Fosfaat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Fosfaat (PO₄^3-) is de vorm waarin fosfor het meest in verbindingen voorkomt. Fosfaten zijn zuurresten van fosforzuur (H₃PO₄). De meeste fosfaten zijn slecht oplosbaar in water, en zijn daarom makkelijk uit een oplossing te verwijderen via een neerslagreactie.

Fosfaat-verbindingen vormen samen met anorganische nitraten met belangrijkste bestanddeel van kunstmest. Wanneer er te veel van beide in het oppervlaktewater terecht komt, leidt dit tot hypoxie. Vaak zijn de effecten pas op zee, in de kustwateren, te bemerken omdat daar een geringere stroom is dan in de rivieren.

De streng van RNA en DNA bestaat uit fosfaat- ester groepen en (deoxy)ribosen.

De grootste fosfaatopslagplaatsen ter wereld liggen in de Verenigde Staten en in Nauru. Van het laatstgenoemde land wordt het fosfaat als dat van de beste kwaliteit ter wereld gezien, de voorraad is echter bijna uitgeput.

In water, samen met andere voor algengroei nodige elementen (onder andere de sporenelementen), bevordert het de groei van algen. Tijdens de groei vormen de algen biomassa uit kooldioxide en water waarbij zuurstof als gasvormig bijproduct het water verlaat. Na afsterven van de algen is de zuurstof weer nodig om de biomassa om te zetten in kooldioxide en water. Zuurstof lost niet snel op in water waardoor dan in het water een zuurstoftekort ontstaat.

Vroeger zat het in wasmiddelen maar door de invoering van fosfaatvrije wasmiddelen is de hoeveelheid fosfaten in meren en waterlopen de laatste jaren verminderd. Vaatwastabletten bevatten echter meestal wel fosfaat, waardoor fosfaatgebruik sluipenderwijs zijn weg terug heeft gevonden naar het huishouden.^[1]

Tegenwoordig is er een groeiend aantal wetenschappers van mening dat fosfaten juist belangrijk zijn voor het leven in het water. Nieuwe inzichten laten ook zien dat de blauwalg ook zonder fosfaat goed gedijt. Het verbod op fosfaten leidt dus niet tot vermindering van algen. Maar de vermindering van fosfaat zorgt wel voor een drastische vermindering van ander leven. In Noorwegen zijn ze al zover, dat ze extra fosfaten in het zeewater pompen, om de kraamkamers voor diverse vissoorten te bevorderen.

[bewerk] Productie van fosfaten over de wereld

Hieronder staan alle landen ter wereld die een hoeveelheid fosfaatgesteente van enige betekenis produceren, en wel in ton.

De top-36:

1.	Verenigde Staten	44 200 000
2.	China	25 000 000
3.	Marokko	24 000 000
4.	Rusland	9 800 000
5.	Tunesië	7 950 000
6.	Jordanië	5 900 000
7.	Brazilië	4 270 000
8.	Israël	4 100 000
9.	Zuid-Afrika	2 800 000
10.	Syrië	2 500 000
11.	Togo	2 200 000
12.	Kazachstan	1 600 000
13.	India	1 550 000
14.	Senegal	1 300 000
15.	Algerije	1 160 000
16.	Irak	1 000 000
17.	Egypte	950 000
18.	Vietnam	860 000
19.	Mexico	756 000
20.	Finland	650 000
21.	Nauru	500 000 (bijna uitgeput)
22.	Noord-Korea	450 000
23.	Venezuela	250 000
24.	Zimbabwe	125 000
25.	Peru	104 000
26.	Colombia	50 000
27.	Sri Lanka	30 000
28.	Turkije	24 000
29.	Filipijnen	20 000
30.	Chili	13 000
31.	Pakistan	9 000
32.	Indonesië	7 000
33.	Tanzania	7 000
34.	Thailand	4 000
35.	Albanië	1 000
36.	Australië	1 000

Bronnen, noten en/of referenties:

^ Schoon afwassen Milieudefensie Magazine, juni 2007