Felix Timmermans

Felix Timmermans Leopold Maximiliaan Felix Timmermans
Felix Timmermans bij een bezoek aan Berlijn (december 1931)
Algemene informatie
Geboren	5 juli 1886
Overleden	24 januari 1947
Werk
Jaren actief	1903-1947
Genre(s)	Roman (literatuur), Poëzie, Toneel
Portaal    Literatuur

Leopold Maximiliaan Felix Timmermans (Lier, 5 juli 1886 - aldaar, 24 januari 1947) was een Vlaams schrijver en dichter. Hij was een van Vlaanderens meest vertaalde en productieve auteurs. Zijn bekendste werk is zijn roman Pallieter. Timmermans schreef ook onder het pseudoniem Polleke van Mher.

Hij was autodidact en schreef toneelstukken, romans met een historisch karakter, novellen, religieus getinte werken, en gedichten. Naast schrijver was Timmermans ook schilder en tekenaar. Hij illustreerde zijn eigen boeken en sommige van zijn collega en vriend Ernest Claes. Hij was ook de boekbandontwerper van de meeste van zijn boeken.

Timmermans overleed te Lier op zestigjarige leeftijd.

Biografie

Jeugd

Timmermans werd op 5 juli 1886 geboren te Lier als dertiende kind uit een gezin van veertien kinderen. Zijn vader was kanthandelaar en daardoor tekende hij als kind patronen.

Timmermans was ongeschoold en was in de beginjaren niet goed in spelling en zinsbouw. Hij verliet de school op zijn vijftiende, maar volgde avondschool in de tekenschool.

Eerste werken

Vanaf zijn zeventiende begon hij gedichten te schrijven die ook regelmatig werden gepubliceerd in Lier Vooruit. Deze gedichten werden gebundeld en uitgegeven onder de titel Door de dagen. Door een boek van Stijn Streuvels schreef hij enkele naturalistische werken.

In 1910 brak hij als schrijver door met het zwartgallige Schemeringen van de dood, dat mee ontstond onder invloed van Raymond de la Haye, een bevriend kunstschilder, en geestesgenoot Flor Van Reeth, die de verhalenbundel illustreerde en aan wie het boek werd opgedragen.

Pallieter

Door een breuk werd Felix Timmermans opgenomen in het ziekenhuis. Hij vreesde te sterven doordat er allerlei complicaties optraden.

Op 12 oktober 1912 trouwde hij met Marieke Janssens. Dit huwelijk bracht drie dochters voort: Cecilia, ook bekend als Lia (1919), Clara (1922) en Tonet (1926) en een zoon Gommaar (1930). Deze kinderen waren ook actief in de kunstwereld. Ze illustreerden onder andere werken van hun vader en schreven diverse biografieën over hem.

Vlak voor de Eerste Wereldoorlog schreef hij zijn bekendste werk, Pallieter, dat in 1916 werd uitgegeven. Het wordt door velen als zijn meesterwerk gezien. In 1921 werd het in het Duits vertaald en uitgegeven.

Op 8 november 1997 heeft in Lier de wereldpremière plaats van "Pallieter" de musical, geschreven door Willy Van Couwenberghe. In 1998 krijgt deze musical de cultuurprijs van de Stad Lier uit handen van minister Marleen Vander Poorten.

Interbellum en Tweede Wereldoorlog

Felix Timmermans was een activist. Na de Eerste Wereldoorlog vluchtte hij naar Nederland om een veroordeling te ontlopen. Hij keerde begin 1920 ongehinderd terug. In 1922 kreeg hij de Staatsprijs voor Literatuur.

In 1936 werd zijn vijftigste verjaardag zowel in Vlaanderen, Nederland als Duitsland met veel aandacht gevierd.

Tijdens de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog was Timmermans redacteur van het Vlaams-nationalistische Volk. In 1942 ontving hij aan de Hamburgse universiteit de Rembrandtprijs. Als Vlaams-nationalist en in Duitsland gekende schrijver was hij een graag geziene figuur bij Duitse officieren tijdens de Duitse bezetting. Na de bevrijding van Lier op 4 september 1944 werd hij verdacht van culturele collaboratie en hij werd bijgevolg onder huisarrest geplaatst. De aanklacht werd zonder gevolg geseponeerd op 22 december 1946.

Dood

Op 6 augustus 1944 werd Timmermans getroffen door een kransslagadertrombose (hartinfarct). Hij stierf te Lier op 24 januari 1947. In 1997, ter gelegenheid van de 50ste verjaardag van het overlijden van Felix Timmermans, werd te Lier een bronzen buste onthuld (beeldhouwster A-M. Volders).

Werken

Boeken

• 1903: Timmermans schrijft zijn eerste gedicht.
• 1905: Zeldzame verhalen uit Begijnhofsproken.
• 1907: Door de dagen. Verzamelde gedichten.
• 1909: Ecce-Homo en het bange portieresken (later opgenomen in Begijnhofsproken)
• 1910: Schemeringen van de dood (zes novellen)
• 1912: Begijnhofsproken (samen met Antoon Thiry)
• 1916: Pallieter (eerste oplage 1225 ex.) zijn meesterwerk. (verfilmd)
• 1917: Het kindeke Jezus in Vlaanderen
• 1918: De zeer schone uren van Juffrouw Symforosa, begijntjen
• 1919: Boudewijn (Dierenepos in verzen) + veel voordrachten in Nederland
• 1921: Anna-Marie - Boudewijn en Karel en Elegast (bewerking)
• 1922: De Vier Heemskinderen (bewerking)
• 1922: Uit mijn rommelkast. Rond het ontstaan van Pallieter en Het kindeke Jezus in Vlaanderen
• 1923: Driekoningentriptiek en De ivoren fluit (korte verhalen)
• 1924: De pastoor uit den bloeyenden wijngaerdt - Pieter Brugel. beëindigd in december 1929 - Het keerseken in den lanteern - Het kleuterboek Rijmpjes
• 1925: Schoon Lier en De oranjebloemekens
• 1926: Naar waar de appelsienen groeien en Het hovenkierken Gods
• 1928: Pieter Bruegel, zoo heb ik uit uwe werken geroken
• 1931: De wilgen
• 1932: De harp van Sint-Franciscus
• 1933: Pijp en toebak
• 1934: De kerk van Strijthem en Bij de krabbekoker
• 1935: Boerenpsalm (verfilmd)
• 1936: Het Vlaamsche volksleven volgens Pieter Breughel
• 1941: De familie Hernat
• 1942: Vertelsels
• 1943: Minneke-Poes - Oscar Van Rompay (essay) - Isidoor Opsomer - Een lepel herinneringen
• 1944: Vertelsels II - Anne-Mie en Bruintje
• 1945: Vertelsels III

Toneelstukken

• 1924: En waar de sterre bleef stille staan (verfilmd in 2010)
• 1926: Leontientje
• 1930: De hemelsche Salomé
• 1938: Het kindeke Jezus in vlaanderen (toneelbewerking door Karl Jacobs)
• 1938: Het filmspel van Sint-Franciscus
• 1943: Pieter Bruegel
• 1943: Die sanfte Kehle (oorspronkelijke titel: De zachte keel)

Na zijn overlijden

• 1947: Adagio (gedichten)
• 1948: Adriaan Brouwer

en verder: Lierke-Plezierke - Brevarium in 1965 - Felix Timmermans verhaalt - De goede helpers en andere verhalen - Jan de Kraai en andere verhalen - Met Felix Timmermans door Vlaanderen en nog in 1993 Pallieter in Holland - Uit mijn rommelkas - Een lepel herinneringen

Lier

Over zijn geboortestad Lier, schreef hij het volgende;

"Waar de drie kronkelende Nethen een zilveren knoop leggen;
waar plots het spekbuikige, overvloedhoornige Brabant zich scheidt van ‘t mijmerend, magere Kempenland,
daar is het".

Trivia

• De Nederlandse schrijver Antoon Coolen noemde zijn derde zoon Felix naar zijn voorbeeld Felix Timmermans.
• Felix Timmermans' enige zoon, Gommaar Timmermans, werd later onder het pseudoniem "Got" cartoonist; dochter Lia Timmermans werd eveneens een bekend schrijver.
• In 2005 eindigde Felix Timmermans op nr. 166 in de Vlaamse versie van De Grootste Belg, buiten de officiële nominatielijst.
• Timmermans' toneelstuk, "En waar de ster bleef stille staan" (1924) werd in 2010 verfilmd door Gust Van den Berghe als Little Baby Jesus of Flandr (doelbewust als "Flandr" geschreven in plaats van "Flanders"). De film werd opgenomen met mentaal gehandicapte acteurs en was het universitaire eindwerk van de regisseur. Ze werd geselecteerd voor de "Quinzaine des Réalisateurs" in Cannes.

Externe links

• Huis van Timmermans (Zie ook het artikel Timmermans-Opsomerhuis)
• (de) Felix Timmermans—Dichter und Maler
• Biografieën, werken en teksten bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
• Felix Timmermans in de ODIS