Leie (rivier)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Leie
LocationLeie.PNG
Lengte 202 km
Hoogte (bron) 114,7 m
Debiet 22 m³/s
Stroomgebied 2900 km²
Van Vlag van Frankrijk Lisbourg
Naar Vlag van België Schelde, Gent
Stroomt door Frankrijk - België
Afgesneden arm van de Leie in Bachte
Afgesneden arm van de Leie in Bachte
Portaal  Portaalicoon   Geografie
De Leie nabij de Koning Albertbrug in Gent
Het stuk afgesneden Leie bij Astene heeft nog het meanderende verloop van de oorspronkelijke Leie.
De Leie nabij het Budabeachpark in Kortrijk
De bron van de Leie in Lisbourg, (Frankrijk)

De Leie (Frans: Lys) is een rivier die in Noord-Frankrijk in Lisbourg op een hoogte van 116 m ontspringt, en in Gent in België in de Schelde uitmondt. De rivier is 202 km lang, waarvan 109 km in België. Van Armentiers (Armentières) tot Wervik vormt de rivier over 24 km de Belgisch-Franse grens.

Het hydrografisch bekken van de Leie beslaat in totaal 4727 km² waarvan ongeveer 2900 km² in Frankrijk en ongeveer 1825 km² in België. Vanaf Sint-Eloois-Vijve tot Gent is de bodemhelling zeer gering waardoor zich vele meanders vormden.

Etymologie[bewerken]

De Leie werd voor het eerst vermeld in het jaar 694 als Legia[1] bij een situering van Sloten, het huidige bedevaartsoord Lourdes nabij Gent. De vermelding als super fluvio Legia betekent boven de stroom Leie. De naam Legia is vermoedelijk van Keltische oorsprong en zou de vloeiende, dat wil zeggen de waterloop, het water kunnen betekenen. In het Oudiers herkennen we daarin legaim, vloeien.

Belang voor de vlasindustrie[bewerken]

Traditioneel is de Leie bekend om zijn vlaswerken. Het water van de Leie is arm aan kalk en ijzer, en daardoor erg geschikt voor het roten van vlas. De rivier dankt er haar bijnaam aan: de Gouden rivier, naar de glans die het in de Leie gerote vlas had. In 1943 echter werd het roten van vlas in de Leie zelf of in waterlopen van het Leie-stroomgebied volledig verboden om de milieu-aantasting die er het gevolg van was de kop in te drukken.

Aanpassingen aan de waterloop[bewerken]

Oorspronkelijk mondde de Leie uit in de Schelde aan wat nu de Portus Ganda heet, vlakbij de site van de Sint-Baafsabdij. In de jaren '60 werd de Nederschelde in het stadscentrum gedempt tussen het Geeraard de Duivelsteen en de Leie. Zodra dit weer wordt opengelegd (de bruggen zijn reeds aanwezig) wordt de oorspronkelijke mondingsplaats weer hersteld (zie Samenvloeiing van de Leie en de Schelde).

Momenteel (2010) vinden ingrijpende rechttrekkings-, verbredings- en uitdiepingswerken aan de Leie plaats in en rond de stad Kortrijk. Deze Leiewerken moeten de Leie bevaarbaar maken voor containerschepen en schepen tot 1350 ton, wat nu al kan tot Harelbeke.

Na aanpassing van de doortocht van Kortrijk (in uitvoering) en Komen zal deze tonnenmaat mogelijk zijn tot Rijsel via de zijrivier de Deule, daar waar dit nu nog 600 ton is. De scheepvaart in het Leiebekken wordt verder bevorderd door het kanaal Bossuit-Kortrijk dat de Leie verbindt met de Schelde, het kanaal Roeselare-Leie en het Afleidingskanaal van de Leie of Schipdonkkanaal dat de Leie verbindt met het kanaal Gent-Brugge. Door deze laatste verbinding blijft de benedenloop van de Leie vanaf Deinze gevrijwaard van beroepsscheepvaart. Twee derde van het Leiewater wordt afgevoerd via het Schipdonkkanaal; het resterend derde vloeit in de toeristische Leie.

Van het oude kronkelende traject zijn op de meeste plaatsen nog de oude afgesloten armen aanwezig. De meeste gemeentegrenzen langs de Leie komen nog met de oude traject overeen.

Seine-Scheldeverbinding[bewerken]

Door het realiseren van de Seine-Scheldeverbinding tussen 2012 en 2017 zal het profiel van de Leie worden verruimd en zeven bruggen tussen de Franse grens en Waregem worden herbouwd of verhoogd.

Vis[bewerken]

In 2005 werd vastgesteld dat de vispopulatie in de Leie zich spectaculair herstelt. Er werden 19 vissoorten aangetroffen.

Zijrivieren[bewerken]

Een volledige opsomming van de zijrivieren van de Leie is te vinden bij Stroomgebied van de Schelde.

Trivia[bewerken]

  • De rivier gaf haar naam aan de zware gevechten die van 23 tot 28 mei 1940 plaatsvonden tussen het Belgische en het Duitse leger tijdens de Leieslag.
  • Ezelsbrugje om enkele plaatsnamen aan de Leie te onthouden zoals aangeleerd op de basisschool. Als Waasten zal Komen, zal Wervik het Menen en Kortrijk zal Deinze tot Gent.
  • De rivier gaf haar naam aan de fleur-de-lys, het symbool van de Franse koningen, dat gebaseerd werd op de daar groeiende gele lis.[2]

Externe link[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. legia-forum.org
  2. La Venise Verte, par Jacques Sigot et J-Pierre Rault, éditions CMD 1997