Hassium

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hassium
Periodiek systeem
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Fl Uup Lv Uus Uuo
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Algemeen
Naam Hassium
Symbool Hs
Atoomnummer 108
Groep Platinagroep
Periode Periode 7
Blok D-blok
Reeks Overgangsmetalen
Chemische eigenschappen
Atoommassa (u) [269]
Elektronenconfiguratie [Rn] 5f14 6d6 7s2
Oxidatietoestanden 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, −1
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand Waarschijnlijk vast
SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt,
tenzij anders aangegeven
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Hassium is een scheikundig element met symbool Hs en atoomnummer 108. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal.

Ontdekking[bewerken]

Hassium is een transuraan element, het is zelfs een transactinide. Het werd voor het eerst ontdekt in 1984 in het GSI (Gesellschaft für Schwerionenforschung) in Darmstadt in Duitsland. Het element is vernoemd naar de deelstaat Hessen.

In de oorspronkelijke experimenten werd een doelwit van lood-208 beschoten met versnelde ijzer-58-ionen en er ontstond een isotoop van hassium die een halveringstijd had van maar 1,5 milliseconden. Dit was te kort om de chemie van het element te kunnen onderzoeken.

\, ^{208}_{82}\mathrm{Pb} + \, ^{58}_{26}\mathrm{Fe} \, \to\ \, ^{265}_{108}\mathrm{Hs} + \, ^1_0\mathrm{n}.

Later, in 1996, bleek echter dat er ook isotopen bestaan die een wat langere adem hebben. Men was eigenlijk bezig om Copernicium (atoomnummer 112) te maken door lood met zinkionen te bombarderen. Het nieuwe element leefde bijzonder kort maar tussen de vervalproducten van 277Uub was een hassiumisotoop met een halveringstijd van wel 9 seconden. Men besloot daarom om een wat ander experiment op te zetten en hassiumchemie te gaan bedrijven.

Toepassingen[bewerken]

Er zijn van hassium geen toepassingen bekend.

Opmerkelijke eigenschappen[bewerken]

Omdat hassium onder osmium staat in het periodiek systeem, ligt het in de verwachting dat het tetraoxide HsO4 minstens zo vluchtig zal zijn als dat van de lichtere leden van groep 8 van het periodiek systeem. Men moet daar wel een beetje een slag om de arm houden, omdat het niet helemaal duidelijk is hoe zeer de gevolgen van de relativiteit de systematiek van het systeem verstoren. Met hogere atoomnummers wordt deze factor steeds belangrijker. Toch bleek uit berekeningen met behulp van dichtheidsfunctionaaltheorie dat hassium zich waarschijnlijk inderdaad als osmium zou gedragen.

In het experiment bombardeerde men een doelwit van curium met magnesium 26Mg5+ ionen. Er vonden twee reacties plaats:

248Cm(26Mg, 5n) 269Hs
248Cm(26Mg, 4n) 270Hs

269Hs vervalt via een α-proces naar 265Sg
270Hs vervalt via een α-proces naar 266Sg

De ontstane hassium atomen werden blootgesteld aan een gasstroom die helium en zuurstof bevatte en een ontstaan product (waarschijnlijk HsO4) weggevoerd een 10 m lange teflon buis in waarover een temperatuur gradiënt werd aangelegd. Het oxide kreeg daarbij de gelegenheid zich bij een bepaalde temperatuur, dat wil zeggen een bepaalde plek in de buis aan de wand te hechten (circa -44 °C). De hele buis was ingericht in een aantal zones waarin de vrijkomende straling gemeten kon worden. Op deze manier werden inderdaad een totaal van zeven HsO4 moleculen waargenomen.

Ref Nature 418, 859-861 (2002)

Verschijning[bewerken]

Van nature wordt hassium op aarde niet aangetroffen.

Isotopen[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Isotopen van hassium voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Meest stabiele isotopen
Iso RA (%) Halveringstijd VV VE (MeV) VP
269Hs syn 20 s α 11,269 265Sg
270Hs syn 22 s α 11,270 266Sg

Er is een vijftal isotopen van hassium bekend. Het langstlevende isotoop is 270Hs met een halveringstijd van 22 seconden.263Hs beschikt over een halveringstijd van 1 seconde. De overige isotopen hebben halveringstijden in de orde van milliseconden.

Toxicologie en veiligheid[bewerken]

Over de toxicologie van hassium is niets bekend.

Externe links[bewerken]

Zoek dit woord op in WikiWoordenboek