Eeklo

Eeklo

Stad in België
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	Oost-Vlaanderen
Arrondissement	Eeklo
Coördinaten	51°11′N, 3°33′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	30,05 km² (2009) 69,2% 12,19% 18,61%
Bevolking (Bron: Statbel)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	20.043 (01/01/2010) 49,03% 50,97% 667 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 18,46% 61,44% 20,11%
Buitenlanders	2,32% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Koen Loete (CD&V/N-VA/E.L.D.)
Bestuur	CD&V/N-VA/E.L.D., sp.a-spirit
Zetels CD&V/N-VA/E.L.D. Open Vld Vlaams Belang sp.a-spirit Groen!	25 13 5 3 2 2
Economie
Gemiddeld inkomen	14.832 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	7,89% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 9900	Deelgemeente Eeklo
Zonenummer	09
NIS-code	43005
Politiezone	Meetjesland-Centrum
Website	www.eeklo.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Eeklo in de provincie Oost-Vlaanderen
Portaal    België

Eeklo is een stad in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. Deze stad in het centrum van de regio Meetjesland telt iets meer dan 20.000 inwoners.

Eeklo is de hoofdstad van bestuurlijk arrondissement Eeklo en van de Vlaamse regio Meetjesland. Het kreeg stadsrechten in 1240, onder Johanna van Constantinopel.

Het provinciaal domein Het Leen bevindt zich ook voor een deel op Eekloos grondgebied.

Naam

De naam kan gesplitst worden in twee delen: eke en lo. Het eerste deel verwijst naar de eik, terwijl lo een bosje van verspreide begroeiing van struiken en bomen aanduidt.

De naam Eeklo verwijst dus naar een bosje van verspreide eikenbomen, of een bosje dat gekenmerkt werd door een opvallende eik. Gelegen langs de weg bovenop de zandrug die de streek doorkruist van west naar oost, vormde dit een duidelijk herkenningspunt voor de reizigers. Zo werd de benaming eke-lo een plaatsaanduiding.

Geschiedenis

Eeklo tussen 1771 en 1778

In 1240 ontvangt Eeklo stadsrechten. De stad behoort dan toe aan de graven van Vlaanderen, die in Eeklo een jachtdomein hebben. Binnen het graafschap Vlaanderen maakt Eeklo deel uit van het Brugse Vrije. Er zijn eveneens handelsbetrekkingen met Gent. Het is de lakenweverij die het nieuwe stadje in die tijd aanzien geeft. De stadskeure geeft Eeklo een eigen rechtspraak en legt het grondgebied vast. Tot 1626 hoort daar ook Lembeke bij, dan wordt Eeklo in leenpand gegeven aan adellijke families, en dat blijft zo tot einde van het Ancien Régime (1789).

Tijdens de godsdienstoorlogen van de 16de eeuw belandt Eeklo in de frontlijn tussen het protestantse noorden en het katholieke zuiden en worden zware verwoestingen aangericht. De bevolking vlucht en een tijdlang ligt Eeklo er zelfs zo goed als verlaten bij. Dit is één van de redenen waarom de stad nog weinig middeleeuwse gebouwen telt.

Na de pacificatie herleeft Eeklo stilaan en wordt de draad van de textielmanufactuur heropgenomen. In de 19de eeuw vormt dit de basis voor een industrialisatieproces, dat gelijkloopt met de promotie van Eeklo tot administratieve en kerkelijke hoofdstad van het Meetjesland, na de scheiding der Nederlanden. Uit deze periode stammen de neo-gotische gebouwen en rijen van werkmanshuisjes die nog steeds het straatbeeld mee bepalen. Naast de textielindustrie kende Eeklo tussen 1900 en 1970 eveneens een bloeiende meubelindustrie. Het cultuurleven bloeit in dezelfde periode op.

Door de teloorgang van de Eeklose industrie (onder andere Brouwerij Krüger) en een gebrek aan nieuwe industrieterreinen, is er in Eeklo momenteel weinig werkgelegenheid. Eeklo heeft momenteel een functie als sub-regionaal centrum van handel en diensten, met een uitgebreid onderwijsaanbod.

Geografie

Kernen

Eeklo bestaat uit slechts één deelgemeente (aangeduid met I op de kaart). Hoewel Balgerhoeke een vrij grote kern is, kan het niet als deelgemeente worden gezien omdat het nooit een zelfstandige gemeente geweest is. De kern Balgerhoeke is aangeduid met II op de kaart.

Door de beperkte grootte van het grondgebied telt Eeklo maar weinig verspreide gehuchten. Bus en Pokmoere zijn nog afzondelijke, kleine gehuchten. In het meer landelijke noorden liggen nog een paar kleinere groeperingen van huizen. Naast het centrum van Eeklo hebben ook de wijken Sint-Jozef in het westen en Oostveld in het oosten een eigen parochie. In het westen van Eeklo ligt op de grens met Adegem de oude wijk Raverschoot.

In 1977 werd een deel van de toenmalige gemeente Adegem aangehecht zodat de westgrens nu helemaal het Schipdonkkanaal volgt.

I:Eeklo  II:Balgerhoeke

Buurgemeenten

De stad Eeklo grenst aan volgende (deel)gemeenten:

• a. Kaprijke
• b. Lembeke (Kaprijke)
• c. Waarschoot
• d. Oostwinkel (Zomergem)
• e. Adegem (Maldegem)
• f. Sint-Laureins

Bereikbaarheid

Eeklo is vlot bereikbaar met het openbaar vervoer. Het Station Eeklo van de NMBS ligt op de lijn Gent-Eeklo. Richting Maldegem wordt de oude spoorlijn nog gebruikt voor stoomtreinen in het kader van het museum Stoomcentrum Maldegem. Busverbindingen worden verzorgd door De Lijn.

De stad ligt ten zuiden van de expresweg E34 Antwerpen-Knokke, en wordt doorkruist door de N9 Brussel-Oostende.

Politiek

De gemeenteraad van Eeklo bestaat uit 25 zetels. Het college van burgemeester en schepenen van Eeklo bestaat uit de burgemeester, 5 schepenen en de voorzitter van het OCMW als toegevoegde schepen.

Zie ook Lijst van burgemeesters van Eeklo

Demografische ontwikkeling

• Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; vanaf 1977= inwoneraantal per 1 januari
• 1977: aanhechting van een klein gebiedsdeel van Adegem (+1,82 km² met 108 inwoners)

Cultureel

Gebouwen

Sint-Vincentiuskerk, met op de voorgrond het stadhuis van Eeklo

Groot Goed, beter bekend als "Huysmanhoeve"

De bekendste monumenten op het grondgebied van de stad Eeklo zijn:

• Stadhuis met belfort; het stadhuis in Vlaamse renaissance is uit de zeventiende eeuw, het belfort uit 1932 dat in 1999 werd toegevoegd aan de UNESCO werelderfgoedlijst, Markt 34
• De Sint-Vincentiuskerk gebouwd in 1878 - 1883 in neogotische stijl, Kerkplein
• Het neogotische vredegerecht uit 1899, Stationstraat 21 (met Toeristische Dienst op gelijkvloers)
• Het Groot Goed of Huysmanhoeve uit de dertiende eeuw, Bus 1
• Kapel van de Heilig-Hartkliniek of kloosterkapel Sint-Vincentius à Paulo uit 1855 in neogotsiche stijl, Koning Albertstraat 77
• De Minderbroederskerk of Paterskerk is een hallenkerk uit 1866 - 1888 in neogotische stijl, Markt
• Villa Dageraad of Hotel Shamon uit 1909 in art nouveau, Gentsesteenweg 28
• Watertoren en pompstation daterend uit 1937 in modernistische stijl, Peperstraat en Waaistraat
• De zeventiende-eeuwse kapel van de Zusters van Liefde of kapel van Onze-Lieve-Vrouw Ten Doorn, Zuidmoerstraat 125
• Klooster uit de achttiende eeuw en congregatiekapel Onze-Lieve-Vrouw Ten Doorn uit 1884 met neogotisch interieur, Zuidmoerstraat 125
• Het rootjen, een groep zeventiende-eeuwse huisjes op de Markt
• Sint-Jan-Baptistziekenhuis en psychiatrisch centrum uit 1905 in neogotische stijl met kapel uit 1914, Oostveldstraat 1

Overige beschermde monumenten

• Katholieke werkmanskring uit 1892 in neogotische stijl, Kaaistraat 32
• Classicistisch herenhuis met rococo-elementen uit 1775, Stationsstraat 4 (huidig Kantoor Fortis - enkel de gevel werd bewaard)
• Neoclassicistisch burgerhuis, Koning Albertstraat 15
• Tabakswinkel met originele winkelpui en interieur, Markt 73
• Gebouwen van AZ Alma - Heilig Hartkliniek aan de Koning Albertstraat - beschermde rechthoekige zaalkapel uit 1855 en aanpalend kloostergebouw
• Café Rubens met origineel interieur en art nouveau gevel, Koningin Astridplein 10
• Meetjeslandse Bouwmaatschappij - imposante, beschermde herenwoning van 1880, Stationsstraat 58
• Begraafplaats met vooral negentiende-eeuwse grafmonumenten, Molenstraat
• 9 Fabriek- Woonhuis met voormalige fietsenfabriek uit 1939 in modernistische stijl, Molenstraat 33

Overige historische gebouwen:

• Klooster Monasterium van de Heilige Drievuldigheid of klooster van de Arme Klaren, gebouwd tussen 1890 en 1902, Tieltsesteenweg 22
• Het Streekhuis - Kasteel Oaklands uit 1894 met opengestelde kasteeltuin het Heldenpark, Oostveldstraat 90
• Kasteel Pinehurst uit 1904, Sportlaan 7
• Art Deco woonhuis, Koning Albertstraat 62
• Classicistische paardenposterij uit 1780, Molenstraat 25
• Neogotische woning uit 1886, Molenstraat 52
• Historische hoeve met bedrijfsgebouwen, Pastoor Bontestraat 19
• Imposant neoclassicistisch herenhuis uit het einde van de negentiende eeuw, Patersstraat 43
• Neoclassicistische woningen in de Stationstraat uit het einde van de negentiende eeuw
• Voormalige fabriek Textiles d'Eecloo, Zuidmoerstraat
• Het Jeneverhuis Van Hoorebeke uit 1740, Van Hoorebekeplein

Evenementen

• De Meetjeslandse Balloonmeeting is één van de grootste evenementen met luchtballons in België. Het vindt elk jaar plaats in het laatste weekend van juli.
• Helden in het park: Op vier zomerse donderdagavonden treden wereldmuziekgroepen op in een feeërieke verlichting in het stadspark.
• De kaaifeesten - de kermis van de wijk 't Kaaiken met onder andere de grootste rommelmarkt van Vlaanderen.
• Het Herbakkersfestival is een gratis festival dat gehouden wordt halverwege de maand augustus.
• G.P.Stad Eeklo, een internationale veldrit, die elk jaar plaatsvindt in februari

De bakker van Eelco

In de eetkamer van het Muiderslot in het Noord-Hollandse Muiden hangt een klein schilderijtje met een wat merkwaardige voorstelling. Het is getiteld: de bakker van Eelco, Eelco (of Eeklo) is dus de plaats ergens tussen Gent en Brugge in Meetjesland, België. Van dit schilderijtje bestaat een (slechte) kopie. Op deze kopie stond de naam vermeld van Hieronymus Franken. Later is dat veranderd in onbekende schilder . Op het schilderijtje in het Muiderslot staat: Vlaamse school, 2e helft 16e eeuw.

Achter op de hiervoor genoemde kopie vond men een vodje papier met het volgende opschrift: De legende van de bakker van Eelco. Deze bakker was in het bezit van een vocht, waarmee hij de menselijke hoofden kon insmeren en daarna in den oven doen. Ze werden veranderd naar den wensch van degenen die de koppen aanbrachten. Tegelijkertijd veranderden dan ook de karaktereigenschappen, eveneens volgens wensch. Het bloeden ging hij tegen door een groenen kool op den romp te plaatsen. De legende dateert van plus-minus 1540 .

In de volkstaal van Vlaanderen treffen we af en toe uitdrukkingen aan die in verband zijn te brengen met bovenstaand verhaal. Men kent bijvoorbeeld de uitdrukking: Naar Eeklo moet men gaan om zich te laten herbakken’’.

Er is ook een rijmpje dat zegt: Ik vond daer eenen Eeckloonaer staen, stookt den oven, stookt den oven, zei de Eecklonaer. De originele schimpnaam van de bewoners van Eeklo is ovenstokers. Eeklo was vroeger bekend om zijn pottenbakkersindustrie. Het rijmpje en de schimpnaam verwijzen daarnaar. Maar het herbakken heeft ergens anders mee te maken.

Vlak bij Eeklo ligt de plaats Maldeghem (Maldegem). Sinds lange tijd is er grote rivaliteit tussen beide plaatsen. Deze rivaliteit bereikte in 1458 een vroege climax. In dat jaar doodde een man van Eeklo een man van Maldeghem. Er kwam een groot en langdurig proces waarbij beide steden waren betrokken. Maldegem won het proces. Enkele burgers van Eeklo werden opgesloten boven in het kasteel van Maldegem. Men was het in Eeklo niet eens met de uitspraak, want volgens oud gebruik moest een inwoner van Eeklo in Eeklo zelf berecht worden. De Eeklonaren drongen het kasteel van Maldegem binnen en bevrijdden de gevangenen. Hertog Philips de Goede greep daarop in. Hij veroordeelde Eeklo tot een zware geldboete en bovendien bepaalde hij dat de inwoners van Eeklo vergiffenis moesten vragen aan die van Maldegem. Dit geschiedde. Een dubbele nederlaag voor Eeklo dus. Daarom zeiden de mensen van Maldegem dat de Eeclonaers dubbel gebakken waren, een opmerking die men ontleende aan het beroep van vele Eeklonaars: pottenbakker.

Onder invloed van de nog steeds voortdurende rivaliteit zijn de uitdrukkingen blijven bestaan, maar het proces is vergeten. Een schilder met veel fantasie heeft misschien van de uitdrukking gehoord en daar een fraaie fantasie van geschilderd. Het is waarschijnlijk geschilderd rond 1570, juist in een tijd dat er een sfeer van verzet (de hervorming) en sarcasme groeide. Men heeft daarom wel gedacht dat de schilder bepaalde toestanden wilde hekelen, maar daartoe ontbreekt elke nadere aanduiding.

Bronnen: Peter van Mensch: Spreekwoorden en gezegden in het Muiderslot en Arth. Wijsman: De legende van de bakker van Eelco, in: Oud Holland, jaargang 54 (1937), pagina 173.

Onderwijs

Eeklo telt 3 secundaire scholen:

• College O.-L.-V.-ten-Doorn (fusie van het Sint-Vincentiuscollege, het Onze-Lieve-Vrouw ten Doorn instituut en het Sint-Leoinstituut)
• Provinciaal Technisch Instituut
• Koninklijk Atheneum De Tandem

Toerisme

Eeklo heeft een neogotische stadskern, vooral het stadhuis uit de 17e eeuw en het recentere belfort zijn een bezienswaardigheid. Daarnaast zijn er ook een aantal musea. Op het Herbakkersplein bevindt zich bijvoorbeeld het Jeneverhuis Van Hoorebeke. Daar ontstond de Van Hoorebeke, de oudste jenever van België. Het toeristisch infokantoor van Eeklo en het Meetjesland is gevestigd in het historische vredegerechtsgebouw in de Stationsstraat. Even buiten Eeklo ligt het provinciaal streekbezoekerscentrum de Huysmanhoeve. Het is een oude, gerestaureerde hoeve waar bezoekers meer kunnen leren over de geschiedenis, cultuur en natuur van het Meetjesland. Er is ook een cafetaria.

Bekende Eeklonaren

Geboren in Eeklo

• Karel Lodewijk Ledeganck, 1805-1847, auteur van De Drie Zustersteden
• Polydoor Lippens, 1810-1889, uitvinder van de elektrische bel
• Willy Druyts, 1930-2010, atleet
• Joannes Lucas E.J. Stolle alias Johan Stollz, 1936, vlaams zanger, pianist en componist
• Jo De Meyere, 1939, acteur
• Eric De Vlaeminck, 1945, wielrenner en wielerploegbaas
• Roger De Vlaeminck, 1947, wielrenner
• Dirk Braeckman, 1958, fotograaf
• Pascale Naessens, 1969, omroepster en echtgenote van Paul Jambers
• Wim Van Den Driessche, 1969, musicalacteur in Vlaanderen en Nederland
• Peter Van de Veire, 1971, radiomaker en presentator
• Geert Faes, 1972, muzikant, tv-presentator en onderwijzer
• Francesca Vanthielen, 1972, omroepster, presentatrice en actrice
• Wim Blondeel, 1973, atleet
• Veerle Blondeel, 1975, atlete
• Olivier De Cock, 1975, voetballer
• Roos Van Acker, 1976, tv-presentatrice
• Malika Chaara, 1980, auteur
• Kurt Hovelynck, 1981, wielrenner
• Hans Cornelis, 1982, voetballer
• Kenny Belaey, 1983, atleet
• Maarten Martens, 1984, voetballer
• Thalia Van Acker, 1986, atlete
• Tom Dice, 1989, muzikant

Gestorven in Eeklo

• Lionel Pussemier, 1938, politicus
• Rudolf Strnisko, 1952, directeur brouwerij Krüger.
• Irma Van de Voorde-Notteboom, oudste Belg, gestorven op 18 augustus 2007.

Wonen in Eeklo

• Frank Fiers, skeeleraar/langebaanschaatser
• Edward De Geest, organist
• Koen Loete, politicus
• Jonathan Sonnst, auteur

Woonden in Eeklo

• Honoré-Jozef Coppieters
• Jules Victor Daem
• Pieter Ecrevisse
• Octave Landuyt
• Richard Minne
• Jan Frans Willems
• Noël Foré
• Luc Reychler

Zustersteden

• Bagnols-sur-Cèze (Frankrijk)
• Newbury (Verenigd Koninkrijk)
• Braunfels (Duitsland)
• Feltre (Italië)

Zie ook

• Lijst van onroerend erfgoed in Eeklo
• De legende van de Bakker van Eeklo.

Externe links

• Officiële website van de stad Eeklo

Mediabestanden

Zie de categorie Eeklo van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

51° 11' NB, 3° 34' OL