Astaat

Astaat
Periodiek systeem H He Li Be B C N O F Ne Na Mg Al Si P S Cl Ar K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Fl Uup Lv Uus Uuo ↓ * La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu ** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Algemeen
Naam	Astaat
Symbool	At
Atoomnummer	85
Groep	Halogenen
Periode	Periode 6
Blok	P blok
Reeks	Metalloïden
Kleur	Metalliek
Chemische eigenschappen
Atoommassa (u)	209,9871
Elektronenconfiguratie	[Xe]4f14 5d10 6s2 6p5
Oxidatietoestanden	−1, +1, +3, +5, +7
Elektronegativiteit (Pauling)	2,2
1e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1)	890
Fysische eigenschappen
Smeltpunt (K)	575
Kookpunt (K)	610
Aggregatietoestand	Vast
Smeltwarmte (kJ·mol−1)	23,8
Warmtegeleiding (W·m−1·K−1)	1,7
SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt, tenzij anders aangegeven
Portaal    Scheikunde

Astaat of astatium is een scheikundig element met symbool At en atoomnummer 85. Het is zo zeldzaam dat niet bekend is hoe het er uit ziet; daarnaast zouden hoeveelheden die groot genoeg zijn om met het blote oog waar te nemen meteen verdampen door de intense radioactiviteit. Theoretisch zou het een metalliek zilverkleurig metalloïde kunnen zijn.

Ontdekking

Astaat komt van nature nauwelijks op aarde voor, de totale hoeveelheid bedraagt nog geen 30 gram. Het is in 1940 voor het eerst gesynthetiseerd door Dale Corson, Kenneth Ross MacKenzie en Emilio Segrè aan de Universiteit van Californië - Berkeley tijdens het beschieten van bismutkernen met alfadeeltjes.

De naam is afgeleid van het Griekse άστατος (astatos), dat instabiel betekent; de halveringstijd van het stabielste astaatisotoop, ²¹⁰At, bedraagt slechts 8,1 uur. Van astaat zijn geen reguliere industriële toepassingen bekend. Wel is de isotoop At-211 in principe bruikbaar voor radiotherapeutische behandeling van kanker.

Opmerkelijke eigenschappen

Met massaspectrometrie is aangetoond dat astaat chemisch veel overeenkomsten vertoont met halogenen, vooral met jodium. Fysisch vertoont astaat echter meer overeenkomsten met metalloïden. Berekend is dat een pentavalente koolstofverbinding zou kunnen bestaan als trigonale bipyramide in de vorm [At-C(CN)₃-At]⁻.

Verschijning

Astaat ontstaat uit het trage verval van zwaardere in de natuur voorkomende kernen zoals thorium en uranium, maar heeft zelf een relatief zeer korte halveringstijd. In de natuur komen zeer kleine hoeveelheden ²¹⁵At, ²¹⁸At en ²¹⁹At voor die zich in evenwicht bevinden met ²³³U en ²³⁹Np, als gevolg van de interactie van thorium en uranium met vrije neutronen.

Voor wetenschappelijke doeleinden wordt astaat geproduceerd door bismut te bombarderen met alfadeeltjes. Hieruit ontstaan isotopen met halveringstijden variërend van enkele nanoseconden tot maximaal 8,1 uur voor ²¹⁰At.

Isotopen

Zie Isotopen van astaat voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Isotopen komen voor tussen ¹⁹¹At en ²²³At, behalve ¹⁹²At.

Stabielste isotopen
Iso	RA (%)	Halveringstijd	VV	VE (MeV)	VP
207At	syn	1,80 u	α	3,910	203Bi
208At	syn	1,63 u	α	4,973	204Bi
209At	syn	5,41 u	α	3,486	205Bi
210At	syn	8,1 u	α	3,981	206Bi
211At	syn	7,214 u	α	5,982	207Bi

Toxicologie en veiligheid

Op het gebied van toxicologie is vrijwel niets bekend over astaat. Problematisch is dat niet gezien de extreme zeldzaamheid van dit element.

Externe links

• Lenntech over: Astaat
• (en) EnvironmentalChemistry.com over: Astaat
• (en) WebElements.com over: Astaat

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Astatine van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

WikiWoordenboek