Dendermonde
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Dendermonde (Frans: Termonde) is een stad in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen, gelegen in de driehoek Gent-Brussel-Antwerpen. Het is de hoofdplaats van het arrondissement Dendermonde. Dendermonde, de Ros Beiaardstad, ligt aan de samenvloeiing van Dender en Schelde. De stad telt ruim 43.000 inwoners.
Inhoud |
[bewerk] Geschiedenis
Op de Zwijvekekouter werden twee Gallo-Romeinse brandrestengraven gevonden. Ze dateren van circa 125-150 na Christus.
Dendermonde ontstond in de schaduw van een burcht die rond de tweede helft van de 10e eeuw door keizer Otto II werd gebouwd. De naam werd het eerst vermeld in de 11e eeuw en kreeg stadsrechten in 1233.
In 1572 werd Dendermonde door Willem van Oranje veroverd, maar kort daarna door de Spaanse troepen ingenomen en geplunderd.
Vervolgens werd een nieuwe vesting gebouwd die omsingeld werd door troepen van Lodewijk XIV, maar deze moesten zich in 1667 terugtrekken toen door de belegerden overstromingen uitlokten.
In 1706 werd de stad door de Hertog van Marlborough in puin geschoten.
Door het tweede barrièretraktaat van 1717 werd Dendermonde gedeeltelijk bezet door Nederlanders en het andere deel door Oostenrijkers.
Daarna kreeg de stad te lijden van de bezetting door de troepen van de Franse koning Lodewijk XV.
Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914 werd de helft van de huizen in het stadscentrum verwoest, toen het Duitse leger brand stichtte. Wegens zijn vroegere functie van vesting - en garnizoensstad en de talrijke verwoestingen is Dendermonde, ondanks zijn gunstige ligging, niet uitgegroeid tot een belangrijk industriecentrum.
Tijdens de fusies werden de volgende gemeenten toegevoegd: 1971 Appels, Sint-Gillis-bij-Dendermonde; 1976 Baasrode, Grembergen, Mespelare, Oudegem en Schoonaarde.
[bewerk] Deelgemeenten
[bewerk] Appels
- Maakt deel uit van Dendermonde sinds 1971 (toen 2900 inwoners).
- Bekende bedevaartplaats naar de H. Apollonia.
- Aan de Schelde het voetveer Appels-Berlare. Een van de laatste aan de stroom.
[bewerk] Sint-Gillis-bij-Dendermonde
- Maakt deel uit van Dendermonde sinds 1971. Sint-Gillis heeft 12.708 inwoners (2005) en telt daarmee meer inwoners dan Dendermonde stad. Is vooral bekend omwille van zijn jaarlijkse bloemencorso (of bloemenstoet), waarbij prachtige wagens gedecoreerd met bloemen door de deelgemeente trekken. Deze stoet vindt elk jaar plaats begin september.
[bewerk] Baasrode
- Maakt deel uit van Dendermonde sinds 1977 (toen 6342 inwoners).
- Met in het noorden het toeristisch aantrekkelijke gehucht Vlassenbroek, dat vlak tegen de Scheldedijk ligt, met het beschermde laat-gotische St.-Gertrudiskerkje (17e eeuw) en de toren (1677) van de St.-Ursmaruskerk (16de-17e eeuw). Heeft ook een scheepvaartmuseum.
[bewerk] Grembergen
- Maakt deel uit van Dendermonde sinds 1977 (toen 6100 inwoners).
- Barokke St.-Margarethakerk (begin 18e eeuw) en het natuurreservaat Groot Schoor.
[bewerk] Mespelare
- Maakt deel uit van Dendermonde sinds 1977 (Toen 540 inwoners).
- Ligt aan de Dender en heeft een vroeg-gotische St.-Adegondiskerk uit de 13e eeuw met romaanse delen; men vindt er het landhuis Spaans Hof (1643) en een schandpaal (17e eeuw.)
[bewerk] Oudegem
- Maakt deel uit van Dendermonde sinds 1977 (Toen 3950 inwoners).
- Gelegen aan de Dender en Schelde heeft het de Onze-Lieve-Vrouwekerk met vroeg-gotische toren en met een 13de-eeuwse kruisbeuk. Kloosterhoeve en Bokkenhof (beide 18e eeuw).
[bewerk] Schoonaarde
- Maakt deel uit van Dendermonde sinds 1977 (Toen 2190 inwoners), gelegen aan de Schelde.
[bewerk] Overzichtstabel
| # | Naam | Oppervlakte (km²) |
Bevolking 01/01/2008 |
|---|---|---|---|
| I | Dendermonde | 8,20 | 9.207 |
| II | Appels | 3,87 | 2.648 |
| III | Baasrode | 8,23 | 5.964 |
| IV | Grembergen | 9,92 | 6.273 |
| V | Mespelare | 1,98 | 516 |
| VI | Oudegem | 7,25 | 3.967 |
| VII | Schoonaarde | 5,64 | 2.136 |
| VIII | Sint-Gillis-bij-Dendermonde | 10,59 | 12.914 |
- Bron: Stad Dendermonde
[bewerk] Toerisme
[bewerk] Bezienswaardigheden
De Grote Markt met zowel middeleeuwse panden als herenhuizen in neotraditionele stijl werd volledig autovrij gemaakt, heraangelegd en in juli 2004 plechtig in gebruik genomen. Een bronzen palmboom met de poëtische naam "Coconut voor Dendermonde" werd een jaar later aan het geheel toegevoegd.
Het Stadhuis in gotische stijl met Belfort werd in de 14de-eeuw gebouwd als lakenhalle. De Belforttoren werd in 1999 erkend als Werelderfgoed. Het Vleeshuis uit 1461 met een hoektoren is een andere blikvanger op de Grote Markt. Het herbergt het oudheidkundig museum met een collectie waarbij de nadruk ligt op de folklore van de stad. Er is echter ook aardewerk uit de Gallo-Romeinse periode en vele voorwerpen uit de middeleeuwen en de 16e eeuw. Ook fossielen en een volledig skelet van een mammoet (28.000 jaar oud) zijn er te bewonderen.
Andere bezienswaardigheden zijn:
- Het Sint-Alexiusbegijnhof met 61 zeventiende eeuwse huisjes en een kapel uit 1927 werd in 1998 erkend als Werelderfgoed.
- De gotische Onze-Lieve-Vrouwekerk uit de 13e eeuw.
- De negentiende eeuwse Benedictijnenabdij van Sint-Pieter en Sint-Paulus met neogotische kerk uit 1902.
- Het Gerechtshof uit 1927 op het einde van de Kerkstraat bevindt zich op de plaats waar ooit de middeleeuwse burcht van de heren van Dendermonde bevond.
- De Gildenreuzen en het Ros Beiaard werden in 2005 erkend als Werelderfgoed.
- De Sint-Gillis-Binnenkerk uit de achttiende eeuw met toren uit de vijftiende eeuw.
- De Mechelse en Brusselse Poort uit 1822.
- De Cisterciënzerinnen abdij van Zwijveke uit de achttiende eeuw met zuilengaanderij uit 1690.
- De middeleeuwse Vestingen met Bastionsysteem en aarden wallen.
- De oude Denderloop doorheen het historische centrum.
De overige monumenten:
- Het Arsenaal uit 1825.
- De voormalige Rijkswachtkazerne en tuinwijk met 22 rijkswachtershuizen uit 1879.
- Het Gevangenisgebouw uit 1863.
- De Infanteriekazerne uit 1830.
- Het neogotische Klooster van de Zwarte Zusters uit 1923.
- De Koninklijke Academie van Schone Kunsten in Art Deco.
- De voormalige Handelsbank in Art Deco.
- De burgerlijke begraafplaats met originele kerkhofmuur, toegangspoort en praalgraven.
- De Kerkstraat, Koningin Astridlaan en het Statieplein met herenhuizen in neotraditionele stijl.
- Het stationsgebouw in modernistische stijl.
- Het steegbeluik in de Weldadigheidstraat.
- De voormalige vismarkt.
[bewerk] Fietsroutes
[bewerk] Jaarlijks terugkerende evenementen
[bewerk] Dendermonde
- Traditionele Reuzenommegang:
Folkloristisch spektakel elke laatste donderdag van augustus. 1000 figuranten omringen de drie gildenreuzen Mars, Goliath en Indiaan. In de volksmond gaat men naar Katuit om de reuzen te zien dansen (zie: Stadsreuzen).
- Honky Tonk Jazzkroegentocht
- Folkfestival M'Eire Morough (laatste zaterdag van juli).
- Parkhappening
- Nacht van het Alternatief
- Nacht van de Scholier
- City Sounds
- De Vierzustersteden
- Begijnhoffeesten (de laatste feesten vonden plaats in 2005)
[bewerk] Sint-Gillis-bij-Dendermonde
- Flanders open rugby tens (internationaal rugby toernooi)
- Bloemencorso
[bewerk] Baasrode
- Scheldefeesten:
Jaarlijks het 3de weekend van september een evenement voor jong en oud.
- Tuningday:
Oorspronkelijk gestart als een aanvulling op de Scheldefeesten, maar ondertussen een volwaardig evenement geworden. Deze gaat door de 3de zondag van september.
- Mosselrock:
Het festival vindt plaats iedere 3de zaterdag van september (weekend Scheldefeesten)
- Weekend van de trein:
Een tweedaags festival begin juli dat de stoomtrein extra in de bloemetjes zet. Dit gaat door in het oud station van Baasrode Noord op de stoomspoorlijn Dendermonde-Puurs.
[bewerk] Oudegem
- Fiësta Aaghem
[bewerk] Ros Beiaard Ommegang
Dendermonde staat onder meer bekend voor de ommegang van het Ros Beiaard. Dit houten paard van reusachtige afmetingen wordt onder massale belangstelling door de stad gedragen. De ommegang vindt om de tien jaar plaats. Omdat de Dendermondenaars hun paard zo weinig te zien krijgen, is elke ommegang een waar volksfeest en valt het afscheid van het paard altijd zwaar. Menig Dendermondenaar laat zijn tranen dan vloeien.
Op de Katuit van 30 augustus 2007 maakte burgemeester Piet Buyse de precieze datum bekend van de volgende ommegang: het Ros trekt op 30 mei 2010 opnieuw door de Dendermondse straten.
In 2005 werden het Ros Beiaard en de drie reuzen van Dendermonde opgenomen in het Werelderfgoed van de UNESCO.
[bewerk] Politiek
- Franciscus Van den Broucke de Terbecq (1820-1837),
- Désiré Eyerman (lib.),
- Charles Poppe (1856-1861),
- Léon De Bruyn (kath.) (1872-1888),
- Omer Van Damme,
- Leon Bruyninckx (kath.) (1914-1919),
- Albéric Van Stappen (Katholieke Partij) (1919-),
- Jozef Verbelen,
- Fernand Portmans,
- William Bruynincx (CVP) (1965-1972),
- Albert Cool (CVP) (1972-1986),
- Maurits Dierick (CVP) (1986-1994),
- Norbert De Batselier (sp.a) (1995-2006),
- Theo Janssens (INZET) (2006),
- Piet Buyse (CD&V) (2007-).
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1976 behaalde de CVP 51,9 %; in 2000 was dit nog slechts 25,2 %. De SP haalde in 1976 18,3 % en de lijst Inzet 26,5 % in 2000. Het stemmenpercentage van de PVV steeg van 13,6 % in 1976 naar 18,4 % in 2000. De VU haalde in 1976 13,6 % en de KPB 2,6 %. Het Vlaams Blok behaalde in 2000 12 % van de geldige uitgebrachte stemmen, Agalev 5,5% en de lijst Samen 12,4 %.
[bewerk] Verkeer en vervoer
[bewerk] Stations op grondgebied Dendermonde
- Station Dendermonde
- Station Sint-Gillis
- Station Sint-Gillis (Spoorlijn Dendermonde-Puurs-Antwerpen)
- Station Oudegem
- Station Schoonaarde
- Station Baasrode-Noord (Spoorlijn Dendermonde-Puurs-Antwerpen, stoomspoorlijn)
- Station Baasrode-Zuid
[bewerk] Het decanaat Dendermonde
Dendermonde-Centrum : De decanale hoofdkerk is gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw. De kerk staat op het Onze-Lieve-Vrouw kerkplein.
Dendermonde-Sint-Gillis-Binnen : De kerk is gewijd aan Sint-Egidius. De kerk staat in de Brusselsestraat.
Dendermonde-Keur : De kerk is gewijd aan Sint-Jozef-Arbeider. De kerk staat aan het einde van de Ommegancklaan.
Sint-Gillis-Centrum : De kerk is gewijd aan Sint-Egidius. De kerk staat in de Sint-Gillislaan.
Sint-Gillis-Lutterzele : De kerk is gewijd aan Sint-Lutgardus.
Sint-Gillis-Boonwijk : De kerk is gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw-Van-Zwijveke.
Baasrode-Centrum : De kerk is gewijd aan Sint-Ursmarus. De kerk is gelegen in de Sint-Ursmarusstraat.
Baasrode-Vlassenbroek : De kerk is gewijd aan Sint-Gertrudis. De kerk staat in de straat Vlassenbroek.
Baasrode-Briel : De kerk is gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw-Van-Den-Briel. De kerk staat in de Provincalebaan.
Appels : De kerk is gewijd aan Sint-Appolonia. De kerk staat in de hoofdstraat.
Oudegem : De kerk is gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaart. De kerk staat in de Hofstraat.
Schoonaarde : De kerk is gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw-Van-7-Weeën. De kerk staat in de Schoonaardebaan.
Grembergen : De kerk is gewijd aan Sint-Margareta. De kerk staat in de Dokter Haeckstraat.
Mespelare : De kerk is gewijd aan Sint-Aldegonde. De kerk staat in de Mespelarestraat.
[bewerk] Trivia
- België gaf één keer een postzegel uit met het stadhuis van Dendermonde met een waarde van 65 cent. Bij een klein deel van die postzegels was er iets misgelopen, het stadhuis stond er omgekeerd op. Die postzegels kregen dan ook de naam 'de omgekeerde Dendermonde'. De postzegels zijn uiterst zeldzaam en kostbaar.
[bewerk] Bekende Dendermondenaars
- Rosiana Coleners, dichteres
- Franz Courtens, kunstschilder
- Pierre-Jean De Smet, missionaris bij de Indianen van Noord-Amerika
- Joyce De Troch, bekend van de meidengroep 'Opium', tezamen met Inge Moerenhout en Katia Alens. Deze groep was korte tijd actief in de jaren 1990.
- Eddy De Mey, weerman op een Vlaamse commerciële zender, VTM.
- Vanessa Chinitor, vertegenwoordigde in 1999 het Eurovisiesongfestival voor België.
- Harold Van de Perre, kunstenaar
- Kurt Rogiers, acteur, woont nu in Grembergen
[bewerk] Geboren in Dendermonde
- Willem Kerrickx de Oude (1652 - 1719), beeldhouwer
- Florimond Van Duyse, etnomusicoloog
- Lodewijk Dosfel, flamingant die ijverde voor de vernederlandsing van de Gentse universiteit
- Guy Verhofstadt, VLD-politicus, Eerste Minister van België
- Norbert De Batselier, lange tijd burgemeester van de stad en voorzitter Vlaams Parlement
- Louis De Lentdecker, (1924-1999), journalist
- Marc Verwilghen, VLD-politicus
- Jan Lenssens, voormalig CVP-politicus en Vlaams minister
- Tanja Dexters, Mediamadam
- Timothy Derijck, voetballer
- Geert De Vlieger, voetballer
- Tim de Meersman, voetballer
- Kristof Imschoot, voetballer
- Jef Van Extergem, oprichter van de vroegere Vlaamse Kommunistische Partij
- Jan Verhas, (1834-1896), kunstschilder
- Franz Verhas, (1827-1897), kunstschilder
- Preben Van Hecke, Profwielrenner
[bewerk] Zie ook
- Max Dendermonde voor de auteur Hendrik Hazelhoff, die zijn pseudoniem-achternaam ontleende aan de naam van de stad.
[bewerk] Externe links
- Dendermonde
- Denderend - Cultuursite over Dendermonde
- Sint-Pieter- en Paulusabdij
- Rijksgevangenis Dendermonde
- Website Stoomtrein Dendermonde Puurs
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Dendermonde van Wikimedia Commons. |
 |
Deelgemeentes van de stad Dendermonde | |
|---|---|---|
|
Appels - Baasrode - Grembergen - Mespelare - Oudegem - Schoonaarde - Sint-Gillis-bij-Dendermonde |
||
| Gemeenten in de provincie Oost-Vlaanderen |  |
|---|---|
|
Aalst · Aalter · Assenede · Berlare · Beveren · Brakel · Buggenhout · De Pinte · Deinze · Denderleeuw · Dendermonde · Destelbergen · Eeklo · Erpe-Mere · Evergem · Gavere · Gent · Geraardsbergen · Haaltert · Hamme · Herzele · Horebeke · Kaprijke · Kluisbergen · Knesselare · Kruibeke · Kruishoutem · Laarne · Lebbeke · Lede · Lierde · Lochristi · Lokeren · Lovendegem · Maarkedal · Maldegem · Melle · Merelbeke · Moerbeke · Nazareth · Nevele · Ninove · Oosterzele · Oudenaarde · Ronse · Sint-Gillis-Waas · Sint-Laureins · Sint-Lievens-Houtem · Sint-Martens-Latem · Sint-Niklaas · Stekene · Temse · Waarschoot · Waasmunster · Wachtebeke · Wetteren · Wichelen · Wortegem-Petegem · Zele · Zelzate · Zingem · Zomergem · Zottegem · Zulte · Zwalm |
