Waterzuivering

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Doe-het-zelf waterzuivering: filteren door lappen stof gevuld met gras, zand en houtskool

Waterzuivering is het verwijderen van andere materialen uit water.

Waterzuivering bestaat in verschillende vormen van natuurlijke zuivering tot door de mens geforceerde zuivering. Water heeft een zelfreinigend vermogen maar wanneer het water te sterk vervuild, is extra kunstmatige waterzuivering nodig opdat de fauna en flora in en om het water zich kan herstellen. De zuivering kan opgedeeld worden naar de te bereiken zuiverheidsgraad; van min of meer schoon tot ultrapuur.

Natuurlijke waterzuivering[bewerken]

Bij waterzuivering wordt in eerste instantie een onderscheid gemaakt tussen het weghalen van vast materiaal en opgeloste stoffen uit het water. Zwaarder vast materiaal, zoals stof, zand, plantenmateriaal en fecaliën bezinkt in het water. Vaste stoffen blijven ook achter wanneer regen of ander water de bodem indringt, vooraleer het op een andere plaats weer bovenkomt.

Water in de natuur bevat allerlei micro-organismen, deze zorgen er voor dat de afvalstoffen in het water na verloop van enige tijd worden afgebroken. Dit proces wordt biologische zelfreiniging genoemd en berust op een ongestoorde werking van voedselketens waarbij afvalstoffen van het ene organisme dienst doen als voedsel voor het andere organisme.

Voor het verteren van afvalstoffen hebben micro-organismen onder andere zuurstof nodig. Daarom zal dit natuurlijke zuiveringsproces beter verlopen in goed belucht water zoals een klaterende bergbeek dan in stilstaand of warm water waar de zuurstofconcentratie veel lager is.

Toepassingen[bewerken]

Afvalwaterzuivering[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook rioolwaterzuiveringsinstallatie voor meer info over afvalwaterzuivering

Afvalwaterzuivering is het in die mate zuiveren van afvalwater van organische en chemische afvalstoffen dat het biologische leven in rivieren, meren en zeeën geen hinder ondervindt van het lozen van dit gezuiverde afvalwater.

Bij het lozen van ongezuiverd afval- en rioolwater komt er een moment dat de toevoer van afvalstoffen te groot wordt voor het natuurlijke zelfreinigingsvermogen van het water waarin wordt geloosd. Het biologische evenwicht wordt dan verstoord. Hierdoor kan het zicht en de zuurstofconcentratie in het water zo sterk afnemen dat het aquatisch leven afsterft. Om dit te voorkomen is kunstmatige waterzuivering nodig, met behulp van bijvoorbeeld rioolwaterzuiveringsinstallaties of helofytenfilters. In deze installaties worden de natuurlijke zuiveringsprocessen intensiever toegepast tot een niveau dat een natuurlijke waterloop aankan na lozing. Materialen die niet afgebroken kunnen worden, zoals zware metalen, worden via een (chemische) scheiding (coagulatie, flocculatie en sedimentatie) uit het water gehaald.

Drinkwaterzuivering[bewerken]

Drinkwaterzuivering is het zuiveren van voor drinkwater bestemd grond- en oppervlaktewater van organische en chemische stoffen die een gevaar vormen voor de gezondheid.

Natuurlijk gezuiverd water zoals schoon grond- of oppervlaktewater is meestal niet zonder meer te gebruiken als drinkwater. Bovendien is niet altijd voldoende natuurlijk schoon water beschikbaar voor de productie van drinkwater. Overheden hebben daarom strenge normen geformuleerd voor drinkwater. Afhankelijk van de kwaliteit van het gebruikte ruwwater voeren waterleidingbedrijven verschillende stappen uit die het natuurlijke zuiveringsproces versterken of nabootsen en daarnaast gericht bepaalde stoffen verwijderen met behulp van natuurkundige en chemische processen.

Veel gebruikte zuiveringsmethoden zijn:

Daarnaast worden nog andere behandelingen uitgevoerd die niet zijn gericht op zuivering, zoals ontharding of pH correctie.

Private toepassingen van waterzuivering[bewerken]

In sommige situaties wordt water privé gezuiverd door particulieren, bedrijven en instellingen. Private toepassingen van waterzuivering zijn onder meer:

  • Zuivering van zwembadwater in zwembaden.
  • Zuivering van water in het kader van legionellapreventie.
  • Zuivering van drinkwater in situaties waar langdurige stilstand van water optreedt zoals bij vakantiewoningen of bij de waterreservoirs van caravans of aan boord van schepen. Bij langdurige stilstand van water kunnen micro-organismen zich vermenigvuldigen. Doorspoelen van leidingen en schoonmaken van reservoirs kan onpraktisch of ontoereikend zijn, bijvoorbeeld wanneer er een biofilm is aangegroeid.
  • Zuivering van (drink)water bij winning uit privé waterputten of opgevangen regenwater.
  • Extra zuivering van reeds gezuiverd drinkwater wanneer hieraan aanvullende eisen worden gesteld (verbruikspunt-drinkwatersystemen)
  • Zuivering van industrieel afvalwater voordat geloosd mag worden op het riool of oppervlaktewater. Industrieën waar grote hoeveelheden water worden gezuiverd, zijn onder meer de papierindustrie, aardappelzetmeelindustrie, suikerindustrie, zuivelindustrie, bierbrouwerijen en petrochemische industrie. In de voedingsmiddelenindustrie wordt naast aerobe waterzuivering (met zuurstof) vaak ook anaerobe waterzuivering (met methaanbacteriën, zonder zuurstof) toegepast.

Veel gebruikte private zuiveringsmethoden zijn desinfectie- en filtratiemethoden zoals omgekeerde osmose.

Waterkwaliteit[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook waterkwaliteit voor het hoofdartikel

De contaminatie van water en de afbreekbaarheid hiervan wordt omvat met meerdere kengetallen. De belangrijkste zijn de volgende:

  1. Biologisch zuurstofverbruik (BZV); deze waarde wordt bepaald aan de hand van hoeveel zuurstof (in mg per liter) een micro organisme na 5 dagen, bij 20 graden Celsius in het donker heeft opgenomen ter zuivering van het water. De term heet ook wel BZV520.
  2. Chemisch zuurstofverbruik (CZV); gelijksoortige waarde als de BZV. Dit keer gemeten aan hoeveel vervuiling in het water is en de zuurstofbehoefte totdat alle organische stoffen zijn geoxideerd door middel van het kaliumdichromaat.
  3. Kjeldahl-stikstof (Kj-N); De hoeveelheid stikstof die aanwezig is als vrij ammonium en vast zit in organische verbindingen als eiwitten.
  4. Fosfaat (P); Aanwezig als opgelost fosfaat (ortho-fosfaat) en gebonden in organische verbindingen. Deze stof moet verwijderd worden omdat het algengroei bevordert.

Twee andere belangrijke parameters zijn de TOC-waarde, totale hoeveelheid aan organische koolstof en de AOX-waarde, wat staat voor adsorbeerbare organische gebonden halogenen. Met name de laatste parameter wordt in de papierindustrie veel gebruikt om het chloorgehalte van water en papier te bepalen en te vergelijken.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Icoontje WikiWoordenboek Zoek waterzuivering op in het WikiWoordenboek.