Hoeilaart

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoeilaart
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Hoeilaart Wapen van Hoeilaart
Hoeilaart
Hoeilaart
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Vlaams-Brabant Vlaams-Brabant
Arrondissement Halle-Vilvoorde
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
20,43 km² (2011)
70,77%
18,74%
10,49%
Coördinaten 50° 46' NB, 4° 28' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
10.630 (01/01/2014)
48,63%
51,37%
520,35 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
22,75%
60,89%
16,35%
Buitenlanders 15,22% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Tim Vandenput (Open Vld)
Bestuur Open Vld en PRO Hoeilaart
Zetels
CD&V+N-VA
Open Vld
PRO Hoeilaart
UF
21
6
12
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 19.863 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 4,73% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
1560
Deelgemeente
Hoeilaart
Zonenummer 02
NIS-code 23033
Politiezone Druivenstreek
Website www.hoeilaart.be
Detailkaart
HoeilaartLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Halle-Vilvoorde
in de provincie Vlaams-Brabant
Portaal  Portaalicoon   België

Hoeilaart is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Vlaams-Brabant. De gemeente ligt in de Brusselse Rand en in de landstreken Dijleland en Druivenstreek. Het is de meest natuurrijke gemeente van Vlaanderen.

Toponymie[bewerken]

De naam zou van Gallisch-Keltische oorsprong zijn, met name van Ho-lar wat hoog gelegen open plaats in het bos betekent. De oude spelling is "Hoeylaert".

Geografie[bewerken]

De gemeente vormt één woonkern. Er zijn geen deelgemeenten, in het Zoniënwoud ligt wel het gehucht Groenendaal, maar zonder woonkern. De hoogten in deze heuvelachtige gemeente variëren tussen de 60 en 127 meter. Hoeilaart ligt tussen de Zenne en de Dijle. De IJse is een smal onbevaarbaar riviertje dat door de gemeente stroomt.

Politiek[bewerken]

College van burgemeester en schepenen[bewerken]

2013-2018[bewerken]

Burgemeester is Tim Vandenput van de Open Vld. Hij leidt een coalitie van de Open Vld met PRO Hoeilaart. Samen hebben ze een meerderheid van 14 op 21 zetels. Het college telt zeven leden. Als gemeente met meer dan 10.000 inwoners heeft Hoeilaart recht op vijf schepenen. Naast de burgemeester en vijf schepenen maakt ook de OCMW-voorzitter als volwaardig toegevoegd schepen deel uit van het college.

Samenstelling[bewerken]
  • Burgemeester: Tim Vandenput (Open Vld)
  • Eerste schepen: Els Uytterhoeven (Open Vld)
  • Tweede schepen: Marc Vanderlinden (Open Vld)
  • Derde schepen: Eva De Bleeker (Open Vld)
  • Vierde schepen: Jean-Paul Van Horenbeke (Open Vld)
  • Vijfde schepen: Joris Pijpen (Open Vld)
  • OCMW-voorzitter: Wilfried Van Raemdonck (PRO Hoeilaart)

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[1] 10-10-1982[1] 9-10-1988[1] 9-10-1994[1] 8-10-2000[1] 8-10-2006[2] 14-10-2012[3]
Stemmen / Zetels % 19 % 19 % 19 % 19 % 21 % 21 % 21
CVP 52,77 12 53,44 12 52,52 13 44,87 11 35,84 9 - -
CD&V+N-VA - - - - - 36,23 9 27,06 6
VU 9,21 1 14,11 2 8,21 1 - - - -
PVV1/VLD2/Open Vld3 - 21,81 4 20,421 4 22,392 5 29,622 7 32,882 8 49,193 12
Vlaams Blok - - - 2,95 0 - - -
LGB-ICL 19,51 3 10,64 1 - - - - -
OCL 18,5 3 - - - - - -
UNION - - 5,48 0 13,93 2 9,91 2 6,99 0 -
PW - - 8,1 1 9,9 1 - 14,62 3 -
ICL-LGB - - 5,27 0 - - - -
H.I.P. - - - 4,48 0 - - -
W.O.W. - - - 1,48 0 - - -
P.H.H. - - - - 4,76 0 - -
PW-VU - - - - 15,52 3 - -
UFE - - - - 4,35 0 - -
UF - - - - - 9,28 1 8,99 1
PRO Hoeilaart - - - - - - 14,77 2
Totaal stemmen 5676 5997 6046 6010 6196 6341 6362
Opkomst % 93,74 92,62 91,39 92,95 90,43
Blanco en ongeldig % 2,85 4,4 3,36 3,03 4,74 3,60 2,40

De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt
De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.


Bezienswaardigheden[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Hoeilaart

Natuur[bewerken]

Het Zoniënwoud maakt het grootste deel uit van het grondgebied. Volgens de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie was op 1 januari 2011 1.142 hectare of 56% van het grondgebied bosgebied. Hierdoor is het het bosrijkste gebied in Vlaanderen. Op nationaal vlak staat het op de 32ste plaats.[4] Een telling van Natuurpunt[5] die niet het 'bos-' maar 'het natuurareaal' inventariseerde wijst Hoeilaart ook aan als 'meest natuurrijke gemeente van Vlaanderen' met bijna 58% natuur.

Cultuur[bewerken]

Bijnaam[bewerken]

Inwoners van de gemeente worden Hoeilanders of Doenders genoemd. Het woord Doender komt uit het Hoeilaarts dialect waarin het woord doen vaker voorkomt in vergelijking met andere dialecten.

Wapenschild[bewerken]

De schepenraad van Hoeilaart bestond reeds in 1246. De schepenen gebruiken van 1337 af een klein zegel versierd met een uitgerukte boom, waarvan de stam zich splitst in drie dichtbebladerde takken en op wiens stam het schildje voorkwam van de Brabant-Limburg met vier leeuwen.

Het wapenschild van Hoeilaart verwijst dus duidelijk naar een dorp dat op het woud gewonnen werd en dat deel uitmaakte van het toenmalige hertogdom Brabant, waar door Jan I, hertog van Brabant, als gevolg van zijn overwinning in de Slag bij Woeringen (1288) Limburg was bijgevoegd.[6]

Druiventeelt[bewerken]

Hoeilaart noemt men ook wel eens 'het glazen dorp' vanwege de grootschalige teelt van druiven die er tot in de tweede helft van de twintigste eeuw in verwarmde serres (kassen) gedaan werd. In 1865 introduceerde Felix Sohie deze manier van telen die de gemeente zeer welvarend maakte. Totdat in de jaren zestig van de twintigste eeuw goedkope druiven uit zuidelijke EG-landen de wereldberoemde Belgische tafeldruif bijna volledig uit de markt drukten. In 1910 telde Hoeilaart 5.176 druivenserres, eind jaren 50 liep dat aantal op tot ruim 13.000. Er zijn in Hoeilaart en omgeving nog enkele tientallen druiventelers actief. Hun tafeldruif is sinds 2008 een erkend streekproduct. Hoeilaartse trossen mogen het EU-label Beschermde oorsprongsbenaming dragen. Het Druivenfestival van Hoeilaart, ieder jaar in het 3e weekend van september houdt de herinnering daaraan in leven. Tijdens het festival worden de druiven in het gemeentehuis van Hoeilaart tentoongesteld en gekeurd.

Kaastaart[bewerken]

De Hoeilaartse kaastaart, deze variant is bereid met FairTrade-ingrediënten.

Aan de vooravond van het Druivenfestival is er een kaastaartenwedstrijd waarmee Hoeilanders de traditie van deze kermistaart in ere houden. De kaastaart werd vroeger in de Druivenstreek thuis bereid. Wie niet over een oven beschikte kon hem bij een van de dorpsbakkers laten afbakken. Ook nu is het naar verluidt[7] nog steeds hun meest verkochte taart.

Zo’n kaastaart (van max. 4 cm hoog) bestaat uit een gistdeegbodem, een laagje appelmoes, een vulling van plattekaas (kwark), ei, amandel, gemalen macaron en rum. De goudgele taart heeft na het bakken een donkere buitenrand en vertoont meestal een barst. Een “goei kijs-toet” is in de volksmond “dun van leer en dik van smeer”.

Sport[bewerken]

In de gemeente speelt voetbalclub ERC Hoeilaart, die bij de KBVB is aangesloten. De club ontstond uit de fusie van KRC Hoeilaart en Eendracht Hoeilaart, dat ooit een seizoen in de nationale reeksen speelde.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Openbaar vervoer[bewerken]

Busnetwerk[bewerken]

Voormalig spoorwegtracé nu ingericht als fietspad. Het gebouw is vermoedelijk een wachtershuis

Midden doorheen de gemeente lopen buslijn 830 Groenendaal - Overijse - Tervuren - Sterrebeek - Luchthaven van Zaventem en buslijn 395 Groenendaal - Overijse - Leuven (station) van De Lijn. Noord-zuid loopt buslijn 348 La Hulpe - Overijse Maleizen - Etterbeek (station). De ritten van De Lijn zijn binnen Hoeilaart gratis voor inwoners die een speciale buskaart hebben opgehaald bij de gemeente. Ook de Waalse TEC heeft een buslijn (366 Brussel Flageyplein - Rixensart - Court-Saint-Étienne) die aan de achterzijde van het station van Groenendaal stopt.

Spoorwegen[bewerken]

Hoeilaart ligt lang spoorlijn 161 en heeft twee haltes: Hoeilaart en Groenendaal. Bussen 830 en 395 beginnen/eindigen aan het station van Groenendaal. Vroeger heeft vanaf station Groenendaal een buurtspoorweg gereden tot Overijse.

Wegennet[bewerken]

De R0 en de N275 doorsnijden in Hoeilaart het Zoniënwoud. Vanuit het noorden is de woonkern bereikbaar via de E411.

Bekende inwoners[bewerken]

De bekendste inwoner van Hoeilaart was Jan van Ruusbroec (1293-1381), een van de grootste mystici van de zuidelijke Nederlanden. Andere bekende inwoners zijn:

Ereburgers[bewerken]

Trivia[bewerken]

Belgische herder Groenendael (man)
  • Voor de opnames voor de Ketnetserie Elfenheuvel werd gebruikgemaakt van de feestzaal "Het Lindenhof" en nog enkele locaties in de gemeente.[8]
  • Rond 1800 bestond de gemeenteraad enkel uit beenhouwers, een beroepsgroep die 80 procent van de Brusselse vleesmarkt bevoorraadde.
  • Hoeilaart was de voorlaatste Vlaamse gemeente met een eigen waterdienst. (De gemeenteraad heeft op 24 oktober 2013 zijn waterbedrijf per 1 januari 2014 verkocht aan De Watergroep.)
  • Hoeilaart is in 2011 een jumelage aangegaan met de Italiaanse gemeente Valtournenche.
  • Hoeilaart is sinds 2011 erkend als FairTradeGemeente.
  • De zwarte Belgische herdershond Groenendaeler is genoemd naar de Hoeilaartse woonwijk Groenendaal.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties