Deuterium
Deuterium is een isotoop van waterstof met als atoomkern een deuteron, d.i. een neutron en een proton, in plaats van alleen maar een proton. In plaats van de gebruikelijke notatie voor isotopen 2H wordt meestal gebruikgemaakt van het symbool D. In tegenstelling tot het zwaarste isotoop van waterstof tritium, is deuterium stabiel. Op aarde is 0,015% van het waterstof feitelijk deuterium.
De chemische eigenschappen van deuterium zijn nagenoeg gelijk aan die van waterstof. Door de ten opzichte van waterstof haast tweemaal zo grote atoommassa zijn de fysische eigenschappen van veel deuteriumverbindingen echter meetbaar verschillend van de analoge verbindingen van waterstof. Zwaar water, D2O heeft bijvoorbeeld een vriespunt van ongeveer 4 °C en een blokje van zwaar-waterijs zinkt in gewoon water. Ook het kookpunt van zwaar water (D2O) is wat hoger dan van normaal water (H2O).
Van dit verschil in eigenschappen wordt gebruikgemaakt bij de winning van deuterium, bijvoorbeeld bij herhaalde destillatie van water zal het achterblijvende water steeds een beetje meer zwaar water bevatten.
Omdat een deuteriumkern anders dan een proton geen spin heeft, zijn deuteriumverbindingen gewild als oplosmiddelen voor analyse door middel van kernspinresonantie. Ze interfereren dan niet met het signaal van de te onderzoeken stof.
