Charter van Kortenberg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het Charter of de Keure van Kortenberg werd op 27 september 1312 in de abdij van Kortenberg getekend door hertog Jan II van Brabant. Hierdoor werd in feite een verre voorloper van de democratie ingevoerd. Het Charter is de eerste op het Europees vasteland getekende keure die de vrijheden van de burger omschrijft en, na het Magna Carta het tweede document van die aard in de Westerse geschiedenis.

Oorspronkelijke tekst[bewerken]

Aanhalingsteken openen
Wij, Hertog Jan Van Brabant, geven te houdene, ewelec , vortane al d'articlen die hier naer bescreven staan:
Eerstwaerfs; dat wij no bede nemen, hensij omme occaison van ridderscape, van huweleke ochte gevangnesse, ende die bede sal men also wes’lec nemen.
Vort selen wij, selen wij houden al onse lant te wette ende onze lieden, riken ende armen, wet!, ende vonnesse doenghelijc.
Vort selen wij, selen wij alle onse vrie staden houden in haerre vriheiden die sie harebracht hebben.
Vort selen wij, selen wij kiesen binnen lands viere goede lieden.
Ende desen selen komen te Corthemberghe, van drien weken te drien weken.
Ende volle macht hebben van onsen weghen, altoes alle dese dinghe te verbeterne.
Ende vort ware dat zake dat enech van voorgeseiden riddren van live te doen ghinghe, dat men enen andren kiesen bi rade der goeder liede van den lande.
Ende dese riddren, zij selen sueren op d'Heil'ge Evangeliën dat si ons wale bewaren selen ende recht geschien doen na hare beste.
Ende ware dat sake dat de riddren eneghe dinghe maekten, so consenteren wij dat men binnen onsen lande engheen vonnesse segghen sal, noch dienst doen en sal, tot ane dier stont, dat men die dinghe geschien dade.
So hebben wij, Hertog Jan Van Brabant, deze lettren besegelt.
Also is’t gesijt.
Aanhalingsteken sluiten

Samenvattende vertaling[bewerken]

Vrij vertaald ging hertog Jan II akkoord om:

  • Geen andere belastingen te heffen dan die welke bekend zijn als de drie feodale gevallen:
    • bij het ridderschap van mijn zoon,
    • bij het huwelijk van mijn dochter en
    • bij mijn gevangenneming.

De belastingen zullen daarenboven redelijk zijn

  • Eerlijke rechtspraak voor arm en rijk
  • Erkenning van de vrijheden van onze goede steden
  • Oprichting van een Raad die bestaat uit:
    • 4 ridders of edellieden,
    • 10 afgevaardigden van de 6 steden (verdeeld als volgt: 3 uit Leuven, 3 uit Brussel, 1 uit Antwerpen, 1 uit 's-Hertogenbosch 1 uit Tienen en 1 uit Zoutleeuw). Die raad vergadert driewekelijks te Kortenberg in de abdij, om na te gaan of de financiële, rechterlijke en stedelijke voorrechten nageleefd werden, om in de toekomst verbeteringen aan te brengen aan het beheer van het land, om bij overlijden van de leden van de Raad van Kortenberg nieuwe leden aan te duiden. De leden van de raad moesten de eed afleggen op het Heilig Evangelie en dat ze het algemeen welzijn zullen nastreven.
  • Weerstandsrecht voor het volk wanneer de hertog of zijn nakomelingen weigeren het Charter van Kortenberg na te leven.

Historische betekenis[bewerken]

In feite was dit charter een soort grondwet, geldig voor het gehele hertogdom. Er ontstond uit dit charter een soort "Parlement van Cortenbergh" wat men noemde "De Heren van Cortenbergh".

Dit controleorgaan was een voorloper van de latere "standenvergaderingen", die bleven bestaan tot in 1375.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]