Felix Timmermans

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Dit artikel gaat over de auteur Felix Timmermans. Voor de naar hem genoemde trein, zie Felix Timmermans (spoorwegen).
Felix Timmermans
Leopold Maximiliaan Felix Timmermans
Felix Timmermans bij een bezoek aan Berlijn (december 1931)
Felix Timmermans bij een bezoek aan Berlijn (december 1931)
Algemene informatie
Geboren Lier, 5 juli 1886
Overleden Lier, 24 januari 1947
Werk
Jaren actief 1903-1947
Genre Roman, Poëzie, Toneel
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Leopold Maximiliaan Felix Timmermans (Lier, 5 juli 1886 - Lier, 24 januari 1947) was een Vlaams schrijver en dichter. Hij was een van Vlaanderens meest vertaalde en productieve auteurs. Zijn bekendste werk is zijn roman Pallieter. Hij schreef ook onder het pseudoniem Polleke van Mher.

Hij was autodidact en schreef toneelstukken, romans met een historisch karakter, novellen, religieus getinte werken, en gedichten. Naast schrijver was Timmermans ook schilder en tekenaar. Hij illustreerde zijn eigen boeken alsook sommige boeken van zijn collega en vriend Ernest Claes. Hij was ook de boekbandontwerper van de meeste van zijn boeken.

Levensloop[bewerken]

Jeugd[bewerken]

Timmermans werd geboren als dertiende in een gezin met veertien kinderen. Zijn vader was kanthandelaar en als kind tekende Felix al patronen.

Hij was op school niet goed in spelling en zinsbouw. Hij verliet de school op zijn vijftiende, maar volgde avondlessen in de tekenschool.

Eerste werken[bewerken]

Vanaf zijn zeventiende begon hij gedichten te schrijven die ook regelmatig werden gepubliceerd in Lier Vooruit. Deze gedichten werden gebundeld en uitgegeven onder de titel Door de dagen. Gestimuleerd door de lectuur van Stijn Streuvels schreef hij enkele naturalistische werken.

In 1910 brak hij als schrijver door met het zwartgallige Schemeringen van de dood, dat mee ontstond onder invloed van Raymond de la Haye, een bevriend kunstschilder, en van geestesgenoot Flor Van Reeth, die de verhalenbundel illustreerde en aan wie het boek werd opgedragen.

Pallieter[bewerken]

Door een breuk werd Felix Timmermans opgenomen in het ziekenhuis. Hij vreesde voor zijn leven doordat er allerlei complicaties optraden.

Op 12 oktober 1912 trouwde hij met Marieke Janssens. Ze hadden drie dochters: Cecilia, ook bekend als Lia (1920), Clara (1922) en Tonet (1926) en een zoon Gommaar (1930). Deze kinderen werden ook actief in de kunstwereld. Ze illustreerden onder andere werken van hun vader en schreven diverse biografieën over hem.

Vlak voor de Eerste Wereldoorlog schreef hij zijn bekendste werk, Pallieter, dat in 1916 werd uitgegeven. Het wordt door velen als zijn meesterwerk gezien. In 1921 werd het in het Duits vertaald en uitgegeven.

Op 8 november 1997 had in Lier de wereldpremière plaats van "Pallieter" de musical, geschreven door Willy Van Couwenberghe. In 1998 kreeg deze musical de cultuurprijs van de Stad Lier uit handen van minister Marleen Vander Poorten.

Interbellum en Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Felix Timmermans was een activist. Na de Eerste Wereldoorlog vluchtte hij naar Nederland om een veroordeling te ontlopen. Hij keerde begin 1920 ongehinderd terug. In 1922 kreeg hij de Staatsprijs voor Literatuur.

In 1936 werd zijn vijftigste verjaardag zowel in Vlaanderen, Nederland als Duitsland met veel aandacht gevierd.

Tijdens de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog was Timmermans redacteur van het Vlaams-nationalistische Volk. In 1942 ontving hij aan de Hamburgse universiteit de Rembrandtprijs. Als Vlaams-nationalist en in Duitsland bekende schrijver was hij een graag geziene figuur bij Duitse officieren tijdens de Duitse bezetting. Na de bevrijding van Lier op 4 september 1944 werd hij beschuldigd van culturele collaboratie en werd bijgevolg onder huisarrest geplaatst. De aanklacht werd geseponeerd op 22 december 1946.

Dood[bewerken]

Bronzen borstbeeld van Timmermans in Lier

Op 6 augustus 1944 werd Timmermans getroffen door een kransslagadertrombose (hartinfarct). Hij stierf in Lier op 24 januari 1947.

In 1997, ter gelegenheid van de 50ste verjaardag van zijn overlijden, werd in Lier een bronzen buste van hem onthuld (beeldhouwster Anne-Marie Volders).

Werken[bewerken]

Boeken[bewerken]

  • 1903: Timmermans schrijft zijn eerste gedicht.
  • 1905: Zeldzame verhalen uit Begijnhofsproken.
  • 1907: Door de dagen, Verzamelde gedichten.
  • 1909: Ecce-Homo en het bange portieresken (later opgenomen in Begijnhofsproken)
  • 1910: Schemeringen van de dood (zes novellen)
  • 1912: Begijnhofsproken (samen met Antoon Thiry)
  • 1916: Pallieter (eerste oplage 1225 ex.) zijn meesterwerk. (verfilmd)
  • 1917: Het kindeke Jezus in Vlaanderen
  • 1918: De zeer schone uren van Juffrouw Symforosa, begijntjen
  • 1919: Boudewijn (Dierenepos in verzen)
  • 1921: Anna-Marie - Boudewijn en Karel en Elegast (bewerking)
  • 1922: De Vier Heemskinderen (bewerking)
  • 1922: Uit mijn rommelkast. Rond het ontstaan van Pallieter en Het kindeke Jezus in Vlaanderen
  • 1923: Driekoningentriptiek en De ivoren fluit (korte verhalen)
  • 1924: De pastoor uit den bloeyenden wijngaerdt - Pieter Brugel. beëindigd in december 1929 - Het keerseken in den lanteern - Het kleuterboek Rijmpjes
  • 1925: Schoon Lier en De oranjebloemekens
  • 1926: Naar waar de appelsienen groeien en Het hovenierken Gods
  • 1928: Pieter Bruegel, zoo heb ik u uit uwe werken geroken
  • 1931: De wilgen
  • 1932: De harp van Sint-Franciscus
  • 1933: Pijp en toebak
  • 1934: De kerk van Strijthem en Bij de krabbekoker
  • 1935: Boerenpsalm (verfilmd)
  • 1936: Het Vlaamsche volksleven volgens Pieter Breughel
  • 1938: Ik zag Cecilia komen
  • 1941: De familie Hernat
  • 1942: Vertelsels
  • 1943: Minneke-Poes - Oscar Van Rompay (essay) - Isidoor Opsomer - Een lepel herinneringen
  • 1944: Vertelsels II - Anne-Mie en Bruintje
  • 1945: Vertelsels III

Toneelstukken[bewerken]

  • 1922: Mijnheer Pirroen[1]
  • 1924: En waar de sterre bleef stille staan[1] (verfilmd in 2010)
  • 1926: Leontientje[1]
  • 1930: De hemelsche Salomé
  • 1938: Het kindeke Jezus in vlaanderen (toneelbewerking door Karl Jacobs)
  • 1938: Het filmspel van Sint-Franciscus
  • 1943: Pieter Bruegel
  • 1943: Die sanfte Kehle (oorspronkelijke titel: De zachte keel)

Na zijn overlijden[bewerken]

  • 1947: Adagio (gedichten)
  • 1948: Adriaan Brouwer

en verder: Lierke-Plezierke - Brevarium in 1965 - Felix Timmermans verhaalt - De goede helpers en andere verhalen - Jan de Kraai en andere verhalen - Met Felix Timmermans door Vlaanderen en nog in 1993 Pallieter in Holland - Uit mijn rommelkas - Een lepel herinneringen

Lier[bewerken]

Over zijn geboortestad Lier, schreef hij:

"Waar de drie kronkelende Nethen een zilveren knoop leggen;
waar plots het spekbuikige, overvloedhoornige Brabant zich scheidt van ‘t mijmerend, magere Kempenland,
daar is het".
- Schoon Lier, 1925-1927

Literatuur[bewerken]

  • Lia TIMMERMANS, Mijn vader, 1951.
  • Stijn VANCLOOSTER, Felix Timmermans, in: Hugo Brems, Tom van Deel, Ad Zuiderent (red.), Kritisch lexicon van de Moderne Nederlandstalige Literatuur. Groningen, Martinus Nijhoff, 2006.
  • Joris VANHULLE, Het belang van het werk van Timmermans, 2008.

Trivia[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c In samenwerking met Eduard Veterman