Kortenberg

Kortenberg

Gemeente in België
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	Vlaams-Brabant
Arrondissement	Leuven
Coördinaten	50°53′N, 4°32′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	34,52 km² (2009) 72,45% 14,71% 12,84%
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	19.391 (01/01/2012) 49,56% 50,44% 561,78 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 21,64% 62,29% 16,06%
Buitenlanders	8,44% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Chris Taes (CD&V)
Bestuur	CD&V, N-VA, Open Vld
Zetels CD&V Open Vld Vlaams Belang Groen! sp.a N-VA onafhankelijk	25 9 7 3 2 2 1 1
Economie
Gemiddeld inkomen	18.361 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	4,20% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 3070 3071 3078 3078	Deelgemeente Kortenberg Erps-Kwerps Everberg Meerbeek
Zonenummer	02 - 016
NIS-code	24055
Politiezone	HERKO
Website	www.kortenberg.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Leuven in de provincie Vlaams-Brabant
Portaal    België

Kortenberg is een plaats en gemeente in de provincie Vlaams-Brabant in België. De gemeente telt ruim 19.000 inwoners. De gemeente ligt in de landstreek Dijleland, ongeveer halfweg tussen Brussel en Leuven.

Geschiedenis

Op het grondgebied van Erps-Kwerps is een Romeinse villa opgegraven. Tevens vond men op de site een begraafplaats van de Franken.

In 1095 erkende Gualgericus, bisschop van Kamerijk, het bestaan van de religieuze gemeenschap op de Curtenbergh. Daarom wordt 1095 als stichtingsdatum van Kortenberg aanvaard. De kloosterlingen verhuisden in 1222 van de heuvel (de Curtenbergh) naar het dal aan het Minneveld waar nu nog steeds de Abdij van Kortenberg is gevestigd.

Van oudsher is het de woonplaats van de Heren van Cortenberg, die een belangrijke rol speelden in de geschiedenis van het Hertogdom Brabant. Met het Charter van Kortenberg dat op 27 september 1312 in de abdij van Kortenberg door hertog Jan II van Brabant werd getekend, werd de eerste keure op het Europees vasteland van die aard in Kortenberg bezegeld, als tweede charter over de rechten van de burgers na de Magna Carta.

Erps was, zeker sinds 1286, de hoofdplaats van een meierij.

Mijlpaal 1709

De aanleg van een steenweg van 1706 tot 1709 was een belangrijke gebeurtenis in de groei van de gemeente, evenals de aanleg van de spoorleg in 1866. Op het einde van de negentiende eeuw werden in Kortenberg en Erps-Kwerps door de nieuwe burgerij heel wat nieuwe villa's gebouwd, in Belle Epoque stijl met veelal typische torentjes.

Op 27 augustus 1914 staken de Duitse troepen bij hun inname van Kortenberg een lokale brouwerij, een aantal villa's en een kasteeltje in brand.

Geografie

Kernen

Naast Kortenberg zelf bestaat de gemeente nog uit de deelgemeenten Erps-Kwerps, Everberg en Meerbeek. In het zuiden van Everberg ligt het gehuchtje Vrebos. Tussen Erps en Meerbeek ligt in de buurt van het station het gehucht Schoonaarde.

Politiek

2013-2018

Burgemeester is Christian Taes (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V en N-VA. Samen vormen ze de meerderheid met 16 op 25 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

Partij	10-10-1976		10-10-1982		9-10-1988		9-10-1994		8-10-2000		8-10-2006		14-10-2012
Stemmen / Zetels	%	23	%	23	%	23	%	23	%	25	%	25	%	25
CVP1/CD&V2	50,521	13	33,041	8	38,711	10	33,451	9	27,791	8	-		30,782	9
CD&V+N-VA	-		-		-		-		-		34,12	10	-
VU1/VU&ID2	12,981	2	10,011	2	7,621	1	-		8,012	1	-		-
N-VA	-		-		-		-		-		-		24,04	7
PVV1/VLD2/Open Vld3	25,391	6	20,741	5	20,851	5	27,092	7	27,682	8	27,472	7	15,623	4
SP1/sp.a2	11,111	2	33,361	8	23,061	6	18,081	4	11,251	2	11,362	2	6,222	1
AGALEV1/Groen2	-		-		8,631	1	13,281	2	15,241	4	11,38	2	11,942	3
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2	-		-		-		-		10,031	2	15,672	4	5,252	0
GEMBEL	-		2,85	0	-		-		-		-		-
PW2000	-		-		1,13	0	-		-		-		-
JONG	-		-		-		8,11	1	-		-		-
VOOR U	-		-		-		-		-		-		6,14	1
Totaal stemmen	9121		10175		10872		11337		11831		12578		12611
Opkomst %					94,59		92,68		92,13		93,77		91,15
Blanco en ongeldig %	3,43		4,76		4,05		5,92		4,28		4,50		2,92

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt

Bezienswaardigheden

Zie Lijst van onroerend erfgoed in Kortenberg voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Abdij van Kortenberg: In deze abdij ondertekende Hertog Jan II van Brabant in 1312 het Charter van Kortenberg. De abdij kende een bewogen geschiedenis van brandstichting, plundering en heropbouw. De oudste nu nog resterende gedeeltes zijn het poortgebouw met de gotische spitsvormige toegangspoort uit het begin van de zeventiende eeuw, het Veehof uit 1650, het pachthof de Bouwerij uit 1732 en het abdijkasteel gebouwd van 1779 tot 1783. De traditionele ridderzaal en de barokke abdijkapel dateren slechts van 1934. De abdij, eigendom van het bisdom, werd op 14 februari 2005 bij Vlaams ministrieel besluit opgenomen als beschermd monument. De Oude Abdij Kortenberg is thans een bezinningscentrum en wordt door een vzw uitgebaat.

Straatbeeld Kortenberg, afspanning In Voscapel (1719)

Mobiliteit

De gemeente wordt doorkruist door de autosnelweg A3/E40. Hoewel op het grondgebied van de gemeente wel de parking Everberg van deze snelweg is gelegen, zijn er geen op- of afritten in de gemeente zelf. Afrit 21 in Sterrebeek en afrit 22 in Bertem zijn de dichtstbijgelegen toegangspunten. De belangrijkste gewestweg is de N2.

Kortenberg heeft een spoorwegstation aan de lijn Brussel-Luik (lijn 36). Ook de kern Erps-Kwerps heeft een spoorwegstation op diezelfde lijn. Bij uitrol van het gewestelijk expresnet zullen deze stations een hogere bedieningsfrekwentie krijgen.

Kortenberg wordt ook bediend door heel wat buslijnen van De Lijn. De lijnen 351, 352 en 358 verbinden alle drie via verschillende routes Leuven via Kortenberg met de Brusselse agglomeratie. Lijn 225 verbindt Kortenberg met Vilvoorde. Het gehucht Vrebos wordt apart verbonden met Brussel dankzij lijn 318. Lijn 271 van Brussel naar Kampenhout doet de kern van Erps-Kwerps aan. De nieuwe START-lijnen 651 en 652 verbinden Leuven via Kortenberg met Brussels Airport en de bedrijvenzone Brucargo. De specifieke schoolbuslijnen van De Lijn staan bij het item onderwijs vermeld.

Onderwijs

De gemeente richt in elk van de vier kernen zelf basisonderwijs in:

• De Klimop in Erps-Kwerps
• De Negensprong in Everberg
• De Regenboog in Kortenberg
• De Boemerang in Meerbeek

De oudste nog bestaande school in de gemeente is de vrije basisschool Mater Dei in de kern Erps-Kwerps. De Vlaamse Gemeenschap richt ook onderwijs in: de gemeenschapsschool Hertog-Jan heeft zowel een basisschool als een middenschool, waar de eerste 2 jaar van het secundair/voortgezet onderwijs gevolgd kan worden. De academie van Zaventem heeft een filiaal in Kortenberg, zodat ook deeltijds kunstonderwijs wordt aangeboden.

De meerderheid van leerlingen in Kortenberg die secundair/voortgezet onderwijs volgen, doen dit in de gemeenten in de regio met een groter aanbod, zoals Leuven, Zaventem, Rotselaar, Haacht en Tervuren. Er zijn ook meerdere scholen die met eigen buslijnen leerlingen elke dag oppikken. De Lijn heeft als "extra dienst" een aantal specifieke schoolbuslijnen vanuit Kortenberg naar scholen in Haacht (516), Zaventem (Za1) en Heverlee (bij Leuven) (521, 522, 523).

Bekende Kortenbergenaars

Personen die in Kortenberg geboren of overleden zijn, geruime tijd in Kortenberg verbleven hebben, of er nog wonen.

• Familie de Mérode
  • Willem Charles Ghislaine van Merode (1762-1831), Prins van Rubempré-Everberge
  • Charles-Antoine-Ghislain (Karel) graaf de Mérode-Westerloo (1824-1892), Minister van Staat
• Marie Abts-Ermens (1767), vrouw die in 1830 de eerste Belgische vlag naaide
• Albert Jozef baron de Vleeschauwer van Braekel (1897-1971), politicus
• Robert Houben (1905-1992), politicus
• Félicien Marceau (geboren als Louis Carette, 1913-2012), Frans schrijver van Belgische afkomst
• Edward Schillebeeckx (1914-2009), theoloog en dominicaan
• Jean Meeus (1928), astronoom
• generaal Bernard Montgomery (in 1941 en 1944)
• Karel Van Miert (1942-2009), politicus
• Frank Duboccage (1973), Vlaams wetenschapper die bekend is als weerman op vtm

Partnergemeenten

De gemeente Kortenberg is verbroederd met de gemeente Parcé in Bretagne, Frankrijk en Blauwgrond in Suriname.

Externe links

• Website van de gemeente

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Kortenberg van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.