Sahara
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De Sahara (Arabisch : الصحراء الكبرى) is de grootste zandwoestijn op aarde. Hij is gelegen in Noord-Afrika en strekt zich uit van de Westelijke Sahara aan de Atlantische Oceaan tot aan Egypte aan de Rode Zee. Aan de noordzijde wordt hij begrensd door de Middellandse Zee en het Atlasgebergte. De zuidzijde wordt gevormd door de Sahel, een gebied dat enigszins begroeid is. De rode markering op de bijgaande kaart geeft slechts zeer globaal aan waar de Sahara zich bevindt; de grens is vaag.
De naam Sahara is afgeleid van het Arabische woord sahra, dat woestijn in algemene zin betekent.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Hoewel vandaag de dag de Sahara een grote woestijn is, was die dat niet altijd. Tijdens het Pleistoceen en het Holoceen bestond de Sahara nog voor het grootste deel uit savanne, en er leefden dan ook veel plantensoorten. In deze perioden konden mensen zich goed handhaven in deze gebieden als verzamelaar en jager. Vermoedelijk leefden de olifanten, bavianen, katachtigen etc., nog tot in het neoliticum in het gebied dat tegenwoordig de Sahara heet, en tot een miljoen jaar terug waren er nog planten terug te vinden die we tegenwoordig alleen in natte, vochtige gebieden aantreffen of zelfs in de tropen.
In de Sahara zijn nog resten terug te vinden van diverse menselijke rassen, zoals de Homo habilis en de Homo australiphithecus, vermoedelijk al ruim vijf miljoen jaar geleden. In de huidige Sahara kunnen dan ook tot twee miljoen jaar oude stenen werktuigen worden aangetroffen.
Met de verschillende ijstijden veranderde het klimaat, met name de neerslag, en daarmee ook de begroeiing. Langzaamaan kreeg de Sahara het uiterlijk dat tegenwoordig kan worden aangetroffen in de Franse Provence, en nog later verwerd het gebied tot het type dat we tegenwoordig kennen: een dorre, zanderige vlakte met weinig begroeiing. Sinds de zomer van 2005 is er ook in het zuidelijke deel van de Sahara sprake van losse onweders. Hiermee lijkt het zuidelijk deel van de Sahara te transformeren in een Sahel zone. In de zomer van 2005 trok er zelfs een zwaar onweerscomplex dwars door de Sahara richting de Middellandse zee. Iets wat veel meteorologen en klimaatdeskundigen tot voor kort voor onmogelijk hielden. Tegelijkertijd lijkt de Sahara meer grip te krijgen op Zuid-Europa. Deze extreem warme bovenluchten uit de Sahara veroorzaken langdurige hittegolven in Europa. Hierdoor konden de laatste jaren apocalyptisch ogende bosbranden in Spanje, Portugal, Italië en Griekenland ontstaan.
[bewerken] Geografie
De oppervlakte van de Sahara bedraagt ongeveer 9 065 000 vierkante kilometer, en is hiermee ongeveer 135 keer zo groot als Nederland.
De Sahara omvat, geheel of deels:
Van de Arabische Democratische Republiek Sahara (Westelijke Sahara) is het omstreden of het een zelfstandige staat is. Het grondgebied dat wordt geclaimd door zowel de republiek als door Marokko ligt ten zuidwesten van Marokko, en is een voormalige Spaanse kolonie.
De strook net ten zuiden van de Sahara wordt de Sahel genoemd, en de landen waarin deze (half)woestijn ligt, de Sahel-landen.
[bewerken] Klimaat, landschap en geologie
De Sahara is zeer droog en de gemiddelde neerslag bedraagt minder dan 100 millimeter per jaar. De dagen zijn zeer warm en de nachten relatief koud (dit fenomeen komt voor in de meeste woestijnen).
Niet de hele Sahara bestaat uit de kenmerkende zandduinen, er zijn ook veel rotsachtige gebieden. In feite bestaat slechts 20% van de Sahara uit zand, de rest is rotsachtig. Op verschillende plaatsen in de woestijn komen oases voor, plaatsen waar drinkwater aan of nabij de oppervlakte komt.
Midden in de woestijn ligt het Tsjaadmeer, het op één na grootste zoetwatermeer van de Sahara.
Saharastof is stof van zandstormen uit de Sahara dat via de atmosfeer tot aan België en Nederland of zelfs noordelijker kan komen en dat met de regen op aarde neerkomt. Het grootste deel van de stof komt echter in de Atlantische oceaan terecht. In het stof zit een hoeveelheid ijzer waarmee een groot deel van die oceaan bemest wordt. Hierdoor neemt de fotosynthese van plankton toe.
[bewerken] Sneeuw
In de middag van 30 maart is er om 14:15 sneeuw gevallen in het Noorden van Tsjaad. Midden in de Sahara viel er 2 cm. sneeuw, dat is voor dit gebied een bijzondere gebeurtenis.
[bewerken] Grondstoffen
In Algerije, Libië en Tsjaad wordt veel olie en aardgas gewonnen. In Marokko en de Westelijke Sahara wordt fosfaat gewonnen.
[bewerken] Flora en fauna
In de Sahara komt een grote verscheidenheid aan diersoorten voor, waaronder de addax (Addax nasomaculatus), manenschaap (Ammotragus lervia), jachtluipaard (Acinonyx jubatus) en gestreepte hyena (Hyaena hyaena). De planten zijn ook aan de grote temperatuurschommelingen aangepast. Zo hebben ze lange wortels om water gemakkelijker uit de grond te halen en ze hebben kleine en dikke bladeren, ze zijn ook klein.
[bewerken] Andere gebieden met dezelfde naam
- Sahara (Ommen), een zandverstuiving nabij het Nederlandse Ommen.
- Lommelse Sahara, een natuurgebied in het Belgische Lommel.
[bewerken] Bron
- F. van Noten, Natuur en Techniek, 43-3 (1975) - blz 150 - 169: "De prehistorie van de Sahara"
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Sahara van Wikimedia Commons. |
