Belgische federale verkiezingen 1991

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Op zondag 24 november 1991 werden in België verkiezingen gehouden voor het parlement (Kamer en Senaat).

Aanloop[bewerken]

Begin oktober 1991 neemt de Volksunie ontslag uit de Regering-Martens VIII na een bijzonder hevige communautaire confrontatie over de uitvoer van wapens naar het Midden-Oosten. De overgebleven Regering-Martens IX heeft nog steeds een meerderheid in het parlement en regeert tot het einde van de normale periode van vier jaren.

Uitslag[bewerken]

Zetelverdeling Kamer 1991
10
7
35
28
18
39
3
20
26
10
3
1
12
10 35 28 18 39 20 26 10 12 
De 212 zetels zijn verdeeld onder:

██ Ecolo: 10

██ Agalev: 7

██ PS: 35

██ SP: 28

██ PSC: 18

██ CVP: 39

██ FDF/PPW: 3

██ PRL: 20

██ PVV: 26

██ VU: 10

██ ROSSEM: 3

██ FN: 1

██ VB: 12

De grootste 6 Vlaamse partijen en hun behaalde resultaten voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Van 1978 tot en met 2014, uitgedrukt in procenten voor 'Het Rijk'.

Aantal geldige stemmen: 6.162.160

Uitslag Verkiezingen Kamer 24/11/1991
Partij Stemmen Percentage Zetels
CVP 1036165 16,8%  39 (-4)
PS 831199 13,5%  35 (-5)
PVV 738016 12,0%  26 (+1)
SP 737976 12,0%  28 (-4)
PRL 501647 8,1%  20 (-3)
PSC 476730 7,7%  18 (-1)
Vlaams Blok 405247 6,6%  12 (+10)
Volksunie 363124 5,9%  10 (-6)
Ecolo 312624 5,1%  10 (+7)
Agalev 299550 4,9%  7 (+1)
ROSSEM 198182 3,2%  3 (+3)
FDF/PPW 90813 1,5%  3 (+0)
FN 64992 1,1%  1 (+1)
PVDA/PTB 30491 0,5%
B.E.B. 15429 0,3%
REGEBO 11944 0,2%
AGIR 11189 0,2%
PC 5706 0,1%
SAP/POS 5243 0,1%
V.D. 4467 0,1%
RW 3756 0,1%
Huidige Nederlandstalige partijen en hun behaalde resultaat voor de senaat sinds 1971 uitgedrukt in procenten

Partijen die minder dan 0,1% van de stemmen behaalden zijn niet opgenomen in de lijst.

Aantal geldige stemmen: 6.117.614

Uitslag Verkiezingen Senaat 24/11/1991
Partij Stemmen Percentage Zetels
CVP 1028699 16,8% 20 (-2)
PS 814136 13,2% 18 (-2)
SP 730274 11,9% 14 (-3)
PVV 713542 11,7% 13 (+2)
PRL 496562 8,1% 9 (-3)
PSC 483961 7,9% 9 (+0)
Vlaams Blok 414481 6,8% 5 (+4)
Volksunie 365173 6,0% 5 (-3)
Ecolo 323683 5,3% 6 (+4)
Agalev 314360 5,1% 5 (+2)
ROSSEM 196052 3,2% 1 (+1)
FDF/PPW 86026 1,4% 1 (+0)
FN 60876 1,0%
PVDA/PTB 31754 0,5%
B.E.B. 15893 0,3%
REGEBO 12150 0,2%
PC 6552 0,1%
SAP/POS 6485 0,1%
V.D. 4228 0,1%
RW 3441 0,1%

Gevolgen[bewerken]

De regeringspartijen haalden een slecht resultaat, desondanks vormden CVP, PSC, SP en PS de regering-Dehaene I. De Volksunie maakte geen deel meer uit van de regering.

Het Vlaams Blok boekte tijdens deze verkiezingen zijn eerste grote winst en daarom werd in de jaren daarop deze verkiezingsdag 'zwarte zondag' genoemd.

De nieuwe lijst ROSSEM, gebouwd rond de mediatieke Jean-Pierre Van Rossem, brengt naast Van Rossem zelf nog drie medewerkers in het Parlement. Later wordt de parlementaire onschendbaarheid van Van Rossem opgeheven naar aanleiding van het Moneytron-dossier.

Het gecombineerde succes van Vlaams Blok en ROSSEM ontlokt aan leiders van traditionelere partijen de commentaar, dat de antipolitiek hoogtij viert. Het signaal van de kiezer zou een roep zijn om meer en directere democratie, meer betrokkenheid van politici bij de dagelijkse problemen van de burger, en een nadrukkelijke afwijzing van "zachte" vormen van belangenvermenging, zoals politiek dienstbetoon en politieke benoemingen. In de daaropvolgende jaren worden een aantal corrigerende maatregelen in die zin genomen, onder meer de afschaffing van het fenomeen der kabinetsmiliciens (dienstplichtige militairen die hun legerdienst op het kabinet van een Minister volbrengen).

Als democratische reactie op de verkiezingsuitslag wordt sinds 1992 op 21 juli tijdens de Gentse feesten telkens de Prijs voor de Democratie uitgereikt, een initiatief van Democratie 2000 en vzw Trefpunt.

Bronnen, noten en/of referenties