Merovingen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Geschiedenis van Frankrijk

Prehistorie
Kelten (vanaf 7e eeuw v.Chr.)


Romeinse tijd
Romeinen (51 v. Chr.-486)
Franken (vanaf 287)


Middeleeuwen
Frankische Rijk: (481-887/8)

Merovingen (481-751)
Karolingen (751-987)

West-Francië (843-987)
Royal Standard of the King of France.svg Koninkrijk Frankrijk: (987-1791)

France Ancient.svg Capetingen (987-1328)
France moderne.svg Valois (1328-1589)

Vroegmoderne Tijd

Ancien Régime
Grand Royal Coat of Arms of France.svg Bourbon (1589-1792)
Franse Revolutie (1789)

Flag of France (1790-1794).svg Koninkrijk Frankrijk (1791-1792) Flag of France.svg Eerste Republiek (1792-1804)
Flag of France.svg Eerste Keizerrijk (1804-1815)
Naval Ensign of the Kingdom of France.svg Restauratie (1815-1830)


Moderne Tijd
Flag of France.svg Julimonarchie (1830-1848)
Flag of France.svg Tweede Republiek (1848-1852)
Flag of France.svg Tweede Keizerrijk (1852-1870)
Flag of France.svg Derde Republiek (1870-1940/'46)
Flag of France.svg Vichy-regime (1940-1944)
Flag of France.svg Vierde Republiek (1946-1958)
Flag of France.svg Vijfde Republiek (1958-heden)


Portaal  Portaalicoon  Frankrijk
Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis
Ontwikkeling van het Frankische Rijk, 481-814

De Merovingen waren een dynastie van Frankische koningen, die over een regelmatig veranderend gebied in delen van het huidige Nederland, België, Frankrijk en Duitsland regeerden van de 5e tot in de 8e eeuw.

Geschiedenis[bewerken]

De Merovingische dynastie dankt haar naam aan Merovech, een min of meer legendarische koning van de Salische Franken van 447 tot 457. Zijn kleinzoon, Chlodovech, ook bekend als Clovis, kon het grootste deel van Gallië ten noorden van de Loire verenigen. Clovis liet zich in 496 dopen, waardoor het christendom de staatsgodsdienst van het Frankische Rijk werd. Het rijk van Clovis werd na zijn dood overeenkomstig de Salische wetten over zijn vier zonen verdeeld.

De hoofdstad van het rijk was tot 486 gelegen in Doornik, maar wanneer dit de hoofdstad is geworden is onduidelijk. Waar het centrum van het Merovingische rijk voordien lag, en tot wanneer, is tot nog toe eveneens onderwerp van discussie. Er is enkel bekend dat dit Dispargum was, waarschijnlijk Duisburg aan de Rijn, hoewel Duisburg nabij Tervuren ook wel gesuggereerd is. Na Doornik verplaatste Clovis zijn hoofdstad naar Parijs.

Een belangrijk kenmerk van de Merovingische maatschappij was de co-existentie tussen de Franken en de Gallo-Romeinse bevolking die al langer in de door de Franken veroverde gebieden woonde. Beide bevolkingsgroepen hadden dezelfde leefwijze, ook golden voor beide dezelfde juridische regels en etnisch gemengde huwelijken tussen beide waren toegelaten mits dit gebeurde binnen dezelfde stand.

Onder de Merovingen kreeg langzaamaan het middeleeuwse feodalisme gestalte, onder andere door het aanstellen van hertogen die verantwoordelijk werden voor het regeren, verdedigen en rechtspreken in delen van het Frankische koninkrijk.

De landbouw vormde in de Merovingische periode veruit het belangrijkste middel van bestaan. Handel en nijverheid vervulden slechts een marginale rol. Omdat er nog geen grote ontginningen hadden plaatsgevonden, bestond de landbouwgrond voor 70-80% uit braakland.

Halverwege de 7e eeuw hadden de Merovingen weinig feitelijke macht meer, en waren ze vooral symbolische figuren. Ze begonnen zichzelf steeds meer toe te leggen op wereldlijke geneugten, en lieten het regeren van hun koninkrijk over aan hofmeiers (major domus in het Latijn). Het ambt van hofmeier werd erfelijk vanaf de Karolingen.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook Karel Martel

De Karolingen onttroonden de Merovingen in 751, toen Pepijn de Korte de Frankische edelen achter zich kreeg en de laatste Merovingische koning, Childerik III, afzette.

De enige zoon van Childerik III, prins Theuderik (V), leidde een kerkelijk celibatair leven en zette het geslacht van de Merovingen niet voort.

De Merovingische periode werd gevolgd door de Karolingische.

Bronnen[bewerken]

Over de Merovingische tijd bestaan zo goed als geen originele geschreven bronnen. Wat we menen te weten, komt voornamelijk uit tweede hand, via latere kopieën (van kopieën!). Veel behoort daarenboven tot de wereld van overlevering, sagen en legenden. Veel wordt ook afgeleid via gegevens over tijdgerelateerde historische feiten.

De Merovingen hebben voornamelijk gebruik gemaakt van Romeinse, Byzantijnse en Friese munten.

Merovingische kunst[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Merovingische kunst voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Lijst Merovingische koningen[bewerken]

Chronologie en territoriale verdelingen[bewerken]

481-511 Clovis I (Chlodovech)
Soissons Parijs Orléans Reims
511-524 Chlotharius I Childebert I Chlodomer Theuderic I
524-534        
534-548       Theudebert I
548-555       Theudowald
555-558      
558-561  
Neustrië
(Soissons)
Parijs Bourgondië
(Orléans)
Austrasië
(Reims)
561-567 Chilperic I Charibert I Guntram Sigibert I
567-575      
575-584     Childebert II
584-592 Chlotar II    
592-595    
595-612   Theuderic II Theudebert II
612-613    
613   Sigibert II
613-629  
Neustrië + Bourgondië + Austrasië (Aquitanië)
629-632 Dagobert I (Charibert II)
632   (Chilperic)
632-639  
Neustrië + Bourgondië Austrasië
639-656 Clovis II Sigibert III
656-657   Childebert de Geadopteerde
657-662 Chlothar III  
662-673   Childeric II
673 Theuderic III  
673-675  
675-676 Theuderic III Clovis (III)
676-679   Dagobert II
679-691  
691-695 Clovis IV (III)
695-711 Childebert III
711-715 Dagobert III
715-717 Chilperik II
717-719   Chlothar IV
719-721  
721-737 Theuderic IV
737-742 Interregnum
742-751 Childeric III

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Bornewasser, J.A. (1977): Winkler Prins Geschiedenis der Nederlanden Prehistorie tot 1500, Amsterdam/Brussel, ISBN 90-1001-744-3, p. 79-98.