Zeilen op de Olympische Zomerspelen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sailing pictogram.svg

Zeilen is een van de sporten die op de Olympische Spelen wordt beoefend.

Met uitzondering van Zomerspelen van 1904 was deze sport altijd in het programma van de Spelen opgenomen. In 1896 kon er door de weersomstandigheden niet gevaren worden. In 1904 was zeilen wel een olympische sport maar bij gebrek aan goed bezeilbaar water in de omgeving van St. Louis en de logistieke problemen maakte zeilen geen deel uit van het olympisch programma.

Er werd bij de diverse Spelen in diverse klassen gezeild met een telkens wisselende typen van boten. Aanvankelijk drukte men de klassen uit in tonnen, later in meters of voet en nog later werden ze aangeduid met een verscheidenheid aan namen. Voor de klassen die in de loop van de jaren stopgezet werden bestaan sinds 2008 de Vintage Yachting Games.

Tot 1984 werd het zeilen in open klassen gezeild. Al in 1900 zeilden vrouwen , zij het in geringe mate, als bemanningslid mee. In 1924 verscheen de eerste, en ook voor lange tijd de enige, vrouwelijke stuurman aan de start. In 1984 werd de Windglider voor mannen toegevoegd In 1988 werd voor het eerst een specifieke klasse voor vrouwen toegevoegd; de 470-klasse. In 1992 volgden de europe-klasse en het plankzeilen. In 2004 volgde de yngling-klasse als vierde.

Het merendeel van de evenementen wordt in de vorm van "fleetracing" gezeild. De spelen van 1992, 1996 en 2000 kenden ook een gecombineerde "fleet/matchrace"-evenement. In 2012 is er een specifiek "matchrace"-evenement voor vrouwen in de Elliot 6m.

In de totaallijst van meeste medailles neemt Groot-Brittannië de eerste plaats in. Nederland en België nemen respectievelijk de 11e en 16e plaats in op deze lijst.

Zeilklassen[bewerken]

Het olympische zeilprogramma door de jaren heen vele wijzigingen ondergaan.

Discipline 96[1] 00[2] 04[3] 08 12 16[4] 20 24 28 32 36 40[5] 44[6] 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12 Medailles
Open zeilklasse o 0
0,5 ton o 1
0,5-1 ton o 1
1-2 ton o 1
2-3 ton o 1
3-10 ton o 1
10-20 ton o 1
Open klasse o 1
6 Metre klasse 1907 11
1919
1933
7 Metre klasse 1907 2
8 Metre klasse 1907 8
1919
1933
12 Metre klasse 1907 4
1919
15 Metre klasse 1907 0
10 Metre klasse 1907 3
1919
9 Metre klasse 1907 0
12 voets jol o 2
18 voets jol o 1
6,5 Metre klasse o 1
8.5 Metre klasse o 0
30m2 klasse o 1
40m2 klasse o 1
Nationale Franse eenheidsklasse
(Scheldejol)
o 1
Snowbird o 1
Star o 19
m
Olympiajol o 1
Japanse eenmansboot o 0
Draak o 7
Swallow o 1
Firefly o 1
Finn o 15
m
5,5m klasse o 5
Sharpie 12m2 o 1
Flying Dutchman o 9
Soling o 8
oc
Tempest o 2
Tornado o 9
470 o 17
m
v
Windglider m 1
Division II m 1
Lechner m 2
v
Europe v 4
Mistral m 6
v
Laser o 6
m
49 klasse o 4
Yngling v 2
RS:X m 4
v
Laser Radiaal v 2
Elliot 6m vm 1
48 totaal 1 10 0 5 4 0 16 3 3 4 4 3 0 5 5 5 5 5 5 6 6 6 7 8 10 10 11 11 11 10 171
m = Mannen
v = Vrouwen
vm = Vrouwen matchrace
o = Open klasse
oc = Open klasse fleet/matchrace
1907 = Open 1907 regel
1919 = Open 1919 regel
1933 = Open 1933 regel

Medailles[bewerken]

Individuele winnaars[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van olympische medaillewinnaars zeilen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Brit Ben Ainslie volgde in 2012 de Deen Paul Bert Elvström op als de 'succesvolste medaillewinnaar' in het zeilen, hij won vier gouden en een zilveren medaille. Samen met de Braziliaan Robert Scheidt nestelde Ainslie zich in 2012 ook naast de eveneens Braziliaan Torben Grael als de enige olympiërs bij het zeilen die vijf medailles wonnen.

# Olympiër Land Jaren Goud Zilver Brons Totaal Klassen
1 Ben Ainslie Vlag van Verenigd Koninkrijk GBR 1996-2012 4 1 0 5 laser / finn
2 Paul Bert Elvström Vlag van Denemarken DEN 1948-1960 4 0 0 4 firefly / finn
3 Jochen Schuemann Vlag van Duitsland GER 1976-2000 3 1 0 4 finn / soling
3 Valentin Mankin Vlag van Sovjet-Unie URS 1968-1980 3 1 0 4 finn / tempest / star
5 Robert Scheidt Vlag van Brazilië BRA 1996-2012 2 2 1 5 laser / star
6 Torben Grael Vlag van Brazilië BRA 1984-2004 2 1 2 5 soling / star
7 Magnus Konow Vlag van Noorwegen NOR 1912-1936 2 1 0 3 12m / 8m (1919) / 6m
7 Rodney Pattisson Vlag van Verenigd Koninkrijk GBR 1968-1972 2 1 0 3 flying dutchman
7 Mark Reynolds Vlag van Verenigde Staten USA 1988-2000 2 1 0 3 star
10 Tore Holm Vlag van Zweden SWE 1920-1948 2 0 2 4 40 m2 / 8m / 6m
vier of meer medailles
Alessandra Sensini Vlag van Italië ITA 1996-2008 1 1 2 4 plankzeilen
Carlos Espínola Vlag van Argentinië ARG 1996-2008 0 2 2 4 laser / finn

Medaillespiegel[bewerken]

 Plaats  Land NOC Goud
Goud
Zilver
Zilver
Brons
Brons
Totaal Mannen/Open Vrouwen
Goud Zilver Brons T Goud Zilver Brons T
1 Vlag van Verenigd Koninkrijk Groot-Brittannië GBR 24 14 11 49 21 14 10 45 3 0 1 4
2 Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten USA 19 23 17 59 17 22 14 53 2 1 3 6
3 Vlag van Noorwegen Noorwegen NOR 17 11 3 31 15 11 3 29 2 0 0 2
4 Vlag van Frankrijk Frankrijk FRA 12 11 14 37 11 11 14 36 1 0 0 1
5 Vlag van Denemarken Denemarken DEN 12 8 6 26 11 8 4 23 1 0 2 3
6 Vlag van Spanje Spanje ESP 11 5 1 17 9 3 1 13 2 2 0 4
7 Vlag van Zweden Zweden SWE 9 12 12 33 9 11 11 31 0 1 1 2
8 Vlag van Australië Australië AUS 7 4 8 19 5 4 8 17 2 0 0 2
9 Vlag van Nieuw-Zeeland Nieuw-Zeeland NZL 7 4 5 16 6 2 4 12 1 2 1 4
10 Vlag van Brazilië Brazilië BRA 6 3 7 16 6 3 6 15 0 0 1 1
11 Vlag van Nederland Nederland NED 4 7 6 17 4 3 5 12 0 4 1 5
12 Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie URS 4 5 3 12 4 5 2 11 0 0 1 1
13 Vlag van Duitsland Duitsland GER 3 4 4 11 3 3 4 10 0 1 0 1
14 Vlag van Oostenrijk Oostenrijk AUT 3 4 0 7 3 4 0 7
15 Vlag van Italië Italië ITA 3 3 8 14 2 2 6 10 1 1 2 4
16 Vlag van Griekenland Griekenland GRE 3 2 2 7 2 2 1 5 1 0 1 2
17 Vlag van België België BEL 2 4 2 8 2 4 2 8
18 Vlag van Duitsland Bondsrepubliek Duitsland FRG 2 2 3 7 2 2 3 7
19 Vlag van de DDR DDR GDR 2 2 2 6 2 2 2 6
20 Vlag van Finland Finland FIN 2 1 6 9 2 1 6 9
21 Vlag van Gemengd team Gemengd team ZZX 2 0 0 2 2 0 0 2
22 Vlag van Oekraïne Oekraïne UKR 1 2 2 5 1 1 0 2 0 1 2 3
23 Vlag van China China CHN 1 2 1 4 1 2 1 4
Vlag van Zwitserland Zwitserland SUI 1 2 1 4 1 2 1 4
25 Vlag van Duitsland Duits eenheidsteam EUA 1 1 1 3 1 1 1 3
26 Vlag van Israël Israël ISR 1 0 2 3 1 0 2 3
27 Vlag van Bahama's Bahama's BAH 1 0 1 2 1 0 1 2
Vlag van Polen Polen POL 1 0 1 2 1 0 1 2
29 Vlag van Hongkong Hongkong HKG 1 0 0 1 1 0 0 1
30 Vlag van Argentinië Argentinië ARG 0 4 4 8 0 4 3 7 0 0 1 1
31 Vlag van Canada Canada CAN 0 3 6 9 0 3 6 9
32 Vlag van Portugal Portugal POR 0 2 2 4 0 2 2 4
33 Vlag van Japan Japan JPN 0 1 1 2 0 0 1 1 0 1 0 1
Vlag van Rusland Rusland RUS 0 1 1 2 0 1 1 2
Vlag van Slovenië Slovenië SLO 0 1 1 2 0 1 1 2
36 Vlag van Amerikaanse Maagdeneilanden Amerikaanse Maagdeneilanden ISV 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Cuba Cuba CUB 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Ierland Ierland IRL 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Litouwen Litouwen LTU 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Nederlandse Antillen Nederlandse Antillen AHO 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Tsjechië Tsjechië CZE 0 1 0 1 0 1 0 1
42 Vlag van Estland Estland EST 0 0 2 2 0 0 2 2
43 Vlag van Hongarije Hongarije HUN 0 0 1 1 0 0 1 1
Totaal 162 154 147 463 144 136 129 409 18 18 18 54

Wedstrijdwateren[bewerken]

Spelen Locatie
1896 Athene niet gevaren i.v.m. weersomstandigheden
1900 Parijs Le Havre en Meulan
1904 St. Louis niet op het programma
1908 Londen Glasgow, Firth of Clyde en Ryde
1912 Stockholm Nynäshamn
1920 Antwerpen Oostende
1924 Parijs Le Havre en Meulan
1928 Amsterdam Zuiderzee
1932 Los Angeles Haven van Los Angeles
1936 Berlijn Kiel
1948 Londen Torquay
1952 Helsinki Helsinki - Harmaja, Liuskasaari
1956 Melbourne Melbourne - Port Phillipbaai
1960 Rome Napels
1964 Tokio Fujisawa - Enoshima-eiland
1968 Mexico-stad Acapulco
1972 München Kiel
1976 Montréal Kingston
1980 Moskou Tallinn
1984 Los Angeles Long Beach
1988 Seoel Busan
1992 Barcelona Barcelona
1996 Atlanta Savannah
2000 Sydney Sydney
2004 Athene Athene
2008 Peking Qingdao
2012 Londen Weymouth en Isle of Portland


Bronnen, noten en/of referenties
  1. Nog onduidelijk in wat voor jachten er gevaren werd.
  2. In 1900 werden er in de ½ Ton, 1–2 Ton en 2–3 Ton klasse twee races gehouden waarbij na elke race medailles werden uitgedeeld. Deze extra drie medailles zijn echter niet door het IOC erkend.
  3. Zeilen is wel een Olympische Sport maar staat hier niet op het Olympisch Programma.
  4. Geen klassen bekend.
  5. Programma Tokio opgesteld.
  6. Geen programma opgesteld