Kortrijk
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.svg){kind=small}
Kortrijk (Frans: Courtrai) is een centrumstad in het zuiden van de Belgische provincie West-Vlaanderen en is de hoofdstad van het gelijknamige bestuurlijke en gerechtelijke arrondissement. De stad ligt aan de rivier de Leie en telt ongeveer 75.000 inwoners. Kortrijk ligt 25 km ten noordoosten van de Franse stad Rijsel, waarmee het een transnationaal Eurodistrict vormt: de Franse-Belgische eurometropool Rijsel-Kortrijk-Doornik met ongeveer ongeveer 1.900.000 inwoners[1]. Een inwoner van Kortrijk wordt een Kortrijkzaan of Kortrijkenaar genoemd[2].
De stad staat bekend als de "Groeningestad" of "Guldensporenstad" door de Guldensporenslag, die op 11 juli 1302 plaatsvond op de Groeningekouter te Kortrijk. De stad was in de 19e en 20e eeuw een belangrijk centrum van de vlasnijverheid en is vandaag nog steeds een belangrijk centrum in de textielindustrie. Daarnaast is het een belangrijke inkoopstad en vervult het een centrumfunctie op het vlak van dienstverlening en onderwijs.
[bewerken] Geschiedenis
[bewerken] Romeinse tijd
Kortrijk is een van de oudste steden van België. Reeds in de eerste eeuw na Christus ontstond Kortrijk als de Gallo-Romeinse vicus Cortoriacum. Deze nederzetting lag aan het kruispunt van de heirbaan Boulogne-Keulen en de heirbaan Doornik - Oudenburg en langs de oevers van de Leie. De naam Cortoriacum betekent een nederzetting gelegen aan de bocht van de rivier. In een Romeins document uit de periode 420-450, de notitia dignitatum utriusque imperii, blijkt dat er in de stad legiones cortoriacences gelegerd waren.
[bewerken] Middeleeuwen
Rond 880 zouden Noormannen in Kortrijk overwinterd hebben. Als gevolg hiervan versterkte Boudewijn II de Kale, graaf van Vlaanderen deze plaats in de 9de eeuw tegen deze Vikingen. De band die de stad oorspronkelijk met Doornik had werd doorbroken toen Kortrijk in 1071 door graaf Boudewijn IV bevorderd werd tot hoofdstad van de kasselrij Kortrijk.
In deze periode wonnen de steden aan belang en kregen ze allerlei voorrechten . Zo krijgt de stad in april 1190 privileges toegekend door Filips van de Elzas via een bewaarde keure: Kortrijk werd uit de kasselrij geheven, kreeg een eigen bestuur en lijfeigenen konden zich als vrije burgers (poorters) in de stad vestigen.
Het wapenschild van de stad Kortrijk gaat terug op het familiewapen van de 12de-eeuwse Kortrijkse burggraven en bestaat uit een rode keper op een witte achtergrond.
 Zie ook: Wapenschild van Kortrijk |
In de 13de eeuw kreeg Ferrand van Portugal tegenwind van de steden in Vlaanderen toen de Franse koning Filips August hem tot graaf van Vlaanderen wilde benoemen. Ferrand verschanste zich in Kortrijk waarop de stad werd geplunderd door troepen uit Gavere en Oudenaarde. Beide partijen verzoenden zich maar Filips August was niet akkoord met de getroffen regeling. Zijn zoon Lodewijk (die later koning werd als Lodewijk VIII van Frankrijk) viel daarop vanuit Rijsel Kortrijk binnen en liet de stad verwoesten. De graven van Vlaanderen lieten ze later weer opbouwen vanwege haar opbrengsten voor de schatkist.
Kortrijk won in de 13de eeuw aan belang door de lakenindustrie. De kwaliteit die hier werd gefabriceerd was dan wel lager (kleine draperie) dan die van de grotere Vlaamse steden. In de 15de eeuw kreeg het linnen dat uit het ter plaatse verbouwde vlas werd gemaakt, meer belang dan het laken.
De conflicten tussen de Franse koning en Vlaanderen deden de economie in Kortrijk stagneren. Kortrijk werd door Franse troepen bezet in de aanloop naar de Guldensporenslag. Die veldslag vond plaats op het Groeningeveld op 11 juli 1302. De Fransen bouwden een dwangburcht boven op de grafelijke burcht waarvan de resten nog steeds te zien zijn (zie foto op pagina over de Onze-Lieve-Vrouwekerk).
In 1323 revolteerden de Kortrijkzanen tegen hun graaf, Lodewijk II van Nevers, die, als inner van Franse boetes die opgelegd waren via de Vrede van Athis, steeds meer van zijn volk vervreemd raakte. De graaf bezette de wijk Overleie. De inwoners namen dit niet en zetten de graaf gevangen. Daarop volgde een nieuwe Franse bezetting. Uiteindelijk mondde die periode uit in de slag bij Kassel van 1328 waarbij de Vlamingen onder Nicolaas Zannekin werden verslagen.
In 1331 vond in Kortrijk een grote stadsbrand plaats.
Lodewijk II van Male veroverde de stad in mei 1381. Kortrijk was dan weer een bondgenoot van Jacob van Artevelde toen hij het graafschap veroverde. Na de slag bij Westrozebeke op 27 november 1382 kregen de Bretoense huurlingen Kortrijk als premie waarbij de stad werd geplunderd en verwoest.
Filips de Stoute, hertog van Bourgondië, luidde een periode van vrede en heropbouw in die zeventig jaar duurde. Een nieuw kasteel werd opgetrokken, ter hoogte van de Kasteelkaai en Kasteelstraat. Nieuwe stadsmuren met een Broeltoren aan de noordkant integreerden de bestaande toren in de verdedigingswerken. Sociale spanningen en de pest die een vlot handelsverkeer verhinderde, zorgden ervoor dat de lakennijverheid veel aan belang verloor. Na de dood van Maria van Bourgondië in 1482 raakte Kortrijk opnieuw in een oorlog tegen de Fransen betrokken.
[bewerken] 16e tot 18e eeuw
De opkomende linnenindustrie bracht de welvaart van weleer niet terug. De volksopstand in de Nederlanden die in 1539 uitbrak, bracht ook de toorn van Karel V over Kortrijk. In de tweede helft van de 16de eeuw kregen katholieken en gereformeerden het met mekaar aan de stok. De aanspraken van Lodewijk XIV van Frankrijk op Vlaanderen resulteerden in vijf Franse bezettingen tussen 1646 en 1706 en de aanleg van versterkingen alsook de bouw van een citadel. De Vrede van Utrecht wees de stad toe aan de Oostenrijkers.
Kortrijk was in de late 17de eeuw en eerste helft van de 18de eeuw een van de vestingsteden die deel uitmaakten van de Nederlandse vestingsbarrière in de Zuidelijke Nederlanden
[bewerken] Industrialisatie en bevolkingsexplosie in de 19e eeuw
Kortrijk speelde een rol bij de Brabantse omwenteling in 1787 maar de Oostenrijkers konden zich rehabiliteren. Het embargo dat Napoleon Bonaparte afkondigde was zoals elders funest voor de uitvoer. Het Nederlands bewind (1815-1830) en de handelspolitiek van het jonge België brachten daar weinig verandering in.
Frankrijk en het Koninkrijk der Nederlanden (onder leiding van Koning Willem I) ondertekenden op 28 maart 1820 het Verdrag van Kortrijk in het huidige Broelmuseum. Met dit verdrag werd de grens tussen het huidige België en Frankrijk vastgelegd.
De industrialisatie van de textielsector, in de tweede helft van de 19de eeuw, bracht een en ander op gang. Grote textielfabrieken werd op diverse locaties in en rond de stad gebouwd en het Kanaal Bossuit-Kortrijk verbond de stad rechtstreeks met de Schelde. Rond deze tijd ontstonden ook vele arbeidersbuurten met de vele beluiken. De industrialisatie bracht tevens een sterke bevolkingsgroei tot stand door de trek van het platteland naar de stad.
In de tweede helft van de 19de eeuw werd de stad onder impuls van burgemeest Auguste Reynaert grondig gesaneerd terwijl het historisch erfgoed gerestaureerd en verfraaid werd (o.a. het Belfort, het centrale postkantoor, de lakenhallen).
[bewerken] 20ste eeuw
Tijdens de Eerste Wereldoorlog richtten bombardementen in de nazomer van 1917 veel schade aan. In de Tweede Wereldoorlog was er de slag aan de Leie tijdens de achttiendaagse veldtocht maar het was vooral het geallieerd bombardement in 1944 dat verwoestend was. Daarbij werd het oorspronkelijke 19e-eeuwse spoorwegstation (toen overwelfd door een glazen koepel) vernield. Na de oorlog werd de stad heropgebouwd.
[bewerken] Geografie
De stad ligt aan de rivier de Leie. Met deze rivier was de stad economisch gezien eeuwenlang verbonden. De Leie splitst zich ongeveer in het centrum van de stad en komt wat verder weer samen, zodat er een eiland ontstaan is, het zogenaamde Buda-eiland.
[bewerken] Bestuurlijke indeling
[bewerken] Kernen
Naast het stadscentrum van Kortrijk bestaat de fusiegemeente nog uit de deelgemeenten Aalbeke, Bellegem, Bissegem, Heule, Kooigem, Marke en Rollegem.
De kernen van Heule, Bissegem en Marke liggen nabij de Leie en zijn vergroeid met de stadskern van Kortrijk. In het buitengebied in het uiterste noorden van Heule ligt een deel van het gehucht Sint-Katharina, dat op de grens van de buurgemeenten Lendelede en Kuurne met Kortrijk ligt.
Aalbeke ligt iets ten zuiden van het centrum, halverwege tussen Kortrijk-centrum en de Waalse grensstad Moeskroen.
De dorpen Bellegem en Rollegem liggen in een landelijke gebied ten zuiden van Kortrijk, in het gebied tussen de rivieren Schelde en Leie. Het kleine dorpje Kooigem ligt het verst verwijderd van het centrum en de Leie. Het ligt namelijk 10 kilometer ten zuiden daarvan, op slechts een paar kilometer van de Schelde.
| # | Naam | Oppervlakte (km²) |
Bevolking (31/12/2008) |
|---|---|---|---|
| I | Kortrijk | 22,38 | 40.268 |
| II | Heule | 11,69 | 10.467 |
| III | Bissegem | 3,44 | 5.514 |
| IV | Marke | 8,22 | 7.815 |
| V | Aalbeke | 7,17 | 2.992 |
| VI | Rollegem | 8,47 | 2.728 |
| VII | Bellegem | 13,98 | 3.647 |
| VIII | Kooigem | 4,79 | 777 |
- Bron: Stad Kortrijk
[bewerken] Randgemeenten
De verstedelijkte agglomeratie van Kortrijk loopt in het noorden ook verder in de buurgemeenten Kuurne en Harelbeke. Ondanks hun nauwe band met Kortrijk zijn dit zelfstandige gemeenten. De stad vormt bovendien samen met Rijsel een Frans-Belgische Eurometropool. Diverse grensoverschrijdende projecten zijn momenteel lopende en geven mede vorm aan een grensoverschrijdend Eurodistrict.
De stad Kortrijk grenst zo aan de volgende gemeenten en dorpen:
|
Kaart
[bewerken] Klimaat
In Kortrijk heerst voornamelijk een gematigd regenklimaat. Dit klimaat zorgt er het gehele jaar voor dat de regenval vrij gelijkmatigd verdeeld wordt en zowel in de zomer als in de winter nadrukkelijk aanwezig kan zijn. De Atlantische golfstroom zorgt er voor dat de westelijke en zuidwestelijke winden minder invloed hebben op het klimaat.
 Weergemiddelden voor Kortrijk  |
|||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maand | jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec | Jaar |
| gemiddeld maximum (°C) | 5 | 6 | 10 | 13 | 18 | 20 | 22 | 23 | 19 | 15 | 9 | 6 | 13,83 |
| gemiddelde temperatuur (°C) | 3 | 4 | 7 | 9 | 13,5 | 16 | 18 | 18,5 | 15 | 11,5 | 7 | 4,5 | 10,58 |
| gemiddeld minimum (°C) | 1 | 2 | 4 | 5 | 9 | 12 | 14 | 14 | 11 | 8 | 5 | 3 | 8 |
| neerslag (mm) | 49,1 | 38 | 36,1 | 33,7 | 33,3 | 59,2 | 56,4 | 53,4 | 52,8 | 48,8 | 55,6 | 53,4 | 47,48 |
| bron: MSN Weather | |||||||||||||
[bewerken] Demografische evolutie
- Bron:NIS en Stad Kortrijk - Opm:1806 t/m 1970; vanaf 1977=inwonertal per 1 januari
[bewerken] Bezienswaardigheden
|
|
|
|
[bewerken] Erfgoed
[bewerken] Civiele architectuur
- Het gotische stadhuis.
- Het belfort, gelegen aan de Grote Markt.
- De twee bijna identieke Broeltorens langs de oude leie. Deze vestingstorens zijn middeleeuwse bouwwerken. De meest zuidelijke toren is de Speyetoren en werd in de 13de eeuw gebouwd. De andere, de Ingelburgtoren, dateert van de 15de eeuw. Tussen de twee torens is een brug met in het midden het beeld van de heilige Johannes Nepomucenus, patroonheilige van de drenkelingen.
- De Artillerietoren.
- De Berg van Barmhartigheid.
- De Kortrijkse Stadswaag.
- Het Onze-Lieve-Vrouwehospitaal, gesticht rond 1200-1204. Oorspronkelijk werden de zieken verzorgd door zusters en broeders van de cisterciënzerorde, maar later richtten ze zich naar de regel van Sint-Augustinus. Nu maakt het hospitaal deel uit van het AZ Groeninge.
- Het Baggaertshof, met 13 huisjes en een kapelletje, gelegen rondom een medicinale kruidentuin. Dit geheel van middeleeuwse huisjes wordt vaak het tweede Kortrijkse Begijnhof genoemd.
- Op de Groeningekouter (pal in het centrum van de hedendaagse stad) bevinden zich de Groeningepoort en het Groeningemonument, opgericht naar aanleiding van de 600e verjaardag van de Guldensporenslag.
- De Broelkaai, met diverse patriciërswoningen en het Broelmuseum.
- middeleeuwse Crypte. Deze kelder werd ontdekt in 1955 en bevindt zich op de hoek van de Grote Markt. De middeleeuwse kelder is een restant van verschillende stenen huizen die op die plaats gestaan hebben. De kelder werd in 1983 beschermd.
- Den Roeland.
- De patriciërswoning Ghellinck uit 1698 in Lodewijk XIV-stijl.
- Het Schouwburgplein, met de Stadsschouwburg en tal van historische gevels in Vlaamse Rennaissancestijl.
- Het historische gerechtshof en het nieuwe justitiegebouw, beiden gelegen in de Gerechtshofwijk.
- Het Casino uit 1844.
- Diverse art nouveau- en art deco-woningen in de Sint-Janswijk.
[bewerken] Religieuze architectuur
- Het Sint-Elisabethbegijnhof, een gaaf bewaarde middeleeuwse stadswijk. Het begijnhof werd gesticht in 1238 door Johanna van Constantinopel. Het werd meerdere malen verwoest (in 1302, 1382 en in 1684), en in de 17de eeuw herbouwd. De huisjes zijn dan ook opgetrokken in barokke stijl. De oorspronkelijke gotische kapel werd gebouwd in 1464, maar werd in de 18de eeuw ook herbouwd in barokke stijl. In het huis van de Grootjuffrouw bevindt zich het Begijnhofmuseum.
- De Sint-Maartenskerk, een gotische kerk die dateert van rond 1300, maar deels werd herbouwd na een grote brand in 1382. Een tweede brand in 1862 leidde tot de herstelling van de toren.
- De Onze-Lieve-Vrouwekerk, met Kruisoprichting van Antoon Van Dyck. Deze kerk is één van de oudste gebouwen in Kortrijk. Ze werd oorspronkelijk gebouwd binnen de muren van het eerste gravelijke kasteel te Kortrijk, waarvan nog steeds restanten te zien zijn naast de kerk.
- De Gravenkapel, die zich naast de Onze-Lieve-Vrouwekerk bevindt, werd gebouwd naar het voorbeeld van de Sainte Chapelle te Parijs als mausoleum voor graaf van Vlaanderen Lodewijk van Male.
- De Sint-Michielskerk, een jezuïetenkerk die zich bevindt aan het Sint-Michielspleintje nabij de Grote Markt.
- De Sint-Janskerk.
- De Groeningeabdij.
- De Sint-Niklaaskapel.
- De Sint-Elooiskerk in de wijk Overleie.
- De Sint-Rochuskerk in de Doorniksewijk.
- De Sint-Elisabethkerk in de wijk Sint-Elisabeth.
- De Sint-Antoniuskerk of Toontjes kerk van de passionisten met bedevaartplaats voor broeder Isidoor nabij de Veemarkt.
- De Damiaankerk aan Panorama.
Daarnaast zijn er ook nog tal van kapellen en kerken in de verschillende stadswijken en deelgemeenten.
[bewerken] Musea
- Kortrijk 1302: één dag, zeven eeuwen. Dit is een interactief en multimediaal museum voor groot en klein over de Guldensporenslag (11 juli 1302). Je kan er maliënkolders, zwaarden en goedendags betasten, je ziet de hoofdrolspelers van het conflict opnieuw tot leven komen, je kan het verloop van de veldslag volgen op een reuzengrote maquette.Verteller van dienst is Gilles Li Muisit, de oude abt van de abdij van Saint-Martin. Hij voert je terug naar het verleden en is je gids op een boeiende ontdekkingstocht door zeven eeuwen geschiedenis. Als afsluiter kijk je naar een verrassende film waarin de traditievorming rond 1302 én de rol ervan in de ontwikkeling van een nationaal bewustzijn worden verklaard.
- Museum voor Schone Kunsten of het Broelmuseum voor Oudheidkunde en Sierkunst. Dit museum is ondergebracht in een 18de-eeuws herenhuis. Het bevat werken van Kortrijkse kunstenaars (onder anderen Roelant Savery) en een unieke verzameling internationale keramiek.
- Nationaal Vlas-, kant- en linnenmuseum. Dit bekende museum is ondergebracht in een 19de eeuwse vlassershoeve.
- Groeninge-abdij met het Groeningemuseum. Dit museum vertelt de geschiedenis van Kortrijk tot aan de valavond van de eerste Wereldoorlog.
- Begijnhofmuseum
- Vlaams Filmmuseum en -archief / Huis van Beeld & geluid
- Bakkerij- en Molenmuseum te Marke
- Landbouwmuseum te Bissegem
[bewerken] Moderne architectuur
Kortrijk heeft naast zijn historisch patrimonium ook heel wat te bieden op het vlak van 20e- en 21e-eeuwse architectuur en stedenbouw. De Kortrijkse Kunstwerkstede Gebroeders De Coene was in de 20e eeuw een toonaangevend designbedrijf. De Kunstwerkstede scheerde nationaal en internationaal hoge toppen als producent van art deco-meubelen en verwierf onder meer de licenties voor de vervaardiging van de befaamde Knoll-meubelen.
[bewerken] Eerste helft 20e eeuw
- Art nouveau-woningen in de Sint-Janswijk en de Doorniksewijk
- Prinses Marie-Joséplein, een typerend plein uit het Interbellum met homogene art deco-bebouwing
- Het Vlaams Huis, architect Richard Acke
- De Gouden Lanteern (nu De Kreun), architect Richard Acke
- 't Nest, architect Richard Acke, een voorbeeld van Nieuwe Zakelijkheid
[bewerken] Tweede helft 20e eeuw en begin 21e eeuw
|
|
Sinds de jaren negentig kwamen er vele nieuwe projecten op gang op het gebied van architectuur en urbanisme. Naast de ontwikkeling van Hoog Kortrijk, werden ook de Kortrijkse binnenstad en de winkelstraten grondig gerenoveerd en gingen diverse stadsvernieuwingsprojecten van start. Een van de belangrijkste ingrepen zijn de Leiewerken, waarbij de Leie wordt verbreed en verlegd, er 7 nieuwe bruggen worden gebouwd en de Leieoevers tot wandel- en fietsboulevards worden heraangelegd.
- Postgebouw op de Graanmarkt uit 1960, architect Gaston De Leye
- Stationsgebouw, 1956
- Collegetoren langsheen de Diksmuidekaai
- Nieuwe vleugel hospitaal aan de Reepkaai, Luyten en Lens
- Heraanleg Grote Markt en Nieuwe Begraafplaats aan de Ambassadeur Baertlaan, Bernardo Secchi
- Heraanleg verkeersvrije winkelstraten, Jordi Farrando en Philippe Cnockaert
- Leieboorden-project aan het Guido Gezellepad, bOb Van Reeth
- Pradopark, sociale huisvestiging, Henk Desmet en Paul Vermeulen
- Bankfiliaal in de Wijngaardstraat en nieuw winkel- en wooncentrum K in Kortrijk, Robbrecht en Daem Architecten
- Tacktoren op het Buda-eiland, Stéphane Beel en Lieven Achtergael
- Justitiegebouw in de Beheerstraat, Stéphane Beel en Alain Bossuyt
- Twee campussen van de universiteit KULAK aan de Etienne Sabbelaan, Stéphane Beel
- Kunstwerk ‘De Golf’ op het Schouwburgplein, Olivier Strebelle
- Nieuw administratief centrum, noA.Architecten
- SumProject / Leiedal, Dirk Vandekerckhove Landschapsarchitecten: Groeningebrug en heraanleg Koning Albertpark
- Skate Bowl, nabij de nieuwe Groeningebrug de grootste skatebowl in Europa
- Heraanleg Diksmuidekaai en Fabriekskaai in het kader van de Leiewerken, Jordi Farrando
- Nieuwe radiostudio's Radio 2, Cepezed architectenbureau
- Vlaams Kunststofcentrum, Innovatie- en incubatiecentrum, Architectenbureau Turbozen
- AWG Architecten i.s.m. Snoeck & Partners: sportcampus 'Lange Munte'
- Collegeburg, Laurent Ney
- Noordbrug, een tuikabelbrug, Greisch
- politiecommesariaat, Xaveer de Geyter
- Nieuwe Collegetoren, Samyn & Partners
[bewerken] Andere bezienswaardigheden
- Internationale Rozentuin
- De fontein De Golf op het Schouwburgplein. Het is een werk van Olivier Strebelle, het is 7 m hoog op 12 m lang en bestaat uit 11 gebogen buizen waaruit het water spuit.
- Natuurgebied De Kleiputten (op 't Hoge). De kleiputten dateren van 1923, de klei werd gebruikt voor de fabricatie van bakstenen. De stad kocht dit gebied in 1989 zodat het gebied beschermd kon worden. Het bestaat uit een reservaat van 2 ha en een park van 4 ha.
- Vannestes molen
- Preetjes molen
- Hoogmolen
- Verder beschikt de stadsbibliotheek een uitgebreide verzameling van meer dan 10.000 Esperantoboeken en -tijdschriften geschonken door Cesar Vanbiervliet (1905-1992).
[bewerken] Cultuur en recreatie
[bewerken] Theaters en concertzalen
Kortrijk heeft verschillende culturele centra met elk diverse locaties:
- Cultuurcentrum Kortrijk
- Kortrijkse stadsschouwburg
- Arenatheater
- Theater Antigone
- Buda Kunstencentrum met de Budascoop, de Tacktoren en de Budafabriek
- de Concertstudio en het Muziekcentrum Track* op het Conservatoriumplein
- concertzaal De Kreun
[bewerken] Bioscopen
Vroeger lagen er in de binnenstad en daarbuiten tal van bioscopen, zoals de cinema Royal op de Grote Markt, de Gouden Lanteern in de Persijnstraat en de cinema Capitole op het stationsplein. Hierna volgden er nog vele andere. Bekende cinema’s in Kortrijk waren onder meer cinema Ons Huis en danszaal Scala. Door de komst van de televisie en later de grote bioscoopcomplexen, moesten ook in Kortrijk vele kleine cinema's noodgedwongen de deuren sluiten.
In het Kortrijkse staat bovendien de wieg van de grote moderne bioscoopcomplexen van de bioscoopgroep Kinepolis. De eerste buurtbioscoop van deze groep opende in de jaren 60 in het naburige Harelbeke, maar het eerste complex met meerdere zalen (vijf) opende onder de naam Pentascoop op het Kortrijkse Buda-eiland. Hierrond ontstond een gezellige uitgangsbuurt (het zogenaamde 'Mirakelstraatje'). Na een grondige vernieuwing van het complex heropende deze bioscoop de deuren in 2006 als onderdeel van het Buda-kunsteneiland onder de naam Budascoop.
Nu bevindt zich in de binnenstad nog de Budascoop, terwijl er op Hoog-Kortrijk een groot bioscoopcomplex van Kinepolis gevestigd is. De Budascoop is een bioscoop die vooral bekend staat om zijn meer alternatieve programmatie, met aandacht voor niet-commerciële (lowbudget)films en cultfilms. In de vestiging van bioscoopketen Kinepolis aan de President Kennedylaan komen alle nieuwe, en soms ook klassieke, kaskrakers aan bod.
[bewerken] Festivals en evenementen
Er worden verschillende festivals georganiseerd:
- Happy New Ears
- Budafest
- Humorologie, cabaretfestival
- Next, het kunstenfestival voor het Eurodistrict
- Fresh
- Golden River City Jazz Festival
- Kortrijk Congé
- Festival van Vlaanderen
- Paasfoor: Witte Donderdag tot en met de tweede zondag na Pasen
- Sinksenfeesten: Pinksteren en maandag na Pinksteren
- Guldensporenfeesten: omstreeks 11 juli
- Zomercarnaval: weekend eind augustus
- Vlastreffen: groot motortreffen voor het goede doel (laatste zondag van augustus)
[bewerken] Uitgaan
In Kortrijk bevinden zich diverse buurten met een grote verscheidenheid aan uitgaansmogelijkheden. Kortrijk telt het grootste aantal jeugdhuizen van alle Vlaamse steden.
De binnenstad
- Een belangrijk uitgaanscentrum in Kortrijk is het zogenaamde "straatje". Deze eenrichtingsstraat, de Burgemeester Reynaertstraat, ligt vlakbij het station en is een dertigtal meter lang.
- Op het Buda-eiland is de Kapucijnenstraat ('t Mirakelstraatje) gekend als een uitgangsbuurt. Naast diverse cafés en bistro's bevindt zich hier ook de Budascoop. Sinds de heropening van de Budascoop (de voormalige Pentascoop) en de heraanleg tot verkeersvrije straat kende deze buurt een heropleving.
- De Vlasmarkt is een verkeersvrij pleintje waar zich diverse jongerencafés bevinden. Dit pleintje is eerder gekend als de alternatieve scène.
- Op de Veemarkt bevinden zich eveneens heel wat volkscafés en bistro's.
Hoog Kortrijk
- Op Hoog-Kortrijk bevindt zich eveneens een uitgangsbuurt met tal van cafés die eerder gericht zijn naar de universiteits- en hogeschoolstudenten. Bovendien bevindt zich hier ook een Kinepolis-vestiging. Ook in Kortrijk Xpo vinden grote fuiven plaats.
De Pottelberg
- In het bouwcentrum op de Pottelberg, op de site en in de aangepaste en uitgebreide gebouwen van de voormalige pannenfabriek, is er een uitgangscentrum met vooral de Kleizaal, een zaal met een capaciteit van 3000 personen waar regelmatig fuiven worden georganiseerd.
[bewerken] Winkelen
Foto eind september 2008
- Kortrijk was de eerste stad in België die een autovrije winkelstraat aanlegde (in 1962): de Korte Steenstraat. Later werden ook nabijgelegen straten, zoals de Lange Steenstraat en de Wijngaardstraat, autovrij gemaakt.
- Overdekte winkelcentra:
- Ring Shopping Kortrijk Noord, Bouwcentrum Pottelberg en het toekomstige K in Kortrijk
- Om het winkelaanbod in de binnenstad verder te versterken, besloot het Stadsontwikkelingsbedrijf (SOK) tot de bouw van een groot winkelcomplex in de centrum van de stad tussen de voornaamste winkelassen. Nadat begin augustus 2007 de sloopwerken van oude, vaak leegstaande panden tussen de Veemarkt, Wijngaardstraat en de Lange Steenstraat begonnen, startte in het najaar van 2007 de bouw van een groots shoppingcenter dat de naam "K in Kortrijk" zal dragen. Vele grote ketens (waaronder Saturn, H&M, Zara, Bart Smit en Massimo Dutti) tekenden al voor een plaats in het toekomstige winkelcomplex. Dit project, dat de grootste privé-investering ooit is in de Kortrijkse binnenstad, wordt beheerd door investeringmaatschappij Foruminvest. De opening wordt verwacht in het voorjaar van 2010. In het voorjaar van 2009 werd gestart met de indrukwekkende overkoepeling van het winkelcomplex met een stalen koepel van 110 bij 30m. De bouw van het grote project brengt enige mobiliteitsproblemen met zich mee, waardoor het centrum van de stad moeilijker bereikbaar is met de auto. Daarom werden er verschillende routes uitgewerkt om vanaf de rand van de stad één van de verschillende ondergrondse parkeergarages te bereiken.
[bewerken] Parken en bossen
Parken
- Begijnhofpark
- Groeningepark op de historische Groeningekouter, hier bevinden zich de Groeningepoort en het Groeningemonument
- Koning Albertpark met het Leiemonument voor de gesneuvelden tijdens de Leieslag
- Gebroeders van Raemdonckpark of 'stadsgroen Drie hofsteden'
- Koningin Astridpark in de wijk Overleie
- Stadsgroen 't Plein
- Park de Blauwe Poort
- Magdalenapark
- Internationale Rozentuin
- Stadsgroen Messeyne
- Kasteelpark Blommeghem
- Kasteelpark 't Hooghe
- Nolfpark
- Stadsgroen Venning met de vlindertuin
Bossen en natuurgebieden
- Kennedybos
- Stadsgroen Marionetten, voorheen Groen Lint Zuid genoemd
- Neerbeekvallei en Leievallei 't Schrijverke
- Bellegembos
- Argendaalbos
- Heulebeekvallei en Heulebos
- de Kleiputten
- Kooigembos
[bewerken] Sport
- Algemeen
- Topsporthal Lange Munte
- Atletiek
- Kortrijkse Guldensporenmeeting
- KKS Atletiek
- Triatlon
- Kortrijkse Triatlon- en duatlonclub
- Basketbal
- Basketbalteam Kortrijk
- Kortrijk Sport CB (Heren 1 spelen in 3de klasse)
- Handbal
- Apolloon Kortrijk
- Rugby
- RugbyClub Curtrycke
- Voetbal: Kortrijk heeft drie voetbalclubs bij de KBVB.
- De oudste en succesvolste club is KV Kortrijk (fusie tussen het vroegere Kortrijk Sport (rood/wit) en Stade Kortrijk (wit/paars)), dat verscheidene jaren in de hoogste nationale afdeling speelde. Sinds 2008 speelt de club, na verblijf in Tweede en Derde klasse, voor het eerst in 9 jaar opnieuw in Eerste klasse. KV Kortrijk speelt zijn thuiswedstrijden in het Guldensporenstadion (9399 plaatsen).
- SV Kortrijk treedt aan in Tweede Provinciale.
- Wikings Kortrijk heeft enkel jeugdploegen.
- Zwemmen
- KZKortrijk
[bewerken] Politiek
[bewerken] Gemeenteraad
De gemeenteraad van Kortrijk telt 41 zetels. Er zijn 4 fracties, met name de CD&V (fractieleider Filip Santy), Open VLD (fractieleider Koen Byttebier), de progressieve fractie SPa-Groen (fractieleider Philippe De Coene) en het Vlaams Belang (fractieleider Maarten Seynaeve). Er zetelt één onafhankelijk raadslid. De meerderheid van CD&V met Open VLD telt samen 27 zetels op 41. De zittingen van de Kortrijkse Gemeenteraad gaan door op de tweede maandag van de maand om 18.30 in het historisch stadhuis op de Grote Markt.
[bewerken] College van burgemeester en schepenen
Het college van burgemeester en schepenen van Kortrijk bestaat uit de burgemeester en 8 schepenen.
- Eerste schepen: Wout Maddens
- Tweede schepen: Stefaan Bral
- Derde schepen: Guy Leleu
- Vierde schepen: Alain Cnudde
- Vijfde schepen: Hilde Demedts
- Zesde schepen: Jean de Bethune
- Zevende schepen: Marie-Claire Vandenbulcke
- Achtste schepen: Christine Depuydt
[bewerken] Burgemeesters
De huidige burgemeester is Lieven Lybeer. Hij werd op 31 december 2008 waarnemend burgemeester en volgde zijn partijgenoot Stefaan De Clerck op, die Minister van Justitie werd onder het kabinet van Herman Van Rompuy I.
| Zie ook: lijst van burgemeesters van Kortrijk |
[bewerken] Economie
Tot in de helft van de 20e eeuw was de Kortrijkse economie nauw verbonden met de vlasnijverheid (zoals tentoongesteld in het Nationaal Vlasmuseum). Nog steeds speelt de regio Kortrijk een belangrijke rol in de textielindustrie.
[bewerken] Nieuwe stadsprojecten
Sinds eind jaren 1990 zijn diverse stadsvernieuwingsprojecten op gang gekomen die de stad een nieuw aanzicht en een nieuwe dynamiek pogen te geven. De stuwende kracht achter veel van deze projecten is het Stadsontwikkelingsbedrijf Kortrijk, kortweg SOK. Enkele lopende of op til staande stadsprojecten:
- Buda-eiland
- K in Kortrijk
- Collegetoren
- Kortrijk Weide, een nieuw stadsdeel met het nieuwe gerechtsgebouw, het nog te bouwen nieuw politiegebouw
- nieuw AZ Groeninge, het tweede grootste niet-universitair ziekenhuis in België
- Leiewerken, met de bouw van zeven nieuwe bruggen, de verbreding van de Leie en de heraanleg van de Leieboorden
- Stationsomgeving, met bouw nieuwe concertzaal voor De Kreun, bouw van een nieuwe hoofdbibliotheek en vernieuwing van het station
- Vetex
- Masterplan Spoorweglaan
[bewerken] Verkeer en vervoer
Kortrijk ligt zowel langs het water als via de weg en via het spoor op belangrijke verkeersassen. Opvallend is de bundeling in oost-westrichting van de belangrijkste assen terwijl de stad zelf zich vooral in noord-zuidrichting heeft ontwikkeld.
[bewerken] Binnenvaart
De rivier Leie vormt een belangrijke as voor de binnenscheepvaart. Het Kanaal Bossuit-Kortrijk zorgt ter hoogte van de stad voor een verbinding met de Schelde.
Sedert het einde van de jaren zeventig van de 20e eeuw is er sprake van de uitdieping en de verbreding van de nieuwe Leie. Dit grootse stedenbouwkundige project moet de rivier bevaarbaar maken voor schepen tot 4400 ton en maar ook de oevers verfraaien en een aantrekkelijke wijk aan het water creëren. De werken zijn begonnen in 1997 en hebben al veel vertragingen opgelopen, onder andere door saneringen. Tegen eind 2010 zou alles klaar moeten zijn. Het project is één van de meest drastische veranderingen van de Kortrijkse binnenstad in het voorbije decennium. De stad krijgt er langsheen dit traject zeven nieuwe bruggen bij die minstens zeven meter boven het wateroppervlak moeten komen zodat grote containerschepen er onderdoor kunnen varen. Drie van deze bruggen zijn intussen al gebouwd (Dambrug, Groeningebrug & Ronde van Vlaanderenbrug), één ervan wordt eind 2008 opgeleverd (Collegebrug) en de Gerechtshofbrug zou eind 2009 moeten opengaan. De Budabrug en Reepbrug zijn momenteel in aanbestedingsfase. De kaaien langsheen de verbrede rivier worden opnieuw aangelegd, met bomen en een breed voetgangers- en fietspad. Daarnaast komen er drie nieuwe parken, waaronder 'Budabeach'.
Ook de oevers van de niet bevaarbare oude Leie worden aangepakt. Aan de Broeltorens worden de oevers verlaagd, zodat contact met het water terug mogelijk is, naar model van de Graslei in Gent.
[bewerken] Wegverkeer
Via de weg wordt de stad ontsloten door de snelwegen A14/E17, A17/E403 en A19. De grote ring rond Kortrijk (de R8) vormt de centrale draaischijf die de stad verbindt met de E17, E403 en A19 en tegelijk de binnenstad ontlast van doorgaand verkeer. De ring is in het zuiden niet volledig gesloten, hoewel de bedding reeds voorzien is, en sluit er een stuk aan op de E17, wat ervoor zorgt dat dit gedeelte van de snelweg iets drukker is, omdat het zowel voor doorgaand als lokaal verkeer gebruikt wordt. Opmerkelijk is een grote ei-vormige verkeerswisselaar, het Ei van Kortrijk, die de E17, de R8 en enkele andere gewestwegen verbindt. De kleine ring rond de binnenstad is de R36. Rond de stad ligt een radiaal systeem van invalswegen.
[bewerken] Openbaar vervoer
[bewerken] Trein
Het Station Kortrijk is vlakbij het oude centrum van de stad gelegen. Er zijn vlotte treinverbindingen met alle belangrijke Belgische steden en de Franse stad Rijsel. Het station is na dat van Brugge het belangrijkste NMBS-treinstation in de provincie West-Vlaanderen en staat met ongeveer 10.100 reizigers op een weekdag op de 14e plaats in België. In 2007 en 2008 werd een tweede stationshal gebouwd aan de achterzijde van het station en werd de westelijke voetgangerstunnel gerenoveerd. Dit gebeurde in het kader van het grensoverschrijdende hst-project 'Connect', deels gesubsidieerd door de EU. De onmiddellijke omgeving van het station werd hierbij eveneens opgeknapt.
Meer westwaarts bevindt zich het rangeerstation Kortrijk-Vorming, dat vroeger de "Congostatie" werd genoemd. De stations Kortrijk-West en Kortrijk-Weide werden in de tweede helft van de 20ste eeuw gesloten. Ook heeft de Kortrijkse deelgemeente Bissegem een station. Station Bissegem bevindt zich langsheen de spoorlijn 69.
| Zie ook: Lijst van stations in Kortrijk |
[bewerken] Busnet
Naast het hoofdtreinstation bevindt zich het hoofdbusstation Tolstraat van waaruit alle bussen in de stad en streek vertrekken. Naast een stadsbusnet, bestaande uit negen stadslijnen en zeven voorstadslijnen, komen en vertrekken er ook verschillende streekbuslijnen naar/uit Kortrijk, alle geëxploiteerd door de Vlaamse Vervoermaatschappij De Lijn. Sinds 1 december 2008 verzorgt de Waalse vervoersmaatschappij TEC een directe busverbinding tussen Kortrijk en Herseaux (Moeskroen).
[bewerken] Luchthaven
Nabij Kortrijk, deels in Wevelgem en deels in deelgemeente Bissegem, bevindt zich de Internationale luchthaven Kortrijk-Wevelgem, een vliegveld waar vooral zaken- en sportverkeer de kroon spannen. De luchthaven beschikt over een 2 km lange verharde startbaan. Aan de startbaan grenst een bedrijvenzone die gereserveerd is voor specifieke luchthavenactiviteiten. De ondernemingen die zich in deze zone vestigen hebben rechtstreeks toegang tot de startbaan. De luchthaven wordt voornamelijk gebruikt als zakenluchthaven. De luchtvaarmaatschappij Abelag heeft er een zetel. Verder zijn er ook vliegclubs en een vliegschool actief en is er ook het Flanders Aviation Society-luchtvaartmuseum.
[bewerken] Onderwijs
Kortrijk heeft heel wat kleuter-, lagere en middelbare scholen. Leerlingen die in de wijde omtrek rond de stad wonen volgen hier secundair onderwijs. De drie verschillende netten zijn in de stad vertegenwoordigd: katholiek onderwijs, gemeenschapsonderwijs en provinciaal onderwijs.
Daarnaast is Kortrijk ook de belangrijkste West-Vlaamse studentenstad op het vlak van hoger onderwijs. Zo is de stad de zetel van een verschillende hogescholen en van de KULAK.
- Hogeschool West-Vlaanderen (HOWEST): 2 departementen:
- PIH nabij het Magdalenazwembad
- HIEPSO aan de Oudenaardsesteenweg
- Katholieke Hogeschool Zuid-West-Vlaanderen (Katho): vier departementen (allen op Hoog-Kortrijk)
- HANTAL
- IPSOC
- HIVV
- VHTI
- De campus, een afdeling van de Katholieke Universiteit Leuven, is gelegen op Hoog-Kortrijk.
[bewerken] Varia
[bewerken] Dialect
[bewerken] Gastronomie en streekspecialiteiten
- Kortrijkse graanjenever St-Pol
- Streekbier Bockor
- Kortrijkse beschuiten
- Kortrijkse peperbollen
- Chocolade, o.a. Kortrijkse begijntjes
- De befaamde Kalletaart
- Kortrijkse bil (gepekelde kalfsbil)
- Kortrijkse Mantenworst
[bewerken] Kermissen
- Paasfoor
- Elk jaar rond Pasen staat in de binnenstad van Kortrijk gedurende ongeveer een maand de Paasfoor, één van de grootste kermissen in België. De foor palmt heel de Grote Markt, het Schouwburgplein, de Dolfijnkaai, de Handelskaai, het Conservatoriumplein, het Stationsplein en het Casinopleinplein in, en telt een 90-tal attracties. De Paasfoor loopt van Witte Donderdag tot en met de tweede zondag na Pasen, daarna trekt ze naar Brugge voor de Meifoor.
- Winterfoor - indoorpretpark
- Reeds tien jaar op rij worden tijdens de oudejaarsperiode enkele hallen van Kortrijk Xpo omgebouwd tot een groots overdekt indoorpretpark van 20.000 m². Voor een vaste toegansprijs kan men hier een volledige dag gebruik maken van alle attracties.
[bewerken] Media
- Kranten:
- Het Kortrijks Handelsblad
- Daarnaast zijn er nog Vlaamse dagbladen, zoals Het Nieuwsblad, De Standaard of Het Laatste Nieuws, met een regionaal katern voor Kortrijk.
- Lokale televisie:
- WTV met daarop de stadstelevisie Trefpunt Kortrijk
- Lokale radio's:
- EXQI FM Kortrijk/Harelbeke, Radio Intercity, Radio Contact Kortrijk, Mega fm, Topradio Gemini
- Radio 2 West-Vlaanderen zendt uit vanuit de nieuwe studio's in de Doorniksesteenweg op Hoog-Kortrijk vlak naast Kortrijk Xpo. Voorheen bevonden de studio's van Radio 2 zich aan het Conservatoriumplein in de binnenstad.
[bewerken] Kortrijk op het scherm of in de literatuur
- Films, televisieprogrammas of series waarin Kortrijk een hoofdrol speelt of als decor voorkomt:
- De Rodenburgs: Vlaamse televisieserie rond de schatrijke industriële familie Rodenburg. De naam verwijst naar de gelijknamige wijk Rodenburg in Kortrijk.
- Het Goddelijke Monster: Vlaamse drama/fictiereeks op Eén over de ondergang van een machtig geslacht van ondernemers en politici aan het einde van de 20ste eeuw, gebaseerd op een boek van Tom Lanoye die met Het goddelijke monster, Zwarte tranen en Boze tongen een trilogie schreef over België als het uiteenvallende hart van Europa.
- Mijn Restaurant: in het tweede seizoen van het vtm-programma Mijn Restaurant vertegenwoordigde het restaurant 'Dell Anno' in de Oude Dekenij de stad Kortrijk en bij uitbreiding heel de provincie West-Vlaanderen. Het restaurant in Kortrijk was de winnaar van dit seizoen.
- Fata Morgana: in de finale aflevering van de populaire Eén-programma haalden de inwoners van de stad vijf sterren -het maximum- binnen.
- Boeken
- De Leeuw van Vlaanderen: boek uit 1838 over de Guldensporenslag door Hendrik Conscience.
- Het Verdriet van België: boek uit 1983 van Hugo Claus dat zich in de wijk Walle afspeelt.
[bewerken] Ziekenhuizen
- AZ Groeninge, waaronder:
- Onze-Lieve-Vrouwehospitaal
- Kliniek Maria's Voorzienigheid
- Sint-Maartenskliniek
- Sint-Niklaaskliniek
- PZ Heilige Familie
- De Korbeel - Kinderkliniek voor observatie en psychotherapie
[bewerken] Trivia
- Kortrijk is wellicht het bekendst door de Guldensporenslag die in 1302 op de Groeningenkouter werd uitgevochten. In Hendrik Conscience's roman De Leeuw van Vlaanderen is de stad vanwege dezelfde historische gebeurtenis een belangrijke locatie.
- Kortrijk wordt ook vermeld in Willy Lustenhouwer's lied Zet Je Vanachter (1956).
- Willem Vermandere vermeldt Kortrijk in zijn lied Blanche en zijn Peird (1972). Boer Blanche en zijn paard doen hun dagelijkse tocht "tussen Kortrijk en Lauwe".
- Sinds begin de jaren 2000 probeert Kortrijk, gesteund door Unizo, met alle middelen de bouw te verhinderen van een groot Waals shoppingcentrum op de snelweg naar Moeskroen in Steenput (Estaimpuis) op een vijftiental kilometer van Kortrijk maar toch vrij dicht bij Hoog-Kortrijk waar de universteit, hogescholen, Kortrijk Xpo, Kinepolis en het toekomstig hospitaalcentrum gelegen zijn. Het gaat om een complex van 37 hectare (11 ha bebouwd) met een Cora, winkelcentra, restaurants, een bowling, tuincentrum, filmzaal en parkings. In 2007 werd het beroep tegen de vergunning verworpen.
[bewerken] Bekende Kortrijkzanen
[bewerken] Geboren in Kortrijk
|
[bewerken] Wonen in Kortrijk
- Stefaan De Clerck, Minister van Justitie en voormalig burgemeester van de stad
- Piet Goddaer (1970), singer-songwriter ("Ozark Henry")
- de leden van de elektro-rock band Goose
- Vincent Van Quickenborne (1973-), politicus: Federaal Minister Economie
[bewerken] Woonden in Kortrijk
- Pierre de la Rue (ca. 1460-1518), renaissancecomponist
- Louis Robbe (1806-1887), schilder
- Stijn Streuvels, auteur
- Guido Gezelle, auteur
- Hendrik Conscience, auteur
- Broeder Isidoor (1881-1916), Passionisten broeder, zaligverklaard door paus Johannes Paulus II in 1984
- Edward De Gryse (1848-1909), priester en deken
[bewerken] Zustersteden
Kortrijk is gejumeleerd met vier Europese steden. Uniek daarbij is dat de vier steden en Kortrijk ook onderling met elkaar verzusterd zijn.
Frascati (Italië), sinds 1967
Bad Godesberg (Bonn, Duitsland), sinds 1964
Windsor and Maidenhead (Verenigd Koninkrijk), sinds 1981
Saint-Cloud (Frankrijk), sinds 1993
Lahore (Pakistan)
Greenville (South Carolina, Verenigde Staten)
[bewerken] Fotogalerij
 De Broeltorens |
 Het begijnhof |
 De Patria |
 De Sint-Maartenstoren |
 Huis op het Plein |
 Het gotische stadhuis |
 Het begijnhof |
 De Groeningepoort |
 Fontein 'De Golf' (Olivier Strebelle) |
 Het Groeninge Monument |
 De Sint-Elooiskerk in de wijk Overleie |
 oude binnenstad |
 |
Voor meer mediabestanden zie de categorie Kortrijk van Wikimedia Commons. |
[bewerken] Externe links
Bronnen, noten en/of referenties:
- Gids voor Vlaanderen. Toeristische en culturele gids van de Vlaamse gemeenten, VTB/VAB-Uitgeverij Lannoo, Antwerpen-Tielt, 1995 (vierde uitgave)
- In de Sporen van 1302 Kortrijk - Rijsel - Dowaai van Leo Camerlynck en Edward De Maesschalck, Uitgeverij Davidsfonds, Leuven
| Gemeenten in de provincie West-Vlaanderen |  |
|---|---|
|
Alveringem · Anzegem · Ardooie · Avelgem · Beernem · Blankenberge · Bredene · Brugge · Damme · De Haan · De Panne · Deerlijk · Dentergem · Diksmuide · Gistel · Harelbeke · Heuvelland · Hooglede · Houthulst · Ichtegem · Ieper · Ingelmunster · Izegem · Jabbeke · Knokke-Heist · Koekelare · Koksijde · Kortemark · Kortrijk · Kuurne · Langemark-Poelkapelle · Ledegem · Lendelede · Lichtervelde · Lo-Reninge · Menen · Mesen · Meulebeke · Middelkerke · Moorslede · Nieuwpoort · Oostende · Oostkamp · Oostrozebeke · Oudenburg · Pittem · Poperinge · Roeselare · Ruiselede · Spiere-Helkijn · Staden · Tielt · Torhout · Veurne · Vleteren · Waregem · Wervik · Wevelgem · Wielsbeke · Wingene · Zedelgem · Zonnebeke · Zuienkerke · Zwevegem |
