Lanaken

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Lanaken
Gemeente in België Vlag van België
Wapen van Lanaken
Lanaken
Lanaken
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Limburg (Belgium).svg Limburg
Arrondissement Tongeren
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
59 km² (2011)
68,41%
12,22%
19,37%
Coördinaten 50° 53' NB, 5° 39' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
25.783 (01/01/2014)
50,37%
49,63%
437,03 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–17 jaar
18–64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
17,97%
65,46%
16,57%
Buitenlanders 28,97% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Marino Keulen (Open Vld)
Bestuur Open Vld, sp.a-Groen
Zetels
Open Vld
CD&V
N-VA
sp.a-Groen
Vlaams Belang
29
14
7
4
3
1
Economie
Gemiddeld inkomen 16.282 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 7,35% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
3620
3620
3620
3620
3621
Deelgemeente
Lanaken
Gellik
Neerharen
Veldwezelt
Rekem
Zonenummer 089
NIS-code 73042
Politiezone Lanaken - Maasmechelen
Website www.lanaken.be
Detailkaart
Lanaken Limburg Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Tongeren
in de provincie Limburg
Portaal  Portaalicoon   België

Lanaken is een plaats en een gemeente in de provincie Limburg in België. De gemeente telt 25.000 inwoners en behoort tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Maasmechelen. Lanaken omvat de woonkernen Kesselt, Gellik, Smeermaas, Neerharen, Veldwezelt, Lanaken, Rekem, het Gellikse gehucht Briegden, het Neerharense gehucht Herbricht en de Rekemse dorpskern Oud-Rekem.

Zicht op de Maas en Maastricht vanuit Smeermaas

Etymologie[bewerken]

Lanaken werd in 810 vermeld als Ludinaca en in 1106 als Lonenaken. Hierin is haka (zandplaat) aanwezig, verbonden met de persoonsnaam Hlodo of Ludo.

Geschiedenis[bewerken]

Archeologische vondsten op het grondgebied van Lanaken zijn bekend van het neolithicum, van de Romeinse en van de Merovingische periode. Er bevond zich onder meer een Galloromeinse begraafplaats.

Het domein van Lanaken behoorde vermoedelijk aan de Keizer van het Heilige Roomse Rijk, en in 1106 werd het patronaatsrecht van de parochie aan het kapittel van Sint-Servaas te Maastricht geschonken. Van de 12e eeuw af maakte Lanaken deel uit van de Loonse heerlijkheid Pietersheim, waarvan de Heren omstreeks 1186 de Abdij van Hocht stichtten.

In 1808 werd de huidige deelgemeente gevormd, waarbij Lanaken werd samengevoegd met Smeermaas, Hocht, Pietersem, Cauberg, Bessemer en Buchden. In 1839 kwam Cauberg aan Nederland en werd onderdeel van Maastricht. Bessemer ging later voor een groot deel naar de gemeente Zutendaal.

Van 1824-1829 werd de Zuid-Willemsvaart aangelegd, en van 1930-1934 het kanaal Briegden-Neerharen. Deze kanalen doorsneden het grondgebied van Lanaken. In 1856 volgde de spoorlijn Hasselt-Maastricht, welke in 1954 voor het personenvervoer werd gesloten.

Op 4 oktober 1914 werd het centrum van Lanaken door de Duitsers in brand gestoken, deels als vergelding voor het verzet van een Belgische vrijwilligersgroep onder leiding van burgemeester E. de Caritat.

Om onderzoek mogelijk te maken en de beroepsziekten, vooral stoflong, van de mijnwerkers van het Kempens steenkoolbekken te bestrijden richtten de Limburgse mijnen in 1957 het Sint-Barbaraziekenhuis op in Lanaken.

In 1976 fuseerde Lanaken met de omliggende gemeenten Gellik, Neerharen, Rekem en Veldwezelt tot de huidige fusiegemeente Lanaken.

Bezienswaardigheden[bewerken]

De Sint-Ursulakerk
  • Het Kasteel Pietersheim en de aanpalende burchtruïne behoren tot de meest bezienswaardige historische gebouwen van de gemeente. Het bezit een bezoekerscentrum voor het Nationaal Park Hoge Kempen en is één van de zes toegangspoorten van dit park.
  • Van de voormalige cisterciënzer abdij van Hocht resten in een ommuurd domein van ruim 9 ha nog enkele opmerkelijke gebouwen.
  • De Sint-Ursulakerk is de neogotische parochiekerk van Lanaken uit 1864
  • De Heidemolen is een watermolen op de Molenbeek, die een aftakking is van de Asbeek


Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Lanaken

Natuur en landschap[bewerken]

Lanaken wordt gekenmerkt doordat het aan de zuidrand van het Kempens Plateau is gelegen, door het Albertkanaal afgescheiden van de zuidelijker gelegen streek Haspengouw. In het zuidoosten wordt Lanaken door het Kanaal Briegden-Neerharen afgesneden van Smeermaas en het Maasbekken. Lanaken zelf ligt op een hoogte van ongeveer 60 meter, naar het noordwesten toe vindt men steilranden naar het plateau, dat hoogten tot 100 meter bereikt, en de diep uitgesneden dalen van Asbeek en Ziepbeek. Dit gedeelte, dat onderdeel uitmaakt van het Nationaal Park Hoge Kempen, kent drassige laagten, heidevelden, en bossen, bestaande uit naaldbos, ooit aangeplant voor de productie van mijnhout, en gemengd bos. De bekendste gebieden zijn Pietersembos en Asbroek.

Zowel bij het Kasteel Pietersheim als bij de parkeerplaats nabij het Sint-Barbaraziekenhuis, starten gemarkeerde wandelingen door dit gebied.

Economie[bewerken]

Lanaken groeide ten gevolge van de aanwezigheid van spoorlijn en kanalen, er was forenzenverkeer naar Maastricht en er kwam werkgelegenheid in de steenkoolmijn van Eisden. Ook vestigden zich onder meer een papierfabriek (tegenwoordig: Sappi), een rubberfabriek (tegenwoordig: Hercorub) en een fabriek voor kunstvezels (Celanese).

Papierfabrikant Sappi heeft een vestiging in Lanaken en is een belangrijke bron van tewerkstelling voor de inwoners van de gemeente. De beide Sappi-vestigingen van Lanaken en Maastricht worden weer verbonden met een spoorlijn, de werken hiervoor zijn gestart in juli 2007. De eerste fase voorziet in de aansluiting van de twee vestigingen van Sappi; de tweede fase de verdertrekking van de spoorlijn naar Hasselt.

Vanaf 2012 zal de nieuwe sneltramverbinding tussen Maastricht en Hasselt ook over deze spoorlijn verlopen. Dit project is bekend onder de naam Spartacusplan.

In 2005 werden vier windturbines geplaatst door Interelectra bij de Celanese (kunstvezelfabriek) die, met een hoogte van 100 meter, de hoogste van België zijn. Het windmolenpark zal in de toekomst nog uitgebreid worden tot 12 turbines.

Politiek[bewerken]

2013-2018[bewerken]

Burgemeester is Marino Keulen (Open Vld). Hij leidt een coalitie bestaande uit Open Vld en sp.a-Groen. Samen vormen ze de meerderheid met 17 op 29 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[1] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[2] 14-10-2012[3]
Stemmen / Zetels % 25 % 27 % 27 % 27 % 27 % 27 % 29
CVP 50,8 14 52,98 17 56,85 17 41,77 12 37,49 11 - -
CD&V+N-VA - - - - - 29,18 9 -
CD&V Lanaken - - - - - - 23,54 7
N-VA - - - - - - 15,83 4
PVV1/VLD2 12,411 2 8,671 1 12,21 3 31,092 9 37,952 11 - -
VLD-VIVANT - - - - - 39,63 13 -
Open VLD Lanaken - - - - - - 42,33 14
VIVANT - - - - 1,52 0 - -
SP1/sp.a2 11,031 2 12,081 3 14,921 3 - - 9,692 2 -
sp.a-Groen - - - - - - 11,35 3
CFP 25,76 7 21,66 6 16,03 4 - - - -
JONG - 4,62 0 - - - - -
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 - - - 3,11 0 7,551 1 12,732 3 6,952 1
INZET - - - 24,05 6 15,48 4 - -
Onbegrensd Lanaken - - - - - 5,20 0 -
Verdi EN Groen! - - - - - 3,57 0 -
Totaal stemmen 11563 12761 13875 13956 14855 16105 15574
Opkomst % 96,4 95,62 94,77 95,49 92,74
Blanco en ongeldig % 2,62 3,97 4,24 3,7 3,17 3,05 2,37

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen bij elke verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt

Geboren en/of woonachtig (geweest) in Lanaken[bewerken]

Trivia[bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Veldwezelt, Kesselt, Gellik, Smeermaas, Neerharen, Zutendaal

Externe links[bewerken]


Bronnen, noten en/of referenties