Kenia

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Republic of Kenya
Jamhuri ya Kenya
Vlag van Kenia Wapen van Kenia
(Details) (Details)
Kenia
Basisgegevens
Officiële landstaal Engels, Swahili
Hoofdstad Nairobi
Regeringsvorm Republiek
Staatshoofd President Uhuru Kenyatta
Regeringsleider President Uhuru Kenyatta
Democratie-index 4,71 (hybride regime)
Religie protestant 45%, katholiek 33%, Moslim 10%, overige 12%[1]
Oppervlakte 581.313 km² [2] (2,3% water)
Inwoners 38.610.097 (2009)[3]
44.037.656 (2013)[4] (75,8/km² (2013))
Overige
Volkslied Ee Mungu Nguvu Yetu
Munteenheid Keniaanse shilling (KES)
UTC +3
Nationale feestdag 12 december
Web | Code | Tel. .ke | KEN | 254
Voorgaande staten
Kolonie en Protectoraat Kenia Kolonie en Protectoraat Kenia 1963 (Onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk)
Topografie
Kenia
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken

Kenia of Kenya, officieel de Republiek Kenia of de Republiek Kenya, is een staat in Oost-Afrika. Het land grenst in het noorden aan Ethiopië, in het oosten aan Somalië, in het zuidoosten aan de Indische Oceaan, in het zuiden aan Tanzania, in het zuidwesten aan het Victoriameer, in het westen aan Oeganda en in het noordwesten aan Zuid-Soedan.

Geschiedenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Geschiedenis van Kenia voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Prehistorie en vreemde overheersingen[bewerken]

Uit fossielen die in Oost-Afrika zijn gevonden kan worden opgemaakt dat hier rond twee miljoen jaar geleden al mensachtigen rondliepen. Uit recente vondsten bij het Turkanameer blijkt dat mensachtigen als Homo habilis en Homo erectus vanaf respectievelijk ongeveer 2,5 miljoen jaar en 1,8 miljoen jaar geleden in Kenia hebben geleefd.

Meer dan 2000 jaar geleden verschijnt de Urewe-cultuur rond het Victoriameer. De bewoners kennen ijzersmelttechnieken en leven van landbouw, wat veeteelt en ook jacht.

De moderne geschiedenis van het gebied begint in de 8e eeuw als Arabieren zich aan de oostkust vestigen. In 1497 bereikte Vasco da Gama Kenia. Portugese handelaren vestigden zich in de 16e eeuw aan de Keniaanse kust, tot ze in 1720 weer door de Arabieren werden verdreven. In 1885 vestigden de Duitsers een protectoraat dat de bezittingen van de sultan van Zanzibar omvatte. In 1888 arriveerde de British East Africa Company in het gebied. De Duitsers zagen af van strijd om het gebied en droegen hun bezittingen aan de kust in 1890 over aan de Britten. De Britten vormden het Oost-Afrikaanse Protectoraat en zo werd het gebied een Britse kroonkolonie. Er werden spoorwegen aangelegd waardoor het binnenland ook beter bereikbaar werd. Voor de bouw van de spoorwegen werden veel Indiërs naar Afrika gehaald. Ook trokken veel Europeanen naar het gebied, waarvan velen een plantage begonnen, meestal om koffie te telen.

Tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog dienden veel Kenianen in het Britse leger. Dit droeg bij aan een toenemend nationalisme. Er ontstond een nationalistische beweging en de roep om onafhankelijkheid werd steeds sterker. Van oktober 1952 tot december 1959 was in Kenia de noodtoestand van kracht als gevolg van een opstand tegen het Britse bewind, de zogenaamde Mau Mau-opstand. In 1957 werden onder Brits gezag vrije verkiezingen gehouden. De Kenya African National Union van Jomo Kenyatta won en vormde een regering.

Onafhankelijke republiek[bewerken]

Op 12 december 1963 werd Kenia onafhankelijk. Kenyatta werd president. Na zijn dood in 1978 werd hij opgevolgd door Daniel arap Moi die in totaal vier keer werd herkozen. Beide regimes kenmerkten zich door veel corruptie en vriendjespolitiek. De oppositiebeweging en media werden onderdrukt. Onder internationale druk werd arap Moi gedwongen te hervormen. Hij schreef nieuwe verkiezingen uit in 2002. Moi was volgens de grondwet niet herkiesbaar, maar hij schoof Uhuru Kenyatta, zoon van, naar voren. Deze verloor de verkiezingen echter van oppositieleider Mwai Kibaki die tot president werd gekozen. In 2007 stelde Kibaki zich verkiesbaar voor een tweede termijn.

Huidige president Uhuru Kenyatta

Na de verkiezingen van 27 december 2007 wees het verkiezingscomité drie dagen later Kibaki als winnaar aan. Volgens het verkiezingscomité versloeg hij zijn opponent Raila Odinga met een marge van 232.000 stemmen. Odinga beschuldigde Kibaki van verkiezingsfraude en op enkele plekken in Kenia brak geweld uit. President Kibaki werd hierna meteen beëdigd voor een tweede termijn. Het geweld breidde zich hierna verder uit. Kibaki en aanhangers van Odinga beschuldigden elkaar onderling van etnische zuiveringen.[5] De Europese Unie, aanwezig met een verkiezingscommissie onder leiding van Alexander von Lambsdorf, nam duidelijk afstand van de verkiezingsuitslag vanwege geconstateerde fraude.[6]

De protesten en de daarmee samenhangende gewelddadigheden bleven tot in februari aanhouden, zonder dat een oplossing in zicht leek te komen. Er vielen uiteindelijk 1500 doden,[7] onder andere in het westen van het land en in de sloppenwijken van Nairobi. Ook raakten er als gevolg van de onlusten zo'n 600.000 Kenianen ontheemd.[7]

Een bemiddelingspoging van oud-secretaris-generaal van de Verenigde Naties Kofi Annan werd eind januari ingezet. Deze leidde eind februari tot een compromis dat onder meer de vorming van een coalitieregering inhield, waarbij Kibaki president bleef en Odinga premier werd. Op 13 april 2008 werd deze nieuwe coalitieregering gepresenteerd.[7]

Op 4 augustus 2010 werd een referendum gehouden over een nieuwe Keniaanse grondwet, die onder meer de macht van de president moet inperken ten gunste van het parlement en regio's, en hervormingen op het gebied van landverdeling behelst. De bestaande grondwet geeft de president volgens velen te veel macht, wat wordt gezien als een erfenis van de alleenheerschappij van Daniel arap Moi (president van 1978 tot en met 2002). Zo komen er een senaat en 47 kiesdistricten, die elk een eigen bestuur en veel autonomie hebben.

Het 'ja'-kamp won zoals verwacht, met grote meerderheid: 67%. De opkomst was 71% en het referendum verliep, in tegenstelling tot de nasleep van de verkiezingen van eind 2007, vreedzaam.[8]

De presidentsverkiezingen in maart 2013 ontwikkelden zich in een strijd tussen premier Raila Odinga (namens de ODM) en Uhuru Kenyatta, kandidaat namens de KANU en zoon van Kenia's eerste president Jomo Kenyatta. Odinga behaalde 43,31 procent van de stemmen, tegenover 50,07 procent voor Kenyatta. Deze uiterst krappe meerderheid werd door Odinga meteen aangevochten [9], maar op 30 maart 2013 legde Odinga zich toch bij de overwinning van zijn tegenstander neer. Het Keniaans Hooggerechtshof bepaalde ook dat Kenyatta een geldige overwinning had behaald.
Op 9 april werd Kenyatta beëdigd als president. Tijdens de beëdiging legde hij zijn hand op dezelfde bijbel die zijn vader in 1964 bij diens beëdiging had gebruikt.[10]

Geografie[bewerken]

In Tsavo East National Park

Kenia heeft een oppervlakte van 582.646 km², waarvan ongeveer 13.400 km² water is. De hoogste berg in Kenia is de Mount Kenya (5199 meter), dit is de op één na hoogste berg in Afrika na de Kilimanjaro in Tanzania. Het gebied van Mount Kenya is zeer vruchtbaar en daarom worden de lagergelegen gebieden dan ook gebruikt voor landbouw.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook de lijst van steden in Kenia

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Bestuurlijke indeling van Kenia voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Kenia is onderverdeeld in acht provincies (mkoa).

Bevolking[bewerken]

Kenia is een land met een grote etno-culturele diversiteit.

Etnische groepen[bewerken]

Kikuyu 22%, Luhya 14%, Luo 13%, Kalenjin 12%, Kamba 11%, Kisii 6%, Meru 6%, andere Afrikaanse groepen 15% (waaronder de Embu, Kuria, Masaï, Mijikenda, Somaliërs, Swahili, Turkana en de Yaaku) en niet Afrikaanse groepen (Aziaten, Europeanen en Arabieren) 1%.[1]

Talen[bewerken]

Kenia is een meertalig land. De officiële talen zijn het Engels, geïntroduceerd tijdens de Britse koloniale overheersing tussen 1890 en 1964, en het Swahili, dat in heel Oost-Afrika als lingua franca fungeert tussen de verschillende volken sinds enkele eeuwen voor de koloniale overheersing. Volgens Ethnologue worden er in Kenia totaal 61 talen gesproken.[11] Vrijwel allemaal zijn dit talen die hun oorsprong hebben op het Afrikaanse continent. Deze talen kunnen worden onderverdeeld in drie taalfamilies; Bantoetalen, die vooral in het midden en zuidoosten van het land worden gesproken, Nilotische talen in het westen en Koesjitische talen in het noordoosten.

Religie[bewerken]

Protestant 45%, rooms-katholiek 33%, moslim 10%, inheemse religies 10% en overigen 2%.[1]

Economie[bewerken]

Zakencentrum Nairobi

De belangrijkste inkomstenbronnen zijn export van koffie en thee, daarnaast toerisme naar nationale parken en wildreservaten. De economische groei hapert echter al jaren. In het begin van de jaren negentig kromp de economie zelfs, waarna de regering in 1993 besloot tot liberalisering. Importheffingen en prijscontroles werden afgeschaft. De hervormingen werden gesteund door de Wereldbank, het IMF en andere donoren, en leidde tot een groei van 4,5 procent over 1995 en 1996. Daarna zakte de groei weer in. Binnenlandse conflicten brachten de toeristenindustrie schade toe.

Primaire sector[bewerken]

De meerderheid van de beroepsbevolking werkt in de landbouw, toch bedraagt deze sector maar 26% van het bruto nationaal product. Kenia voorziet zichzelf volledig van voedsel uitgezonderd graan, toch kan het nog zeer veel uitvoeren naar het buitenland.

Kenia’s belangrijkste landbouwproducten zijn: sisal, pyrethrum (grondstof voor een insectenbestrijdingsmiddel), tarwe, suiker, ananas en katoen. Buiten deze zijn er ook de vrij nieuwe sectoren zoals de bloemen- en groenteteelt. Er wordt tevens koffie en thee geteeld maar dit is voornamelijk om uit te voeren.

Een nadeel voor deze sector is de steeds terugkomende lange periodes van droogtes, waardoor slechts 13% van het land het hele jaar door effectief gebruikt kan worden.

Onderwijs[bewerken]

Sinds de onafhankelijkheid van Kenia in 1963 is het onderwijssysteem enkele keren hervormd. Het huidige systeem stamt uit 1985 en werd geïntroduceerd door president Daniel arap Moi. Dit 8-4-4-systeem houdt in dat kinderen 8 jaar basisonderwijs ontvangen, waarna ze het Kenya Certificate of Primary Education (KCPE) krijgen. Vervolgens volgen ze vier jaar middelbare school, dat het Kenya Certificate of Secondary Education (KCSE) oplevert. Vervolgens kan er een vierjarige universitaire opleiding gevolgd worden. Enkele privéscholen houden echter nog steeds vast aan het systeem dat in het Verenigd Koninkrijk gebruikt wordt.

Van alle kinderen in Kenia volgt zo'n 85% het basisonderwijs. Van alle kinderen die de basisschool succesvol doorlopen, gaat 75% door in het voortgezet onderwijs. Van alle scholieren die hun KCSE behalen, studeert 60% (zo'n 38% van het totaal aantal kinderen) verder, bijvoorbeeld op ambachtsscholen of publieke of particuliere universiteiten in het land. zo'n 950.000 Kenianen hebben in het buitenland gestudeerd, overwegend in landen als India, het Verenigd Koninkrijk, Canada, de Verenigde Staten, Rusland en Oeganda.

Er zijn 48 universiteiten in Kenia. 22 daarvan zijn openbaar, en 26 zijn particulier. De oudste universiteit van het land is de Universiteit van Nairobi, sinds 1970.

De openbare universiteiten in Kenia zijn:

Flora en fauna[bewerken]

Straatmarkt in Kenia
Openbaar vervoer in Kenia: Matatu

De fauna en flora in Kenia zijn zeer gevarieerd, zo zijn er meer dan 80 wilde diersoorten en over de duizend verschillende vogels. De vele natuurparken hebben een grote aanwezigheid van leeuwen, zebra’s, giraffes, nijlpaarden, olifanten en luipaarden. In de nabijheid van het Victoriameer zijn er veel flamingo’s en leven er nog vele neushoorns.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook de lijst van parken en reservaten in Kenia.

Klimaat[bewerken]

Kenia heeft een tropisch klimaat. Dit wordt beïnvloed door de Indische Oceaan en de dichte locatie op de evenaar. Daardoor is het praktisch even lang donker als licht, en zijn de dagen bijna het hele jaar door even lang. Aan de kust is er dag en nacht een constante hoge temperatuur en een hoge luchtvochtigheid. Naarmate men verder het binnenland in trekt, wordt de lucht droger en de nachten kouder.

Neerslag[bewerken]

Neerslag valt in Kenia in twee periodes, van maart tot en met mei en eind oktober tot en met december. Meestal valt de neerslag in korte stortbuien of tijdens een storm die duidelijk voorspelbaar is door het snel samentrekken van de wolken.

Vaak veranderen de niet verharde wegen na een regenbui in modderpoelen. De wegen zijn zo slecht dat er veel kuilen worden gevormd, dit is slecht voor het werkverkeer dat hinder ondervindt van de kuilen.

Ook kan het in Kenia langdurig regenen. In oktober 2011 viel er in een week tijd bijna 1000mm regen.[bron?]


Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Logo Wikivoyage
Wikivoyage heeft een reisgids over Kenia.

Noten[bewerken]

  1. a b c CIA World Factbook: Kenya, people (Let op: schattingen voor het aantal moslims of aanhangers van inheemse religies varieert nogal per bron.)
  2. (en) Verenigde Naties 2011
  3. (en) Laatste census 24 augustus 2009 (via V.N.)
  4. (en) Niet officiële schatting CIA Factbook juli 2013 (berekend door US Bureau of the Census)
  5. NRC.nl: "Keniaanse president beschuldigt rivaal van etnische zuivering"
  6. Trouw.nl: "Vraagtekens bij verkiezing Kenia"
  7. a b c NRC.nl: "Coalitieregering in Kenia"
  8. Kenianen kiezen voor hervormingen. NOS Nieuws, 5 augustus 2010
  9. Uhuru Kenyatta wint presidentsverkiezingen in Kenia, Knack, 9 maart 2013
  10. Kenyatta beëdigd als president Kenia, NU.nl, 9 april 2013 (Algemeen Nederlands Persbureau-bericht)
  11. Ethnologue.com: Languages of Kenya