Kustmammoetboom

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kustmammoetboom
IUCN-status: Kwetsbaar[1]
Kustmammoetbomen in het Big Basin Redwoods State Park
Kustmammoetbomen in het Big Basin Redwoods State Park
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Naaktzadigen
Orde: Coniferales
Familie: Cupressaceae (Cipresfamilie)
Onderfamilie: Sequoioideae
Geslacht: Sequoia (Sequoia)
Soort
Sequoia sempervirens
(D.Don) Endl. (1847)
Doorkijkje in redwood in Californië
Doorkijkje in redwood in Californië
Redwoodstam in Nederland (Tegelen) met typische naalden in voorgrond
Redwoodstam in Nederland (Tegelen) met typische naalden in voorgrond
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De kustmammoetboom (Sequoia sempervirens) is een boom uit de cipresfamilie (Cupressaceae). Het is de hoogste boom ter wereld. De plant staat ook wel bekend als kustsequoia. De Engelse naam is 'Coast Redwood'.

Voorkomen[bewerken]

Voor de ijstijden kwam de boom in de vochtige gematigde gebieden over het hele noordelijke halfrond voor. De bruinkool van Europa bestaat voor een groot deel uit Sequoia-stammen. De boom heeft een hekel aan vorst en heeft een hoge relatieve luchtvochtigheid nodig om goed te groeien. De soort komt nu alleen nog van nature voor in het westen van Noord-Amerika in een strook langs de kust van San Francisco, Californië tot het zuiden van Oregon waar ideale omstandigheden voor de boom zijn door de dagelijkse mist die van de oceaan het land in drijft. In Europa wordt de boom in parken en tuinen aangeplant om de sierwaarde, maar de winterhardheid van jonge exemplaren laat te wensen over. Aan de vochtige westkust van Europa groeit de boom echter goed: in Ierland, Groot-Brittannië en West-Frankrijk is de groeisnelheid meestal net zo groot als in Californië. Maar in Rotorua op het Noordereiland van Nieuw-Zeeland, waar een proefstation voor Redwoods is aangelegd,[2] wordt de Californische groeisnelheid zelfs overtroffen. In Europa wordt tot nu toe een hoogte gehaald van 40 m, maar de hoogste Amerikaanse kustmammoetboom Hyperion is 115,5 m hoog (ruim 3 m hoger dan de Dom van Utrecht). De verwachting is dat uiteindelijk dezelfde hoogte ook op andere plaatsen in de wereld gehaald wordt.

Eigenschappen[bewerken]

De kustmammoetboom heeft een zuilvormige kroon met horizontale of hangende takken. Vaak zijn er uitlopers aan de voet van de stam. De boomschors is roestkleurig rood, zacht en vezelig. Later wordt de schors donkerder, dikker en diep gegroefd.

De boom heeft harde, vlakke bladeren van 1,5-2 cm lang. Ze lijken wel wat op de naalden van Taxus. Van boven zijn ze donkergroen en onder met een witte streep gemarkeerd.

Bladeren

Aan de hoofdtakken zijn de bladeren kleiner en priemvormig. De grootte van de bladeren neemt nabij de top van de boom af; experimenten hebben aangetoond dat dit komt doordat de druk van het water in de transportkanaaltjes in de boom afneemt met de hoogte: kustmammoetbomen benaderen de theoretisch maximaal haalbare hoogte voor een plant die geen actief transportmechanisme voor water heeft tegen de zwaartekracht in.

Mannelijke kegels zijn klein, rond en geelachtig. Ze vormen groepjes aan de top van kleine zijtwijgen. De vrouwelijke kegels zijn houtig en bolrond, 2-2,5 cm lang en hebben gerimpelde roodbruine schubben. De zaden zijn gevleugeld.

De boom heeft een zeer lang leven van meer dan tweeduizend jaar. Een unieke eigenschap van de kustmammoetboom is dat bij omzagen van de boom of bevriezing de stomp weer nieuwe scheuten maakt die kunnen uitgroeien tot nieuwe stammen. In de natuurlijke groeiplaatsen in Amerika kan men vaak zien hoe zo een groepje redwoods netjes in een cirkel staat. De cirkel geeft de oude 'moederstam' aan die meestal helemaal verrot is en zo de nodige humus geeft aan haar 'nakomelingen'. Deze regeneratie is bij coniferen niet gebruikelijk.

Hout[bewerken]

De kustmammoetboom levert zacht, maar duurzaam hout met bleekgeel spinthout en roodbruin kernhout. Dit hout wordt ook wel Californian Redwood genoemd. Het wordt gebruikt voor tuinmeubels, schuttingen en dergelijke. Vroeger werd het hout veel gebruikt om er spoorbielzen van te maken en broeikassen wegens de praktische onaantastbaarheid door vocht. In het verleden is door de grote vraag naar redwoodhout naar schatting 95% van het oorspronkelijke areaal gekapt. Het merendeel van de resterende bomen is ondergebracht in het Redwood National Park.

Eigenschappen[3]
  • Duurzaamheidsklasse: II kern, V spint
  • Soortelijke massa: 400 kg/m³
  • Radiale krimp: 0,3%
  • Tangentiale krimp: 0,6% - 0,8%
  • Werken: 0,9% - 1,1%

Fotogalerij[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties