Mali

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
1rightarrow.png Voor het gelijknamige rijk uit de 14e tot 16e eeuw, zie Koninkrijk Mali
République de Mali

Flag of Mali.svg
(Details)


(Details)

Locatie van Mali
Basisgegevens
Officiële landstaal: Frans, Bambara en andere
Hoofdstad: Bamako
Regeringsvorm: Republiek
Staatshoofd: President Amadou Toumani Touré
Regeringsleider: Premier Ahmed Mohamed Ag Hamani
Religie: islam 90%
Oppervlakte: 1.240.192 km² [1] (1,6% water)
Inwoners: 9.790.492 (1998)[2]
12.666.987 (2009)[3] (10,2/km² (2009))
Overige
Volkslied: Pour l'Afrique et pour toi, Mali
Munteenheid: CFA-frank (XOF)
UTC: +0
Nationale feestdag: 22 september
Web | Code | Tel. .ml | MLI | 223
Voorgaande staten
← Mali-Federatie 1960
Topografie
Kaart van Mali (VN) [klik voor vergroting]
Zie ook
Logo portaal   Portaal Landen & Volken

Mali is een Afrikaans land ten zuiden van de Sahara. Het is volledig afgesloten van de zee en wordt begrensd door Mauritanië, Algerije, Niger, Burkina Faso, Ivoorkust, Guinee en Senegal. Delen van het land liggen in een gordel genaamd de Sahel.

De hoofdstad Bamako ligt in het zuidwesten van het land. Mali is een van de armste landen ter wereld en heeft ruim 12,2 miljoen inwoners waarvan meer dan 10% in en rond de hoofdstad woont.

Mali maakte ooit deel uit van een gelijknamig, maar veel groter koninkrijk, zie hiervoor Koninkrijk Mali.

Inhoud

[bewerken] Geschiedenis

[bewerken] Vroege geschiedenis

Van de 4e tot de 16e eeuw was Mali onderdeel van drie belangrijke Afrikaanse culturen: het koninkrijk Ghana, het koninkrijk Mali en het koninkrijk Songhai. De belangrijkste verslagen over deze culturen zijn van Arabische geleerden die er op bezoek kwamen. Een belangrijk centrum was Timboektoe in het centrum van hedendaags Mali. In de 14e eeuw was deze plaats een belangrijk leercentrum voor geschiedenis, rechtsleer en de islamitische godsdienst. Timboektoe was ook een handelscentrum en een bestemming voor handelskaravanen.

[bewerken] De Fransen

Na aanvankelijk fel verzet van de lokale bevolking namen de Fransen het gebied vanaf 1893 in. Onder de naam Frans Soedan werd het een onderdeel van Frans West-Afrika. Op 25 november 1958 kreeg Frans Soedan autonomie als een zelf-regerend lid van de Franse gemeenschap. Hierna werd het gebied op 22 september 1960 onafhankelijk, onder de naam Federatie van Mali. Dit was een combinatie van hedendaags Senegal en Mali. Al na een paar maanden stapte Senegal uit de federatie.

[bewerken] Na de onafhankelijkheid

In de jaren 70 en jaren 80 werd Mali geplaagd door watertekorten en droogtes. In de jaren 90 woedt in het noorden van het land een opstand van de Toeareg. Deze opstand had oorspronkelijk een onafhankelijke Toeareg staat tot doel. Na een eerste vredesverdrag, het Pacte National, gesloten in 1992, werd dit doel omgezet in meer autonomie voor het Noorden en een decentrale overheid. In 1994 ontaarde het conflict in interne gevechten tussen verschillende Toeareg-stammen onderling, en tussen de Toeareg en de Songhai-bevolking, waarbij veel burgerslachtoffers vielen. In 1996 keerde de vrede terug in het noorden, na een langdurig proces van verzoening tussen de verschillende stammen en bevolkingsgroepen. De vrede werd op 26 maart 1996 luister bijgezet met een ceremoniële wapenverbranding op de markt van Timboektoe, waarbij alle rebellenbewegingen zich formeel ontbonden. De decentralisering van het bestuur en de politiek in Mali werd in 1999 voltooid. Na tien jaar vrede, laaide de strijd in mei 2006 weer kort op. De ex-rebellen eisten de volledige uitvoering van het oorspronkelijke Pacte National uit 1992 waarvan delen nog steeds niet waren uitgevoerd.

[bewerken] Natuurlijk

[bewerken] Geografie

Mali bestaat voor 70% uit woestijn of semiwoestijn. Dit beslaat voornamelijk het noordelijke gedeelte van het land. In het zuidwesten liggen ook enkele grote rivieren, namelijk de Niger, Sénégal en de Bani. Het land is voornamelijk vlak, het hoogste land is de Adrar des Iforhas aan de grens met Algerije. Dit hoogland in de Sahara bevat veel wadi's (droge valleien) waar vroeger rivieren vloeiden. De hoogste berg van het land is de Hombori Tondo (1155 meter).

[bewerken] Klimaat

Het noorden van het land heeft een woestijnklimaat en er is praktisch het hele jaar geen regenval. Het zuidelijke gedeelte van het land heeft voldoende regenval om landbouw mogelijk te maken. Het regenseizoen in het zuiden is van mei tot oktober.

Van tijd tot tijd zijn er droogtes die de landbouw verder bemoeilijken.

[bewerken] Natuurlijke vegetatie

In het noorden is er woestijn en is de begroeiing schaars. De droge graslanden in centraal en Zuidoost-Mali vormen onderdeel van een regio genaamd de Sahel. Het noordelijke gedeelte van deze regio droogt langzaam op en wordt langzaam onderdeel van de Sahara. Het zuidelijke gedeelte van Mali bestaat uit savanne.

Straatbeeld in Timbuktu Straatbeeld in Hombori

[bewerken] Bestuurlijke indeling

1rightarrow.png Zie Regio's van Mali voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Mali is onderverdeeld in acht regio's: Gao, Kayes, Kidal, Koulikoro, Mopti, Ségou, Sikasso, Timboektoe. De hoofdstad Bamako heeft een aparte administratieve status.

[bewerken] Bevolking en religie

Ongeveer 10% van de bevolking leeft als nomaden. De bevolking is onderverdeeld in verschillende etnische groepen, namelijk de: Bambara (32%), Fulani of Peul (14%), Senufo (12%), Soninke (9%), Touareg (7%), Songhai (7%) en de Malinke of Mandingo, Mandinke (7%)

De islam is de dominante godsdienst, deze wordt aangehangen door 90% van de bevolking. Ongeveer 9% van de bevolking hangt traditionele godsdiensten aan en ongeveer 1% het christendom. Het land is sinds de oprichting in 1969 lid van de Organisatie van de Islamitische Conferentie (OIC).

Een van de bekende bedevaartsoorden in Mali is de kathedraal Notre Dame de Kita die zich in de stad Kita bevindt in de regio Kayes.

Het Frans is de officiële taal. Hiernaast worden het Bambara en andere traditionele talen ook erkend.

[bewerken] Politieke situatie.

Mali heeft een roerige politieke geschiedenis. De Soudanese Republiek en Senegal werden formeel onafhankelijk van Frankrijk in november 1958, als deel van de Franse Unie (vergelijkbaar met de Britse Commonwealth). In juni 1960 vormden beide landen met elkaar de Federatie Mali, met als gemeenschappelijke hoofdstad Dakar. In augustus 1960 brak deze federatie op. De belangrijkste aanleidingen waren verschillen van mening over de economische en politieke koers van de federatie tussen de deelregeringen van Soudan en Senegal, en de botsende persoonlijkheden en ego's van de Senegalese leider Leopold Senghor en de Soudanese leider Modibo Keita. Op 22 september 1960 proclameerde Modibo Keita in Bamako de onafhankelijkheid van Soudan van de Federatie, onder de naam Republique du Mali. Het land werd als een éénpartijstaat geregeerd door de Union Soudanaise - Rassemblement Démocratique Africaine (USRDA) onder leiding van Modibo Keita.

Het marxistisch georiënteerde bewind faalde economische groei te brengen en riep in 1967 de permanente revolutie uit die het land in chaos en geweld stortte. In 1968 volgde een staatsgreep door een groepje jonge officieren, het Comité Militaire de Libération Nationale (CMLN), onder leiding van Moussa Traoré. Het bewind bleef militair tot 1979, waarna Traoré formeel een burgerregering installeerde en een nieuwe politieke partij oprichtte, de Union Démocratique du Peuple Malien (UDPM).

In 1990 brak in het Noorden van het land een opstand uit van de Toeareg die in eerste instantie naar onafhankelijkheid streefden, en later naar meer autonomie en meer economische ontwikkeling in hun regio's. De rebellenbeweging Mouvement Populaire pour la Libération de l'Azawad (MPLA) wist het leger enkele nederlagen toe te brengen, die het dictatoriale bewind dwongen troepen uit de buurt van de hoofdstad Bamako naar het Noorden te verplaatsen. Hierdoor zag de oppositiebewegingen in Bamako meer kans zich te verzetten tegen de dictatuur. In 1991 braken studentenprotesten tegen het regime uit, die op 26 maart uitliepen op rellen in de hoofdstad waarbij veel doden vielen. Generaal Moussa Traoré werd die dag afgezet door kolonel Amadou Toumani Touré, die een Comité Transitoire pour le Salut du Peuple (CTSP) had opgericht waarin studentenleiders, de leiders van de ondergrondse oppositiepartijen en de Toeareg rebellen zitting namen. Hij zou wegbereider worden van de vrede. Hij onderhandelde met de rebellen en bereidde verkiezingen voor.

In 1992 werden voor het eerst sinds de jaren 40 weer vrije verkiezingen gehouden. Alpha Oumar Konaré, leider van de ADEMA-PASJ partij werd tot president gekozen. Hij bleek echter niet in staat om een definitieve vrede met de Toeareg te bewerkstelligen. De MPLA viel uit elkaar in splintergroeperingen. Konaré begreep dat er van vrede pas sprake kon zijn als de onderlinge geschillen werden bijgelegd, en hij stak veel energie in een onderlinge dialoog. Ook vroeg hij secretaris-generaal van de Verenigde Naties Boutros Boutros-Ghali om een onderzoek in te stellen naar de proliferatie van kleine wapens. Dit leidde uiteindelijk tot een moratorium. Op 27 maart 1996 kwam officieel een einde aan de burgeroorlog door een ceremoniële verbranding van de wapens, Flamme de la paix genaamd. In 1997 werd Alpha Oumar Konaré herkozen als president. Na zijn herverkiezing in 1997 voerde president Konaré politieke en economische hervormingen door en bond hij de strijd aan met corruptie.

Op 12 mei 2002 werd hij opgevolgd door de partij-onafhankelijke kandidaat en voormalig luitenant-kolonel Amadou Toumani Touré, die in april 2007 voor een tweede termijn werd herkozen.

[bewerken] Interne politieke problemen

De Toeareg in het noorden hebben sinds de jaren 90 een speciale bestuurlijke zone. In voorjaar 2006 hebben voormalige rebellen die als officier waren geïntegreerd in het leger in Kidal en Gao wapens en 4x4 auto's van NGO's gestolen, waarna ze zich terugtrokken in de Tigharghar bergen ten noorden van Kidal. Bij de gevechten met deze opstandelingen vielen enkele doden.

Na bemiddeling door de Algerijnse president Abdelaziz Bouteflika zijn onderhandelingen gevoerd tussen de Malinese regering en de opstandelingen. Uit deze onderhandelingen is een akkoord voortgekomen, waarin de re-integratie van de soldaten en een speciaal programma voor de ontwikkeling van Kidal is opgenomen. Dit akkoord is door president Amadou Toumani Touré van Mali ondertekend en is niet in de volksvertegenwoordiging (Assemblée National) behandeld. Hetgeen in de media veel discussie heeft opgeleverd over de legitimiteit van het stuk.

[bewerken] Economie

Mali is één van de armste landen in de wereld. Economische activiteiten vinden voornamelijk plaats in het zuidwesten, waar de grote rivieren zoals de Niger en de Sénégal lopen. Mali is in hoge mate afhankelijk van ontwikkelingshulp. In 1997 implementeerde de regering succesvol een programma dat was aanbevolen door het IMF. Dit programma helpt de economie te groeien, en te diversifiëren en helpt ook om buitenlandse investeringen aan te trekken. Mali's vastberadenheid om de economie te hervormen en een devaluatie met 50% van de CFA-frank in januari 1994 hebben de economie ook geholpen. Toerisme is nog schaars, maar wordt gestimuleerd.

[bewerken] Landbouw

Ongeveer 81% van de bevolking is werkzaam in de landbouw en visserij. Katoen is het belangrijkste exportproduct. Mali is hierdoor erg afhankelijk in schommelingen in de prijs van dit product. Gierst, rijst en sorghum zijn andere belangrijke producten, voornamelijk voor lokale consumptie, en grondnoten en suikerriet zijn andere belangrijke exportgewassen.
Slechts ongeveer 2% van het beschikbare landoppervlak wordt gebruikt voor het verbouwen van gewassen. De veeteelt gebruikt ongeveer 25% van het landoppervlak. De landbouw wordt bemoeilijkt door de periodieke droogtes.
De visserij in de grote rivieren is ook een belangrijke voedselbron.

[bewerken] Mijnbouw

Mali heeft verschillende grondstoffen. Alleen zout en goud worden op grote schaal ontgonnen. Sinds het einde van de jaren 90 hebben een aantal multinationals hun goudmijningsoperaties uitgebreid en de regering van Mali verwacht dat het land één van de belangrijkste goudexporteurs in Afrika beneden de Sahara zal worden.

[bewerken] Industrie

De industrie verwerkt voornamelijk landbouwproducten voor binnenlandse consumptie.

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Externe links

[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

Wikimedia Commons
Landen in Afrika

Algerije · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Centraal-Afrikaanse Republiek · Comoren · Congo-Brazzaville · Congo-Kinshasa · Djibouti · Egypte · Equatoriaal-Guinea · Eritrea · Ethiopië · Gabon · Gambia · Ghana · Guinee · Guinee-Bissau · Ivoorkust · Kaapverdië · Kameroen · Kenia · Lesotho · Liberia · Libië · Madagaskar · Malawi · Mali · Mauritanië · Mauritius · Marokko · Mozambique · Namibië · Niger · Nigeria · Rwanda · Sao Tomé en Principe · Senegal · Seychellen · Sierra Leone · Somalië · Soedan · Swaziland · Tanzania · Tsjaad · Togo · Tunesië · Uganda · Zambia · Zimbabwe · Zuid-Afrika

Overige gebieden: Mayotte · Réunion · Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha · Westelijke Sahara
Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/Mali"
Persoonlijke instellingen
in andere talen