstaan.

De zure grond die zo ontstaat is voor veel planten niet geschikt om te kunnen groeien. Wel komen er in naaldbossen verschillende soorten mossen voor, zoals bekertjesmos, verschillende korstmossen en rendiermos.

In de meeste naaldbossen domineren groenblijvende coniferen aangevuld met groenblijvende of bladverliezende loofbomen. Er zijn echter ook naaldverliezende bomen, zoals de lariks. Naaldbossen worden gevormd door vele soorten bomen: ceders, cipressen, Douglassparren, zilversparren, jeneverbessen, Agathes, dennen, Podocarpi, sparren, lariks, kustsequoia's en taxussen. De ondergroei bevat verschillende soorten kruiden en struiken.

Naaldbosgemeenschappen[bewerken]

Naaldbossen worden in de vegetatiekunde beschreven in de klasse van de naaldbossen. In België en Nederland kent deze klasse slechts één orde en één verbond met drie associaties:

Insecten[bewerken]

Zie ook[bewerken]