Linkebeek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor het artikel over de rivier met dezelfde naam, zie Linkebeek (rivier)
Linkebeek
Gemeente in België Vlag van België
Wapen van Linkebeek
Linkebeek
Linkebeek
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Flemish-Brabant.svg Vlaams-Brabant
Arrondissement Halle-Vilvoorde
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
4,15 km² (2011)
51,77%
26,7%
21,54%
Coördinaten 50° 46' NB, 4° 20' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
4.787 (01/01/2013)
47,22%
52,78%
1158,51 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–17 jaar
18–64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
23,26%
59,63%
17,12%
Buitenlanders 11,84% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Damien Thiéry (LB)
(waarnemend)[1]
Bestuur LB
Zetels
LB
Prolink
15
13
2
Economie
Gemiddeld inkomen 19.796 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 6,01% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
1630
Deelgemeente
Linkebeek
Zonenummer 02
NIS-code 23100
Politiezone Sint-Genesius-Rode
Website www.linkebeek.be
Detailkaart
LinkebeekLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Halle-Vilvoorde
in de provincie Vlaams-Brabant
Portaal  Portaalicoon   België

Linkebeek is een plaats en faciliteitengemeente in de Belgische provincie Vlaams-Brabant. De gemeente ligt in de Brusselse Rand, is vergroeid met de Brusselse agglomeratie en wordt gerekend tot de streek Zennevallei. Deze verstedelijkte woongemeente met villawijken telt ruim 4500 inwoners en is voor een groot deel verfranst.

Toponymie[bewerken]

De gemeente dankt haar naam aan de gelijknamige beek. Het woorddeel Link is afkomstig uit het Oudgermaans en betekent bocht. Het woord beek spreekt voor zich. De beek beschrijft inderdaad een brede boog van een halve cirkel waarbinnen Linkebeek-dorp ligt.

Het toponiem Linkebeek komt voor het eerst voor in een schenkingsakte uit 1190 waarbij de kerk en het altaar geschonken werden aan de abdij van Vorst. Maar het grondgebied was al veel vroeger bewoond.

Geschiedenis[bewerken]

De geschiedenis van Linkebeek toont veel gelijkenis met deze van de omliggende gemeenten. Bijzonder is het bezoek van Karel de Stoute waardoor de kerk een bedevaartsoord werd ter ere van Sint-Sebastiaan. Tot halverwege de 18e eeuw was de gemeente doorkruist met handelswegen tussen Brussel en Wallonië. Later verloor zij deze functie en werd zij een buitenbeentje in de streek.

Neolithicum[bewerken]

Nabij het Kleetbos werden heel wat silexvoorwerpen uit het vroege Neolithicum (±5000 v.Chr.) gevonden en het diepe Wijnbrondal is een typische laat-neolithische(±2000 v.Chr.) weg.

Gallo-Romeinse periode[bewerken]

Uit de Keltische periode dateren de namen Kellebron, Koekelbeek en Kalevoet. Twee munten uit de Laatromeinse tijd werden ontdekt nabij de spoorweghalte Linkebeek.

Middeleeuwen[bewerken]

Waar nu het huidig administratief centrum ligt, behoorde oorspronkelijk tot het grafelijk domein Homborch (Ukkel) maar werd, bij het ontstaan van de parochie Sint-Sebastiaan, bij de rest van het grondgebied gevoegd. Hoogstwaarschijnlijk omdat, op de plaats van de huidige kerk, zich een burchtkapel bevond - een uitzichttoren met crypte - van waaruit men de beekvallei kon overschouwen. Vermoedelijk gebeurde deze stichting op het einde van de 10e eeuw toen de residentie Ukkel-Homborch haar invloed verloor aan Leuven en Brussel en verschillende gronden konden afgestaan worden aan de nieuwe parochie.

Belangrijk was Linkebeek in de Middeleeuwen als doorgangsgemeente tussen Brussel en Wallonië via de abdijen Zevenborre en Nijvel. De vele holle wegen en een ingewikkeld wegennet zijn hiervan een overblijfsel. Zoals elders in de omgeving zal Linkebeek in de Karolingische tijd grotendeels bosvrij geweest zijn want de grond was er vruchtbaar; een verdere ontbossing gebeurde onder Hendrik I (1165-1235) waarbij enkele hoeven aan de grens met Beersel en Sint-Genesius-Rode ontstonden. Meteen werden de kleinere bosjes definitief afgesneden van het Zoniënwoud dat nog enkel tot aan zuidoostelijke grens reikte. De laatste grote kap gebeurde in het Hollands Tijdvak (±1825) toen het Zoniënwoud verder werd teruggedrongen.

Hoogtepunt in de geschiedenis was het bezoek van Karel de Stoute en zijn gevolg aan St.-Sebastiaan in 1469. Bij die gelegenheid schonk de hertog het nog steeds bewaarde guldenboek van de "Broederschap van Sint-Sebastiaan". In zijn spoor volgden gedurende bijna 2 eeuwen een hele reeks pelgrims, zowel edelen als lieden van gewone afkomst.

Ancien Regime[bewerken]

Tot het einde van de 14e eeuw hing Linkebeek als geheel af van de hertogen van Brabant. In 1391 vormde het één schepenbank (rechtspraak) met Alsemberg, Beersel, Dworp en Sint-Genesius-Rode. Maar stilaan werd Linkebeek, ondanks zijn kleine oppervlakte (415 ha), versnipperd in een zestal rechtsgebieden. En het is de verdienste van Jan Albert van den Winckele om dit alles terug tot één “heerlijkheid” te brengen in 1646, en 2 jaar later samen te voegen met Alsemberg en Sint-Genesius-Rode. Hij had hier slechts een buitenverblijf, “speelhuys” genoemd. Het huidig “kasteel” werd pas gebouwd in 1869.

Moderne tijd[bewerken]

Zo bleef het tot na de inval van de Sansculotten (1792). De laatste “vrouwe” was Maria Barbara Josepha de Man de Speelhoven, dochter van de heer van Lennik. Linkebeek en Lennik hebben dus, op de vorm na, hetzelfde wapenschild: een rode keper in een wit veld met daarbij 3 zwarte koppen, 2 boven en 1 onder, die elk met een rood lint omwonden zijn. De 3 mannenkoppen verwijzen naar de familienaam “de Man”, de zwarte kleur zou enkel een esthetisch modeverschijnsel zijn als contrast op de zilveren achtergrond van hun schild.

Intussen was er een ingrijpende verandering gebeurd: de aanleg van de Alsembergsesteenweg (1742) die de gemeente volledig links liet liggen. De eens zo belangrijke doorgangsgemeente werd “afgelegen en vergeten”. Ook de pelgrims bleven achterwege op een korte heropleving na in 1848 toen de cholera het land teisterde: pelgrims uit Halle schonken toen heel wat voorwerpen als dank voor de bescherming van Sint-Sebastiaan.

De spoorlijn Brussel-Nijvel-Charleroi (1873) sneed enerzijds de gemeente in twee grote delen. Maar anderzijds bracht de trein vele wandelaars naar het mooie Linkebeek zodat het toerisme hier bloeide tussen pakweg 1890 en 1950. De gemeente was toen bezaaid met cafés, restaurants en zelfs hotels.

De laatste halve eeuw tenslotte werd gekenmerkt door een ware volksverhuizing: gegoede gezinnen, vooral uit Brussel en Wallonië, streken hier neer zodat de grondprijzen de hoogte in schoten en de eigen inwoners met lede ogen zagen hoe hun kinderen het dorp moesten verlaten. Dit bracht heel wat spanningen mee vermits de meeste inwijkelingen zich apart gingen groeperen. Een spijtige taalstrijd is er nu het gevolg van.

Linkebeek telde ooit verschillende bakkerijen waar men brood bakte om in Brussel aan de man te brengen. Vandaar wellicht dat de Linkebekenaren spottend Moelieduivers werden genoemd . Een legende verhaalt dat, tijdens een kermis, een bultenaar in de moelie (bakkerstrog) werd geduwd. Men plaatste het deksel erop en, na een wilde dans, haalde men het er terug af; maar de arme man was gestorven.

De villa van de kunstschilder Lismonde, is een zeer actief cultureel centrum geworden.

Surrealist Paul Delvaux schilderde verschillende keren het station van Linkebeek, dat in de jaren 1980 werd gesloopt.

Geografie[bewerken]

Kernen[bewerken]

Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen.

Politiek[bewerken]

Burgemeesters[bewerken]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012
Stemmen / Zetels % 15 % 15 % 15 % (*) % 15 % 15 % 15
BSP/PSB 9,68 1 - - - - - -
E Front 4,18 0 - - - - - -
Ens.-LKB-Samen - - - - - 59,84 10 -
L.B. 49,1 10 66,34 11 70,19 12 75,49 - 75,9 12 24,03 3 79,11 13
L.K.2000 - 25,8 4 21,77 3 21,34 - 24,1 3 16,13 2 -
LB76 26 4 - - - - - -
POL 7,68 0 - - - - - -
Prolink - - - - - - 20,89 2
PS - 7,86 0 - - - - -
PSC 3,35 0 - - - - - -
SLB-VGE - - 8,04 0 - - - -
UNIE - - - 3,16 - - - -
Totaal stemmen 3003 3084 3046 2937 2954 2925
Opkomst % 91,75 90,09 89,38 88,45
Blanco en ongeldig % 3,7 3,47 3,64 5,24 5,04 2,5 3,3

Bronnen: 1976-2000: Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken // 2006-2012: http://www.nieuwsblad.be/regio/gemeente/1630_Linkebeek/index.aspx?categorie=456

(*) De zetelverdeling voor dit jaar ontbreekt of is onvolledig op de verkiezingsdatabase.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Villa van de kunstschilder Lismonde in Linkebeek, aquarel door Léon van Dievoet, 1981.
  • Driebeukige classicistisch bakstenen Sint-Sebastiaanskerk van 1773-1778
  • Pastorie van 1733
  • Verrewinkeldal met gelijknamige beek
  • Roze molen uit de 19e eeuw
  • Hof te Perck (1772)
  • Wijkkapel Sint-Franciscus Xaverius in de wijk 't Holleken (1962, architect Lucien Kroll)
  • Natuurgebied Wijnbrondal
  • Kleetbos en Park Schavey(s)
Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Linkebeek

Cultuur[bewerken]

Taal[bewerken]

Religie en levensbeschouwing[bewerken]

Katholieke kerk[bewerken]

Sint-Sebastiaan is de patroonheilige van de gemeente, die in de gelijknamige Sint-Sebastiaanskerk wordt vereerd en aanbeden.

Bekende Linkebekenaars[bewerken]

Portret van Lismonde door Willy Bosschem, 1985

In Linkebeek woonden veel kunstenaars, vooral schilders, aangetrokken door zowel de mooie omgeving dicht bij de stad als door een paar mecenassen. Zo woonde er o.a.

Verschillende van deze kunstenaars kregen hun laatste rustplaats op het lokale kerkhof.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Thiéry werd niet benoemd door de bevoegde Vlaams minister Marino Keulen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2006 waren er onregelmatigheden m.b.t. inbreuken op de taalwetgeving. Ook na de gemeenteraadsverkiezingen in 2012 werd hij niet benoemd door minister Geert Bourgeois.