Aalter

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Aalter
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Aalter Wapen van Aalter
Aalter
Aalter
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen
Arrondissement Gent
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
81,92 km² (2011)
79,41%
8,78%
11,81%
Coördinaten 51° 5' NB, 3° 27' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
19.987 (01/01/2014)
49,71%
50,29%
243,98 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
20,93%
61,87%
17,21%
Buitenlanders 1,90% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Pieter De Crem (CD&V)
Waarnemend: Patrick Hoste (CD&V)
Bestuur CD&V / N-VA
Zetels
CD&V / N-VA
Groen
Open Vld
25
19
5
1
Economie
Gemiddeld inkomen 18.001 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 3,74% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
9880
9881
9880
9880
Deelgemeente
Aalter
Bellem
Lotenhulle
Poeke
Zonenummer 09
NIS-code 44001
Politiezone Aalter - Knesselare
Website www.aalter.be
Detailkaart
GemAalterLocation.png
ligging binnen het arrondissement Gent
in de provincie Oost-Vlaanderen
Portaal  Portaalicoon   België

Aalter is een gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. De gemeente telt ruim 19.800 inwoners (die Aalternaars[1] worden genoemd) en ligt in de regio Meetjesland.

Geschiedenis[bewerken]

Archeologische vondsten uit de voorbije decennia tonen aan dat er op het grondgebied Aalter reeds bewoning was tijdens de prehistorie.[2] Er werden een aantal stenen artefacten gevonden op een aantal paleontologische sites. Ze dateren mogelijk van 3000 tot 2000 voor het begin van onze jaartelling. Archeologen vonden ook de restanten van een bronzen bijl, die volgens onderzoek tussen 1200 en 1000 v.Chr. moet vervaardigd zijn.

De naam Aalter dook, door de schenking van een deel van de Villa Haleftra (het landgoed Haleft(e)ra) door graaf Diederik van West-Friesland aan de Sint-Pietersabdij van Gent, voor het eerst op in het jaar 974. Deze naam is mogelijk afgeleid van het Germaanse halahdrja, wat jeneverbessenstruik betekent.[3] Villa Haleftra zou zich op de huidige markt hebben bevonden, vlak naast de huidige kerk. Het landgoed werd omringd door velden (campis), akkers (agris), meersen (pratis), weiden en bossen. In 840 en in 1112 komt de naam Haltra voor.[4]

In de middeleeuwen en later (periode van ca. 1000 tot 1800) bestond de bestuurlijke organisatie uit heerlijkheden die zich vaak over een aantal parochies uitstrekten. De belangrijkste heerlijkheid, het Land van de Woestijne, was het grafelijke domein rond het Woestijnegoed. Ze strekte zich uit over het grondgebied Aalter en Knesselare met een aantal enclaves in Bellem.

Aalter speelde een belangrijke rol in de Revolutie van Gent tegen de graaf. In 1379 versloegen de Witte Kaproenen op het Aalterse grondgebied de Brugse kanaalgravers.

De overzetboot aan het kanaal in Aalter.

Het graven van de Brugse Vaart van 1613 tot 1623 in het stroomgebied van de Durme, was een zeer belangrijke ontwikkeling voor de plaats. Langs het kanaal werden heel wat vestingen gebouwd, ter verdediging tegen de Nederlanders. Er werd ook een overzetdienst ingevoerd, die eind juni 2008 werd stopgezet.[5] De overzet was de enige langs het kanaal. In 1187 lag in Oostmolen een watermolen. Daar moesten de bewoners van Aalter hun graan laten malen. Voordat het kanaal werd gegraven in de bedding van de Zuidleie en de Durme, lagen er drie bruggen over de riviertjes: de Geetbrug, de Woestijnebrug over de Zuidleie en de Oostmolenbrug over de Hoge Kale. Toen de Brugse Vaart uiteindelijk werd gegraven, moesten die bruggen wijken. Vanaf 1617 werden de noord- en zuidkant per overzetboot verbonden. De eerste brug in Aalter dateert van 1775.

De eerste spoorlijn werd in 1838 aangelegd, waardoor Aalter nu ook door de spoorweg met de grotere steden (Gent, Brugge, Deinze, ...) was verbonden. Op 12 augustus van dat jaar werd het station geopend.

Overal was de hoofdactiviteit de landbouw en zorgde de huisnijverheid voor een extra inkomen. Deze gelijklopende geschiedenis hield pas omstreeks 1962 op met de aanleg van een industrieterrein van meer dan 125 hectare. De eerste echte fabriek stond nochtans in Bellem. Vanaf ongeveer 1800 verschafte de manufactuur tijdens de bloeiperiode werk aan 500 personen.

In 1918 werd het bovenste deel van de torenspits van de Sint-Corneliuskerk gedynamiteerd door Duitse troepen. Deze verwoesting bracht ook veel schade toe aan het dak. De kerk was 15 jaar daarvoor herbouwd en sterk uitgebreid. De verwoesting uit de Eerste Wereldoorlog werd hersteld van 1921 tot 1923, naar de neo-gotische plannen van architect Camille Goethals uit 1902. De oudste delen van de kerk (nu volledig nieuw) gaan terug tot de 12de of 13de eeuw.

In de jaren '30 begon de bouw aan de autosnelweg E5 tussen Brussel en Oostende, waarbij ook een afrit in Aalter werd aangelegd.

Aalter werd in 1944 bevrijd door soldaten van de Poolse 1ste Pantserdivisie. In Ter Walle werd een monument voor deze divisie van generaal Maczek opgericht.

Geografie[bewerken]

Deelgemeenten[bewerken]

Aalter bestaat sinds de fusie van 1977 uit vier deelgemeenten: Aalter, Bellem, Poeke en Lotenhulle.

De deelgemeente Aalter bevat naast de gelijknamige kern ook nog twee andere dorpen: Aalter-Brug en Maria-Aalter. Beide zijn nooit zelfstandige gemeenten geweest en kunnen zodoende niet als deelgemeente worden beschouwd.

Tabel[bewerken]

# Naam Oppervlakte
(km²)
Bevolking
(01/01/2006)
I
 
(V)
(VI)
Aalter
-Aalter
-Aalter-Brug
-Maria-Aalter
46,35
 
 
 
13.771
 
 
 
II Bellem 12,08 2.265
III Lotenhulle 17,66 2.314
IV Poeke 5,82 535
Bron:Gemeente Aalter

Kaart[bewerken]

Kaart van Aalter

Aangrenzende deelgemeenten[bewerken]

De gemeente Aalter grenst aan volgende deelgemeenten (zie ook de bovenstaande kaart):

Demografische ontwikkeling[bewerken]

  • Bronnen:NIS, www.meetjesland.be en gemeente Aalter - Opm:1806 t/m 1991=volkstellingen; 1977, 2002 en 2007=inwonertal op 1 januari
  • 1977: aanhechting van Bellem, Lotenhulle en Poeke

Natuur en bezienswaardigheden[bewerken]

Aalter bezit veel natuurschoon, heide en dennenbossen, de Kraenepoel (grote vijver op grondgebied Bellem), het Ganzeveld en de bossen van Maria-Aalter. Het Hooggoedbos (67 ha) is een ideale plek om te wandelen. Het wordt doorkruist door zandige wegen en dreven. Het Hooggoedbos is tevens rijk aan vogelsoorten. Verder is er de laat-gotische Sint-Corneliuskerk en het kasteel Nobelstede uit de 16de eeuw.

1rightarrow blue.svg Zie ook de lijst van onroerend erfgoed in Aalter

Wapenschild van Aalter[bewerken]

Aalter gebruikte voor de fusie van 1 januari 1977 een wapen van zilver met een rood (keel in heraldische termen) Sint-Andries- of schuinkruis. Na de fusie verwerkte het gemeentebestuur in een nieuw wapenschild ook heraldische elementen uit de wapens van de deelgemeenten. Het huidige wapenschild is in keel met een ankerkruis van zilver (zoals het oorspronkelijk wapen van de heren van de Woestine, de gezagsdragers in Aalter en een deel van Bellem) en een schildhoofd van goud met een gaande leeuw (zoals de gouden leeuw van het zegel van de heren van Poeke) van sabel, geklauwd en getongd van keel.

Sport[bewerken]

In het centrum van de gemeente speelt voetbalclub KV Eendracht Aalter. De club speelde vroeger verschillende jaren in de nationale reeksen, maar is nu weggezakt naar de provinciale reeksen. Verder spelen in de andere kernen nog voetbalclubs SK Bellem, Daring Maria-Aalter en WS Lovrienden Lotenhulle in de provinciale reeksen.

In Aalter speelt basketbalclub Sgolba Aalter, die zowel een mannen- als vrouwenteam heeft.

Politiek[bewerken]

Structuur[bewerken]

De gemeente Aalter is het laagste niveau in de relatie tussen de overheid en zijn inwoners. Naargelang de aard van zijn bestuurlijke activiteiten refereert het aan volgende verschillende overheden:

Domein Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau België Vlaamse Vlaams Oost-Vlaanderen Gent Nevele Aalter
Raad Europees Parlement & Senaat Kamer Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Oost-Vlaanderen Gent Deinze Nevele Aalter
Gerechtelijk Niveau Federaal Gerechtelijk gebied Gerechtelijk arrondissement Gerechtelijk kanton
Zetel Brussel Gent Gent Zomergem

Burgemeesters[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van burgemeesters van Aalter voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Recente burgemeesters van Aalter waren:

2013-2018[bewerken]

Burgemeester is Pieter De Crem van de CD&V. Zijn functie wordt tijdelijk waargenomen door Patrick Hoste. Hun partij heeft de meerderheid met 19 op 25 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[6] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[7] 14-10-2012[8]
Stemmen / Zetels  % 23 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25
CD&V / N-VA - - - - - - 64,56 19
CVP1/CD&V2 69,531 0 61,21 0 61,421 0 54,881 0 52,141 0 63,92 16 -
VU - - 15,68 4 - - - -
PVV1/VLD2/Open Vld3 - 3,711 0 8,381 1 11,222 0 15,442 3 - 9,193 1
SP 5,72 0 5,89 0 4,48 0 - - - -
AGALEV1/Groen2 - 7,341 1 10,041 2 12,131 2 18,141 4 - 20,712 5
Vlaams Belang - - - - - - 5,54 0
Volksb. 76 24,75 5 - - - - - -
Volksb. - 21,86 6 - - - - -
Groep - - - 21,78 14,28 3 - -
OPEN(Groep, VLD, Groen!) - - - - - 36,1 9 -
Totaal stemmen 9951 11089 11901 12737 13562 13997 14477
Opkomst % 96,26 95,29 94,66 95,62 92,69
Blanco en ongeldig % 2,84 3,29 3,55 4,11 4,56 5,13 3,47

De resultaten in vetjes geven de gevormde meerderheid weer.

Verkeer en vervoer[bewerken]

De tunnelwerken aan de N44.
Het gemeentehuis van Aalter.

Aalter ligt halverwege tussen Gent en Brugge aan de snelweg A10/E40, het Kanaal Gent-Brugge en de spoorlijn 50A (Oostende - Brussel). De intercity Oostende - Antwerpen stopt in Station Aalter, alsook de L-trein Brugge - Gent.

Ter hoogte van Aalter sluit de N44, die de A10 en de N49 met elkaar verbindt, aan op de A10. In 2007-2008 werd er in de N44 een tunnel aangelegd.

Partnersteden[bewerken]

Bekende Aalternaars[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties