Mandel (rivier)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Mandel in Roeselare
De Mandel in Oostnieuwkerke

De Mandel is een bijrivier van de Leie in het bekken van de Schelde. Tot in de 17de eeuw was hij van enig belang voor de scheepvaart met kleine boten. Toen er nog niet echt sprake was van milieubewustzijn, heeft de rivier veel te lijden gehad van de industrialisering, verstedelijking en intensieve landbouw in de vruchtbare Mandelvallei. Nu wordt reeds geruime tijd gestreefd naar zo zuiver mogelijke waterlopen wat een volgehouden inspanning vergt en dus een werk van lange adem is.

De Mandel ontspringt in de omgeving van Passendale en Westrozebeke. De Oude Mandelbeek is een zijbeek van de Mandel. De Mandel doorkruist drie West-Vlaamse arrondissementen namelijk het arrondissement Ieper met de zopas genoemde Mandelbron, Roeselare en Tielt waar de rivier te Vijve op de grens tussen West- en Oost-Vlaanderen uitmondt in de Leie.

De Mandelvallei strekt zich dus uit over een behoorlijk uitgebreid gebied waarvan het oorspronkelijke natuurlijke karakter nog enigszins herkenbaar is in de plattelandsgemeenten tussen de steden Ieper en Tielt maar bijna volledig uit het zicht verdwenen nabij Roeselare en Izegem waar de rivier veelal ondergronds wordt geleid doorheen de bedrijvenzone "Mandeldal" en verschillende woonwijken. De Mandel, werd in 1979 ingekokerd. De geurhinder die de waterloop verspreidde, maakte het leven er rond onaangenaam. De Mandel was een open riool geworden, dat best aan het oog werd onttrokken. Lange tijd was deze waterweg nochtans dominant aanwezig in het landschap; in een ver verleden werd de Mandel zelfs intensief gebruikt om het vlas te roten. De rivier verloor echter zijn economische functie, mede door het verdwijnen van het intensief vlasboeren in België, maar ook door het verdwijnen van kleine binnenwaterschepen. Hij verdween letterlijk uit het zicht. Onder deze overkoepeling baant de Mandel zich een weg ergens tussen het Roeselaarse en Izegemse rioleernetwerk en komt ter hoogte van Emelgem terug bovengronds. Hij volgt grotendeels het kanaal te Ingelmunster, vanaf Oostrozebeke vloeit hij weer door de landerijen.

De Mandel- en Leievallei zijn van elkaar gescheiden door een heuvelrug bij de stad Harelbeke. De Mandeldal-fietsroute heeft als hoogste punt de Poelberg nabij Tielt en verkent de ruime omgeving van deze provinciestad.

Tot slot ontlenen de Vlaamse Sociale Huisvestingsmaatschappij “De Mandel” met hoofdzetel te Roeselare, het Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB) "Mandel en Leie" en het Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGGZ) “Mandel en Leie”, drie streekgebonden instellingen met sociale inslag, hun naam aan de rivier. Ook scholengroep 26 "Mandel en Leie" van het Go! werd er naar genoemd.