Chemisch element

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Chemisch element (vaak kortweg element) heeft twee betekenissen:[1]

Atoomsoort[bewerken]

Het periodiek systeem der elementen

Chemisch element in de betekenis van atoomsoort: alle atomen met hetzelfde aantal protonen in de atoomkern, dus met hetzelfde atoomnummer Z. Het getal Z bepaalt de plaats van het element in het periodiek systeem der elementen, vaak kortweg het periodiek systeem genoemd.

Zo bezitten bijvoorbeeld alle atomen die tot het element koolstof behoren 6 protonen in de kern, en behoren alle atomen met 92 protonen in de kern tot het element uranium. Het periodiek systeem werd in 1869 door de Rus Dmitri Mendelejev bedacht, toen nog veel elementen niet ontdekt of slecht onderzocht waren. Vanaf toen maakte het periodiek systeem het mogelijk om van deze nog onbekende elementen veel eigenschappen te voorspellen.

In het periodiek systeem zijn de elementen naar oplopend atoomnummer Z geordend en onderverdeeld in groepen met overeenkomstige eigenschappen en perioden. Atomen die tot eenzelfde element behoren kunnen wel een verschillend aantal neutronen hebben. Men spreekt dan van isotopen. De naam isotoop komt van het Griekse iso = gelijk en topos = plaats, hiermee wordt bedoeld dat isotopen dezelfde plaats in het periodiek systeem innemen. Isotopen van eenzelfde element hebben een verschillend aantal neutronen in de kern en daardoor een verschillend massagetal. De chemische eigenschappen van een element worden vrijwel geheel bepaald door het aantal protonen in de atoomkern.

Nieuwe elementen[bewerken]

Men denkt dat alle in de natuur voorkomende stabiele atomen inmiddels bekend zijn. Elementen met atoomnummers hoger dan 92 (uranium) zijn in de natuur niet gevonden, maar wel synthetisch gemaakt. Wanneer een nieuw element voor het eerst kunstmatig gecreëerd wordt, dient dit element een officiële naam te krijgen. Er is een internationale organisatie, de International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) (Nederlands: Internationale Unie voor Zuivere en Toegepaste Chemie), die hierover beslist. Deze instantie neemt meestal de naam over die de ontdekker voorgesteld heeft. Soms leidt dit tot controverses, omdat meerdere personen of groepen de ontdekking of synthese voor zich opeisen. Om deze reden heeft het lang geduurd voordat de elementen met een atoomnummer van 104 of hoger een naam kregen.

De hogere elementen hebben (nog) geen echte naam, maar worden aangeduid met namen als ununseptium, wat kan worden vertaald als honderdzeventienium. Deze elementen zijn zeer instabiel en zijn alleen wetenschappelijk van belang.

Symbool[bewerken]

Elk element krijgt een uniek symbool, dat uit één of meer letters bestaat. De eerste letter is altijd een hoofdletter, de andere nooit. De elementen die in de scheikunde veel voorkomen, hebben meestal een symbool van één letter. De hogere elementen waarvan de naam begint met un- hebben een symbool van drie letters.

Het symbool is vaak een afkorting van de Latijnse benaming. De elementen die al lange tijd bekend zijn hebben in verschillende talen uiteenlopende namen. Het internationale symbool voorkomt dan verwarring.

Enkelvoudige stof[bewerken]

Een enkelvoudige stof, of niet-ontleedbare stof, is een zuivere stof die is opgebouwd uit slechts één chemisch element.

1rightarrow blue.svg Zie Enkelvoudige stof voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. http://goldbook.iupac.org/C01022.html zie iupac, chemical element
Zoek dit woord op in WikiWoordenboek