Holmium

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Holmium
Periodiek systeem
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Fl Uup Lv Uus Uuo
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Holmium
Holmium
Algemeen
Naam Holmium
Symbool Ho
Atoomnummer 67
Groep Scandiumgroep
Periode Periode 6
Blok F-blok
Reeks Lanthaniden
Kleur Zilverwit
Chemische eigenschappen
Atoommassa (u) 164,9303
Elektronenconfiguratie [Xe]4f11 6s2
Oxidatietoestanden +3
Elektronegativiteit (Pauling) 1,23
Atoomstraal (pm) 176
1e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 580,99
2e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 1138,54
3e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 2203,74
Fysische eigenschappen
Dichtheid (kg·m−3) 8795
Smeltpunt (K) 1745
Kookpunt (K) 2970
Aggregatietoestand Vast
Smeltwarmte (kJ·mol−1) 17,2
Verdampingswarmte (kJ·mol−1) 303
Kristalstructuur Hex
Molair volume (m3·mol−1) 18,74 · 10-6
Specifieke warmte (J·kg−1·K−1) 160
Elektrische weerstandΩ·cm) 87
Warmtegeleiding (W·m−1·K−1) 16,2
SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt,
tenzij anders aangegeven
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Holmium is een scheikundig element met symbool Ho en atoomnummer 67. Het is een zilverwit lanthanide.

Ontdekking[bewerken]

Holmium is in 1878 ontdekt door Marc Delafontaine en Jacques Louis Soret toen zij bij spectrometisch onderzoek onbekende absorptiebanden aantroffen. Het toen nog onbekende element noemde ze Element X. In datzelfde jaar ontdekte Per Teodor Cleve onafhankelijk van Delafontaine en Soret het element tijdens het onderzoeken van erbiumoxide.

Holmium is vernoemd naar de Latijnse naam voor Stockholm: Holmia, de woonplaats van Cleve.

Toepassingen[bewerken]

Holmium beschikt over bijzondere magnetische eigenschappen en wordt industrieel voornamelijk gebruikt als magnetische flux concentrator. Andere toepassingen zijn:

  • Als neutronenvanger in nucleaire installaties.
  • In de glasindustrie wordt holmium gebruikt als gele kleurstof.
  • Het zeer hoge magnetische moment maakt holmium zeer geschikt voor toepassing in YAG-lasers.

Daarnaast wordt holmium regelmatig gebruikt in allerlei legeringen.

Opmerkelijke eigenschappen[bewerken]

Van alle in de natuur voorkomende elementen heeft holmium het grootste magnetisch moment (10,6 µB) en toont daarnaast andere opmerkelijke magnetische eigenschappen. Gecombineerd met yttrium vormt het zeer magnetisch materiaal.

Holmium is een vrij zacht en buigzaam metaal met een heldere metallieke glans dat bij standaard temperatuur en druk niet wordt aangetast in de lucht. Bij hogere temperaturen reageert het echter snel tot een geelkleurig oxide.

Verschijning[bewerken]

Als vrij element wordt holmium op aarde in de natuur niet aangetroffen. Net als de meeste lanthaniden komt het onder andere voor in de mineralen monaziet (ongeveer 0,05%) en gadoliniet. Met behulp van ionenwisselaars kan holmium hier uit worden geïsoleerd. De concentratie holmium in de aardkorst wordt geschat op 1,3 mg/kg.

Isotopen[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Isotopen van holmium voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Meest stabiele isotopen
Iso RA (%) Halveringstijd VV VE (MeV) VP
163Ho syn 4570 j EV 1,785 163Dy
165Ho 100 stabiel met 98 neutronen

165Ho is het enige stabiele holmiumisotoop. Er zijn 23 radioactieve holmium isotopen bekend, waarvan 163Ho met een halveringstijd van 4570 jaar het stabielst is. De overige radioisotopen hebben halveringstijden van minder dan 27 uur.

Toxicologie en veiligheid[bewerken]

Over de eventueel schadelijke gevolgen van holmium is nog weinig bekend. Het is te verwachten dat het vergelijkbaar is met andere lanthaniden.

Externe links[bewerken]

Zoek dit woord op in WikiWoordenboek