Vaste stof

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Water in vaste vorm

Een vaste stof is een stof in de vaste aggregatietoestand.

Voorbeelden van vaste stoffen[bewerken]

Alle voorwerpen bestaan minstens voor een deel uit vaste stoffen, daardoor kunnen we ze vastpakken. Alles uit het dagelijks leven waar we op kunnen lopen, tegenaan kunnen leunen, op kunnen zitten enzovoorts bestaat geheel of gedeeltelijk uit vaste stoffen. Voorbeelden van vaste stoffen zijn dus metaal, plastic, textiel en aardewerk. In de natuur komen vaste stoffen voor in de vorm van stenen, maar ook plantaardig materiaal is vaak vast. Zand bestaat uit heel kleine stukjes steen en is dus ook een vaste stof.

Structuur[bewerken]

Natuurkundig gezien bestaan vaste stoffen uit atomen, die een vaste positie ten opzichte van elkaar innemen. Dat kan zijn in een regelmatig kristalrooster, of in een onregelmatige structuur zoals de structuur van glas. Organische stoffen hebben weer andere inwendige structuren. Sommige onderdelen van het menselijk lichaam zijn een vaste stof, zoals het botweefsel, andere onderdelen zijn vloeibaar, zoals bloed, dat overigens veel vaste deeltjes bevat: de bloedcellen.

Enkele eigenschappen[bewerken]

Vaste stoffen en hun kristalstructuren worden in de natuurwetenschappen in speciale vakgebieden bestudeerd: de vastestoffysica en de kristallografie.

Elasticiteit[bewerken]

Een vaste stof vertoont een veel grotere weerstand tegen vervorming dan een vloeistof of een gas. Echter onder hoge belastingen kan de stof wel elastisch dan wel blijvend, niet-elastisch vervormen, of zelfs breken. Bij materiaal dat uit korrels of andersoortige losse delen bestaat kan, bijvoorbeeld bij zijdelingse belasting liquefactie optreden, vooral als het geheel gemengd is met een vloeistof. De korrels hebben dan geen grip meer op elkaar en het geheel gaat zich gedragen als een vloeistof. Drijfzand, sommige lawines en aardverschuivingen maar ook het bijna weerstandloos glijden van een schaatser zijn verschijnselen waarbij liquefactie optreedt.

Soortelijke massa[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Soortelijke massa van vaste stoffen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Sommige vaste stoffen drijven op water, andere zinken. Dit heeft te maken met de soortelijke massa. Als deze hoger is dan die van water (1000 kg/m3) zal de vaste stof zinken. De zwaarste vaste stoffen zijn metalen zoals uranium, met een dichtheid van 18950 kg/m3. De lichtste vaste stof is door mensen gemaakt en heet aerogel, dit heeft een dichtheid van 1.9 kg/m3, dus 526 keer zo licht als water. Hierbij is de vaste stof echter gemengd met een gas. Dit geldt ook voor kurk maar veel minder voor balsahout dat een soortelijke massa van 40 tot maximaal 300 kg/m3 kan hebben.[1]

Geleiding[bewerken]

Een andere opvallende eigenschap van vaste stoffen is de elektrische geleiding. Metalen zijn elektrisch geleidend, veel andere stoffen, zoals kunststoffen, hout en steen zijn dat niet of nauwelijks. Ook hebben de verschillende stoffen een andere mate van warmtegeleiding.

Bronnen
  1. Bij een vochtgehalte van 12% Balsa op houtinfo.nl bezocht 28 mei 2009