Europium

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Europium
Periodiek systeem
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Fl Uup Lv Uus Uuo
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Europium
Europium
Algemeen
Naam Europium
Symbool Eu
Atoomnummer 63
Groep Scandiumgroep
Periode Periode 6
Blok F-blok
Reeks Lanthaniden
Kleur Zilverwit
Chemische eigenschappen
Atoommassa (u) 151,965
Elektronenconfiguratie [Xe]4f7 6s2
Oxidatietoestanden +2, +3
Elektronegativiteit (Pauling) 1,2
Atoomstraal (pm) 208
1e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 547,11
2e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 1084,60
3e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 2404,43
Fysische eigenschappen
Dichtheid (kg·m−3) 5243
Smeltpunt (K) 1095
Kookpunt (K) 1870
Aggregatietoestand Vast
Smeltwarmte (kJ·mol−1) 10,5
Verdampingswarmte (kJ·mol−1) 176
Kristalstructuur Kub
Molair volume (m3·mol−1) 28,98 · 10-6
Specifieke warmte (J·kg−1·K−1) 180
Elektrische weerstandΩ·cm) 90
Warmtegeleiding (W·m−1·K−1) 13,9
SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt,
tenzij anders aangegeven
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Europium is een scheikundig element met symbool Eu en atoomnummer 63. Het is een zilverwit lanthanide.

Ontdekking[bewerken]

In 1890 ontdekte Paul Émile Lecoq de Boisbaudran spectraallijnen in een mengsel van samarium en gadolinium, die niet bij die elementen hoorden. Hierdoor ontstond het vermoeden over het bestaan van europium. De ontdekking van europium wordt echter meestal toegeschreven aan Eugène-Antole Demarçay, een Franse chemicus die in 1896 samarium onderzocht en daarbij stuitte op een verontreiniging door europium. In 1901 was hij in staat om europium voor het eerst te isoleren.

De naam europium is afgeleid van het werelddeel Europa.

Toepassingen[bewerken]

Metallisch europium is voor industriële toepassingen vrijwel onbruikbaar. Verbindingen van europium zijn wel voor meerdere doeleinden inzetbaar:

Verschillende isotopen van europium, waaronder europium-155, zijn goede neutronenvangers en kunnen daarvoor worden gebruikt in nucleaire installaties.

Opmerkelijke eigenschappen[bewerken]

Europium is een buigzaam metaal en qua hardheid lijkt het op lood. Van alle lanthaniden en actiniden is europium het meest reactief. Het oxideert zeer snel aan de lucht, reageert met water op een met calcium vergelijkbare manier en ontbrandt spontaan bij temperaturen boven de 150°C.

Verschijning[bewerken]

Door het reactieve karakter van europium wordt het nooit als vrij element in de natuur aangetroffen. Er zijn echter veel mineralen die lage concentraties europium bevatten, waarvan bastnäsiet en monaziet commercieel aantrekkelijk zijn.

Spectra wijzen uit dat europium ook op de zon en veel andere sterren voorkomt.

Isotopen[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Isotopen van europium voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Meest stabiele isotopen
Iso RA (%) Halveringstijd VV VE (MeV) VP
150Eu syn 36,9 j EV 2,261 150Sm
151Eu 47,8 stabiel met 88 neutronen
152Eu syn 13,537 j β- 1,874 152Gd
153Eu 52,2 stabiel met 90 neutronen
154Eu syn 8,593 j β- 1,969 154Gd
155Eu syn 4,7611 j β- 1,627 155Gd

In de natuur komen de stabiele europium isotopen 151Eu en 153Eu in bijna gelijke verhouding voor. Er zijn ongeveer 35 instabiele isotopen bekend, waarvan 150Eu met een halveringstijd van ruim 35 jaar het stabielst is. De meeste isotopen hebben halveringstijden van minder dan 12 seconden.

Toxicologie en veiligheid[bewerken]

De toxicologie van europium is nog niet volledig onderzocht, maar niets wijst erop dat het metaal erg giftig is in vergelijking met andere zware metalen. Europium is wel brandgevaarlijk. In poedervorm kan dat zelfs explosief verlopen.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Suyver F., Meijerink A. (2002). Europium beveiligt de Euro. C2W 98: 12-13 (Bèta Publishers). Geraadpleegd op 2 april 2011.
Zoek dit woord op in WikiWoordenboek