Kortrijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie Kortrijk (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Kortrijk.
Kortrijk
Stad in België Vlag van België
Vlag van Kortrijk Wapen van Kortrijk
(Details) (Details)
Kortrijk
Kortrijk
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of West Flanders.svg West-Vlaanderen
Arrondissement Kortrijk
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
80,02 km² (2011)
57,1%
18,1%
24,8%
Coördinaten 50° 50' NB, 3° 16' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
75.128 (01/01/2014)
48,84%
51,16%
938,86 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–17 jaar
18–64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
19,16%
60,44%
20,40%
Buitenlanders 5,73% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Vincent Van Quickenborne (Open Vld)
Bestuur Open Vld, N-VA, sp.a
Zetels
CD&V
Open Vld
N-VA
sp.a
Groen
Vlaams Belang
41
15
9
7
6
2
2
Economie
Gemiddeld inkomen 16.752 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 7,37% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
8500
8501
8501
8510
8510
8510
8510
8511
Deelgemeente
Kortrijk
Bissegem
Heule
Bellegem
Kooigem
Marke
Rollegem
Aalbeke
Zonenummer 056
NIS-code 34022
Politiezone Vlas
Website www.kortrijk.be
Detailkaart
KortrijkLocation.png
ligging binnen het arrondissement Kortrijk
in de provincie West-Vlaanderen
Portaal  Portaalicoon   België
Kortrijk

Kortrijk (Frans: Courtrai) is een centrumstad in het zuiden van de Belgische provincie West-Vlaanderen en is de hoofdplaats van het gelijknamige bestuurlijke en gerechtelijke arrondissement. De stad ligt aan de rivier de Leie en telt zo'n 75.000 inwoners. Kortrijk ligt 25 km ten noordoosten van de Franse stad Rijsel, waarmee het een transnationaal Eurodistrict vormt: de Franse-Belgische eurometropool Rijsel-Kortrijk-Doornik met ongeveer 1.900.000 inwoners.[1] Een inwoner van Kortrijk wordt een Kortrijkzaan/Kortrijkzane of soms ook Kortrijkenaar genoemd.[2]

Broeltorens langs de Leie

Kortrijk ontstond uit een Romeinse woonkern op de kruising van de Leie en twee romeinse heirbanen. In de middeleeuwen groeide Kortrijk onder impuls van een bloeiende vlas- en lakennijverheid uit tot een van de welvarendste steden van Vlaanderen. De stad staat bekend als de "Groeningestad" of "Guldensporenstad" door de Guldensporenslag, die op 11 juli 1302 plaatsvond op de Groeningekouter te Kortrijk. In de stad werd ook het Verdrag van Kortrijk (1820) ondertekend waarmee de grens werd vastgelegd tussen Frankrijk en het huidige België.

De stad was in de 19e en 20e eeuw een belangrijk centrum van de vlasnijverheid en is vandaag nog steeds een belangrijk centrum in de textielindustrie. Daarnaast is het op heden een belangrijke inkoopstad en vervult het een centrumfunctie op het vlak van tewerkstelling, dienstverlening en onderwijs. De stad heeft naast diverse hogescholen ook een universiteit en huisvest diverse ziekenhuizen. Waar Kortrijk in 1962 de eerste stad in België was die een autovrije winkelstraat aanlegde (de Korte Steenstraat), is op heden een groot deel van de historische binnenstad volledig omgevormd tot verkeersvrij voetgangersgebied en werd in 2010 ook een nieuw binnenstedelijk winkelcentrum geopend tussen de Lange Steenstraat en de Veemarkt.

Naamgeving[bewerken]

De naam Kortrijk gaat terug op de Latijnse naam van de stad Cortoriacum.[3] Deze benaming betekent "nederzetting gelegen aan de bocht van de rivier", wat verwijst naar de Gallo-Romeinse nederzetting of vicus nabij een bocht van de rivier de Leie. Deze nederzetting bevond zich hier al in de eerste eeuw na Christus en was ontstaan op het cruciale kruispunt van enerzijds twee Romeinse heirbanen (Tongeren-Kassel en Doornik-Oudenburg) en anderzijds langs de oevers van de bevaarbare Leie.

De eerste vermelding waarin de benaming Cortoriacum werd teruggevonden dateert uit de laat-Romeinse tijd. In een 4de-5de-eeuws officieel document, de Notitia Dignitatum, wordt een ruiterij-eenheid opgesomd: de zogenaamde Cortoriacenses. Zij maakte deel uit van de toenmalige defensieve organisatie van noordwest-Gallië. Cortoriacenses betekent hierbij de te Cortoriacum gelegerde troepen. Aldus slaat deze naam op de plaats of de vicus waar het legerkamp was ondergebracht.[4] Uit de term Cortoriacum evolueerde later Cortryck wat pas vanaf de 19de eeuw met nieuwe Nederlandse spellingsregels Kortrijk werd. Opvallend is dat de stad echter zowat haar hele bestaansgeschiedenis in alle talen met een C en niet met een K werd geschreven (in het Frans heet de stad ook nu nog Courtrai).

Geschiedenis[bewerken]

Romeinse tijd[bewerken]

Kortrijk is een van de oudste steden van België. Reeds in de eerste eeuw na Christus ontstond Kortrijk als de Gallo-Romeinse vicus Cortoriacum. Deze nederzetting lag aan het kruispunt van de heirbaan Boulogne-Tongeren en de heirbaan Doornik-Oudenburg en langs de oevers van de Leie. In 1950 kwamen bij opgravingen Romeinse vondsten aan het licht waaruit deskundigen opmaakten dat de Romeinen Kortrijk hebben gebruikt als uitvalsbasis voor de verovering van Brittannië in 43 na Christus.

Middeleeuwen[bewerken]

De Kortrijkse pagus of gouw strekte zich in het begin van de 8e eeuw uit tussen de Leie en de Schelde. Rond 880 zouden Noormannen in Kortrijk overwinterd hebben. Als gevolg hiervan versterkte Boudewijn II de Kale, graaf van Vlaanderen deze plaats in de 9de eeuw tegen deze Vikingen. Omstreeks 1000 werd het graafschap Vlaanderen door Boudewijn IV verdeeld in kasselrijen, dit zijn militaire, bestuurlijke, gerechtelijke en later ook fiscale districten met een burcht als centrum. Aanvankelijk was Kortrijk nog afhankelijk van Doornik, maar vanaf 1071 werd het een onafhankelijke kasselrij.

In deze periode wonnen de steden aan belang en kregen ze allerlei voorrechten . Zo krijgt de stad in april 1190 privileges toegekend door Filips van de Elzas via een bewaarde keure: Kortrijk werd uit de kasselrij geheven, kreeg een eigen bestuur en lijfeigenen konden zich als vrije burgers (poorters) in de stad vestigen.

Het wapenschild van de stad Kortrijk gaat terug op het familiewapen van de 12de-eeuwse Kortrijkse burggraven en bestaat uit een rode keper op een witte achtergrond.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Wapenschild van Kortrijk

In de 13de eeuw kreeg Ferrand van Portugal tegenwind van de steden in Vlaanderen toen de Franse koning Filips August hem tot graaf van Vlaanderen wilde benoemen. Ferrand verschanste zich in Kortrijk waarop de stad werd geplunderd door troepen uit Gavere en Oudenaarde. Beide partijen verzoenden zich maar Filips August was niet akkoord met de getroffen regeling. Zijn zoon Lodewijk (die later koning werd als Lodewijk VIII van Frankrijk) viel daarop vanuit Rijsel Kortrijk binnen en liet de stad verwoesten. De graven van Vlaanderen lieten ze later weer opbouwen vanwege haar opbrengsten voor de schatkist.

Kortrijk won in de 13de eeuw aan belang door de lakenindustrie. De kwaliteit die hier werd gefabriceerd was dan wel lager (kleine draperie) dan die van de grotere Vlaamse steden. In de 15de eeuw kreeg het linnen dat uit het ter plaatse verbouwde vlas werd gemaakt, meer belang dan het laken.

Het Bourgondisch kasteel van Kortrijk, ter hoogte van de huidige Vismarkt

De conflicten tussen de Franse koning en Vlaanderen deden de economie in Kortrijk stagneren. Kortrijk werd door Franse troepen bezet in de aanloop naar de Guldensporenslag. Die veldslag vond plaats op het Groeningeveld op 11 juli 1302. De Fransen bouwden een dwangburcht boven op de grafelijke burcht waarvan de resten nog steeds te zien zijn (zie foto op pagina over de Onze-Lieve-Vrouwekerk).

In 1323 revolteerden de Kortrijkzanen tegen hun graaf, Lodewijk II van Nevers, die, als inner van Franse boetes die opgelegd waren via de Vrede van Athis, steeds meer van zijn volk vervreemd raakte. De graaf bezette de wijk Overleie. De inwoners namen dit niet en zetten de graaf gevangen. Daarop volgde een nieuwe Franse bezetting. Uiteindelijk mondde die periode uit in de slag bij Kassel van 1328 waarbij de Vlamingen onder Nicolaas Zannekin werden verslagen.

In 1331 vond in Kortrijk een grote stadsbrand plaats.

Lodewijk II van Male veroverde de stad in mei 1381. Kortrijk was dan weer een bondgenoot van Jacob van Artevelde toen hij het graafschap veroverde. Na de slag bij Westrozebeke op 27 november 1382 kregen de Bretoense huurlingen Kortrijk als premie waarbij de stad werd geplunderd en verwoest.

Filips de Stoute, hertog van Bourgondië, luidde een periode van vrede en heropbouw in die zeventig jaar duurde. Een nieuw kasteel werd opgetrokken, ter hoogte van de Kasteelkaai en Kasteelstraat. Nieuwe stadsmuren met een Broeltoren aan de noordkant integreerden de bestaande toren in de verdedigingswerken. Sociale spanningen en de pest die een vlot handelsverkeer verhinderde, zorgden ervoor dat de lakennijverheid veel aan belang verloor. Na de dood van Maria van Bourgondië in 1482 raakte Kortrijk opnieuw in een oorlog tegen de Fransen betrokken.

16e tot 18e eeuw: bezettingen en versterkingen[bewerken]

Stadsgezicht door Antonius Sanderus (1649)

De opkomende linnenindustrie bracht de welvaart van weleer niet terug. De volksopstand in de Nederlanden die in 1539 uitbrak, bracht ook de toorn van Karel V over Kortrijk. In de tweede helft van de 16de eeuw was er strijd tussen malcontenten en calvinisten, zoals in 1580 tijdens de Inname van Kortrijk.

De aanspraken van Lodewijk XIV van Frankrijk op Vlaanderen resulteerden in vijf Franse bezettingen tussen 1646 en 1706 en de aanleg van versterkingen alsook de bouw van de citadel van Kortrijk. De Vrede van Utrecht wees de stad toe aan de Oostenrijkers.

Kortrijk was in de late 17de eeuw en eerste helft van de 18de eeuw een van de vestingsteden die deel uitmaakten van de Nederlandse vestingbarrière in de Zuidelijke Nederlanden.

Industrialisatie en bevolkingsexplosie in de 19e eeuw[bewerken]

Kortrijk speelde een rol bij de Brabantse omwenteling in 1789 maar de Oostenrijkers konden zich rehabiliteren. Het embargo dat Napoleon Bonaparte afkondigde was zoals elders funest voor de uitvoer. Het Nederlands bewind (1815-1830) en de handelspolitiek van het jonge België brachten daar weinig verandering in.

Frankrijk en het Koninkrijk der Nederlanden (onder leiding van Koning Willem I) ondertekenden op 28 maart 1820 het Verdrag van Kortrijk in het huidige Broelmuseum. Met dit verdrag werd de grens tussen het huidige België en Frankrijk vastgelegd.

De industrialisatie van de textielsector, in de tweede helft van de 19de eeuw, bracht een en ander op gang. Grote textielfabrieken werd op diverse locaties in en rond de stad gebouwd en het Kanaal Bossuit-Kortrijk verbond de stad rechtstreeks met de Schelde. Rond deze tijd ontstonden ook vele arbeidersbuurten met de vele beluiken. De industrialisatie bracht tevens een sterke bevolkingsgroei tot stand door de trek van het platteland naar de stad.

In de tweede helft van de 19de eeuw werd de stad onder impuls van burgemeester Auguste Reynaert grondig gesaneerd terwijl het historisch erfgoed gerestaureerd en verfraaid werd (o.a. het belfort, het centrale postkantoor, de lakenhallen).

20ste eeuw[bewerken]

Het Schouwburgplein ontstond pas in de 20e eeuw nadat de Lakenhallen tijdens WOII verwoest werden. Op heden vinden hier vaak evenementen plaats, zoals het zomercarnaval.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog richtten bombardementen in de nazomer van 1917 veel schade aan. In de Tweede Wereldoorlog was er de slag aan de Leie tijdens de achttiendaagse veldtocht maar het was vooral het geallieerd bombardement in 1944 dat verwoestend was. Daarbij werd het oorspronkelijke 19e-eeuwse spoorwegstation (toen overwelfd door een glazen koepel) vernield. Na de oorlog werd de stad heropgebouwd.

In de tweede helft van de 20ste eeuw kende de stad een sterke uitbouw als centrumstad van Zuid-West-Vlaanderen, onder meer door de oprichting van de Kortrijkse universiteit KULAK, de bouw van diverse nieuwe ziekenhuizen, de aanleg van de eerste verkeersvrije winkel-wandelstraat van België en de bouw van het beurzencomplex 'de hallen van Kortrijk' (later herdoopt tot Kortrijk Xpo). Aan het eind van de 20ste eeuw kende de stad een sterke heropleving doordat talrijke ingrijpende stadsvernieuwingsprojecten het licht zagen zoals de Leiewerken (waarbij de rivier verbreed en uitgediept werd en er zeven nieuwe bruggen gebouwd werden), de bouw van het woon- en winkelcentrum K in Kortrijk en de heraanleg van de openbare ruimte, zowel in de binnenstad als in diverse stadswijken. Deze projecten, vaak opgezet door het stadsbestuur of het stadsontwikkelingsbedrijf Kortrijk, moesten Kortrijk als een moderne stad de 21ste eeuw inloodsen.

Geografie[bewerken]

De stad ligt aan de rivier de Leie. Met deze rivier was de stad economisch gezien eeuwenlang verbonden. De Leie splitst zich ongeveer in het centrum van de stad en komt wat verder weer samen, zodat er een eiland ontstaan is, het zogenaamde Buda-eiland.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Kernen en wijken[bewerken]

Naast het stadscentrum van Kortrijk bestaat de fusiegemeente nog uit de deelgemeenten Aalbeke, Bellegem, Bissegem, Heule, Kooigem, Marke en Rollegem.

De kernen van Heule, Bissegem en Marke liggen nabij de Leie en zijn vergroeid met de stadskern van Kortrijk. In het buitengebied in het uiterste noorden van Heule ligt een deel van het gehucht Sint-Katharina, dat op de grens van de buurgemeenten Lendelede en Kuurne met Kortrijk ligt.

Aalbeke ligt iets ten zuiden van het centrum, halverwege tussen Kortrijk-centrum en de Waalse grensstad Moeskroen.

Kortrijk, deelgemeenten en buurgemeenten. De gele gebieden zijn bebouwde kernen.

De dorpen Bellegem en Rollegem liggen in een landelijke gebied ten zuiden van Kortrijk, in het gebied tussen de rivieren Schelde en Leie. Het kleine dorpje Kooigem ligt het verst verwijderd van het centrum en de Leie. Het ligt namelijk 10 kilometer ten zuiden daarvan, op slechts een paar kilometer van de Schelde.

# Naam Oppervlakte
(km²)
Bevolking
(01/01/2012)
I

















Kortrijk
- Binnenstad (historisch centrum + Buda + Overleie)
- Doorniksewijk
- Blauwe Poort
- Sint-Janswijk
- Sint-Elisabethwijk
- Sint-Denijsewijk
- Sint-Anna + Marionetten
- Drie Hofstedenwijk
- Brugse Poort
- Lange Munte
- Gentwijk
- Magdalenawijk
- Hoog-Kortrijk
- Pius X
- Venning
- Walle
22,38















41.268















II



Heule
- Heule-Centrum
- Heule-Watermolen
- Sente
11,69


10.620


III Bissegem 3,44 5.522
IV


Marke
- Marke-Centrum
- Rodenburg
8,22


7.933


V Aalbeke 7,17 2.919
VI Rollegem 8,47 2.721
VII Bellegem 13,98 3.795
VIII Kooigem 4,79 767

Randgemeenten[bewerken]

De verstedelijkte agglomeratie van Kortrijk loopt in het noorden ook verder in de buurgemeenten Kuurne en Harelbeke. Ondanks hun nauwe band met Kortrijk zijn dit zelfstandige gemeenten. De stad vormt bovendien samen met Rijsel een Frans-Belgische Eurometropool. Diverse grensoverschrijdende projecten zijn momenteel lopende en geven mede vorm aan een grensoverschrijdend Eurodistrict.

De stad Kortrijk grenst zo aan de volgende gemeenten en dorpen:

Klimaat[bewerken]

In Kortrijk heerst voornamelijk een gematigd regenklimaat. Dit klimaat zorgt er het gehele jaar voor dat de regenval vrij gelijkmatig verdeeld wordt en zowel in de zomer als in de winter nadrukkelijk aanwezig kan zijn. De Atlantische golfstroom zorgt er voor dat de westelijke en zuidwestelijke winden minder invloed hebben op het klimaat.

Weergemiddelden voor Kortrijk
Maand jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec Jaar
gemiddeld maximum (°C) 5 6 10 13 18 20 22 23 19 15 9 6 13,83
gemiddelde temperatuur (°C) 3 4 7 9 13,5 16 18 18,5 15 11,5 7 4,5 10,58
gemiddeld minimum (°C) 1 2 4 5 9 12 14 14 11 8 5 3 8
neerslag (mm) 49,1 38 36,1 33,7 33,3 59,2 56,4 53,4 52,8 48,8 55,6 53,4 569,8
bron: MSN Weather

Demografie[bewerken]

Volgens het Nationaal Instituut voor de Statistiek telde de stad Kortrijk op 1 januari 2010 74.911 inwoners, waaronder 36.498 mannen en 38.413 vrouwen. De stad is echter niet gefusioneerd met de sterk verstedelijkte en fysiek aaneengesloten randgemeenten Kuurne en Harelbeke, die samen met Kortrijk een aaneengesloten stedelijk weefsel vormen in de Leievallei, met op 1 januari 2010 ruim 114.000 inwoners.

  • Bron:NIS en Stad Kortrijk - Opm:1806 t/m 1970; vanaf 1977=inwonertal per 1 januari

Toerisme en bezienswaardigheden[bewerken]

Het Sint-Elisabethbegijnhof, Sint-Annazaal
De graven van Vlaanderen in de Gravenkapel te Kortrijk
De binnenkant van de Sint-Antoniuskerk
Trapgevels in de historische binnenstad.

Kortrijk is een historische stad met een rijk cultureel erfgoed. Ondanks de vele verwoestingen doorheen talrijke oorlogen is het historisch centrum vrij goed geconserveerd. Vandaag telt Kortrijk heel wat beschermde monumenten en gebouwen, waarvan er twee, met name het belfort en het begijnhof, zelfs de titel van Unesco Werelderfgoed dragen. Daarnaast telt het Kortrijkse straatbeeld heel wat waardevolle gevels. Tot het Kortrijkse erfgoed behoren ook molens, standbeelden en natuurlijke landschappen.

Naast het historische erfgoed zijn er in Kortrijk de laatste jaren heel wat opmerkelijke realisaties verwezenlijkt op het vlak van hedendaagse architectuur. Voorts zijn in de stad ook diverse musea te bezoeken. Naast het nieuwe museum Kortrijk 1302 zijn er onder andere ook het Broelmuseum, het Vlasmuseum, het Bakkerijmuseum en het Begijnhofmuseum.

Kortrijk is gelegen in de Leiestreek, een van de Vlaamse toeristische regio's. Elke zomer worden boottochten op de Leie georganiseerd en ook de parken en de vernieuwde wandel- en fietspromenades langsheen de Leieboorden bieden heel wat recreanten aangename verpozingsmogelijkheden. De geschiedenis, de horecagelegenheden, de musea, maar ook de verkeersvrije winkelstraten en winkelcentra lokken heel wat mensen naar deze stad.

Het autoverkeer wordt zo veel mogelijk uit het centrum van de stad geweerd. De snelheidsbeperkingen (30 km per uur), een ambitieus verkeersgeleidingsplan, veel eenrichtingsverkeer (twee richtingen voor fietsers) en randparkings met directe pendelverbinding naar de binnenstad moeten van Kortrijk een aangename wandel- en winkelstad maken.

Erfgoed[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook de lijst van onroerend erfgoed in Kortrijk

Civiel[bewerken]

Religieus[bewerken]

Daarnaast zijn er ook nog tal van kapellen en kerken in de verschillende stadswijken en deelgemeenten.

Musea[bewerken]

  • Kortrijk 1302: één dag, zeven eeuwen. Dit is een interactief en multimediaal museum voor groot en klein over de Guldensporenslag (11 juli 1302). Je kan er maliënkolders, zwaarden en goedendags betasten, je ziet de hoofdrolspelers van het conflict opnieuw tot leven komen, je kan het verloop van de veldslag volgen op een reuzegrote maquette. Verteller van dienst is Gilles Li Muisit, de oude abt van de abdij van Saint-Martin in Doornik. Hij voert je terug naar het verleden en is je gids op een boeiende ontdekkingstocht door zeven eeuwen geschiedenis. Als afsluiter kijk je naar een verrassende film waarin de traditievorming rond 1302 én de rol ervan in de ontwikkeling van een nationaal bewustzijn worden verklaard.
  • Museum voor Schone Kunsten of het Broelmuseum voor Oudheidkunde en Sierkunst. Dit museum is ondergebracht in een 18de-eeuws herenhuis. Het bevat werken van Kortrijkse kunstenaars (onder anderen Roelant Savery) en een unieke verzameling internationale keramiek.
  • Nationaal Vlas-, kant- en linnenmuseum. Dit bekende museum is ondergebracht in een 19de-eeuwse vlassershoeve. Het Vlasmuseum zal in 2011 worden verplaatst naar een voormalig vlaspakhuis aan de Leie in de binnenstad.
  • Groeninge-abdij met het Groeningemuseum. Dit museum vertelt de geschiedenis van Kortrijk tot aan de valavond van de eerste Wereldoorlog.
  • Begijnhofmuseum
  • Vlaams Filmmuseum en -archief / Huis van Beeld & geluid
  • Bakkerij- en Molenmuseum te Marke
  • Landbouwmuseum te Bissegem

Moderne architectuur[bewerken]

Kortrijk heeft naast zijn historisch patrimonium ook heel wat te bieden op het vlak van 20e- en 21e-eeuwse architectuur en stedenbouw. De Kortrijkse Kunstwerkstede Gebroeders De Coene was in de 20e eeuw een toonaangevend designbedrijf. De Kunstwerkstede scheerde nationaal en internationaal hoge toppen als producent van art deco-meubelen en verwierf onder meer de licenties voor de vervaardiging van de befaamde Knoll-meubelen.

Eerste helft 20e eeuw[bewerken]

Tweede helft 20e eeuw en begin 21e eeuw[bewerken]

De nieuwe vleugel van het hospitaal
De nieuwe Groeningebrug

Sinds de jaren negentig kwamen er vele nieuwe projecten op gang op het gebied van architectuur en urbanisme. Naast de ontwikkeling van Hoog Kortrijk, werden ook de Kortrijkse binnenstad en de winkelstraten grondig gerenoveerd en gingen diverse stadsvernieuwingsprojecten van start. Een van de belangrijkste ingrepen zijn de Leiewerken, waarbij de Leie wordt verbreed en verlegd, er 7 nieuwe bruggen worden gebouwd en de Leieoevers tot wandel- en fietsboulevards worden heraangelegd.

  • Postgebouw op de Graanmarkt uit 1960, architect Gaston De Leye
  • Stationsgebouw, 1956
  • Collegetoren langsheen de Diksmuidekaai
  • Nieuwe vleugel hospitaal aan de Reepkaai, Luyten en Lens
  • Heraanleg Grote Markt en Nieuwe Begraafplaats aan de Ambassadeur Baertlaan, Bernardo Secchi
  • Heraanleg verkeersvrije winkelstraten, Jordi Farrando en Philippe Cnockaert
  • Leieboorden-project aan het Guido Gezellepad, bOb Van Reeth
  • Pradopark, sociale huisvesting, Henk Desmet en Paul Vermeulen
  • Bankfiliaal in de Wijngaardstraat en nieuw winkel- en wooncentrum K in Kortrijk, Robbrecht en Daem Architecten
  • Tacktoren op het Buda-eiland, Stéphane Beel en Lieven Achtergael
  • Justitiegebouw in de Beheerstraat, Stéphane Beel en Alain Bossuyt
  • Twee campussen van de universiteit KULAK aan de Etienne Sabbelaan, Stéphane Beel
  • Kunstwerk ‘De Golf’ op het Schouwburgplein, Olivier Strebelle
  • Nieuw administratief centrum, noAarchitecten
  • SumProject / Leiedal, Dirk Vandekerckhove Landschapsarchitecten: Groeningebrug en heraanleg Koning Albertpark
  • Skate Bowl, nabij de nieuwe Groeningebrug de grootste skatebowl in Europa
  • Heraanleg Diksmuidekaai en Fabriekskaai in het kader van de Leiewerken, Jordi Farrando
  • Nieuwe radiostudio's Radio 2, Cepezed architectenbureau
  • Vlaams Kunststofcentrum, Innovatie- en incubatiecentrum, Architectenbureau Turbozen
  • AWG Architecten i.s.m. Snoeck & Partners: sportcampus 'Lange Munte'
  • Collegeburg, Laurent Ney
  • Noordbrug, een tuikabelbrug, Greisch
  • Politiecommissariaat, Xaveer de Geyter
  • Nieuwe Collegetoren, Samyn & Partners
  • Sint-Janstoren, Robbrecht & Daem Architecten
  • Crematorium 'Uitzicht' op Hoog Kortrijk, Eduardo Souto de Moura

Andere bezienswaardigheden[bewerken]

  • Internationale Rozentuin
  • De fontein De Golf op het Schouwburgplein. Het is een werk van Olivier Strebelle, het is 7 m hoog op 12 m lang en bestaat uit 11 gebogen buizen waaruit het water spuit.
  • Natuurgebied De Kleiputten (op 't Hoge). De kleiputten dateren van 1923, de klei werd gebruikt voor de fabricatie van bakstenen. De stad kocht dit gebied in 1989 zodat het gebied beschermd kon worden. Het bestaat uit een reservaat van 2 ha en een park van 4 ha.
  • Vannestes molen
  • Preetjes molen
  • Hoogmolen
  • Verder beschikt de stadsbibliotheek een uitgebreide verzameling van meer dan 10.000 Esperantoboeken en -tijdschriften geschonken door Cesar Vanbiervliet (1905-1992).

Cultuur en recreatie[bewerken]

Theaters en concertzalen[bewerken]

Kortrijk heeft verschillende culturele centra met elk diverse locaties:

Bioscopen[bewerken]

Vroeger lagen er in de binnenstad en daarbuiten tal van bioscopen, zoals de cinema Royal op de Grote Markt, de Gouden Lanteern in de Persijnstraat en de cinema Capitole op het stationsplein. Hierna volgden er nog vele andere. Bekende cinema’s in Kortrijk waren onder meer cinema Ons Huis en danszaal Scala. Door de komst van de televisie en later de grote bioscoopcomplexen, moesten ook in Kortrijk vele kleine cinema's noodgedwongen de deuren sluiten.

In het Kortrijkse staat bovendien de wieg van de grote moderne bioscoopcomplexen van de bioscoopgroep Kinepolis. De eerste buurtbioscoop van deze groep opende in de jaren 60 in het naburige Harelbeke, maar het eerste complex met meerdere zalen (vijf) opende onder de naam Pentascoop op het Kortrijkse Buda-eiland. Hierrond ontstond een gezellige uitgangsbuurt (het zogenaamde 'Mirakelstraatje'). Na een grondige vernieuwing van het complex heropende deze bioscoop de deuren in 2006 als onderdeel van het Buda-kunsteneiland onder de naam Budascoop.

Nu bevindt zich in de binnenstad nog de Budascoop, terwijl er op Hoog-Kortrijk een groot bioscoopcomplex van Kinepolis gevestigd is. De Budascoop is een bioscoop die vooral bekendstaat om zijn meer alternatieve programmatie, met aandacht voor niet-commerciële (lowbudget)films en cultfilms. In de vestiging van bioscoopketen Kinepolis aan de President Kennedylaan komen alle nieuwe, en soms ook klassieke, kaskrakers aan bod.

Bibliotheken[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie lijst van bibliotheken in Kortrijk voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Evenementen[bewerken]

Festivals[bewerken]

Er worden jaarlijks verschillende festivals georganiseerd:

Festivals in Kortrijk
Tijdstip Naam Soort festival Locatie Uitleg
voorjaar (februari-maart) Fresh Kunstenfestival Buda Kunstencentrum Een kunstenfestival met nieuwe producties van het Buda Kunstencentrum.
voorjaar (april-mei) Festival van Vlaanderen, het Happy New Festival Muziekfestival Diverse locaties in de binnenstad. Muziekfestival met zowel klassieke als moderne muziek op diverse locaties doorheen de binnenstad dat plaatsvindt in de maanden april-mei.
voorjaar Novarock Muziekfestival Kortrijk Xpo Novarock is een muziekfestival dat tot en met 2012 jaarlijks plaatsvond. Het evenement was een mix van muziek, randanimatie en een heuse Novarockrally. Novarock werd in 2002 opgericht en vond achtereenvolgens -wegens schaalvergroting- op diverse locaties plaats: van het Ontmoetingscentrum te Heule over het Bouwcentrum Pottelberg tot uiteindelijk in het beurzen- en evenementencomplex Kortrijk Xpo. Kenmerkend voor dit festival was dat het het eerste grote festival in zijn soort is tijdens het jaar, dat het volledig overdekt is en dat het ook telkens een podium biedt aan beloftevol talent uit zowel het Kortrijkse als uit de rest van Vlaanderen (via de Novarockrally). In 2013 werd besloten om geen nieuwe festival meer te organiseren.
1 mei Mayday Maydayfestival Muziekfestival Begijnhofpark Dit jaarlijk muziekfestival vindt telkens plaats op 1 mei in het Begijnhofpark en biedt een mix van muziekoptredens en randanimatie naar aanleiding van het Feest van de Arbeid.
Pinksteren en Pinkstermaandag Sinksenfeesten Stadsfestival de hele binnenstad De Sinksenfeesten zijn zowat de grootste volksfeesten die op Pinksteren en de maandag na Pinksteren de volledige binnenstad omtoveren tot een groot feestgebied. Er vinden op talrijke plaatsen optredens plaats, er is straattheater en traditiegetrouw is er op pinkstermaandag ook telkens een grote rommelmarkt over de volledige binnenstad.
Juli Parkjazz Muziekfestival Begijnhofpark Dit tweejaarlijks openlucht jazzfestival vindt telkens plaats in het Begijnhofpark in het begin van de maand juli.
week van 11 juli Guldensporenfeesten Stadsfestival de hele binnenstad Ter herdenking van de Guldensporenslag vinden verspreid over de stad activiteiten plaats zoals muziekoptredens en vuurwerk.
Juli Kortrijk Congé Kunsten- en muziekfestival jaarlijks andere locatie Met dit festival wordt het begin van de zomer officieel ingeluid met tal van activiteiten, muziekoptredens en performances. Locaties waren tot dusver het park De Blauwe Poort, het Buda-eiland, het Evolispark, Budabeach en het Koning Albertpark.
Zomereditie en Wintereditie Humorologie Cabaretfestival OC Marke Dit cabaretfestival is het oudste humor- en cabaretfestival van Vlaanderen. Tijdens de Zomereditie, die 3 dagen duurt, worden een hele reeks bekende en onbekende comedy-acts geprogrammeerd op verschillende podia. Tweejaarlijks is er tijdens de wintereditie het Humorologieconcours, een wedstrijd voor beginnende cabaretiers, comedians, theatermakers... Tijdens de finale worden er een juryprijs, publieksprijs en persoonlijkheidsprijs uitgereikt.
weekend eind augustus Zomercarnaval Stadsfestival de hele binnenstad Tijdens dit zomers feest kleurt de hele binnenstad in felgeel en vinden er tal van optredens plaats met als orgelpunt de grote carnavalsstoet op zondagnamiddag.
laatste zondag van augustus Vlastreffen Motortreffen eindpunt op de Grote Markt Het Vlastreffen is uitgegroeid tot een groot motortreffen voor het goede doel elke laatste zondag van augustus.
1ste weekend van september Golden River City Jazz Festival Jazzfestival diverse pleinen en cafés in de binnenstad Een muziekfestival dat jaarlijks samenvalt met de septemberbraderie.
2de weekend van september Tinekesfeesten Verkiezing Heule Een verkiezing waar elk jaar het nieuwe "Tineke van Heule" wordt verkozen, naast de proeven die de Tinekes moeten afleggen zijn er ook allerhande andere activiteiten (avondmarkt, 90's Party, optredens ...)
1ste donderdag van oktober Student Welcome Concert Muziekfestival Schouwburgplein Dit studentenfestival vindt jaarlijks plaats op het Schouwburgplein, telkens op de 1ste donderdag van oktober.
November Next Kunstenfestival Diverse locaties doorheen de Euroregio. Een kunstenfestival voor het Eurodistrict Kortrijk-Rijsel-Doornik + Valenciennes.
November-December BudaFest Kunstenfestival Buda Kunstencentrum 13-daags Internationaal kunstenfestival met theater, dans, performance, muziek, lezingen, nieuwe media en feesten.

Kermissen[bewerken]

Elk jaar rond Pasen staat in de binnenstad van Kortrijk gedurende ongeveer een maand de Paasfoor, een van de grootste kermissen in België. De foor telt ruim 100 attracties en strekt zich uit over talrijke pleinen en kaaien. Ze palmt hierbij heel de Grote Markt in alsook het Schouwburgplein, de Dolfijnkaai, de Handelskaai, het Conservatoriumplein, het Stationsplein en het Casinoplein. De Paasfoor start traditiegetrouw telkens op Witte Donderdag en loopt tot en met de tweede zondag na Pasen.

Reeds tien jaar op rij worden tijdens de oudejaarsperiode enkele hallen van Kortrijk Xpo omgebouwd tot een groots overdekt indoorpretpark van 20.000 m². Voor een vaste toegansprijs kan men hier een volledige dag gebruik maken van alle attracties.

Gastronomie en streekspecialiteiten[bewerken]

Uitgaan[bewerken]

Terrasjes nabij de Broeltorens

In Kortrijk bevinden zich diverse buurten met een grote verscheidenheid aan uitgaansmogelijkheden. Kortrijk telt het grootste aantal jeugdhuizen van alle Vlaamse steden.[bron?]

De binnenstad[bewerken]

  • Een belangrijk uitgaanscentrum in Kortrijk is het zogenaamde straatje. Deze eenrichtingsstraat, de Burgemeester Reynaertstraat, ligt tussen het Schouwburgplein en het Stationsplein en kent langs weerszijden diverse cafés en eetgelegenheden.
  • Op het Buda-eiland is de Kapucijnenstraat ('t Mirakelstraatje) gekend als een uitgangsbuurt. Naast diverse cafés en bistro's bevindt zich hier ook de Budascoop. Sinds de heropening van de Budascoop (de voormalige Pentascoop) en de heraanleg tot verkeersvrije straat kende deze buurt een heropleving.
  • De Vlasmarkt is een verkeersvrij pleintje waar zich diverse jongerencafés bevinden. Dit pleintje is eerder gekend als de alternatieve scène.
  • Op de Veemarkt bevinden zich eveneens heel wat volkscafés en bistro's.

Hoog Kortrijk[bewerken]

Op Hoog-Kortrijk bevindt zich eveneens een uitgangsbuurt met tal van cafés die eerder gericht zijn naar de universiteits- en hogeschoolstudenten. Bovendien bevindt zich hier ook een Kinepolis-vestiging. Ook in Kortrijk Xpo vinden grote fuiven plaats.

De Pottelberg[bewerken]

In het bouwcentrum op de Pottelberg, op de site en in de aangepaste en uitgebreide gebouwen van de voormalige pannenfabriek, is er een uitgangscentrum met vooral de Kleizaal, een zaal met een capaciteit van 3000 personen waar regelmatig fuiven worden georganiseerd.

Parken en bossen[bewerken]

Parken:

Bossen en natuurgebieden:

Media[bewerken]

  • Lokale televisie:
    • WTV met daarop de stadstelevisie Trefpunt Kortrijk
  • Lokale radio's:
EXQI FM Kortrijk/Harelbeke, Radio Intercity, Radio Contact Kortrijk, Mega fm, Topradio Gemini
Radio 2 West-Vlaanderen zendt uit vanuit de nieuwe studio's in de Doorniksesteenweg op Hoog-Kortrijk vlak naast Kortrijk Xpo. Voorheen bevonden de studio's van Radio 2 zich aan het Conservatoriumplein in de binnenstad.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Kortrijk ligt zowel langs het water als via de weg en via het spoor op belangrijke verkeersassen. Opvallend is de bundeling in oost-westrichting van de belangrijkste assen terwijl de stad zelf zich vooral in noord-zuidrichting heeft ontwikkeld.

Binnenvaart[bewerken]

Leie te Kortrijk, met nieuwe kaaimuren
Leie in Kortrijk, 2007

De rivier Leie vormt een belangrijke as voor de binnenscheepvaart. Het Kanaal Bossuit-Kortrijk zorgt ter hoogte van de stad voor een verbinding met de Schelde.

Sedert het einde van de jaren zeventig van de 20e eeuw is er sprake van de uitdieping en de verbreding van de nieuwe Leie, de zogenaamde Leiewerken. Dit grootse stedenbouwkundige project moet de rivier bevaarbaar maken voor schepen tot 4400 ton en maar ook de oevers verfraaien en aantrekkelijke wijken aan het water creëren. De werken zijn begonnen in 1997 en hebben al veel vertragingen opgelopen, onder andere door saneringen. Momenteel zijn er vertragingen bij de bouw van nieuwe Budabrug, waardoor de exacte einddatum van de werken nog niet vastligt. Het project is een van de meest drastische veranderingen van de Kortrijkse binnenstad in het voorbije decennium. De stad krijgt er langsheen dit traject zeven nieuwe bruggen bij die minstens zeven meter boven het wateroppervlak moeten komen zodat grote containerschepen er onderdoor kunnen varen. Vijf van deze bruggen zijn intussen al gebouwd (Dambrug, Groeningebrug, Ronde van Vlaanderenbrug, Collegebrug (eind 2008 opgeleverd) en de nieuwe Gerechtshofbrug, ook wel de Noordbrug (eind 2010 opgeleverd)). De Budabrug wordt momenteel uitgevoerd en de Reepbrug is momenteel in aanbestedingsfase. De kaaien langsheen de verbrede rivier worden opnieuw aangelegd, met bomen en een breed voetgangers- en fietspad. Daarnaast komen er drie nieuwe parken, waaronder 'Budabeach' aan de westelijke tip van het Buda-eiland.

Ook de oevers van de niet bevaarbare oude Leie worden aangepakt. Aan de Broeltorens worden de oevers verlaagd, zodat contact met het water terug mogelijk is, naar model van de Graslei in Gent.

Wegen en snelwegen[bewerken]

De Collegebrug over Leie in wording (S-vormige brug voor fietsers en voetgangers).

Omdat Kortrijk op een knooppunt van enkele autosnelwegen en belangrijke gewestwegen ligt, is de stad goed bereikbaar vanuit diverse steden uit zowel Vlaanderen als Wallonië, maar ook Noord-Frankrijk.

De grote ring rond Kortrijk, de R8, vormt de centrale draaischijf die de stad verbindt met de autosnelwegen en tegelijk de binnenstad ontlast van doorgaand verkeer. De ring is in het zuiden niet volledig gesloten, hoewel de bedding reeds voorzien is, en sluit er een stuk aan op de E17, wat ervoor zorgt dat dit gedeelte van de snelweg iets drukker is, omdat het zowel voor doorgaand als lokaal verkeer gebruikt wordt. Opmerkelijk is een grote ei-vormige verkeerswisselaar, het Ei van Kortrijk, die de E17, de R8 en enkele andere gewestwegen verbindt.

De kleine ring, die rond het centrum van de stad loopt, is de R36. Rond de stad en tussen beide ringwegen ligt een radiaal systeem van invalswegen.

Overzicht belangrijkste toegangswegen[bewerken]

In en rond Kortrijk liggen volgende belangrijke nationale en internationale wegen:

  • A14E17: richting Gent / Antwerpen en richting Rijsel (Lille) / Parijs
  • A17E403: richting Brugge en richting Doornik (Tournai)
  • A19: richting Ieper
  • N8: richting Menen / Ieper / Veurne
  • N8: richting Oudenaarde / Brussel
  • N43: richting Harelbeke / Deinze / Gent
  • N43: richting Moeskroen
  • N50: richting Brugge
  • N50: richting Doornik (Tournai) / Bergen (Mons)

Binnenstad[bewerken]

Een groot deel van de Kortrijkse binnenstad is autovrij. De eerste autovrije straten waren de Korte Steenstraat en de Lange Steenstraat. Later zou het autovrij gedeelte nog sterk uitgebreid worden. Sinds de oprichting van het Stedelijk Parkeerbedrijf Kortrijk (Parko) wordt het stadsverkeer bovendien ook via een parkeerroute naar boven- en ondergrondse parkeergarages geleid. Om het grotendeels verkeersvrije centrum vlotter toegankelijk te maken, werd begin 2010 een nieuw parkeergeleidingssysteem met digitale infoborden geïnstalleerd langs de belangrijkste invalswegen. Dit moet de bestuurders in staat stellen om vanaf de rand van de stad vlot een van de verschillende boven- of ondergrondse parkeergarages te bereiken. Het systeem is bovendien ook in staat files te detecteren en via de informatie op de digitale borden de autobestuurders een alternatieve route aan te reiken.

Spoorwegen[bewerken]

Het station van Kortrijk rond het einde van de 19de eeuw.

Het station Kortrijk is vlak bij het oude centrum van de stad gelegen. Er zijn vlotte treinverbindingen met alle belangrijke Belgische steden en de Franse stad Rijsel. Het station is na dat van Brugge het belangrijkste NMBS-treinstation in de provincie West-Vlaanderen en staat met ongeveer 10.100 reizigers op een weekdag op de 14e plaats in België. In 2007 en 2008 werd een tweede stationshal gebouwd aan de achterzijde van het station en werd de westelijke voetgangerstunnel gerenoveerd. Dit gebeurde in het kader van het grensoverschrijdende hst-project 'Connect', deels gesubsidieerd door de EU. De onmiddellijke omgeving van het station werd hierbij eveneens opgeknapt.

Meer westwaarts bevindt zich het rangeerstation Kortrijk-Vorming, dat vroeger de "Congostatie" werd genoemd. De stations Kortrijk-West en Kortrijk-Weide werden in de tweede helft van de 20ste eeuw gesloten. Ook heeft de Kortrijkse deelgemeente Bissegem een station. Station Bissegem bevindt zich langsheen de spoorlijn 69.

Dit zijn de huidige en voormalige (cursief) treinstations in de stad Kortrijk:

Openbaar stadsvervoer[bewerken]

Tramlijn D met 2 tramstellen in de Kortrijkse Rijselsestraat op 24 mei 1956.
Nuvola single chevron right.svg Zie Kortrijkse stadsbus voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Vanaf 1893 werd in en rond Kortrijk een openbaar vervoersnetwerk aangelegd. Deze tramlijnen werden uitgebaat door de SA Intercommunale de Courtrai en verbonden de verschillende stadswijken in Kortrijk met de nabijgelegen dorpen en gemeenten. Op 25 mei 1963 werd de laatste elektrische tramlijn in Kortrijk verbust.

Op vandaag wordt het openbaar stadsvervoer in Kortrijk geëxploiteerd door Vlaamse Vervoermaatschappij De Lijn. Het bestaat uit een uitgebreid busnetwerk, onderverdeeld in stads-, voorstads- en streeklijnen.

De stads- en voorstadslijnen zijn:

1
2
3
4
50
51
6
80
81
9
91
92
93
12
13

Het hoofdbusstation Tolstraat van waaruit alle bussen in de stad en streek vertrekken, bevindt zich net naast het hoofdtreinstation. Naast een stadsbusnet, bestaande uit acht stadslijnen en zeven voorstadslijnen, komen en vertrekken er ook verschillende streekbuslijnen naar/uit Kortrijk, alle geëxploiteerd door de De Lijn. Sinds 1 december 2008 verzorgt de Waalse vervoersmaatschappij TEC een directe busverbinding tussen Kortrijk en Herseaux (Moeskroen).

Luchthaven[bewerken]

Nabij Kortrijk, deels in Wevelgem en deels in deelgemeente Bissegem, bevindt zich de Internationale luchthaven Kortrijk-Wevelgem, een vliegveld waar vooral zaken- en sportverkeer de kroon spannen. De luchthaven beschikt over een 2 km lange verharde startbaan. Aan de startbaan grenst een bedrijvenzone die gereserveerd is voor specifieke luchthavenactiviteiten. De ondernemingen die zich in deze zone vestigen hebben rechtstreeks toegang tot de startbaan. De luchthaven wordt voornamelijk gebruikt als zakenluchthaven. De luchtvaartmaatschappijen Abelag en ASL hebben er een zetel. Verder zijn er ook vliegclubs en een vliegschool actief en is er ook het Flanders Aviation Society-luchtvaartmuseum.

Economie[bewerken]

Kortrijk is economisch een belangrijk centrum in België. Tot in de helft van de 20e eeuw was de Kortrijkse economie nauw verbonden met de vlasnijverheid (zoals tentoongesteld in het Nationaal Vlasmuseum). Nog steeds speelt de regio Kortrijk een belangrijke rol in de textielindustrie. In en rond Kortrijk bevinden zich diverse industrieterreinen zoals de zones op de Pottelberg, Kortrijk-Noord/Kuurne, Evolis en nabij de Luchthaven Kortrijk-Wevelgem.

Met de omschakeling naar de dienstensector in de tweede helft van de 20ste eeuw werden diverse bedrijventerreinen opgericht, veelal door de Intercommunale Leiedal, waarvan het Kennedypark op Hoog Kortrijk het bekendste voorbeeld is. Op deze terreinen heeft het internationale beeldschermenbedrijf Barco zijn hoofdkwartieren. Een van de nieuwste bedrijventerreinen dat de komende jaren ontwikkeld zal worden is het Evolis park ten zuiden van de autostrade E17.

Winkelen[bewerken]

Het winkelcentrum K in Kortrijk

Algemeen[bewerken]

In het centrum van Kortrijk bevindt zich een groot verkeersvrij winkel- en wandelgebied dat bestaat uit een aaneenschakeling van diverse straten en pleinen in de oude binnenstad. De belangrijkste winkelstraten zijn hierbij deze die twee aaneengesloten 'winkellussen' vormen en zo samen het verkeersvrij wandelcircuit uitmaken. Een eerste lus verbindt de Grote Mark via de Korte Steenstraat met de Lange Steenstraat om zo via de Doorniksestraat en het Schouwburgplein terug op de Grote Markt uit te komen. De tweede, omvangrijkere, winkellus loopt via de Lange Steenstraat, de Steenpoort, de Sint-Jansstraat, de Kleine Sint-Jansstraat, de Wijngaardstraat en de Lekkerbeetstraat. Langsheen dit traject liggen ook tal van pleintjes die ook tot het winkelwandelcircuit behoren, zoals de Veemarkt, de Vlasmarkt, het Vandaeleplein, het Sint-Maartenskerkhof, de Grote Kring, het Overbekeplein en andere. Middenin de grote winkellus ligt het winkelcentrum K in Kortrijk. Andere winkelstraten in de binnenstad zijn de Rijselsestraat, de Onze-Lieve-Vrouwestraat, de Leiestraat en de Budastraat. Net buiten de binnenstad bevindt zich de Doorniksewijk, waar heel wat detailhandel gevestigd is.

Buiten de binnenstad vormen het winkelcentrum Ring Shopping Kortrijk Noord, de steenweg langsheen de luchthaven Kortrijk-Wevelgem, de Gentse- en Brugsesteenweg, het Handelscentrum Pottelberg, alsook het stadsdeel Hoog-Kortrijk, belangrijke winkelzones, vaak met grotere lijnbaanwinkels zoals Décathlon en Carrefour.

Gegevens[bewerken]

  • Kortrijk was de eerste stad in België die een autovrije winkelstraat aanlegde (in 1962): de Korte Steenstraat. Later werden ook nabijgelegen straten, zoals de Lange Steenstraat en de Wijngaardstraat, autovrij gemaakt.
  • Overdekte winkelcentra: Ring Shopping Kortrijk Noord en het nieuwe woon- en winkelcentrum K in Kortrijk.
  • Om het winkelaanbod in de binnenstad verder te versterken, besloot het Stadsontwikkelingsbedrijf (SOK) tot de bouw van een groot winkelcomplex in het centrum van de stad tussen de voornaamste winkelassen. Nadat begin augustus 2007 de sloopwerken van oude, vaak leegstaande panden tussen de Veemarkt, Wijngaardstraat en de Lange Steenstraat begonnen, werd in het najaar van 2007 begonnen met de bouw van een groots shoppingcenter dat de naam "K in Kortrijk" draagt. Vele grote ketens (waaronder Saturn, H&M, Zara, Bart Smit en Massimo Dutti) tekenden vrij snel voor een plaats in het winkelcomplex. Dit project, dat de grootste privé-investering ooit is in de Kortrijkse binnenstad, wordt beheerd door investeringmaatschappij Foruminvest. In het voorjaar van 2009 werd gestart met de overkoepeling van het winkelcomplex, met een stalen koepel van 110 bij 30 meter. Het winkelcentrum opende zijn deuren op 11 maart 2010.
  • Om het winkelcentrum en de binnenstad toegankelijker te maken voor de auto, werd begin 2010 tevens een nieuw parkeergeleidingssysteem met digitale infoborden geïnstalleerd langs de belangrijkste invalswegen, om zo vanaf de rand van de stad vlot een van de verschillende boven- of ondergrondse parkeergarages te kunnen bereiken.

Nieuwe stadsprojecten[bewerken]

Sinds eind jaren 1990 zijn diverse stadsvernieuwingsprojecten op gang gekomen die de stad een nieuw aanzicht en een nieuwe dynamiek pogen te geven. De stuwende kracht achter veel van deze projecten is het Stadsontwikkelingsbedrijf Kortrijk, kortweg SOK. Enkele lopende of op til staande stadsprojecten:

  • Buda-eiland
  • K in Kortrijk
  • Collegetoren
  • het Westerkwartier (bestaande uit zowel Kortrijk Weide als de Blekerijsite), een nieuw stadsdeel met het nieuwe gerechtsgebouw en het nog te bouwen nieuw politiehoofdcommissariaat
  • nieuw AZ Groeninge, het tweede grootste niet-universitair ziekenhuis in België
  • Leiewerken, met de bouw van zeven nieuwe bruggen, de verbreding van de Leie en de heraanleg van de Leieboorden
  • Stationsomgeving, met bouw nieuwe concertzaal voor De Kreun, bouw van een nieuwe hoofdbibliotheek en vernieuwing van het station
  • Vetex
  • Masterplan Spoorweglaan

Onderwijs[bewerken]

Campusgebouw B van de Kortrijkse Universiteit KULAK

Kortrijk heeft heel wat kleuter-, lagere en middelbare scholen. Leerlingen die in de wijde omtrek rond de stad wonen volgen hier secundair onderwijs. De drie verschillende netten zijn in de stad vertegenwoordigd: katholiek onderwijs, gemeenschapsonderwijs en provinciaal onderwijs.

Daarnaast is Kortrijk ook de belangrijkste West-Vlaamse studentenstad op het vlak van hoger onderwijs. Zo is de stad de zetel van verschillende hogescholen en van de universiteit KULAK.

De universiteitscampus, een afdeling van de Katholieke Universiteit Leuven, is gelegen op Hoog-Kortrijk.

Sport[bewerken]

Politiek[bewerken]

College van burgemeester en schepenen 2013-2018[bewerken]

Burgemeester is Vincent Van Quickenborne (Open Vld). Hij leidt een coalitie bestaande uit Open Vld, N-VA en sp.a. Samen vormen ze de meerderheid met 22 op 41 zetels.

College van burgemeester en schepenen
Functie Naam (partij) Bevoegdheden
Burgemeester Vincent Van Quickenborne (Open Vld)
(tot februari 2013 vervangen door Rudolf Scherpereel)
burgemeester, veiligheid
Eerste
Schepen
Rudolf Scherpereel (N-VA) ondernemen, economie, werk, middenstand, landbouw, toerisme, markten en foren
Schepen Koen Byttebier (Open Vld) bevolking, personeel en facility
Philippe De Coene (sp.a) sociale zaken, OCMW-voorzitter, consumenten en ICT
Bert Herrewyn (sp.a) leefmilieu, klimaat, jeugd en Noord en Zuid
Marc Lemaitre (sp.a) mobiliteit, openbare werken en parkeerbeleid
Wout Maddens (Open Vld) stedenbouw, bouwkundig erfgoed en monumentenzorg, ruimtelijke ordening, huisvestingsreglementering, grondbeleid
An Vandersteene (N-VA) cultuur, sport en onderwijs
Catherine Waelkens (N-VA) financiën
Nuvola single chevron right.svg Zie ook: lijst van burgemeesters van Kortrijk

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Kortrijk telt 41 zetels. De meerderheid van Open Vld, sp.a en N-VA telt samen 22 zetels op 41. De zittingen van de Kortrijkse Gemeenteraad gaan door op de tweede maandag van de maand om 18.30 u. in het historisch stadhuis op de Grote Markt.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[5] 10-10-1982[5] 9-10-1988[5] 9-10-1994[5] 8-10-2000[5] 8-10-2006[6] 14-10-2012[7]
Stemmen / Zetels % 41 % 41 % 41 % 41 % 41 % 41 % 41
CVP1/CD&V2 54,251 25 51,581 24 52,781 25 48,491 24 45,071 21 - 32,982 15
CD&V+N-VA - - - - - 39,98 18 -
N-VA - - - - - - 16,32 7
VU 12,33 4 11,29 4 6,12 2 4,56 1 - - -
VLD-VU - - - - 20,83 9 - -
PVV1/VLD2/Open Vld3 12,281 4 12,521 5 13,511 5 15,122 6 - 21,482 9 21,313 9
VIVANT - - - - 0,69 0 - -
SP1/sp.a2 19,091 8 18,511 7 15,81 7 13,361 5 15,521 6 17,962 7 14,292 6
AGALEV1/Groen2 - 4,421 1 6,61 2 8,481 3 7,421 2 5,56 1 7,352 2
KPB 1,24 0 0,83 0 - - - - -
KP-PVDA - - 0,61 0 - - - -
PVDA1/PVDA+2 0,821 0 0,391 0 - 0,441 0 0,351 0 0,592 0 1,182 0
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 - 0,461 0 0,861 0 6,31 2 9,591 3 14,422 6 6,082 2
D88 - - 3,72 0 - - - -
W.O.W. - - - 2,62 0 - - -
VCD - - - - - - 0,31 0
Anderen(*) - - - 0,64 0 0,53 0 - 0,18
Totaal stemmen 53754 53953 55143 54170 53379 53591 51769
Opkomst % 94,55 92,92 92,31 93,84 90,03
Blanco en ongeldig % 3,91 4,96 4,37 5,05 4,4 3,59 2,37

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt
(*)1994: ANDERS, SRD 2000: ANDERS, D.U. 2012: Onafhankelijke-K

Dialect[bewerken]

In de stad en haar ruime regio wordt het Kortrijks gesproken, een vorm van het West-Vlaamse dialect dat een typische uitspraak en woordenschat omvat. Door de ligging nabij de Franse grens bevat het Kortrijks bovendien veel Franse invloeden. Binnen de stad zelf kan ook een licht onderscheid gemaakt worden met het 'Overleis', een typisch stadsdialect dat zich door de eeuwen heen ontwikkeld heeft op de wijk Overleie die oorspronkelijk niet tot de omwalde stad behoorde.

Nuvola single chevron right.svg Zie Kortrijks voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Kortrijk op het scherm, de radio of in de literatuur[bewerken]

  • Films, televisieprogrammas of series waarin Kortrijk een hoofdrol speelt of als decor voorkomt:
    • De Rodenburgs: Vlaamse televisieserie rond de schatrijke industriële familie Rodenburg. De naam verwijst naar de gelijknamige Rodenburgwijk in Kortrijk.
    • Het Goddelijke Monster: Vlaamse drama/fictiereeks op Eén over de ondergang van een machtig geslacht van ondernemers en politici aan het einde van de 20ste eeuw, gebaseerd op een boek van Tom Lanoye die met Het goddelijke monster, Zwarte tranen en Boze tongen een trilogie schreef over België als het uiteenvallende hart van Europa.
    • Mijn Restaurant: in het tweede seizoen van het VTM-programma Mijn Restaurant vertegenwoordigde het restaurant 'Dell Anno' in de Oude Dekenij de stad Kortrijk en bij uitbreiding heel de provincie West-Vlaanderen. Het restaurant in Kortrijk was de winnaar van dit seizoen.
    • Fata Morgana: in de finale aflevering van de populaire Eén-programma haalden de inwoners van de stad vijf sterren -het maximum- binnen.
    • Het Eén-programma Villa Vanthilt zond gedurende 5 weken in juli en augustus 2010 iedere maandag-dinsdag-woensdag-donderdag en zondag rechtstreeks uit vanop de Grote Markt, waar de tv-studio (Marcels villa) opgebouwd stond. De villa, het resultaat van een ontwerpwedstrijd, was geïnspireerd op een botsautokraam. Iedere zondagavond was er een speciale thema-uitzending.
  • Radio
    • Studio Kortrijk: naar aanleiding van de verjaardag van de radiozender Studio Brussel, werd de naam van deze zender op 1 april 2010 veranderd in Studio Kortrijk. Er werd rechtstreeks uitgezonden vanop de Vlasmarkt tussen 6uur en 19u, waarna verder werd uitgezonden vanuit de muziekclub De Kreun tot middernacht.
    • In 2011 werd in samenwerking met Studio Brussel een wedstrijd gehouden waarmee men een kot en een jaar gratis studeren in Kortrijk kon winnen. De finale vond plaats op 1 september 2011 en werd live uitgezonden op Studio Brussel.
  • Muziek
    • Een van de bekendste muzikant die liedjes zong in het Kortrijks, vaak ook over Kortrijk, is Johny Turbo. Een van de bekendste liedjes die in het Kortrijkse gemeengoed zijn geworden is Vis in de Leie. Dit nummer wordt ook vaak gedraaid en gezongen tijdens voetbalmatchen van KV Kortrijk.
    • Willem Vermandere vermeldt Kortrijk in zijn lied Blanche en zijn Peird (1972). Boer Blanche en zijn paard doen hun dagelijkse tocht "tussen Kortrijk en Lauwe".

Ziekenhuizen[bewerken]

Toegang tot de nieuwe Campus Kennedy van het AZ Groeninge.

Bekende Kortrijkzanen[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Lijst van Kortrijkzanen

Zustersteden[bewerken]

Kortrijk is gejumeleerd met vier Europese steden. Uniek daarbij is dat de vier steden en Kortrijk ook onderling met elkaar verzusterd zijn.

Kortrijk heeft ook een stedenband met steden buiten Europa.

  • Vlag van Filipijnen Cebu City (Filipijnen), sinds 2005
  • Vlag van Verenigde Staten Greenville (South Carolina, Verenigde Staten), sinds 1991
  • Vlag van Oezbekistan Tasjkent (Oezbekistan), sinds eind jaren 1980
  • Vlag van China Wuxi (China), sinds 2007

Bron

Fotogalerij[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. PopulationData.net : Palmarès des plus grandes villes du monde - page 3
  2. VRTtaal.net - Kortrijk
  3. VAN DOORSELAER, A. & VIERIN, J., De geschiedenis van Kortrijk, 1990, Lannoo, Tielt, p.15
  4. VAN DOORSELAER, A. & VIERIN, J., De geschiedenis van Kortrijk, 1990, Lannoo, Tielt, p.16
  5. a b c d e 1976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken
  6. Gegevens 2006: http://www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2006
  7. Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2012
  • Gids voor Vlaanderen. Toeristische en culturele gids van de Vlaamse gemeenten, VTB/VAB-Uitgeverij Lannoo, Antwerpen-Tielt, 1995 (vierde uitgave)
  • In de Sporen van 1302 Kortrijk - Rijsel - Dowaai van Leo Camerlynck en Edward De Maesschalck, Uitgeverij Davidsfonds, Leuven