Atletiek op de Olympische Zomerspelen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Olympic pictogram Athletics.png

Atletiek is een van de sporten die op de moderne Olympische Spelen wordt beoefend. De sport staat vanaf de eerste editie in 1896 op het programma van de Olympische Zomerspelen.

In 1913 besloot de IAAF dat de Olympische Spelen als wereldkampioenschappen atletiek fungeerden en kende atletiek geen WK. Dit bleef zo totdat in 1976 de IAAF besloot dat de wereldkampioenschappen en de Olympische Spelen apart gevoerd moest worden.

Het olympisch atletiekprogramma bij de mannen heeft in de begin jaren van de Olympische Spelen een aantal grote wijzigingen ondergaan. Sinds de Spelen van 1928 is het programma ongewijzigd, met uitzondering van de beide onderdelen in het snelwandelen.

Sinds 1928 staat atletiek ook voor vrouwen op het olympisch programma. Aanvankelijk waren er vijf onderdelen, maar langzamerhand is het programma bij de vrouwen gelijk geworden aan dat van de mannen. Met de toevoeging van de 3000 m steeple chase in 2008 is het onderlinge verschil in het aantal onderdelen nog maar 1. Enkel het onderdeel 50 kilometer snelwandelen wordt alleen door de mannen gelopen. Verschillen in onderdelen zijn de 110 m horden bij de mannen versus de 100 m horden bij de vrouwen en de meerkamp; deze wordt bij de mannen over tien onderdelen gehouden en bij de vrouwen over zeven onderdelen.

Onderdelen[bewerken]

Mannen[bewerken]

Tussen haakjes staan eerdere afstanden vermeld.
Onderdeel 96 00 04 08 12 20 24 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12 Totaal
Huidig programma
100 m 27
200 m 26
400 m 27
4x 100 m estafette 23
4x 400 m estafette 23
800 m 27
1500 m 27
5000 m 23
10.000 m 23
110 m horden 27
400 m horden 25
Steeplechase (2500/3200/) 3000 m 25
Tienkamp 24
Hink-stap-springen 27
Hoogspringen 27
Polsstokhoogspringen 27
Verspringen 27
Discuswerpen 27
Kogelslingeren 26
Kogelstoten 27
Speerwerpen 24
Marathon 27
Snelwandelen (10 km/) 20 km 21
Snelwandelen 50 km 18
96 00 04 08 12 20 24 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12
Afgevoerde onderdelen
Steeplechase 4000 m 1
5000 m team 1
60 m 2
200 m horden 2
Hink-stap-springen uit stand 2
Hoogspringen uit stand 4
Verspringen uit stand 4
4 mijl team 1
Driekamp 1
Gewichtwerpen 2
Snelwandelen 3500/3000 m 2
5 mijl 1
3 mijl team 1
Olympische estafette 1
Discuswerpen Griekse stijl 1
Speerwerpen vrije stijl 1
Discuswerpen beide handen 1
Kogelstoten beide handen 1
Speerwerpen beide handen 1
3000 m team 3
Veldlopen individueel 3
Veldlopen team 3
Vijfkamp 3
96 00 04 08 12 20 24 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12
Totaal 12 23 25 26 30 29 27 22 23 23 24 24 24 24 24 24 24 23 24 24 24 24 24 24 24 24 24 647
NB: Touwtrekken stond van 1900 tot en met 1920 vijfmaal op het programma van de Olympische Spelen. Alhoewel het in die jaren een onderdeel vormde van het atletiekprogramma, beschouwt het IOC het touwtrekken nu als een aparte olympische sport. Vandaar dat het touwtrekken ontbreekt in het overzicht en de medailletabel.[1]

Vrouwen[bewerken]

Tussen haakjes staan eerdere afstanden/onderdelen vermeld.
Onderdeel 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12 Totaal
Huidig programma
100 m 20
200 m 17
400 m 13
4x100 m estafette 20
4x400 m estafette 11
800 m 15
1500 m 11
(3000 m/) 5000 m 8
10.000 m 7
(80 m/) 100 m horden 19
400 m horden 8
Steeple chase 3000 m 2
(Vijfkamp/) Zevenkamp 13
Hink-stap-springen 5
Hoogspringen 20
Polsstokhoogspringen 4
Verspringen 17
Discuswerpen 20
Kogelslingeren 4
Kogelstoten 17
Speerwerpen 19
Marathon 8
Snelwandelen (10 km/) 20 km 6
28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12
Totaal 5 6 6 9 9 9 10 12 12 14 14 14 17 18 19 20 22 22 23 23 284

Medailles[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van olympische medaillewinnaars atletiek (mannen) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van olympische medaillewinnaars atletiek (vrouwen) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Meervoudigemedaillewinnaars[bewerken]

Onderstaande tabel geeft de 'succesvolste medaillewinnaars' (vier maal goud en meer) in de atletiek weer.

# Olympiër Land Jaren Goud Zilver Brons Totaal Disciplines
1 Paavo Nurmi Vlag van Finland 1920-1928 9 3 0 12 (m) 1500 m / 5000 m / 10.000 m / 3000 m steeple chase / 3000 m team / veldlopen / veldlopen team
2 Carl Lewis Vlag van Verenigde Staten 1984-1996 9 1 0 10 (m) 100 m / 200 m / 4x 100 m / verspringen
3 Ray Ewry Vlag van Verenigde Staten 1900-1908 8 0 0 8 (m) hoogspringen uit stand / verspringen uit stand / hink-stap-springen uit stand
4 Ville Ritola Vlag van Finland 1924-1928 5 3 0 8 (m) 5000 m / 10.000 m / 3000 m steeple chase / 3000 m team / veldlopen / veldlopen team
5 Hannes Kolehmainen Vlag van Finland 1912-1920 4 1 0 5 (m) 5000 m / 10.000 m / marathon / veldlopen / veldlopen team
5 Emil Zátopek Vlag van Tsjechië 1948-1952 4 1 0 5 (m) 5000 m / 10.000 m / marathon
5 Evelyn Ashford Vlag van Verenigde Staten 1984-1992 4 1 0 5 (v) 100 m / 4x 100 m
8 Alvin Kraenzlein Vlag van Verenigde Staten 1900 4 0 0 4 (m) 60 m / 110 m horden / 200 m horden / verspringen
8 Jesse Owens Vlag van Verenigde Staten 1936 4 0 0 4 (m) 100 m / 200 m / 4x 100 m / verspringen
8 Fanny Blankers-Koen Vlag van Nederland 1948 4 0 0 4 (v) 100 m / 200 m / 4x 100 m / 80 m horden
8 Harrison Dillard Vlag van Verenigde Staten 1948-1952 4 0 0 4 (m) 100 m / 4x 100 m / 110 m horden
8 Betty Cuthbert Vlag van Australië 1956-1964 4 0 0 4 (v) 100 m / 200 m / 400 m / 4x 100 m
8 Al Oerter Vlag van Verenigde Staten 1956-1968 4 0 0 4 (m) discuswerpen
8 Lasse Virén Vlag van Finland 1972-1976 4 0 0 4 (m) 5000 m / 10.000 m
8 Bärbel Wöckel-Eckert Vlag van Duitse Democratische Republiek 1976-1980 4 0 0 4 (v) 200 m / 4x 100 m
8 Michael Johnson Vlag van Verenigde Staten 1992-2000 4 0 0 4 (m) 200 m / 400 m / 4x 400 m
8 Robert Korzeniowski Vlag van Polen 1996-2004 4 0 0 4 (m) 20 km snelwandelen / 50 km snelwandelen

Meervoudigemedaillewinnaars op één discipline[bewerken]

Zeven mannen en één vrouw wonnen drie of meer gouden medailles op één discipline. Al Oerter en Carl Lewis zijn de enige die vier gouden medailles wonnen.

Olympiër Land Jaren Medailles
John Flanagan Vlag van Verenigde Staten 1900, 1904, 1908 Goud Goud Goud (m) kogelslingeren
Ray Ewry Vlag van Verenigde Staten 1900, 1904, 1908 Goud Goud Goud
Goud Goud Goud
(m) hoogspringen uit stand
(m) verspringen uit stand
Al Oerter Vlag van Verenigde Staten 1956, 1960, 1964, 1968 Goud Goud Goud Goud (m) discuswerpen
Viktor Sanjejev Vlag van Sovjet-Unie 1968, 1972, 1976 Goud Goud Goud (m) hink-stap-springen
Carl Lewis Vlag van Verenigde Staten 1984, 1988, 1992, 1996 Goud Goud Goud Goud (m) verspringen
Evelyn Ashford Vlag van Verenigde Staten 1984, 1988, 1992 Goud Goud Goud (v) 4x 100 m
Jan Železný Vlag van Tsjechië 1992, 1996, 2000 Goud Goud Goud (m) speerwerpen
Robert Korzeniowski Vlag van Polen 1996, 2000, 2004 Goud Goud Goud (m) 50 km snelwandelen

Medaillespiegel[bewerken]

 Plaats  Land NOC Goud
Goud
Zilver
Zilver
Brons
Brons
Totaal Mannen Vrouwen
Goud Zilver Brons T Goud Zilver Brons T
1 Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten USA 311 238 189 738 266 207 167 640 45 31 22 98
2 Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie URS 64 55 74 193 34 35 40 109 30 20 34 84
3 Vlag van Verenigd Koninkrijk Groot-Brittannië GBR 49 78 61 188 40 58 43 141 9 20 18 47
4 Vlag van Finland Finland FIN 48 35 30 113 47 33 30 110 1 2 0 3
5 Vlag van de DDR DDR GDR 38 36 35 109 14 14 14 42 24 22 21 67
6 Vlag van Kenia Kenia KEN 22 27 19 68 20 21 18 59 2 6 1 9
7 Vlag van Polen Polen POL 22 17 13 52 15 9 5 29 7 8 8 23
8 Vlag van Australië Australië AUS 19 24 25 68 7 12 12 31 12 12 13 37
9 Vlag van Zweden Zweden SWE 19 21 41 81 17 21 37 75 2 0 4 6
10 Vlag van Italië Italië ITA 19 15 25 59 16 8 21 45 3 7 4 14
11 Vlag van Rusland Rusland RUS 18 22 20 60 4 5 10 19 14 17 10 41
12 Vlag van Ethiopië Ethiopië ETH 18 6 14 38 12 4 9 25 6 2 5 13
13 Vlag van Duitsland Duitsland GER 15 20 34 69 6 13 21 40 9 7 13 29
14 Vlag van Jamaica Jamaica JAM 13 24 15 52 7 12 5 24 6 12 10 28
15 Vlag van Frankrijk Frankrijk FRA 13 21 25 59 7 20 20 47 6 1 5 12
16 Vlag van Canada Canada CAN 13 14 25 52 11 9 17 37 2 5 8 15
17 Vlag van Duitsland Bondsrepubliek Duitsland FRG 12 14 17 43 4 8 12 24 8 6 5 19
18 Vlag van Roemenië Roemenië ROU 11 14 10 35 0 1 1 2 11 13 9 33
19 Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije TCH 11 8 5 24 8 6 3 17 3 2 2 7
20 Vlag van Cuba Cuba CUB 10 13 14 37 6 8 8 22 4 5 6 15
21 Vlag van Hongarije Hongarije HUN 9 12 17 38 6 11 15 32 3 1 2 6
22 Vlag van Nieuw-Zeeland Nieuw-Zeeland NZL 9 2 8 19 7 2 6 15 2 0 2 4
23 Vlag van Gezamenlijk team Gezamenlijk team EUN 7 11 3 21 3 2 2 7 4 9 1 14
24 Vlag van Japan Japan JPN 7 7 8 22 5 5 7 17 2 2 1 5
25 Vlag van Noorwegen Noorwegen NOR 7 5 8 20 6 2 7 15 1 3 1 5
26 Vlag van Griekenland Griekenland GRE 6 12 11 29 3 6 9 18 3 6 2 11
27 Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika RSA 6 11 6 23 5 7 5 17 1 4 1 6
28 Vlag van Marokko Marokko MAR 6 5 7 18 5 4 5 14 1 1 2 4
29 Vlag van Nederland Nederland NED 6 3 6 15 0 1 5 6 6 2 1 9
30 Vlag van Bulgarije Bulgarije BUL 5 7 6 18 1 0 1 2 4 7 5 16
31 Vlag van China China CHN 5 3 7 15 1 0 1 2 4 3 6 13
32 Vlag van Duitsland Duits eenheidsteam EUA 4 18 8 30 3 10 4 17 1 8 4 13
33 Vlag van Wit-Rusland Wit-Rusland BLR 4 6 9 19 0 4 4 8 4 2 5 11
34 Vlag van Brazilië Brazilië BRA 4 3 7 14 3 3 7 13 1 0 0 1
35 Vlag van Portugal Portugal POR 4 2 4 10 2 2 2 6 2 0 2 4
36 Vlag van Ierland Ierland IRL 4 2 0 6 4 1 0 5 0 1 0 1
37 Vlag van Tsjechië Tsjechië CZE 4 1 3 8 3 1 2 6 1 0 1 2
38 Vlag van België België BEL 3 6 2 11 2 5 2 9 1 1 0 2
39 Vlag van Mexico Mexico MEX 3 5 2 10 3 4 2 9 0 1 0 1
40 Vlag van Oekraïne Oekraïne UKR 3 2 10 15 1 0 4 5 2 2 6 10
41 Vlag van Algerije Algerije ALG 3 1 2 6 1 1 2 4 2 0 0 2
42 Vlag van Litouwen Litouwen LTU 3 1 1 5 3 0 1 4 0 1 0 1
43 Vlag van Spanje Spanje ESP 2 4 5 11 2 4 4 10 0 0 1 1
44 Vlag van Bahama's Bahama's BAH 2 3 3 8 0 1 2 3 2 2 1 5
45 Vlag van Argentinië Argentinië ARG 2 3 0 5 2 2 0 4 0 1 0 1
46 Vlag van Estland Estland EST 2 1 2 5 2 1 2 5
47 Vlag van Kameroen Kameroen CMR 2 0 0 2 2 0 0 2
48 Vlag van Nigeria Nigeria NGR 1 4 8 13 0 2 3 5 1 2 5 8
49 Vlag van Trinidad en Tobago Trinidad en Tobago TRI 1 4 5 10 1 4 5 10
50 Vlag van Oostenrijk Oostenrijk AUT 1 2 4 7 1 2 4 7
51 Vlag van Tunesië Tunesië TUN 1 2 1 4 1 2 1 4
52 Vlag van Slovenië Slovenië SLO 1 1 1 3 1 0 0 1 0 1 1 2
53 Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea KOR 1 1 0 2 1 1 0 2
Vlag van Gemengd team Gemengd team ZZX 1 1 0 2 1 1 0 2
Vlag van Ecuador Ecuador ECU 1 1 0 2 1 1 0 2
56 Vlag van Panama Panama PAN 1 0 2 3 1 0 2 3
57 Vlag van Kazachstan Kazachstan KAZ 1 0 1 2 0 0 1 1 1 0 0 1
Vlag van Mozambique Mozambique MOZ 1 0 1 2 1 0 1 2
Vlag van Oeganda Oeganda UGA 1 0 1 2 1 0 1 2
60 Vlag van Burundi Burundi BDI 1 0 0 1 1 0 0 1
Vlag van Dominicaanse Republiek Dominicaanse Republiek DOM 1 0 0 1 1 0 0 1
Vlag van Luxemburg Luxemburg LUX 1 0 0 1 1 0 0 1
Vlag van Syrië Syrië SYR 1 0 0 1 1 0 0 1
64 Vlag van Zwitserland Zwitserland SUI 0 6 2 8 0 6 2 8
65 Vlag van Letland Letland LAT 0 4 1 5 0 4 1 5
66 Vlag van Namibië Namibië NAM 0 4 0 4 0 4 0 4
67 Vlag van Denemarken Denemarken DEN 0 2 4 6 0 2 3 5 0 0 1 1
68 Vlag van Turkije Turkije TUR 0 2 2 4 0 0 2 2 0 2 0 2
69 Vlag van Chili Chili CHI 0 2 0 2 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van India India IND 0 2 0 2 0 2 0 2
Vlag van Joegoslavië Joegoslavië YUG 0 2 0 2 0 2 0 2
Vlag van Tanzania Tanzania TAN 0 2 0 2 0 2 0 2
73 Vlag van IJsland IJsland ISL 0 1 1 2 0 1 0 1 0 0 1 1
Vlag van Sri Lanka Sri Lanka SRI 0 1 1 2 0 1 0 1 0 0 1 1
Vlag van Chinees Taipei Chinees Taipei TPE 0 1 1 2 0 1 0 1 0 0 1 1
76 Vlag van Bohemen Bohemen BOH 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Haïti Haïti HAI 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Ivoorkust Ivoorkust CIV 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Kroatië Kroatië CRO 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Saoedi-Arabië Saoedi-Arabië KSA 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Senegal Senegal SEN 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Soedan Soedan SUD 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Zambia Zambia ZAM 0 1 0 1 0 1 0 1
84 Vlag van Filipijnen Filipijnen PHI 0 0 2 2 0 0 2 2
Vlag van West-Indische Federatie West-Indische Federatie BWI 0 0 2 2 0 0 2 2
86 Vlag van Australazië Australazië ANZ 0 0 1 1 0 0 1 1
Vlag van Barbados Barbados BAR 0 0 1 1 0 0 1 1
Vlag van Colombia Colombia COL 0 0 1 1 0 0 1 1
Vlag van Djibouti Djibouti DJI 0 0 1 1 0 0 1 1
Vlag van Eritrea Eritrea ERI 0 0 1 1 0 0 1 1
Vlag van Qatar Qatar QAT 0 0 1 1 0 0 1 1
Vlag van Venezuela Venezuela VEN 0 0 1 1 0 0 1 1
Totaal 883 891 883 2657 625 627 625 1877 258 264 258 780


Bronnen, noten en/of referenties