Eeklo

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor het gelijknamige schip, zie Eeklo (schip)
Eeklo
Stad in België Vlag van België
Vlag van Eeklo Wapen van Eeklo
(Details) (Details)
Eeklo
Eeklo
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Oost-Vlaanderen.svg Oost-Vlaanderen
Arrondissement Eeklo
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
30,05 km² (2011)
68,91%
12,41%
18,68%
Coördinaten 51° 11' NB, 3° 34' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
20.449 (01/01/2014)
49,31%
50,69%
680,59 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–17 jaar
18–64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
18,46%
61,44%
20,11%
Buitenlanders 2,87% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Koen Loete (CD&V)
Bestuur CD&V
sp.a
Groen
Open Vld
Zetels
CD&V
sp.a-Groen
Open Vld
N-VA
SMS Eeklo
Vlaams Belang
27
10
4
2
6
4
1
Economie
Gemiddeld inkomen 16.287 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 7,89% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
9900
Deelgemeente
Eeklo
Zonenummer 09
NIS-code 43005
Politiezone Meetjesland-Centrum
Website www.eeklo.be
Detailkaart
EekloLocation.png
ligging binnen het arrondissement Eeklo
in de provincie Oost-Vlaanderen
Portaal  Portaalicoon   België

Eeklo is een stad in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. Deze stad in het centrum van de regio Meetjesland telt iets meer dan 20.000 inwoners, die Eeklonaars[1] worden genoemd.

Eeklo is de hoofdstad van bestuurlijk arrondissement Eeklo en van de Vlaamse regio Meetjesland. Het kreeg stadsrechten in 1240, onder Johanna van Constantinopel.

Het provinciaal domein Het Leen bevindt zich ook voor een deel op Eekloos grondgebied.

Naam[bewerken]

De naam kan gesplitst worden in twee delen: eke en lo. Het eerste deel verwijst naar de eik, terwijl lo een bosje dat op zandgrond gelegen is aanduidt.

De naam Eeklo verwijst dus naar een op zangrond gelegen eikenbos, of dat gekenmerkt werd door een opvallende eik. Gelegen langs de weg bovenop de zandrug die de streek doorkruist van west naar oost, vormde dit een duidelijk herkenningspunt voor de reizigers. Zo werd de benaming eke-lo een plaatsaanduiding.

Geschiedenis[bewerken]

Eeklo in de jaren 1770

In 1240 ontvangt Eeklo stadsrechten.[2] De stad behoort dan toe aan de graven van Vlaanderen, die in Eeklo een jachtdomein hebben. Binnen het graafschap Vlaanderen maakt Eeklo deel uit van het Brugse Vrije. Er zijn eveneens handelsbetrekkingen met Gent. Het is de lakenweverij die het nieuwe stadje in die tijd aanzien geeft. De stadskeure geeft Eeklo een eigen rechtspraak en legt het grondgebied vast. Tot 1626 hoort daar ook Lembeke bij, dan wordt Eeklo in leenpand gegeven aan adellijke families, en dat blijft zo tot einde van het Ancien Régime (1789).

Tijdens de godsdienstoorlogen van de 16de eeuw belandt Eeklo in de frontlijn tussen het protestantse noorden en het katholieke zuiden en worden zware verwoestingen aangericht. De bevolking vlucht en een tijdlang ligt Eeklo er zelfs zo goed als verlaten bij. Dit is één van de redenen waarom de stad nog weinig middeleeuwse gebouwen telt.

Na de pacificatie herleeft Eeklo stilaan en wordt de draad van de textielmanufactuur heropgenomen. In de 19de eeuw vormt dit de basis voor een industrialisatieproces, dat gelijkloopt met de promotie van Eeklo tot administratieve en kerkelijke hoofdstad van het Meetjesland, na de scheiding der Nederlanden. Uit deze periode stammen de neo-gotische gebouwen en rijen van werkmanshuisjes die nog steeds het straatbeeld mee bepalen. Naast de textielindustrie kende Eeklo tussen 1900 en 1970 eveneens een bloeiende meubelindustrie. Het cultuurleven bloeit in dezelfde periode op.

Door de teloorgang van de Eeklose industrie (onder andere Brouwerij Krüger) en een gebrek aan nieuwe industrieterreinen, is er in Eeklo momenteel weinig werkgelegenheid. Eeklo heeft momenteel een functie als sub-regionaal centrum van handel en diensten, met een uitgebreid onderwijsaanbod.

Geografie[bewerken]

Kernen[bewerken]

Eeklo bestaat uit slechts één deelgemeente (aangeduid met I op de kaart). Hoewel Balgerhoeke een vrij grote kern is, kan het niet als deelgemeente worden gezien omdat het nooit een zelfstandige gemeente geweest is. De kern Balgerhoeke is aangeduid met II op de kaart.

Door de beperkte grootte van het grondgebied telt Eeklo maar weinig verspreide gehuchten. Bus en Pokmoere zijn nog afzonderlijke gehuchten. In het meer landelijke noorden liggen nog een paar kleinere groeperingen van huizen. Naast het centrum van Eeklo hebben ook de wijken Sint-Jozef in het westen en Oostveld in het oosten een eigen parochie. In het westen van Eeklo ligt op de grens met Adegem de oude wijk Raverschoot.

In 1977 werd een deel van de toenmalige gemeente Adegem aangehecht zodat de westgrens nu helemaal het Schipdonkkanaal volgt.

I:Eeklo  II:Balgerhoeke

Buurgemeenten[bewerken]

De stad Eeklo grenst aan volgende (deel)gemeenten:

Bereikbaarheid[bewerken]

Eeklo is vlot bereikbaar met het openbaar vervoer. Het Station Eeklo van de NMBS ligt op de lijn Gent-Eeklo. Richting Maldegem wordt de oude spoorlijn nog gebruikt voor stoomtreinen in het kader van het museum Stoomcentrum Maldegem. Busverbindingen worden verzorgd door De Lijn.

De stad ligt ten zuiden van de expresweg E34 Antwerpen-Knokke, en wordt doorkruist door de N9 Brussel-Oostende.

Politiek[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van burgemeesters van Eeklo voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bestuur 2013-2018[bewerken]

Burgemeester blijft Koen Loete (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V, sp.a-Groen en Open Vld. Samen vormen ze de meerderheid met 16 op 27 zetels. Het college van burgemeester en schepenen van Eeklo bestaat uit de burgemeester, 6 schepenen en de voorzitter van het OCMW als toegevoegde schepen.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[3] 10-10-1982[3] 9-10-1988[3] 9-10-1994[3] 8-10-2000[3] 8-10-2006[4] 14-10-2012[5]
Stemmen / Zetels % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 27
CVP 36,65 11 39,1 12 41,55 12 40,32 13 39,88 11 - -
CD&V+N-VA/ELD - - - - - 46,09 13 -
CD&V+ - - - - - - 31,28 10
N-VA - - - - - - 20,36 6
VU - 6,65 1 6,59 1 - - - -
PVV1/VLD2/Open Vld3 23,611 6 20,451 5 19,291 5 20,32 6 35,522 9 19,952 5 10,513 2
SP 15,2 3 19,28 5 18,5 5 13,86 3 11,02 2 - -
sp.a-spirit - - - - - 11,24 2 -
sp.a-Groen - - - - - - 14,93 4
AGALEV1/Groen!2 - 7,081 1 9,11 2 9,331 2 13,581 3 9,712 2 -
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 - - - 4,171 0 - 13,022 3 7,072 1
CVD 20,1 5 - - - - - -
EDA 4,44 0 - - - - - -
ED - 7,44 1 4,97 0 - - - -
AVE - - - 4,34 0 - - -
EEKLO - - - 7,67 1 - - -
SMS Eeklo - - - - - - 15,84 4
Totaal stemmen 13685 13826 13880 14120 14132 14641 14544
Opkomst % 93,63 92,85 92,44 93,73 91,43
Blanco en ongeldig % 4,42 4,9 4,71 5,54 5,9 4,50 5,34

De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt
De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.

Demografische ontwikkeling[bewerken]

  • Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; vanaf 1977= inwoneraantal per 1 januari
  • 1977: aanhechting van een klein gebiedsdeel van Adegem (+1,82 km² met 108 inwoners)

Cultureel[bewerken]

Gebouwen[bewerken]

Sint-Vincentiuskerk, met op de voorgrond het stadhuis van Eeklo
Groot Goed, beter bekend als "Huysmanhoeve"

De bekendste monumenten op het grondgebied van de stad Eeklo zijn:

  • Stadhuis met belfort; het stadhuis in Vlaamse renaissance is uit de zeventiende eeuw, het belfort uit 1932 dat in 1999 werd toegevoegd aan de UNESCO werelderfgoedlijst, Markt 34
  • De 93,435m hoge Sint-Vincentiuskerk gebouwd in 1878 - 1883 in neogotische stijl, Kerkplein
  • Het neogotische vredegerecht uit 1899, Stationstraat 21 (met Toeristische Dienst op gelijkvloers)
  • Het Groot Goed of Huysmanhoeve uit de dertiende eeuw, Bus 1
  • Kapel van de Heilig-Hartkliniek of kloosterkapel Sint-Vincentius à Paulo uit 1855 in neogotsiche stijl, Koning Albertstraat 77
  • De Minderbroederskerk of Paterskerk is een hallenkerk uit 1866 - 1888 in neogotische stijl, Markt
  • Villa Dageraad of Hotel Shamon uit 1909 in art nouveau, Gentsesteenweg 28
  • Watertoren en pompstation daterend uit 1937 in modernistische stijl, Peperstraat en Waaistraat
  • De zeventiende-eeuwse kapel van de Zusters van Liefde of kapel van Onze-Lieve-Vrouw Ten Doorn, Zuidmoerstraat 125
  • Klooster uit de achttiende eeuw en congregatiekapel Onze-Lieve-Vrouw Ten Doorn uit 1884 met neogotisch interieur, Zuidmoerstraat 125
  • Het rootjen, een groep zeventiende-eeuwse huisjes op de Markt
  • Sint-Jan-Baptistziekenhuis en psychiatrisch centrum uit 1905 in neogotische stijl met kapel uit 1914, Oostveldstraat 1

Overige beschermde monumenten

  • Katholieke werkmanskring uit 1892 in neogotische stijl, Kaaistraat 32
  • Classicistisch herenhuis met rococo-elementen uit 1775, Stationsstraat 4 (huidig Kantoor Fortis - enkel de gevel werd bewaard)
  • Neoclassicistisch burgerhuis, Koning Albertstraat 15
  • Tabakswinkel met originele winkelpui en interieur, Markt 73
  • Gebouwen van AZ Alma - Heilig Hartkliniek aan de Koning Albertstraat - beschermde rechthoekige zaalkapel uit 1855 en aanpalend kloostergebouw
  • Café Rubens met origineel interieur en art nouveau gevel, Koningin Astridplein 10
  • Meetjeslandse Bouwmaatschappij - imposante, beschermde herenwoning van 1880, Stationsstraat 58
  • Begraafplaats met vooral negentiende-eeuwse grafmonumenten, Molenstraat
  • 9 Fabriek- Woonhuis met voormalige fietsenfabriek uit 1939 in modernistische stijl, Molenstraat 33

Overige historische gebouwen:

  • Klooster Monasterium van de Heilige Drievuldigheid of klooster van de Arme Klaren, gebouwd tussen 1890 en 1902, Tieltsesteenweg 22
  • Het Streekhuis - Kasteel Oaklands uit 1894 met opengestelde kasteeltuin het Heldenpark, Oostveldstraat 90
  • Kasteel Pinehurst uit 1904, Sportlaan 7
  • Art Deco woonhuis, Koning Albertstraat 62
  • Classicistische paardenposterij uit 1780, Molenstraat 25
  • Neogotische woning uit 1886, Molenstraat 52
  • Historische hoeve met bedrijfsgebouwen, Pastoor Bontestraat 19
  • Imposant neoclassicistisch herenhuis uit het einde van de negentiende eeuw, Patersstraat 43
  • Textielfabriek van 1885 (achter historisch gebouw van rond 1800), Paterstraat 38
  • Neoclassicistische woningen in de Stationstraat uit het einde van de negentiende eeuw
  • Voormalige fabriek Textiles d'Eecloo, Zuidmoerstraat
  • Het Jeneverhuis Van Hoorebeke uit 1740, Van Hoorebekeplein

Evenementen[bewerken]

  • De Meetjeslandse Balloonmeeting is één van de grootste evenementen met luchtballons in België. Het vindt elk jaar plaats in het laatste weekend van juli.
  • Helden in het park: Op vier zomerse donderdagavonden treden wereldmuziekgroepen op in een feeërieke verlichting in het stadspark.
  • De kaaifeesten - de kermis van de wijk 't Kaaiken met onder andere de grootste rommelmarkt van Vlaanderen.
  • Het Herbakkersfestival is een gratis festival dat gehouden wordt halverwege de maand augustus.
  • G.P.Stad Eeklo, een internationale veldrit, die elk jaar plaatsvindt in februari

De bakker van Eeklo[bewerken]

In de eetkamer van het Muiderslot in het Noord-Hollandse Muiden hangt een klein schilderijtje met een wat merkwaardige voorstelling. Het is getiteld: de bakker van Eeklo. Van dit schilderijtje bestaat een (slechte) kopie. Op deze kopie stond de naam vermeld van Hieronymus Franken. Later is dat veranderd in onbekende schilder . Op het schilderijtje in het Muiderslot staat: Vlaamse school, 2e helft 16e eeuw.

Achter op de hiervoor genoemde kopie vond men een vodje papier met het volgende opschrift: De legende van de bakker van Eelco. Deze bakker was in het bezit van een vocht, waarmee hij de menselijke hoofden kon insmeren en daarna in den oven doen. Ze werden veranderd naar den wensch van degenen die de koppen aanbrachten. Tegelijkertijd veranderden dan ook de karaktereigenschappen, eveneens volgens wensch. Het bloeden ging hij tegen door een groenen kool op den romp te plaatsen. De legende dateert van plus-minus 1540 .

In de volkstaal van Vlaanderen treffen we af en toe uitdrukkingen aan die in verband zijn te brengen met bovenstaand verhaal. Men kent bijvoorbeeld de uitdrukking: Naar Eeklo moet men gaan om zich te laten herbakken’’.

Er is ook een rijmpje dat zegt: Ik vond daer eenen Eeckloonaer staen, stookt den oven, stookt den oven, zei de Eecklonaer. De originele schimpnaam van de bewoners van Eeklo is ovenstokers. Eeklo was vroeger bekend om zijn pottenbakkersindustrie. Het rijmpje en de schimpnaam verwijzen daarnaar. Maar het herbakken heeft ergens anders mee te maken.

Vlak bij Eeklo ligt de plaats Maldegem. Sinds lange tijd is er grote rivaliteit tussen beide plaatsen. Deze rivaliteit bereikte in 1458 een vroege climax. In dat jaar doodde een man van Eeklo een man van Maldegem. Er kwam een groot en langdurig proces waarbij beide steden waren betrokken. Maldegem won het proces. Enkele burgers van Eeklo werden opgesloten boven in het kasteel van Maldegem. Men was het in Eeklo niet eens met de uitspraak, want volgens oud gebruik moest een inwoner van Eeklo in Eeklo zelf berecht worden. De Eeklonaren drongen het kasteel van Maldegem binnen en bevrijdden de gevangenen. Hertog Filips de Goede greep daarop in. Hij veroordeelde Eeklo tot een zware geldboete en bovendien bepaalde hij dat de inwoners van Eeklo vergiffenis moesten vragen aan die van Maldegem. Dit geschiedde. Een dubbele nederlaag voor Eeklo dus. Daarom zeiden de mensen van Maldegem dat de Eeclonaers dubbel gebakken waren, een opmerking die men ontleende aan het beroep van vele Eeklonaars: pottenbakker.[6]

Onder invloed van de nog steeds voortdurende rivaliteit zijn de uitdrukkingen blijven bestaan, maar het proces is vergeten. Een schilder met veel fantasie heeft misschien van de uitdrukking gehoord en daar een fraaie fantasie van geschilderd. Het is waarschijnlijk geschilderd rond 1570, juist in een tijd dat er een sfeer van verzet (de hervorming) en sarcasme groeide. Men heeft daarom wel gedacht dat de schilder bepaalde toestanden wilde hekelen, maar daartoe ontbreekt elke nadere aanduiding.

Onderwijs[bewerken]

Eeklo telt 3 secundaire scholen:

Toerisme[bewerken]

Eeklo heeft een neogotische stadskern, vooral het stadhuis uit de 17e eeuw en het recentere belfort zijn een bezienswaardigheid. Daarnaast zijn er ook een aantal musea. Op het Herbakkersplein bevindt zich bijvoorbeeld het Jeneverhuis Van Hoorebeke. Daar ontstond de Van Hoorebeke, de oudste jenever van België. Het toeristisch infokantoor van Eeklo en het Meetjesland is gevestigd in het historische vredegerechtsgebouw in de Stationsstraat. Even buiten Eeklo ligt het provinciaal streekbezoekerscentrum de Huysmanhoeve. Het is een oude, gerestaureerde hoeve waar bezoekers meer kunnen leren over de geschiedenis, cultuur en natuur van het Meetjesland. Er is ook een cafetaria.

Bekende Eeklonaars[bewerken]

Geboren in Eeklo[bewerken]

Gestorven in Eeklo[bewerken]

Wonen in Eeklo[bewerken]

Woonden in Eeklo[bewerken]

Zustersteden[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. VRT-Taalnet
  2. http://www.eeklo.be/informatie/Eeklo Stad Eeklo: Geschiedenis
  3. a b c d e Gegevens 1976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken
  4. Gegevens 2006: http://www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2006
  5. Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2012
  6. Peter van Mensch: Spreekwoorden en gezegden in het Muiderslot en Arth. Wijsman: De legende van de bakker van Eelco, in: Oud Holland, jaargang 54 (1937), pagina 173.