Verkiezingen in België

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

In België worden politieke verkiezingen georganiseerd om de vertegenwoordigers (van het volk) voor wetgevende organen aan te duiden, er wordt niet gekozen voor uitvoerende organen of functies.

Algemeen[bewerken]

Bij alle verkiezingen in België is er evenredige vertegenwoordiging (Art. 62, Grondwet). Bij de gemeenteraadsverkiezingen is dit door middel van methode-Imperiali, bij alle andere (van het provinciale tot het Europese niveau) wordt methode-D'Hondt gebruikt. Bij de Europese verkiezingen wordt er echter slechts één Duitstalige verkozen binnen het Duitse kiescollege, wat de facto zorgt voor een "Angelsaksisch" first-past-the-post-systeem.

Er bestaat in België voor alle verkiezingen een opkomstplicht en iedere burger heeft recht op slechts één stem (algemeen enkelvoudig stemrecht).

Zowel om te mogen kiezen als om verkiesbaar te zijn moet men minstens 18 jaar zijn. Om verkiesbaar te zijn voor de federale en Europese verkiezingen moet men 21 jaar zijn, maar dit wordt ook verlaagd tot 18 jaar door het vlinderakkoord.

Overzicht[bewerken]

Dit is een overzicht van raden waarvoor Belgische burgers rechtstreeks of onrechtstreeks vertegenwoordigers kunnen kiezen:

Niveau Raad Normale duur
van de legislatuur
Laatste verkiezing Volgende verkiezing Aantal leden Kieskringen
Supranationaal Europees Parlement 5 jaar 2014 2019 22 (van de 754) 3
Intergouvernementeel Beneluxparlement n.v.t. n.v.t. n.v.t. 21 (van de 49) onrechtstreeks
Federaal Kamer van Volksvertegenwoordigers 5 jaar (4 jaar tot 2014)(3) 2014 2019 150 11
Federaal Senaat 5 jaar (4 jaar tot 2014)(4) 2014 2019 60 (71 tot 2014)(4) onrechtstreeks (2 tot 2014)(4)
Regionaal Vlaams Parlement 5 jaar 2014 2019 118/124 (2) 5/6 (2)
Regionaal Brussels Hoofdstedelijk Parlement 5 jaar 2014 2019 89 1
Regionaal Waals Parlement 5 jaar 2014 2019 75 13
Regionaal Parlement van de Duitstalige Gemeenschap 5 jaar 2014 2019 25 1
Regionaal Parlement van de Franse Gemeenschap 5 jaar 2014 2019 94 onrechtstreeks
Lokaal Provincieraad 6 jaar 2012 2018 verschillend verschillend
Lokaal Gemeenteraad (1) 6 jaar 2012 2018 verschillend één per gemeente/district
  1. In de rand van de gemeenteraadsverkiezingen worden ook 9 Antwerpse districtsraden en 7 OCMW-raden en schepencolleges in enkele faciliteitengemeenten verkozen.
  2. De zesde kieskring is voor zes vertegenwoordigers van Nederlandstaligen in Brussel, die enkel bij gemeenschapsmateries kunnen stemmen. De overige vijf (provinciale) kieskringen kunnen zowel voor gemeenschaps- als gewestbevoegdheden stemmen.
  3. Het vlinderakkoord verlengde de duur van de legislatuur van de Kamer van Volksvertegenwoordigers van 4 naar 5 jaar.
  4. Het vlinderakkoord schafte de rechtstreekse verkiezing van de Senaat af.

Europese verkiezingen[bewerken]

Bij de Europese verkiezingen in België worden er 21 nieuwe leden (aantal 2014) aangeduid voor het Europees Parlement. De verkiezingen voor dit parlement in België worden georganiseerd door federale overheid. De verkiezingen worden per taalgroep gehouden:

Kieskring Aantal te verdelen zetels
Vlaamse GemeenschapLocatie.png Nederlands kiescollege 12
Arrondissement Leuven Frans kiescollege 8
Duitstalige GemeenschapLocatie.png Duits kiescollege 1

Het Nederlandse taalgebied (Vlaams Gewest) kan enkel een stem uitbrengen voor Nederlandstalige lijsten, en idem dito voor het Franse en Duitse taalgebied (samen het Waals Gewest). Inwoners van het tweetalige taalgebied Brussel-Hoofdstad (Brussels Gewest) kunnen kiezen tussen Nederlandstalige en Franstalige lijsten. Vóór de uitvoering van het Vlinderakkoord was dit laatste het geval voor heel Brussel-Halle-Vilvoorde. Dit is echter nog steeds zo voor de zes Vlaamse faciliteitengemeenten rond Brussel, gegroepeerd in het kieskanton Sint-Genesius-Rode, die nog kunnen kiezen voor een Brusselse lijst (bijzondere wet op basis van de Grondwet Art. 168bis).

Federale verkiezingen[bewerken]

Bij de federale verkiezingen worden er nieuwe leden aangeduid voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers en voor de Senaat. In de kamer worden alle 150 leden rechtstreeks verkozen. In de Senaat werden (tot 2012) slechts 40 van de meer dan 71 leden rechtstreeks verkozen. Er komen nieuwe verkiezingen binnen de 40 dagen nadat het parlement ontbonden wordt. Dat kan gebeuren om verschillende redenen:

  • Nadat de regering niet meer voldoende steun heeft in het parlement (dus gevallen is) en er kan geen nieuwe bestuursmeerderheid gevormd worden, wordt het parlement ontbonden.
  • Het parlement ontbindt zichzelf de facto als er een wet wordt gestemd met daarin een lijst van artikelen ter Herziening van de Grondwet.
  • Het parlement zal zichzelf ontbinden na 4 jaar legislatuur.

Om te mogen deelnemen aan de verkiezingen moet je minstens 21 jaar zijn. De verkiezingen voor het federale parlement worden georganiseerd door federale overheid. Namelijk de FOD Binnenlandse Zaken. Directie van de Verkiezingen

Kamer[bewerken]

De verkiezingen voor de kamer gebeuren in 11 kieskringen. Elke kieskring heeft een aantal vertegenwoordigers die ze naar het parlement mag sturen afhankelijk van het aantal inwoners. In elke kieskring zullen er zich dus andere lijsten aan de kiezers voorstellen. Voor de kamer lopen de grenzen van de kieskringen gelijk met de provinciegrenzen, en voor het provincieloze arrondissement Brussel-Hoofdstad is er een aparte kieskring.[1] Dit is zo sinds 2012 na het Vlinderakkoord, hieronder staan de nieuwe kieskringen, alsook de oude kieskringen waarop de huidige samenstelling van het parlement is gebaseerd:

Kieskringen 2012-heden Aantal zetels
te verdelen[2]
Kieskringen 2002-2012
BelgiumAntwerp.png Antwerpen 24 idem
BelgiumLimburg.png Limburg 12 idem
BelgiumEastFlanders.png Oost-Vlaanderen 20 idem
BelgiumWestFlanders.png West-Vlaanderen 16 idem
BelgiumHaianut.png Henegouwen 18 (was 19)[3] idem
BelgiumLiege.png Luik 15 idem
BelgiumLuxembourg.png Luxemburg 4 idem
BelgiumNamur.png Namen 6 idem
Brussels in Belgium.PNG Brussel-Hoofdstad 15 22 LocationElectoralDistrictBHV.png Brussel-Halle-Vilvoorde
BelgiumFlemishBrabant.png Vlaams-Brabant 15
7 LocationElectoralDistrictLeuven.png Leuven
BelgiumWalloonBrabant.png Waals-Brabant 5 BelgiumWalloonBrabant.png Nijvel

De kiesdrempel is zoals bij andere verkiezingen 5 procent. In de oude arrondissementele kieskringen (dus ook nog in Leuven, Nijvel en BHV tot aan de splitsing van BHV) was er geen wettelijke kiesdrempel en was er nog het systeem van apparentering voor de toewijzing van restzetels.

Sinds de Pacificatiewet hebben kiezers van Voeren en Komen-Waasten de mogelijkheid om te stemmen in respectievelijk de kieskring Luik en West-Vlaanderen. Sinds de splitsing van BHV hebben inwoners van de zes randgemeenten een vergelijkbare mogelijkheid om hun stem uit te brengen op een Brusselse lijst.

De voormalige 20 arrondissementele kieskringen waren als volgt (hervormd in 2002; die van Brabant pas in 2012):

  • Provincie Antwerpen
    • Antwerpen
    • Mechelen-Turnhout
  • Provincie Brabant
  • Provincie Henegouwen
    • Bergen-Zinnik
    • Charleroi-Thuin
    • Doornik-Aat-Moeskroen
  • Provincie Limburg
    • Hasselt-Tongeren -Maaseik
  • Provincie Luik
    • Hoei-Borgworm
    • Luik
    • Verviers
  • Provincie Luxemburg
    • Aarlen-Marche-en-Famenne-Bastogne-Neufchâteau-Virton
  • Provincie Namen
    • Namen-Dinant-Philippeville
  • Provincie Oost-Vlaanderen
    • Aalst-Oudenaarde
    • Gent-Eeklo
    • Sint-Niklaas - Dendermonde
  • Provincie West-Vlaanderen
    • Brugge
    • Kortrijk-Roeselare-Tielt
    • Veurne-Diksmuide-Ieper-Oostende


Senaat[bewerken]

De Senaat telt 74 leden, die voor 2014 als volgt worden aangeduid:

  • Door middel van de rechtstreekse verkiezing van 40 leden door een Nederlands en een Frans kiescollege, die respectievelijk 25 en 15 senatoren kiezen. Een stem uitbrengen voor het Nederlandstalige kiescollege kan enkel in Vlaanderen en Brussel. Stemmen voor het Franstalige kiescollege kan in Wallonië en Brussel. De kiesdrempel bedraagt 5 procent zoals bij de andere verkiezingen.
  • Door middel van de onrechtstreekse verkiezing van 21 leden van en door het parlement van respectievelijk de Vlaamse, Franse en Duitstalige gemeenschap, die respectievelijk 10, 10 en 1 senator(en) aanduiden op basis van de partijpolitieke verhoudingen in het deelstaatparlement.
  • Door middel van de onrechtstreekse verkiezing van 10 leden aangeduid door de bovenvermelde senatoren op basis van de partijpolitieke verhoudingen in de Senaat. De Nederlandse taalgroep mag 6 leden aanduiden en de Franse taalgroep 4 leden.
  • Ten slotte zijn de qua leeftijd verkiesbare wettige kinderen van de koning van rechtswege senator; die leveren actueel geen senator op.

De Senaat is in de loop der tijd verschillende keren hervormd geweest, zie het artikel over de Senaat voor de geschiedenis ervan. Door het Vlinderakkoord, bereikt in de regeringsformatie België 2010-2011, werd deze opnieuw hervormd. De rechtstreekse verkiezing is met ingang van de verkiezingen van 2014 afgeschaft en de Senaat telt vanaf dan nog slechts 60 leden, die uit de deelstaatparlementen samenkomen.

Deelstaatverkiezingen[bewerken]

De verkiezingen voor Belgische deelstaatparlementen worden om de vijf jaar georganiseerd door de federale overheid en vallen samen met de Europese verkiezingen. Bij deze verkiezingen worden er 124 nieuwe leden gekozen voor het Vlaams Parlement waarvan 118 leden rechtstreeks worden verkozen in het Vlaamse Gewest en 6 rechtstreeks verkozen leden die hun woonplaats hebben op het Brusselse Gewest, 89 leden voor het Brussels Hoofdstedelijk Parlement die rechtstreeks worden verkozen in het Brusselse Gewest, 75 leden voor het Waals Parlement die rechtstreeks worden verkozen in het Waalse Gewest en 25 leden voor het Parlement van de Duitstalige Gemeenschap, die rechtstreeks worden verkozen in het Duitse taalgebied. Het Parlement van de Franse Gemeenschap wordt samengesteld uit alle leden van het Waals Parlement plus 19 van de 72 Franstalige leden van het Brussels Hoofdstedelijk Parlement. De deelparlementen blijven steeds voor de volledige legislatuur bestaan en kunnen niet vervroegd ontbonden worden.

Om in een kieskring een verkozene te krijgen moet een lijst er minimaal 5 procent van de stemmen halen. Dit heet de kiesdrempel. De zetels van die kieskring worden verdeeld door eerst alle stemmen per lijst samen te tellen en dan te verdelen op basis van de methode-D'Hondt. Deze delerreeks zorgt er voor dat de verhoudingen in het aantal stemmen ook weerspiegeld in de verhoudingen van het aantal zetels. Aan de hand van de zetelverdeling per lijst worden de mandaten toegekend aan de kandidaten op basis van hun behaalde voorkeurstemmen.

Het stembiljet voor de kamer heeft per lijst effectieve kandidaten en opvolgers. De effectieve kandidaten zijn personen die bij de verkiezing rechtstreeks kunnen worden verkozen. Als deze kandidaten om een of andere reden uit de kamer verdwijnen dan worden ze vervangen door de opvolgers. Effectieve kandidaten kunnen ook als opvolger worden voorgedragen. Om geldig te stemmen moet er binnen dezelfde lijst gestemd worden en mag er geen schade aan het stembiljet of kaart zijn.

Vlaams Parlement[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Vlaamse verkiezingen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De verkiezingen voor het Vlaams Parlement gebeuren in 6 kieskringen. Elke kieskring heeft een aantal vertegenwoordigers die ze naar het parlement mag sturen. In elke kieskring zullen er zich dus andere lijsten aan de kiezers voorstellen. Voor het Vlaamse parlement lopen de grenzen van de kieskringen gelijk met de provinciegrenzen. De Vlaamse inwoners van het Brusselse gewest kunnen ook enkele vertegenwoordigers naar het Vlaamse parlement sturen. Die Brusselse vertegenwoordigers kunnen enkel stemmen over gemeenschapskwesties.

Kieskring Aantal te verdelen zetels
BelgiumAntwerp.png Antwerpen 33
BelgiumFlemishBrabant.png Vlaams-Brabant 20
BelgiumLimburg.png Limburg 16
BelgiumEastFlanders.png Oost-Vlaanderen 27
BelgiumWestFlanders.png West-Vlaanderen 22
BelgiumBrussels.png Brussel 6

Tot vóór de verkiezingen van 2004 werden ook hier arrondissementele kieskringen gebruikt:

  • Antwerpen: Antwerpen, Mechelen-Turnhout
  • Vlaams-Brabant: Halle-Vilvoorde, Leuven
  • Limburg: Hasselt-Tongeren-Maaseik
  • Oost-Vlaanderen: Aalst-Oudenaarde, Gent-Eeklo, Sint-Niklaas - Dendermonde
  • West-Vlaanderen: Brugge, Kortrijk-Roeselare-Tielt, Veurne-Diksmuide-Ieper

Waals Parlement[bewerken]

Voor het Waals Parlement zijn er 13 Waalse kieskringen of kiesarrondissementen, die nog gebaseerd zijn op de oude kiesarrondissementen voor de federale verkiezingen. Deze kieskringen vaardigen in totaal 75 leden af naar het Waals Parlement.

(Provincie) Kieskring Zetels
Luxemburg (Luxembourg) Aarlen / Marche-en-Famenne / Bastenaken 3
Neufchâteau / Virton 2
Henegouwen (Hainaut) Bergen 6
Zinnik 4
Charleroi 9
Thuin 3
Doornik / Aat / Moeskroen 7
Namen (Namur) Namen 6
Dinant / Philippeville 4
Luik (Liège, Duits: Lüttich) Luik 13
Hoei / Borgworm 4
Verviers 6
Waals-Brabant (Brabant wallon) Nijvel 8

Brussels Hoofdstedelijk Parlement[bewerken]

Voor de verkiezing van het Brussels Hoofdstedelijk Parlement is er maar één enkele kieskring Brussel-Hoofdstad, die samenvalt met het provincieloos arrondissement Brussel-Hoofdstad. Hij telt 89 zetels waarvan 72 zetels voor de Franse taalgroep en 17 zetels voor de Nederlandse taalgroep.

Het arrondissement Brussel-Hoofdstad omvat de volgende kieskantons: Brussel, Anderlecht, Elsene, Sint-Jans-Molenbeek, Sint-Gillis, Sint-Joost-ten-Node, Schaarbeek, Ukkel.

Parlement van de Franse Gemeenschap[bewerken]

Het Parlement van de Franse Gemeenschap wordt onrechtstreeks samengesteld uit enerzijds de 75 verkozenen (allen zetelend in het Waals parlement) uit de 13 Waalse kieskringen - de 3 verkozenen uit het gerechtelijk arrondissement Eupen worden vervangen - en anderzijds de eerste 19 verkozenen van de Franse taalgroep uit het Brussels Hoofdstedelijk Parlement.

Parlement van de Duitstalige Gemeenschap[bewerken]

Het Parlement van de Duitstalige Gemeenschap wordt rechtstreeks verkozen en bestaat uit 25 leden.

Er wordt slechts één kieskring gebruikt, die samenvalt met de Duitstalige Gemeenschap (het Duitse taalgebied) en het gerechtelijk arrondissement Eupen (maar niet met het bestuurlijk arrondissement Verviers, dat de gerechtelijke arrondissementen Eupen en Verviers omvat).

De kieskring bestaat uit twee kieskantons:

Zie verkiezingen2009.belgium.be voor de resultaten van de laatste verkiezingen.

Provinciale verkiezingen[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Belgische provincieraadsverkiezingen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De provincieraden worden samen met de gemeenteraden om de zes jaar vernieuwd op de tweede zondag van oktober. De eerstvolgende keer is op 14 oktober 2018. Voor 1994 werden ze samen met het federale parlement vernieuwd omdat er toen ook senatoren waren die door de provincieraadsleden werden verkozen.

De provincieraadsleden worden verkozen via evenredige vertegenwoordiging, meer bepaald het systeem D'Hondt. Dat is het gebruikelijke systeem voor de meeste verkiezingen in België. Specifiek is wel dat de provincieraadsleden niet in één kieskring per provincie, maar wel in kleine kieskringen (die "districten" worden genoemd)[1] worden verkozen, met een systeem van apparentering op het niveau van de kiesarrondissementen [2]. Apparentering houdt in dat de meeste zetels evenredig verdeeld worden op het niveau van het kiesdistrict, maar dat sommige zetels op het niveau van het arrondissement worden verdeeld. Zo wordt een evenredige verdeling van de zetels over de kiesdistricten gecombineerd met een evenredige verdeling van de zetels onder de partijen op het niveau van het arrondissement. (Apparentering werd t.e.m. 1999 ook gebruikt om de federale Kamer en het Vlaams en Waals parlement te verkiezen.) Het aantal te verdelen zetels is afhankelijk van het inwonertal en kan dus elke zes jaar veranderen.

Gemeenteraadsverkiezingen[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Belgische gemeenteraadsverkiezingen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bij deze verkiezingen worden de Belgische gemeenteraden verkozen. Ze vinden zesjaarlijks plaats en vallen samen met de provincieraadsverkiezingen en de districtraadsverkiezingen in Antwerpen. Elke gemeenteraad wordt verkozen via het systeem Imperiali.

Na de gemeenteraadsverkiezingen vinden er coalitiebesprekingen plaats tussen de verschillende lokale politieke partijen om tot een meerderheid te komen. Hiervoor hebben ze tijd tot 1 januari van het daarop volgende jaar. Wanneer de partijen onderling tot een akkoord zijn gekomen publiceren ze een bestuursakkoord en verdelen ze de mandaten van het schepencollege, een eventuele mandaat in de RESOC, de politieraad en ten slotte de de OCMW-raad. In 7 van de 12 faciliteitengemeenten in Vlaanderen (Drogenbos, Kraainem, Linkebeek, Sint-Genesius-Rode, Wemmel, Wezembeek-Oppem en Voeren) en in 1 van de 18 faciliteitengemeenten in Wallonië (Komen-Waasten) worden de OCMW-raden rechtstreeks verkozen. De uitslag voor de gemeenteraad is ook onmiddellijk de rechtstreekse verkiezing van het schepencollege. In deze gemeenten gebruikt men bovendien voor de zetelverdeling de methode-D'Hondt in plaats van Imperiali.

Districtsverkiezingen[bewerken]

Elke gemeente met meer dan 100000 inwoners mag haar grondgebied indelen in districten. Enkel de stad Antwerpen maakt hier momenteel gebruik van. Samen met de Antwerpse gemeenteraad worden ook deze districtsraden verkozen.

Evolutie van de resultaten[bewerken]

Vlaanderen[bewerken]

Voor de Kamer worden alleen de Nederlandstalige lijsten meegerekend die in de vijf Vlaamse provincies en in Brussel-Hoofdstad zijn ingediend. Aangezien Brussel-Hoofdstad tot geen enkele provincie behoort, zijn de resultaten voor de provincieraden beperkt tot het Nederlandse taalgebied.

Partij 1999 2003 2004 2006 2007 2009 2010 2012 2014
Vlaams Parlement Federale Kamer Vlaams Parlement Provincieraden Federale Kamer Vlaams Parlement Federale Kamer Provincieraden Federale Kamer Vlaams Parlement
CD&V 22,1 (1) 21,2 (3) 26,1 (1) ° 30,1 (1) ° 29,6 (1) ° 22,9 (1) 17,6 (2) 21,4 (2) 18,7 (2) 20,5 (2)
N-VA 9,1 (6) 4,9 (5) 13,1 (5) 28,2 (1) 28,5 (1) 32,7 (1) 31,9 (1)
Open Vld 21,7 (2) 24,6 (1) 19,8 (3) 18,9 (4) 18,8 (3) 15,0 (4) 14,0 (4) 14,6 (3) 15,7 (3) 14,2 (3)
sp.a 14,7 (4) 23,9 (2) 19,7 (4) 19,2 (3) 16,3 (4) 15,3 (3) 15,0 (3) 13,6 (4) 14,1 (4) 14,0 (4)
Groen 11,5 (5) 4,0 (6) 7,6 (5) 7,6 (5) 6,3 (6) 6,8 (7) 7,1 (6) 8,3 (6) 8,5 (5) 8,7 (5)
VB 15,8 (3) 18,6 (4) 24,1 (2) 21,5 (2) 19,0 (2) 15,3 (2) 12,6 (5) 8,9 (5) 5,9 (6) 5,9 (6)
UF 0,9 (7) 1,1 (6) 1,3 (6) 1,2 (8) 1,2 (8) 0,8 (8)
PVDA+ 0,6 (8) 0,6 (7) 1,0 1,3 2,1 (7) 2,8 (7) 2,5 (7)
LDD - 6,5 (5) 7,6 (6) 3,7 (7) 0,7 (8) -

° In 2004, 2006 en 2007 kwamen CD&V en N-VA samen op onder de kartellijst CD&V/N-VA.

Wallonië[bewerken]

Partij 1999 2003 2004 2007 2009 2010 2012 2014
Waals Parlement Federale Kamer Waals Parlement Federale Kamer Waals Parlement Federale Kamer Provincieraden Federale kamer Waals Parlement
PS 29,4 36,4 36,9 29,5 32,8 37,6 32,0 30,9 30,9
MR 24,7 28,4 24,3 31,2 23,4 22,2 27,7 25,5 26,7
cdH 17,1 15,4 17,6 15,8 16,1 14,6 17,0 13,2 15,2
Ecolo 18,2 8,5 8,5 12,8 18,5 12,3 13,2 8,7 8,6
PTB + 1,2 1,9 2,8 5,2 5,8
FDF - 2,4 4,8 2,5
PP 3,1 - 4,0 4,9
FN 4,0 5,6 8,1 5,6 2,9 1,4

Brussel-Hoofdstad[bewerken]

Partij 2009 2010 2014
Brussels Parlement Federale Kamer Federale Kamer Brussels Parlement
Franstalige lijsten
MR 26,5 (1) 27,1 (1) 23,1 (2) 23,0 (2)
PS 23,3 (2) 26,6 (2) 24,9 (1) 26,6 (1)
CDH 13,1 (4) 12,2 (3) 9,3 (5) 11,7 (4)
FDF 11,1 (3)° 14,8 (3)
Ecolo 17,9 (3) 12,0 (4) 10,5 (4) 10,1 (5)
PP 3,5 (5) 1,9 (8)
PTB+ 0,7 (4) 1,6 (11) 3,8 (6) 3,9 (6)
Nederlandstalige lijsten
Open Vld 23,1 (1) 2,3 (6) 2,7 (7) 26,7 (1)
sp.a 19,5 (2) 2,0 (7) 1,9 (9) 19,5 (2)
N-VA 5,0 (6) 1,8 (8) 2,7 (8) 17,0 (4)
VB 17,5 (4) 1,7 (9) 1,0 (11) 5,6 (6)
CD&V 14,9 (3) 1,6 (10) 1,6 (10) 11,4 (5)
Groen 11,2 (5) 1,6 (12) 17,9 (3)
LDD 3,8 (7) 0,3 (20)
PVDA+ 1,2 (8) coalitie met PTB+

° FDF kwam tot 2010 op in coalitie met MR

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Artikel 87 van het Kieswetboek: "De verkiezingen voor de Kamer van volksvertegenwoordigers worden gehouden per kieskring. Elke provincie vormt een kieskring. Het administratief arrondissement Brussel-Hoofdstad vormt eveneens een kieskring."
  2. Koninklijk besluit van 31 januari 2013 tot indeling van de leden van de Kamer van volksvertegenwoordigers over de kieskringen
  3. Koninklijk besluit van 22 januari 2003 tot indeling van de leden van de Kamer van Volksvertegenwoordigers over de kieskringen