Diksmuide
|
|
|||
|
|
|||
|
|
|||
|
|
|||
| Gewest | |||
| Provincie | |||
| Arrondissement | Diksmuide | ||
| Coördinaten | 51°1′N, 2°51′E | ||
| Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere |
149,4 km² (2009) 91,42% 3,12% 5,46% |
||
|
|
|||
| Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid |
16.432 (01/01/2012) 49,67% 50,33% 109,99 inw./km² |
||
| Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder |
(01/01/2008) 20,65% 60,21% 19,14% |
||
| Buitenlanders | 0,96% (01/01/2008) | ||
|
|
|||
| Burgemeester | Lies Laridon (CD&V) | ||
| Bestuur | CD&V, sp.a-open | ||
| Zetels CD&V N-VA sp.a-open Idee2006 |
25 9 7 5 4 |
||
|
|
|||
| Gemiddeld inkomen | 13.183 euro/inw. (2007) | ||
| Werkloosheidsgraad | 4,52% (jan. 2009) | ||
|
|
|||
| Postcode 8600 8600 8600 8600 8600 8600 8600 8600 8600 8600 8600 8600 8600 8600 8600 |
Deelgemeente Diksmuide Beerst Esen Kaaskerke Keiem Lampernisse Leke Nieuwkapelle Oostkerke Oudekapelle Pervijze Sint-Jacobskapelle Stuivekenskerke Vladslo Woumen |
||
| Zonenummer | 051 | ||
| NIS-code | 32003 | ||
| Politiezone | Polder | ||
| Website | www.diksmuide.be | ||
|
|
|||
| ligging binnen het arrondissement Diksmuide in de provincie West-Vlaanderen |
|||
|
|||
Diksmuide (Frans: Dixmude, volksmond: Smude) is een stad in de Belgische provincie West-Vlaanderen. De stad ligt in de Westhoek, aan de IJzer en de Handzamevaart. Een inwoner van Diksmuide wordt een Diksmuideling of Diksmuidenaar genoemd[1]. De gemeente telt zo'n 16.000 inwoners.
Diksmuide staat bekend als de Boterstad, verwijzende naar de bloeiende zuivelhandel die eeuwenlang één van de belangrijkste welvaartspijlers van de stad was. De stad is echter het bekendst van de Eerste Wereldoorlog, waarbij ze het hard te verduren had aan het IJzerfront. Een restant uit deze periode is de beruchte Dodengang, één van de gevaarlijkste stellingen van het Belgisch leger. De IJzertoren die na de oorlog werd opgetrokken is zowel een vredesmonument als een ereteken voor de Vlaamse soldaten die in de frontstreek het leven lieten.
De gemeente heeft een overwegend agrarisch karakter, met een grote tewerkstelling in de landbouw, waarbij Diksmuide een centrumfunctie vervult op vlak van dienstverlening en nijverheid.
Inhoud |
Overige kernen en buurgemeentes [bewerken]
De fusiegemeente Diksmuide bestaat sinds 1977 uit 15 deelgemeentes. Naast Diksmuide zelf zijn dit nog de deelgemeenten Beerst, Esen, Kaaskerke, Keiem, Lampernisse, Leke, Nieuwkapelle, Oostkerke, Oudekapelle, Pervijze, Sint-Jacobskapelle, Stuivekenskerke, Vladslo en Woumen. Diksmuide is daarmee in West-Vlaanderen de gemeente met de grootste oppervlakte. Nadat in 1924 de oppervlakte van Diksmuide reeds verdubbelde door de aanhechting van een deel van Esen, werden bij een eerste fusie in 1965 de gemeenten Kaaskerke en Esen bij Diksmuide-centrum gevoegd. De bebouwing van Kaaskerke en Diksmuide vormt een aangesloten geheel, en ook op het grondgebied van Esen spreidt de kern van Diksmuide zelf zich uit. Bij een fusiegolf in 1971 gingen er enkele fusies door in de omliggende gemeenten, die toen echter nog onafhankelijk bleven. Keiem werd bij Beerst gevoegd; Lampernisse, Oostkerke en Stuivekenskerke werden deel van Pervijze en uit Oudekapelle, Nieuwkapelle en Sint-Jacobskapelle werd een nieuwe gemeente met de naam Driekapellen gevormd. Woumen moest de parochie Jonkershove afstaan aan Houthulst. In 1977 tenslotte werden zes tot dan toe onafhankelijke gemeenten opgeheven waarbij de deelgemeenten bij Diksmuide ondergebracht werden. Beerst, Driekapellen, Leke, Vladslo, Woumen en Pervijze werden (met hun deelgemeenten) zo deel van het uitgebreide Diksmuide.
Het stadscentrum van Diksmuide ligt centraal langs de IJzer en is de omvangrijkste kern in de gemeente. De andere dorpen liggen verspreid op het grote grondgebied. De grotere dorpen bestaan uit een kern langs de grootste invalswegen, met daarbij nog lintbebouwing. De kleinere dorpjes liggen midden in de velden en hebben weinig verbindingswegen. Tussen de dorpen in liggen dan nog hoeves verspreid over het vlakke landschap.
| # | Naam deelgemeente | Oppervlakte (km²) |
Bevolking (01/01/2007) |
|---|---|---|---|
| I | Diksmuide | 2,12 | 5.190 |
| II | Esen | 17,53 | 1.854 |
| III | Kaaskerke | 8,73 | 458 |
| IV | Beerst | 11,66 | 1.127 |
| V | Vladslo | 17,33 | 1.239 |
| VI | Leke | 10,73 | 1.124 |
| VII | Keiem | 12,92 | 1.298 |
| VIII | Stuivekenskerke | 7,34 | 160 |
| IX | Pervijze | 12,23 | 886 |
| X | Lampernisse | 13,62 | 198 |
| XI | Oostkerke | 3,77 | 285 |
| XII | Oudekapelle | 6,51 | 135 |
| XIII | Sint-Jacobskapelle | 3,25 | 96 |
| XIV | Nieuwkapelle | 7,85 | 406 |
| XV | Woumen | 13,83 | 1.307 |
Bron: www.westhoek.be
De gemeente Diksmuide grenst door zijn landelijke uitgestrektheid aan een groot aantal dorpen:
|
Demografische evolutie [bewerken]

Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; vanaf 1977= inwonertal per 1 januari
- 1924: aanhechting van een gebiedsdeel van Esen (+300 inwoners)
- Fusie 1965: aanhechting van Esen en Kaaskerke (+2.423 inwoners)
- Fusie 1977: aanhechting van Beerst, Driekapellen, Leke, Pervijze, Vladslo en Woumen; afstand van een gebiedsdeel van Woumen aan Houthulst (+8.625 inwoners)
Bezienswaardigheden [bewerken]
- Het stadhuis met belfort aan de Grote Markt: de eerste steen van het stadhuis werd gelegd in 1428. Tussen 1567 en 1572 werden grote verbouwingen uitgevoerd. Op een schilderij van Hacke uit 1716 ziet men ook een binnenkoer en een kapeltorentje. De bouw van het derde neogotische stadhuis vond plaats tussen 1875 en 1880 naar plannen van de Brugse architect Louis Delacenserie, maar tijdens de wederopbouw (1923) na de Eerste Wereldoorlog grepen de architecten terug naar de bouwkundige elementen ontleend aan de regionale Vlaamse renaissancestijl. De nieuwe belforttoren (links op de foto) herrees op de binnenplaats als typisch Vlaams en middeleeuws symbool van de stedelijke vrijheid.
- De Sint-Niklaaskerk, achter het stadhuis, is een gotische kerk. Ze werd verwoest in de Eerste Wereldoorlog maar nadien naar een plan van de 14e-eeuwse vroeggotische versie heropgebouwd. Ook aan de 18e-eeuwse torenspits werd de oorspronkelijke vorm teruggegeven. Tijdens de Tweede Wereldoorlog liep de kerk eveneens schade op.
- Het Begijnhof
- De IJzertoren en de Dodengang zijn herinneringen aan het front tijdens de Eerste Wereldoorlog in Diksmuide. Beide bevinden zich in theorie wel op het grondgebied van de Diksmuidse deelgemeente Kaaskerke.
- In Diksmuide bevindt zich ook het voormalig klooster van de Zwartzusters van Diksmuide.
- De gemeente telt een aantal begraafplaatsen met gesneuvelden uit de Eerste Wereldoorlog. De Belgische militaire begraafplaats van Keiem telt meer dan 600 graven. Op de Duitse militaire begraafplaats in Vladslo rusten meer dan 25.000 Duitse soldaten. Op deze begraafplaats staan de beroemde beelden van Käthe Kollwitz: Het treurend ouderpaar.
Onroerend erfgoed [bewerken]
Cultuur [bewerken]
De stad kende eeuwenlang een bloeiende zuivelhandel. Een getuige hiervan is de bekende "Diksmuidse boter". Zo is het botermerk Dixmuda genoemd naar de stad.
Bodem [bewerken]
De gemeente Diksmuide ligt landschappelijk op een overgang van De Polders in het westen, en het Houtland in het oosten.
De Polders zijn een laag, uitgestrekt en op vlak gebied. Men treft er veengronden aan, laag gelegen vochtiger kleigronden en hogere gelegen droge, zanderige kreekruggen. De vallei van de rivier de IJzer ligt het laagst en zorgt dat de Polders hier iets verder in het binnenland doordringen. Daarnaast liggen in het landschap veel grachten voor de drainage van de grond. Deze laag gelegen polders overstroomden vroeger vaak, deze toestand is in het natuurgebied De Blankaart in Woumen nog enigszins bewaard. Omstreeks de 11de eeuw werd een zeedijk vanaf Oostduinkerke via Driekapellen gebouwd, getuige daarvan is de straat met naam Oude Zeedijk die door de polders loopt. Deze dijk zorgde dat het oostelijke gebied beschermd werd tegen overstromingen, dit werden de Oudlandpolders. Het niet-beschermde gebied, de Middellandpolders overstroomden nogmaals, zodat er recentere kleilagen werden afgezet. De uitgestrekte polders worden vooral gebruikt voor graslanden en graangewassen.
Het landschap in het oostelijke deel van de gemeente Diksmuide daarentegen ziet er anders uit. Het land ligt er iets hoger, boven de 5-meterlijn, en het reliëf is er minder vlak. In tegenstelling tot de polders zijn hier minder grachten te vinden. Dit oostelijk deel van de gemeente wordt nog in twee verdeeld door de Handzamevaart. Het noordelijk deel, met Leke, Keiem, Beerst en Vladslo, dat tot 20 meter hoogt reikt, ligt in de Vlaamse Zandstreek. Het zuidelijke deel tot 35 meter in de Zandleemstreek. Door de hogere ligging overstroomden deze gebieden niet, zodat de bodem er ouder is. De bodem is er zanderig. Deze bodem was geschikt voor bebossing, maar die is doorheen de eeuwen verdwenen en het land werd in cultuur gebracht. Ook hier komen weides voor, maar worden andere gewassen, zoals maïs geteeld.
Politiek [bewerken]
Burgemeesters [bewerken]
- 1817-1823 : Antoon Willie
- 1824-1835 : Jan-Baptiste Van Hille
- 1836-1863 : Pieter De Breyne-Peellaert
- 1864-1867 : Leo Parret
- 1868-1869 : Jan Ghyselen
- 1871-1893 : Jozef Dautricourt-Woets
- 1893-1895 : Edmond Parret (dienstdoend)
- 1896-1915 : Basile Baert
- 1919-1920 : Gustaaf Vandenbussche (dienstdoend)
- 1921-1924 : Theodoor Vanhoutte
- 1925-1926 : Arthur Baert
- 1927-1933 Alphonse De Keyser (buiten de raad verkozen)
- 1933-1946 : Julien Titeca
- 1940-1942 : Paul Ketele
- 1942-1944 : Marcel Maeckelberghe
- 1947-1952 : Emile Missiaen
- 1953-1973 : Jules Van Coillie
- 1973-2001 : Hendrik Laridon
- 2001-2004 : Lieve Van Damme
- 2004-2006 : Geert Debaillie
- 2007-... : Lies Laridon
2013-2018 [bewerken]
Burgemeester is Lies Laridon (CD&V). Zij leidt een coalitie bestaande uit CD&V en sp-a-open. Samen vormen ze de meerderheid met 14 op 25 zetels.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 [bewerken]
| Partij | 10-10-1976[2] | 10-10-1982 | 9-10-1988 | 9-10-1994 | 8-10-2000 | 8-10-2006[3] | 14-10-2012[4] | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Stemmen / Zetels | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 |
| CVP1/CD&V2 | 42,11 | 12 | 41,511 | 11 | 45,221 | 12 | 39,511 | 11 | 35,971 | 10 | 36,962 | 11 | 31,182 | 9 |
| N-VA | - | - | - | - | - | - | 26,09 | 7 | ||||||
| VLD | - | - | - | 20,12 | 5 | - | - | - | ||||||
| SP | 18,31 | 4 | 17,5 | 4 | 18,84 | 4 | - | - | - | - | ||||
| sp.a-Open | - | - | - | - | - | 20,21 | 5 | 19,84 | 5 | |||||
| AGALEV | - | - | 3,46 | 0 | - | - | - | - | ||||||
| Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 | - | - | - | 2,381 | 0 | 5,981 | 0 | 10,642 | 2 | 5,772 | 0 | |||
| Centrum | 25,38 | 6 | 29,9 | 8 | - | - | - | - | - | |||||
| VU-DD | 14,2 | 3 | 11,09 | 2 | - | - | - | - | - | |||||
| D2000 | - | - | 32,48 | 9 | - | - | - | - | ||||||
| HELA | - | - | - | 17,99 | 4 | - | 11,53 | 2 | - | |||||
| INZET | - | - | - | 19,84 | 5 | - | - | - | ||||||
| VNP | - | - | - | 0,16 | 0 | - | - | - | ||||||
| D.L.C. | - | - | - | - | 12,27 | 3 | - | - | ||||||
| NPC | - | - | - | - | 0,58 | 0 | - | - | ||||||
| P.R.O. | - | - | - | - | 40,82 | 12 | - | - | ||||||
| VDL | - | - | - | - | 4,38 | 0 | - | - | ||||||
| Idee 2006 | - | - | - | - | - | 20,66 | 5 | 17,12 | 4 | |||||
| Totaal stemmen | 10960 | 11057 | 11340 | 11169 | 11445 | 11890 | 12435 | |||||||
| Opkomst % | 97,01 | 95,29 | 95,71 | 96,43 | 95,03 | |||||||||
| Blanco en ongeldig % | 2,24 | 3,56 | 3,52 | 4,5 | 4,17 | 3,87 | 4,83 | |||||||
De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt
Bekende Diksmuidelingen [bewerken]
- Pieter Bortier, filantroop
- Kolonel Alphonse Jacques, Baron Jacques de Dixmude
- Maria Doolaeghe, dichteres
- Klaas Lodewyck, wielrenner
- Michel Pollentier, wielrenner
- Karl Vannieuwkerke, sportverslaggever.
Externe links [bewerken]
| Zie de categorie Diksmuide van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Bronnen, noten en/of referenties |
| Gemeenten in de provincie West-Vlaanderen | ||
|---|---|---|
|
Alveringem · Anzegem · Ardooie · Avelgem · Beernem · Blankenberge · Bredene · Brugge · Damme · De Haan · De Panne · Deerlijk · Dentergem · Diksmuide · Gistel · Harelbeke · Heuvelland · Hooglede · Houthulst · Ichtegem · Ieper · Ingelmunster · Izegem · Jabbeke · Knokke-Heist · Koekelare · Koksijde · Kortemark · Kortrijk · Kuurne · Langemark-Poelkapelle · Ledegem · Lendelede · Lichtervelde · Lo-Reninge · Menen · Mesen · Meulebeke · Middelkerke · Moorslede · Nieuwpoort · Oostende · Oostkamp · Oostrozebeke · Oudenburg · Pittem · Poperinge · Roeselare · Ruiselede · Spiere-Helkijn · Staden · Tielt · Torhout · Veurne · Vleteren · Waregem · Wervik · Wevelgem · Wielsbeke · Wingene · Zedelgem · Zonnebeke · Zuienkerke · Zwevegem |
||