Triatlon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Triatlon
Triathlon swim montage.jpg
Algemene gegevens
Organisatie Vlag van België België: BTDF
Vlag van Nederland Nederland: NTB
Vlag van Suriname Suriname: STU
Mondiaal: ITU
Start ca 1920, Frankrijk
Type Ind. sport
Categorie Krachtsport
Duursport
Olympische sport 2000
Competities / Kampioenschappen
Kampioenschappen BK / NK / EK / WK / OS
Ironman Hawaï
Verwante sporten
Disciplines Ironman
ITU 3OD
ITU 2OD
Halve triatlon
Ironman 70.3
ITU Olympische afstand
Kwart triatlon
ITU Sprint Afstand
Achtste Triatlon
Mini Triatlon
Verwante sporten Hardlopen
Zwemmen
Wielrennen
Duatlon
Wintertriatlon
Laatst bijgewerkt op: 11 november 2012
Portaal  Portaalicoon   Sport

Triatlon of triathlon is een zogenoemde 'multisport', net als bijvoorbeeld duatlon, wintertriatlon, offroad-triatlon, biatlon, tienkamp, zevenkamp en vijfkamp. Dat wil zeggen dat het een sport is die uit meerdere disciplines bestaat. Omdat het om drie duursporten gaat valt dit ook onder de kop combinatieduursport. Bij een triatlon tellen normaal gesproken ook de wissels mee, dat wil zeggen de klok loopt dan door.

De originele triatlon bestaat uit: 3,8 km zwemmen, 180 km fietsen en 42,195 km hardlopen (de marathonafstand). Dit wordt ook wel aangeduid als een hele triatlon; in de loop van de jaren zijn allerlei afgeleide kortere versies ontstaan zoals de halve, olympische afstand, kwart, achtste (sprint) en zestiende triatlon.

Geschiedenis[bewerken]

De eerste triatlons werden georganiseerd in Frankrijk, tussen 1920 en 1930. Deze werden eerst in Joinville georganiseerd en later in Meulan en in Poissy. De wedstrijd kreeg nog niet de naam 'triatlon', maar heeft verschillende namen gehad: van Les Trois Sports over La Course des Débrouillards tot La Course des Touche-à-Tout. De wedstrijd werd een lokale traditie die jaarlijks doorging zonder massale belangstelling. In 1934 was La course des Trois Sports in La Rochelle het meest excentrieke gebeuren van het jaar. De wedstrijd bestond uit een oversteek van het kanaal (ongeveer 200 m zwemmen), een fietsparcours van 10 km van de haven van La Rochelle naar het parc de Laleu, gevolgd door 3 rondes op de piste van stade André-Barbeau (dus 1200 m lopen).

Op 25 september 1974 werd er in San Diego op Fiesta Island een triatlonwedstrijd gehouden die voor het eerst de naam 'triatlon' kreeg. De volgorde was wel nog anders: er werd 5 mijl gelopen, 5 mijl gefietst en 600 yards gezwommen.

In 1977 ontstond er op het eiland Honolulu in de bar Primo een discussie tussen marine-officier John Collins, zijn vrouw Judy en enkele anderen. Het debat ging over de vraag welke atleten nu de beste conditie hadden: lopers of zwemmers of fietsers. Colllins wist te vertellen dat, volgens een artikel verschenen in Sports Illustrated Magazine, Eddy Merckx, de legendarische wielrenner uit België, de hoogst gemeten zuurstofopname (de VO2max) had van alle atleten van de wereld. Dus waren renners misschien wel fitter dan alle andere atleten. Op dat moment hadden Commander Collins en zijn vrouw Judy in 1974 en in 1975 al deelgenomen aan de triatlons georganiseerd door de San Diego Track Club en de Optimist Sports Fiesta Triathlon in Coronado (Californië) in 1975. Een aantal militairen in de bar waren ook vertrouwd met deze wedstrijden. Daarom besloten ze om een wedstrijd te organiseren die alle langeafstandsraces van Honolulu combineerde, nl. de Waikiki Roughwater Swim (3,8 km), de Around Oahu Bike Race (185 km) - oorspronkelijk een twee dagen durend evenement - en de marathon van Honolulu (42,195 km). Collins berekende dat, door 3 mijl van het fietsparcours af te nemen en door tegen de klokrichting het eiland rond te rijden, het fietsgedeelte kon starten aan de aankomst van de zwemwedstrijd en kon eindigen aan de Aloha Tower, de traditionele start van de Honolulu Marathon. Wie deze drie wedstrijden op rij kon winnen, mocht zich terecht de Ironman (de man van staal) noemen.

De Ironman Hawaï bleef een leuk onderonsje van enkele fanatiekelingen, tot de Amerikaanse media deze waanzinnige wedstrijd ontdekte en er uitvoerig over ging berichten. Overal ter wereld begon men triatlons te organiseren. Triatlon is een jonge sport, maar geen enkele andere sport heeft een zo snelle opgang gemaakt. Hoewel door de Internationale Triathlon Unie (ITU) het wereldkampioenschap lange afstand inmiddels elk jaar in een ander land plaatsvindt, beschouwen alle triatlonbeoefenaars de Ironman van Hawaï nog als het officieuze wereldkampioenschap. De wedstrijd vindt nu plaats rond de plaats Kailua Kona, aan de westkust van het eiland Hawaï. Men zwemt de Kailua Bay over, fietst dan van Keauhou naar Hawi (op de noordpunt) en weer terug en loopt ten slotte een marathon.

Sinds de Olympische Zomerspelen van Sydney 2000 is de triatlon toegevoegd aan de Olympische Spelen. Men legt dan echter geen hele triatlon af, maar de zogenaamde Olympische afstand: 1,5 km zwemmen, 40 km fietsen en 10 km lopen. Hierbij is stayeren bij het fietsen toegestaan. Dat wil zeggen dat er in groepen, kort op elkaar gereden mag worden, in plaats van dat een verplichte tussenruimte aangehouden moet worden. Ook in Worldcups is het stayeren vrijgegeven.

Triatlon in België[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Vlaamse sportgeschiedenis#Triatlon en duatlon voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Wereldrecordhouder[bewerken]

De huidig wereldrecordhouder op de triatlon is de Duitser Andreas Raelert. Op 10 juli 2011 won hij de Challenge triatlon van Roth in een nieuwe recordtijd van 7 uur, 41 minuten en 36 seconden.

Triatlon / triathlon[bewerken]

Sinds de hervorming van 1993 werd in de officiële Nederlandse spelling volgens het Groene Boekje het woord triatlon voortaan geschreven zonder de niet uitgesproken h. De Nederlandse Triathlon Bond (NTB) bleef echter nog een aantal jaren de spelling met th vasthouden, om uiteindelijk toch te kiezen voor de nieuwe spelling, echter wel onder handhaving van de 'h' in de naam van de organisatie, omdat dit de schrijfwijze was op het moment van de oprichting.

Met ingang van januari 2009 werd echter weer teruggekeerd tot de "traditionele" spelling, met th, en werd het bondsorgaan Triatlon & Duatlon Sport (van 1988 tot 2002 genaamdTriathlon Sport) omgedoopt tot Triathlon & Duathlon Sport [1].

Wedstrijden[bewerken]

Enkele grote wedstrijden in Nederland zijn:

Grote wedstrijden in België:

Afstanden[bewerken]

Er zijn verschillende afstanden gedefinieerd bij triatlons, als volgt:

Naam afstand Korte naam Zwemmen Fietsen Hardlopen
Ironman afstand / Hele triatlon 1/1, IM, LA of LD 3800 m 180 km 42,2 km
ITU 3OD 3OD 4000 m 120 km 30 km
ITU 2OD 2OD 3000 m 80 km 20 km
Midden Afstand / Halve triatlon 1/2, MA of (E)MD 2500 m 80 km 20 km
Half Ironman / Ironman 70.3 IM 70.3 1900 m 90 km 21,1 km
ITU Olympische afstand (OD) OA of OD 1500 m 40 km 10 km
Kwart Afstand 1/4 1000 m 40 km 10 km
ITU Sprint Afstand (SD) SA of SD 750 m 20 km 5 km
Achtste Triatlon 1/8 500 m 20 km 5 km
Supersprint 400 m 10 km 2,5 km
Mini Triatlon 1/16 250 m 10 km 2,5 km

Bekende triatleten[bewerken]

Nederland[bewerken]


zie ook Categorie:Nederlands triatleet

België[bewerken]

zie ook Categorie:Belgisch triatleet

Overig[bewerken]


zie ook Categorie:Triatleet naar nationaliteit

Kampioenschapslijsten[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Roel Kerkhof De comeback van de stomme h, in Triathlon & Duathlon Sport - magazine voor duathlon en triathlon, jrg.22, nr.1, januari 2009, pag.3.