Hoeilaart

Hoeilaart

Gemeente in België
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	Vlaams-Brabant
Arrondissement	Halle-Vilvoorde
Coördinaten	50°46′N, 4°28′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	20,43 km² (2009) 71,32% 18,28% 10,4%
Bevolking (Bron: Statbel)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	10.298 (01/01/2010) 48,34% 51,66% 504 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 22,75% 60,89% 16,35%
Buitenlanders	14,87% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Tim Vandenput(Open Vld)
Bestuur	Open Vld, PRO Hoeilaart
Zetels CD&V Open Vld PRO Hoeilaart UF N-VA	21 8 8 3 1 1
Economie
Gemiddeld inkomen	17.593 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	4,73% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 1560	Deelgemeente Hoeilaart
Zonenummer	02
NIS-code	23033
Politiezone	Druivenstreek
Website	www.hoeilaart.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Halle-Vilvoorde in de provincie Vlaams-Brabant
Portaal    België

Hoeilaart is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Vlaams-Brabant. De gemeente ligt in de Brusselse Rand en in de landstreken Dijleland en Druivenstreek.

Toponymie

De naam zou van Gallisch-Keltische oorsprong zijn, met name van Ho-lar wat hoog gelegen open plaats in het bos betekent. De oude spelling is "Hoeylaert".

Geografie

De gemeente vormt één woonkern. Er zijn geen deelgemeenten, in het Zoniënwoud ligt wel het gehucht Groenendaal, maar zonder woonkern. De hoogten in deze heuvelachtige gemeente varieren tussen de 60 en 127 meter. Hoeilaart ligt tussen de Zenne en de Dijle. De IJse is een smal onbevaarbaar riviertje dat door de gemeente stroomt.

Demografie

De gemeente telt ruim 10.300 inwoners.

Bezienswaardigheden

Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Hoeilaart

• Bosmuseum Jan van Ruusbroec
• Het Zoniënwoud
• Neo-romaanse kerk van 1870-1874
• Kasteel de Man, het huidige gemeentehuis.
• Serristenvilla's uit de jaren 1920
• Smeyberghoeve
• Het oude molenhuis van de Priorij van Groenendaal
• De renbaan van Groenendaal

• 

  Gemeentehuis van Hoeilaart

• 

  Voormalig tramstation van Hoeilaart met het Nerobeeld

• 

  Sint-Clemenskerk

Natuur

Het Zoniënwoud maakt het grootste deel uit van het grondgebied. Volgens de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie was op 1 januari 2011 1.142 hectare of 56% van het grondgebied bosgebied. Hierdoor is het het bosrijkste gebied in Vlaanderen. Op nationaal vlak staat het op de 32ste plaats.

Cultuur

Bijnaam

Inwoners van de gemeente worden Hoeilanders of Doenders genoemd. Het woord Doender komt uit het Hoeilaarts dialect waarin het woord doen vaker voorkomt in vergelijking met andere dialecten.

Wapenschild

De schepenraad van Hoeilaart bestond reeds in 1246. De schepenen gebruiken van 1337 af een klein zegel versierd met een uitgerukte boom, waarvan de stam zich splitst in drie dichtbebladerde takken en op wiens stam het schildje voorkwam van de Brabant-Limburg met vier leeuwen.

Het wapenschild van Hoeilaart verwijst dus duidelijk naar een dorp dat op het woud gewonnen werd en dat deel uitmaakte van het toenmalige hertogdom Brabant, waar door Jan I, hertog van Brabant, als gevolg van zijn overwinning in de Slag bij Woeringen (1288) Limburg was bijgevoegd.

Druiventeelt

Hoeilaart noemt men ook wel eens 'het glazen dorp' vanwege de grootschalige teelt van druiven die er tot in de tweede helft van de twintigste eeuw in verwarmde serres (kassen) gedaan werd. In 1865 introduceerde Felix Sohie deze manier van telen die de gemeente zeer welvarend maakte. Totdat in de jaren zestig van de twintigste eeuw goedkope druiven uit zuidelijke EG-landen de wereldberoemde Belgische tafeldruif bijna volledig uit de markt drukten. In 1910 telde Hoeilaart 5.176 druivenserres, eind jaren 50 liep dat aantal op tot ruim 13.000. Er zijn in Hoeilaart en omgeving nog enkele tientallen druiventelers actief. Hun tafeldruif is sinds 2008 een erkend streekproduct. Hoeilaartse trossen mogen het EU-label Beschermde oorsprongsbenaming dragen. Het Druivenfestival van Hoeilaart, ieder jaar in het 3e weekend van september houdt de herinnering daaraan in leven. Tijdens het festival worden de druiven in het gemeentehuis van Hoeilaart tentoongesteld en gekeurd.

Sport

In de gemeente speelt voetbalclub ERC Hoeilaart, die bij de KBVB is aangesloten. De club ontstond uit de fusie van KRC Hoeilaart en Eendracht Hoeilaart, dat ooit een seizoen in de nationale reeksen speelde.

Verkeer en vervoer

Openbaar vervoer

Busnetwerk

Midden doorheen de gemeente lopen buslijn 830 Groenendaal - Overijse - Tervuren - Sterrebeek - Luchthaven van Zaventem en buslijn 395 Groenendaal - Overijse - Leuven (station) van De Lijn. Noord-zuid loopt buslijn 348 La Hulpe - Overijse Maleizen - Etterbeek (station). De ritten van De Lijn zijn binnen Hoeilaart gratis voor inwoners die een speciale buskaart hebben opgehaald bij de gemeente. Ook de Waalse TEC heeft een buslijn (366 Brussel Flageyplein - Rixensart - Court-Saint-Étienne) die aan de achterzijde van het station van Groenendaal stopt.

Spoorwegen

Hoeilaart ligt lang spoorlijn 161 en heeft twee haltes: Hoeilaart en Groenendaal. Bussen 830 en 395 beginnen/eindigen aan het station van Groenendaal. Vroeger heeft vanaf station Groenendaal een buurtspoorweg gereden tot Overijse.

Wegennet

De R0 en de N275 doorsnijden in Hoeilaart het Zoniënwoud. Vanuit het noorden is de woonkern bereikbaar via de E411.

Bekende inwoners

De bekendste inwoner van Hoeilaart was Jan van Ruusbroec (1293-1381), één van de grootste mystici van de zuidelijke Nederlanden. Andere bekende inwoners zijn:

• Armand Pien, voormalig weerman op de BRT en televisie-icoon. Een planetoïde van 13 km doorsnee is naar hem vernoemd: 2816 Pien
• Jaak Pijpen, advocaat, uitgever en televisiepersoonlijkheid
• Walter Baele, cabaretier en acteur
• William Van Laeken, voormalig televisiepresentator

Ereburgers

• Albert Michiels, (postuum) oprichter Jazz Hoeilaart
• Marc Sleen, striptekenaar (diens stripheld Nero heeft een standbeeld bij het voormalige tramstation en woont sinds het album "De Verschrikkelijke Tweeling" (1991) in Hoeilaart)
• Steven Laureys, neuroloog

Trivia

• Voor de opnames voor de Ketnetserie Elfenheuvel werd gebruik gemaakt van de feestzaal "Het Lindenhof" en nog enkele locaties in de gemeente.
• Rond 1800 bestond de gemeenteraad enkel uit beenhouwers, een beroepsgroep die 80 procent van de Brusselse vleesmarkt bevoorraadde.
• Het is de enige Vlaamse gemeente met een eigen gemeentelijke waterdienst die instaat voor het winnen, verdelen en uitbaten van drinkwater.
• Hoeilaart is in 2011 een jumelage aangegaan met de Italiaanse gemeente Valtournenche.

Externe links

• Website van de gemeente
• Wandelen langs kerkhof en serristenwoningen van Hoeilaart

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Hoeilaart van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.