Lier (België)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Lier
Stad in België Vlag van België
Vlag van Lier Wapen van Lier
(Details)
Lier (België)
Lier (België)
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Mechelen
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
49,7 km² (2011)
69,08%
11,96%
18,96%
Coördinaten 51° 8' NB, 4° 34' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
34.368 (01/01/2014)
48,72%
51,28%
691,47 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
18,89%
61,45%
19,66%
Buitenlanders 4,00% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Frank Boogaerts (N-VA)
Bestuur N-VA, Open Vld
Zetels
N-VA
sp.a
Open Vld
Vlaams Belang
CD&V
Groen
Lier&Ko
vo-LK
31
12
5
5
3
3
1
1
1
Economie
Gemiddeld inkomen 17.565 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 5,91% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
2500
2500
Deelgemeente
Lier
Koningshooikt
Zonenummer 03 - 015
NIS-code 12021
Politiezone Lier
Website www.lier.be
Detailkaart
LierLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Mechelen
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België

Lier (Frans: Lierre) is een stad in de Belgische provincie Antwerpen. Lier ligt ten zuidzuidoosten van de stad Antwerpen en bestaat uit de deelgemeenten Koningshooikt en Lier zelf. De stad telt ongeveer 34.000 inwoners en ligt aan de samenloop van de Grote Nete en de Kleine Nete. Lier wordt "de poort der Kempen" genoemd en kreeg de bijnaam Lierke Plezierke. Haar patroonheilige is Gummarus en de spotnaam voor een Lierenaar is "schape(n)kop".

Geschiedenis[bewerken]

Lier op de Ferrariskaart (1775)
1rightarrow blue.svg Zie Geschiedenis van Lier voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De geschiedenis van de Stad Lier begint ergens in de tweede helft van de 7de eeuw wanneer de Heilige Gummarus wordt geboren. De stadsrechten werden verkregen in het jaar 1212.

Geografie[bewerken]

Hydrografie[bewerken]

  • De rivier de Nete, ontstond vroeger ten zuiden, maar nu ten noorden van de stad door de samenvloeiing van de Grote en Kleine Nete.
  • De rivier de Kleine Nete die gedeeltelijk ook "Binnennete" wordt genoemd.
  • De rivier de Grote Nete
  • Het Netekanaal, begint aan het Albertkanaal en komt ten zuidwesten van Lier samen met de Nete.
  • De Afleidingsvaart van de Nete, ook wel "Omleidingsvaart" genoemd.
  • De Albertvaart, een korte verbinding tussen de oorspronkelijke loop van de Kleine Nete en de Grote Nete aan de oostkant van de stad.

Kernen[bewerken]

Het grondgebied van de stad Lier is onderverdeeld in vijf hoofdwijken. De wijken Leuvensepoort en Mechelpoort werden genoemd naar de vroegere stadspoorten. In het noorden ligt de wijk Lisp. De vierde wijk is het stadscentrum (binnenstad) en de vijfde is de vroegere deelgemeente Koningshooikt. In 1965 en 1990 werden in het kader van de organisatie van de Sint-Gummarusfeesten tal van kleinere wijkcomités opgericht. Een aantal van hen is nog actief als wijkvereniging.

Naam Oppervlakte
(km²)
Bevolking
(01/01/2012)
Lier
- Centrum
- Koningshooikt
49,7


34.244
30.042
4.202

Bron: [1]

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Boechout
Vremde 
 Emblem   Nijlen
Kessel 
 Lint  Brosen windrose nl.svg  Berlaar 
 Duffel
Sint-Katelijne-Waver 
 Onze-Lieve-Vrouw-Waver   Putte
Heist-op-den-Berg 

Natuur[bewerken]

  • Het stadspark, kleine groene long in het centrum met vijver en speeltuin.
  • De vesten, een groene ring rond de stad op de plek van de oude stadsomwalling. Deze werd eind 18de eeuw verlaagd en beplant en vormt nu een 5km lange fiets- en wandelgordel omheen de stad.
  • De Lierse polder

Demografie[bewerken]

Evolutie van het inwonertal[bewerken]

  • Bron: NIS - Opm.: 1806 t/m 1976 volkstellingen op 31 december; vanaf 1977= inwonertal per 1 januari.
  • 1977: aanhechting van Koningshooikt.

Bezienswaardigheden[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook Lijst van bezienswaardigheden van Lier, Lijst van onroerend erfgoed in Lier en Lijst van beschermde stadsgezichten in Lier voor de hoofdartikels over dit onderwerp

Het belfort en het begijnhof zijn opgenomen op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.

Politiek[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van burgemeesters van Lier voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

2013-2018[bewerken]

Burgemeester is Frank Boogaerts (N-VA). Hij leidt een coalitie bestaande uit N-VA en Open Vld. Samen vormen ze de meerderheid met 17 op 31 zetels.

Het college van burgemeester en schepenen bestaat uit:

  • Frank Boogaerts (N-VA): burgemeester, veiligheid, communicatie, integratie, politie en brandweer
  • Walter Grootaers (Open Vld): stadsontwikkeling, ruimtelijke ordening en wonen
  • Rik Verwaest (N-VA): jeugd, erfgoed, musea, toerisme, evenementen, gezinsbeleid en kinderopvang
  • Lucien Herijgers (N-VA): economie, natuur en milieubeheer, afvalbeheer en duurzame ontwikkeling
  • Bert Wollants (N-VA): openbare ruimte en mobiliteit
  • Ivo Andries (Open Vld): sport, cultuur, onderwijs en bibliotheek
  • Rik Pets (N-VA): personeel, loketwerking, wijkwerking en burgerlijke stand
  • Anja De Wit (N-VA): financiën en stadspatrimonium
  • Marleen Vanderpoorten (Open Vld): welzijn, senioren en gehandicapten
  • Katleen Janssens: stadssecretaris

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[1] 10-10-1982[1] 9-10-1988[1] 9-10-1994[1] 8-10-2000[1] 8-10-2006[2] 14-10-2012[3]
Stemmen / Zetels  % 31 % 31 % 31 % 31 % 31 % 31 % 31
CVP1/CD&V2 33,061 11 27,491 9 27,61 10 29,091 11 23,841 8 - 11,212 3
CD&V+N-VA - - - - - 19,37 7 -
VU1/VU&ID2 18,381 5 17,641 5 9,831 3 4,461 0 5,292 1 - -
N-VA - - - - - - 31,98 12
PVV1/VLD2/Open Vld3 27,391 9 28,571 10 25,771 9 19,672 7 - 19,782 7 15,003 5
VLD-LMM - - - - 31,98 11 - -
Lier MM - - - 14,73 5 - 4,59 0 -
Lier&Ko - - - - - 11,77 3 7,20 1
Lier Leeft - - - - - 15,55 5 -
SP 21,17 6 18,7 6 15,99 5 12,1 3 10,35 3 - -
sp.a-Groen - - - - - - 17,14 6
AGALEV1/Groen!2 - 5,211 1 4,91 1 6,981 1 8,941 2 4,782 0 -
PVDA - 0,37 0 - - - - -
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 - 1,211 0 6,561 1 12,551 4 19,611 6 24,162 9 11,312 3
EVA - - 9,35 2 - - - -
vo-LK - - - - - - 6,18 1
Anderen(*) - 0,82 - 0,42 - - -
Totaal stemmen 22497 22842 22872 22817 23032 24588 24687
Opkomst % 94,2 92,32 91,6 93,80 92,10
Blanco en ongeldig % 3,89 3,84 3,7 3,51 3,31 3,01 3,46

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt
(*)1982: HEELAL 1994: PAKLEM

Cultuur[bewerken]

Bijnamen[bewerken]

De veel gebruikte (en veel misbruikte) term Liereke Pleziereke is afkomstig van de brochure met dezelfde naam die is uitgegeven naar aanleiding van de stoet, georganiseerd ter gelegenheid van een gouden huwelijksjubileum in 1928. De brochure is geschreven en geïllustreerd door Felix Timmermans (die een overbuur was van het echtpaar). Het stafrijm in de benaming heeft natuurlijk flink bijgedragen tot het succes ervan. Voor die gelegenheid zijn indertijd trouwens ook de reuzen gerestaureerd.

Een andere bijnaam voor alle Lierenaars is Schapekoppen. Een legende vertelt ons het verhaal dat in de 14de eeuw Hertog Jan II de Lierenaars wilde bedanken voor hun diensten tijdens zijn strijd tegen de Mechelaren. Ze mochten hun beloning zelf kiezen: een veemarkt of een universiteit. Ze opteerden voor het stapelrecht op vee, een keuze die Lier geen windeieren legde, omdat er per regio maar één werd toegestaan. Zo verhuisde de veemarkt van Wespelaar naar Lier en de hertog zuchtte: “Oh, die schapenkoppen”.

De keuze werd mogelijk mee ingedragen door het feit dat Lier grotendeels op moeras gebouwd is. De bouw van een grote universiteit zou dus veel tijd en geld kosten. Dit blijkt vandaag de dag nog steeds bij grote bouwwerken waarbij de funderingswerkzaamheden zeer intensief zijn.

In 1425 kreeg Leuven dan de eerste universiteit in de Lage Landen.

Dialect[bewerken]

Het Liers is een dialect dat een beetje afwijkt van het Antwerps.

Enkele regels:

  • In het Liers wordt de letter 'h' niet uitgesproken.
  • Als er na een 's' een 'p' komt (bijvoorbeeld: Lisp), dan worden deze twee letters bij de uitspraak verwisseld. Lisp wordt dus uitgesproken als 'Lips' en 'hesp' als 'eps'.

Lier op een postzegel[bewerken]

Lier is al verscheidene keren het thema van een postzegel geweest. Hieronder volgt een overzicht met telkens het jaar van uitgifte, de reden en de Bestand:

  • 1939, Belforten, Belfort + Stadhuis
  • 1966, Toerisme, Belfort + Stadhuis
  • 1974, Schilderijen, Anton Bergmann
  • 2005, Toerisme + 75 jaar Zimmertoren, Zimmertoren

Evenementen[bewerken]

Om de 25 jaar[bewerken]

Jaarlijks[bewerken]

  • De Novemberfoor, de jaarlijkse grote kermis die 3 weken duurt, beginnende de zondag na Allerheiligen.
  • Lier kermis, verscheidene kleine kermissen van enkele dagen. Eerst enkel in juni, nu verspreid over het hele jaar.
  • De Sint-Gummarusprocessie, jaarlijkse processie die de eerste zondag na 10 oktober rond gaat ter ere van de Lierse patroonheilige Sint-Gummarus waarbij diens schrijn doorheen de binnenstad gedragen wordt. Als het slecht weer is gaat de processie rond in de Sint-Gummaruskerk
  • De Pallieterjogging, een jaarlijkse loopwedstrijd door de straten van Lier.
  • Lier Centraal, gratis muziekevenement tijdens de zomer op de Grote Markt. Het vervangt sinds 2012 de voormalige Vestconcerten.

Culturele instellingen[bewerken]

Uitgaan[bewerken]

Lier staat ook bekend om zijn uitgaansleven. Zo is er een respectabel aantal cafés in de binnenstad, waarvan de meeste gesitueerd zijn rond het Zimmerplein, de Grote Markt en de Eikelstraat. Dit zijn voornamelijk kroegen of danscafés. Ook heeft Lier een discotheek, La Rocca, met nationale en internationale bekendheid. Voor de iets oudere Lierse bevolking is er nog steeds De Volmolen (De Vosmeulen in de Lierse volksmond). Voor de jongeren bestaat er jeugdcentrum Moevement en Jeugdhuis de moeve.

Theater[bewerken]

De stad telt verschillende theatergroepen, zoals Lyra Toneel, Lyra Toneel Jeugd, Toneellabo Arlecchino, Teater Lier, Jeugd Teater Lier, De Schoolbond

Popmuziek[bewerken]

Streekproducten[bewerken]

Mobiliteit[bewerken]

Openbaar vervoer[bewerken]

Het station Lier heeft een goede treinverbinding met Antwerpen: de spoorlijnen uit Hasselt/Luik, Turnhout/Herentals, Neerpelt/Mol komen samen te Lier en vervolgen hun weg naar Antwerpen. Met Brussel is er een verbinding via Mechelen. Er zijn ook frequente busverbindingen met de ruime omgeving.

Daarnaast waren er vroeger ook nog Station Lisp (Gesloten in 1940) en Station Kloosterheide (Gesloten in 1957)

Wegennet[bewerken]

Wandelwegen[bewerken]

Scheepvaart[bewerken]

Scheepvaartverkeer komt in een boog omheen Lier op het Netekanaal.

Onderwijs[bewerken]

Het aanbod aan studierichtingen in het lager en secundair onderwijs is zeer groot, en rekruteert uit de wijde omgeving. Zo zijn er enkele zeldzame studiemogelijkheden, zoals een kunsthumaniora (KSO), een middelbare Steinerschool, een opleiding in gezondheids- en welzijnswetenschappen en sportonderwijs. Ook het deeltijds kunstonderwijs is goed uitgebouwd en heeft een goede reputatie.

In het hoger onderwijs is er een bachelor in de verpleegkunde, naast een hogere opleiding Dans, uniek in Vlaanderen. In Lier zijn volgende scholen aanwezig:

Lager Onderwijs[bewerken]

  • Sint-Gummaruscollege (Lisperstraat), in de volksmond het "Klein College" genoemd.
  • Sint-Ursula klim op
  • Sint-Ursula Lisp
  • Het Molentje
  • Het Spoor
  • Basisschool Heilige Familie
  • Basisschool Stadspark
  • De Sterrendaalders (Steinerschool)
  • Basisschool Pullaar
  • Heilig Hart-School (Koningshooikt)

Secundair Onderwijs[bewerken]

Hoger Onderwijs[bewerken]

Historisch[bewerken]

In Lier werd in 1817 de eerste normaalschool (kweekschool) van de Nederlanden opgericht door koning Willem I van Nederland. Tot 2012 was hier de lerarenopleiding van de Artesis Hogeschool Antwerpen gevestigd.

Sport[bewerken]

Sportorganisaties[bewerken]

Sportaccommodaties[bewerken]

Bekende Lierenaars[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie: Lijst van Lierenaars

De meest bekende Lierenaars zijn ongetwijfeld het Klavertje Vier van Lier. Deze benaming gebruikt men voor de 4 grote 'kunstenaars' uit de eind 19de en begin 20ste eeuw:

Externe links[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. a b c d e 1961-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken
  2. Vlaanderenkiest.be: Gegevens 2006
  3. www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012
  4. Lierse streekspecialiteiten